{"id":13376,"date":"2025-09-24T14:42:09","date_gmt":"2025-09-24T14:42:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/13376\/"},"modified":"2025-09-24T14:42:09","modified_gmt":"2025-09-24T14:42:09","slug":"chaos-nieudolnosc-i-impas-wielka-ameryka-stala-sie-rozklekotanym-wozkiem-ktory-obral-kurs-na-zamkniecie-rzadu-komentarz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/13376\/","title":{"rendered":"Chaos, nieudolno\u015b\u0107 i impas: wielka Ameryka sta\u0142a si\u0119 &#8222;rozklekotanym w\u00f3zkiem&#8221;, kt\u00f3ry obra\u0142 kurs na zamkni\u0119cie rz\u0105du [KOMENTARZ]"},"content":{"rendered":"<p>Jest wrzesie\u0144 w Waszyngtonie i wszyscy wiedz\u0105, co to oznacza: Kongres Stan\u00f3w Zjednoczonych stara si\u0119 uzgodni\u0107 bud\u017cet przed ko\u0144cem roku podatkowego 30 wrze\u015bnia, aby unikn\u0105\u0107 zamkni\u0119cia administracji rz\u0105dowej. Nie zawsze tak by\u0142o. W przesz\u0142o\u015bci Kongres sp\u0119dza\u0142 ten miesi\u0105c na dopracowywaniu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, po ca\u0142ym roku po\u015bwi\u0119conym na przegl\u0105d wniosk\u00f3w bud\u017cetowych Bia\u0142ego Domu, wys\u0142uchiwanie lobbyst\u00f3w i dodawanie wszelkich projekt\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych pozyskaniu g\u0142os\u00f3w wyborc\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y potrzebne do zapewnienia terminowego uchwalenia ustawy bud\u017cetowej. Jednak przez ostatnie trzy dekady dominowa\u0142y dysfunkcje i impas.<\/p>\n<p>To pora\u017cka obu partii. Ostatni raz Kongres uchwali\u0142 pe\u0142en zestaw ustaw bud\u017cetowych (w sumie 12) na czas w 1996 r. Niezale\u017cnie od tego, kto mia\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w kt\u00f3rej izbie Kongresu \u2014 a nawet gdy jedna partia kontrolowa\u0142a obie izby, tak jak obecnie republikanie \u2014 proces bud\u017cetowy charakteryzowa\u0142 si\u0119 chaosem, nieudolno\u015bci\u0105 i zastojem. W mi\u0119dzyczasie d\u0142ug publiczny Stan\u00f3w Zjednoczonych gwa\u0142townie wzr\u00f3s\u0142, z oko\u0142o 5 bln 200 mld dol., czyli 18 bln 885 mld z\u0142 wed\u0142ug obecnego kursu (64,9 proc. PKB) w 1996 r. do 37 bln dol., czyli 134 bln z\u0142 (ponad 120 proc. PKB) w tym roku. Jak przypomina nam &#8222;zegar d\u0142ugu publicznego&#8221; w pobli\u017cu Times Square w Nowym Jorku, kwota ta stanowi ponad 109 tys. dol., czyli 395 tys. z\u0142 (i wci\u0105\u017c ro\u015bnie) na ka\u017cdego mieszka\u0144ca kraju.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/EtKk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9lMTI3ZjlkMTRkZTk5ZWI3MzYyMmIwMzAxMzI5MWQ5My5qcGeRlQLNB.jpeg\" height=\"627\" width=\"940\" alt=\"Przystanek autobusowy, na kt\u00f3rym elektroniczny billboard i plakat pokazuj\u0105 aktualny d\u0142ug publiczny Stan\u00f3w Zjednoczonych w wysoko\u015bci ponad 37 bln dol., Waszyngton, DC, USA, 20 sierpnia 2025 r.\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/><\/p>\n<p>Przystanek autobusowy, na kt\u00f3rym elektroniczny billboard i plakat pokazuj\u0105 aktualny d\u0142ug publiczny Stan\u00f3w Zjednoczonych w wysoko\u015bci ponad 37 bln dol., Waszyngton, DC, USA, 20 sierpnia 2025 r.JEMAL COUNTESS \/ GETTY IMAGES NORTH AMERICA \/ GETTY IMAGES VIA AFP \/ AFP<\/p>\n<p>Chocia\u017c win\u0119 ponosz\u0105 obie partie, ka\u017cda z nich na sw\u00f3j spos\u00f3b przyczynia si\u0119 do obecnej dysfunkcji. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Ameryka\u0144scy republikanie kontroluj\u0105 obecnie nie tylko Kongres, ale tak\u017ce w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 (a wraz z ni\u0105 ca\u0142\u0105 federaln\u0105 biurokracj\u0119), ale potrzebuj\u0105 poparcia co najmniej siedmiu senator\u00f3w demokratycznych, aby prze\u0142ama\u0107 obstrukcj\u0119 parlamentarn\u0105 i unikn\u0105\u0107 zablokowania rz\u0105du. Zamiast jednak p\u00f3j\u015b\u0107 na kompromis, wydaj\u0105 si\u0119 liczy\u0107 na to, \u017ce Demokraci ulegn\u0105 ich \u017c\u0105daniom, w tym g\u0142\u0119bokim ci\u0119ciom wydatk\u00f3w na opiek\u0119 zdrowotn\u0105. Tak w\u0142a\u015bnie sta\u0142o si\u0119 w marcu: lider mniejszo\u015bci w Senacie Chuck Schumer przekona\u0142 wystarczaj\u0105c\u0105 liczb\u0119 swoich koleg\u00f3w z Partii Demokratycznej, aby zag\u0142osowali za tymczasow\u0105 ustaw\u0105 o wydatkach, kt\u00f3ra obejmowa\u0142a oko\u0142o 13 mld dol., czyli 47 mld z\u0142 ci\u0119\u0107 w finansowaniu niezwi\u0105zanym z obronno\u015bci\u0105, w imi\u0119 utrzymania funkcjonowania rz\u0105du.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Demokraci mog\u0105 udowodni\u0107, \u017ce republikanie si\u0119 myl\u0105. Po otrzymaniu gniewnej \u2014 i zas\u0142u\u017conej \u2014 krytyki ze strony swoich koleg\u00f3w i wyborc\u00f3w, Schumer i lider mniejszo\u015bci w Izbie Reprezentant\u00f3w Hakeem Jeffries wydaj\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107 twardsze stanowisko, uznaj\u0105c zniesienie dotacji na opiek\u0119 zdrowotn\u0105 dla Amerykan\u00f3w o niskich dochodach za swoj\u0105 &#8222;czerwon\u0105 lini\u0119&#8221;.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Jednak od czasu powrotu Trumpa do Bia\u0142ego Domu demokraci wielokrotnie wykazywali niech\u0119\u0107 lub niezdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia skutecznej opozycji wobec jego programu. W ci\u0105gu ostatnich o\u015bmiu miesi\u0119cy <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/ciecia-trumpa-najsilniej-uderzaja-w-jego-wyborcow-wyciaga-nam-dywan-spod-nog-na\/r9yxp3r\" id=\"f0541884-38e6-4d4d-97e6-507edff973f5\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">administracja Trumpa znacznie ograniczy\u0142a finansowanie kluczowych program\u00f3w, agencji i instytucji w USA<\/a> \u2014 od Ameryka\u0144skiej Agencji ds. Rozwoju Mi\u0119dzynarodowego (USAID) po Narodowe Instytuty Zdrowia \u2014 a nawet cofn\u0119\u0142a fundusze ju\u017c przyznane przez Kongres. <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/opinie\/zwolnienia-w-sluzbach-specjalnych-usa-eksperci-ostrzegaja-przed-skutkami\/k0ynfpz\" id=\"794541c6-d51e-4a30-bf43-44a469fcd4e8\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Przeprowadzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c masowe zwolnienia pracownik\u00f3w rz\u0105dowych<\/a> bez rzeczywistej oceny \u2014 a w wielu przypadkach nawet zrozumienia \u2014 ich obowi\u0105zk\u00f3w lub wynik\u00f3w pracy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W odpowiedzi Demokraci g\u0142o\u015bno protestowali, pisali surowe listy i organizowali niezapadaj\u0105ce w pami\u0119\u0107 konferencje prasowe. Zamiast wykorzysta\u0107 (co prawda ograniczone) narz\u0119dzia, kt\u00f3rymi dysponuj\u0105, aby powstrzyma\u0107 Trumpa i jego republika\u0144skich zwolennik\u00f3w, nadal udaj\u0105, \u017ce mog\u0105 prowadzi\u0107 negocjacje w dobrej wierze z parti\u0105, kt\u00f3ra w ostatnich latach nie zrobi\u0142a nic poza odrzuceniem ponadpartyjnej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Zachowuj\u0105c si\u0119 tak, jakby instytucje ameryka\u0144skie nadal funkcjonowa\u0142y, Schumer i Jeffries zra\u017caj\u0105 do siebie w\u0142asnych wyborc\u00f3w i zach\u0119caj\u0105 Parti\u0119 Republika\u0144sk\u0105 do zaostrzania swojej nieust\u0119pliwo\u015bci i ekstremizmu.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Amerykanie nie maj\u0105 w tym wszystkim zbyt wiele do powiedzenia, poniewa\u017c granice zdecydowanej wi\u0119kszo\u015b\u0107 okr\u0119g\u00f3w wyborczych zosta\u0142y tak zmanipulowana, \u017ce nie ma w nich miejsca na konkurencj\u0119. W wyborach prezydenckich w 2024 r. tylko 37 z 435 mandat\u00f3w w Izbie Reprezentant\u00f3w zosta\u0142o przyznanych z przewag\u0105 pi\u0119ciu punkt\u00f3w procentowych lub mniej.<\/p>\n<blockquote class=\"ods-o-quota\">\n<p class=\"ods-o-quota__paragraph\">W du\u017cej mierze wolni od konsekwencji wyborczych, ameryka\u0144scy ustawodawcy staraj\u0105 si\u0119 zadowoli\u0107 swoich zamo\u017cnych darczy\u0144c\u00f3w, a nie wyborc\u00f3w. Dotyczy to zar\u00f3wno demokrat\u00f3w, jak i republikan\u00f3w, cho\u0107 w przypadku Partii Republika\u0144skiej niezb\u0119dne jest r\u00f3wnie\u017c zabieganie o przychylno\u015b\u0107 Trumpa.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Poniewa\u017c Amerykanie s\u0105 uzale\u017cnieni od klasy politycznej, kt\u00f3ra nie dba o nich ani o ich potrzeby, nie powinno dziwi\u0107, \u017ce realne wynagrodzenia w USA praktycznie nie zmieni\u0142y si\u0119 od dziesi\u0119cioleci. Wyborcy zdaj\u0105 sobie z tego spraw\u0119: oko\u0142o 43 proc. nie identyfikuje si\u0119 ju\u017c z \u017cadn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych partii. Jednak ze wzgl\u0119du na niewielkie mo\u017cliwo\u015bci wprowadzenia zmian frustracja cz\u0119sto ust\u0119puje miejsca apatii. W wyborach uzupe\u0142niaj\u0105cych w 2022 r. m\u0142odsi wyborcy, kobiety i Afroamerykanie \u2014 kluczowe grupy wyborc\u00f3w demokrat\u00f3w \u2014 byli mniej sk\u0142onni do udzia\u0142u w wyborach. Poniewa\u017c to wybrani przyw\u00f3dcy coraz cz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 swoich wyborc\u00f3w, a nie odwrotnie, spada poziom odpowiedzialno\u015bci, a wir dysfunkcji zamienia si\u0119 w wir niestabilno\u015bci.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W obliczu 29. z rz\u0119du impasu bud\u017cetowego w Kongresie powinno by\u0107 jasne, \u017ce proces tworzenia bud\u017cetu federalnego w Stanach Zjednoczonych nie funkcjonuje prawid\u0142owo. Stany Zjednoczone nie stoj\u0105 w obliczu widma zablokowania rz\u0105du ka\u017cdego wrze\u015bnia z powodu spor\u00f3w politycznych lub ogranicze\u0144 finansowych, ale dlatego, \u017ce demokratyczna odpowiedzialno\u015b\u0107 zosta\u0142a tak os\u0142abiona, \u017ce wybrani urz\u0119dnicy nie maj\u0105 motywacji do kompromisu \u2014 do podj\u0119cia trudnej pracy politycznej \u2014 i opracowania realnych rozwi\u0105za\u0144. Po prostu jad\u0105 dalej na rozklekotanym w\u00f3zku, jakim jest pa\u0144stwo, nie zwa\u017caj\u0105c na zwyk\u0142ych Amerykan\u00f3w, byleby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce oni sami i zamo\u017cne grupy interes\u00f3w, wobec kt\u00f3rych s\u0105 zobowi\u0105zani, nadal b\u0119d\u0105 czerpa\u0107 korzy\u015bci.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">**<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Reed Galen, kt\u00f3ry wcze\u015bniej pracowa\u0142 dla prezydenta USA George&#8217;a W. Busha i senatora Johna McCaina, jest wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem The Lincoln Project, prezesem JoinTheUnion.us, prodemokratycznej koalicji zajmuj\u0105cej si\u0119 obron\u0105 ameryka\u0144skiej demokracji i zwalczaniem autorytarnych kandydat\u00f3w, a tak\u017ce gospodarzem The Home Front Podcast. Pisze na Substacku pod adresem The Home Front.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u00a9 Project Syndicate 1995\u20132025<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jest wrzesie\u0144 w Waszyngtonie i wszyscy wiedz\u0105, co to oznacza: Kongres Stan\u00f3w Zjednoczonych stara si\u0119 uzgodni\u0107 bud\u017cet przed&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13377,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,387,5028,5029,4332,44,27,34,35,28,31,48,25,46,5027,4897,40,41,47,80,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-13376","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-budzet","12":"tag-chuck_schumer","13":"tag-demokraci","14":"tag-demokracja","15":"tag-donald_trump","16":"tag-headlines","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-nat_styl","22":"tag-news","23":"tag-omp","24":"tag-partia_republikanska","25":"tag-perso_tst0","26":"tag-polish","27":"tag-polski","28":"tag-screening_general","29":"tag-swiat","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-usa","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-world","35":"tag-world-news","36":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13376"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13376\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}