{"id":135625,"date":"2025-12-06T09:03:08","date_gmt":"2025-12-06T09:03:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/135625\/"},"modified":"2025-12-06T09:03:08","modified_gmt":"2025-12-06T09:03:08","slug":"chinsko-rosyjska-forteca-na-koncu-swiata-ukrainski-atak-moze-zburzyc-globalny-porzadek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/135625\/","title":{"rendered":"Chi\u0144sko-rosyjska forteca na „ko\u0144cu \u015bwiata”. Ukrai\u0144ski atak mo\u017ce zburzy\u0107 globalny porz\u0105dek"},"content":{"rendered":"

Wyspy Kurylskie s\u0105 strategicznie po\u0142o\u017cone u wr\u00f3t do baz rosyjskiej Floty Pacyfiku. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci Kamczatki<\/a>, gdzie Imperium Rosyjskie po raz pierwszy ustanowi\u0142o swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 morsk\u0105 na Pacyfiku. Jeszcze wa\u017cniejszy jest dost\u0119p do kwatery g\u0142\u00f3wnej floty we W\u0142adywostoku, po\u0142o\u017conej na zachodnim brzegu Morza Japo\u0144skiego. Statki wyruszaj\u0105ce na patrole na Oceanie Spokojnym musz\u0105 przep\u0142yn\u0105\u0107 przez w\u0105sk\u0105 cie\u015bnin\u0119 La Perouse’a, oddzielaj\u0105c\u0105 Hokkaido i rosyjsk\u0105 wysp\u0119 Sachalin, zanim min\u0105 Wyspy Kurylskie. Bior\u0105c pod uwag\u0119 ostatnie pogorszenie stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Kremlem a krajami zachodnimi, militarna podatno\u015b\u0107 na ataki Hokkaido sta\u0142a si\u0119 oczywista.<\/p>\n

Obecnie Chiny wspieraj\u0105 Rosj\u0119 w jej konfrontacji z Japoni\u0105 dotycz\u0105cej Wysp Kurylskich<\/a>, kt\u00f3re zyska\u0142y na znaczeniu od czasu pe\u0142nej inwazji Rosji na Ukrain\u0119 w 2022 r. Wsparcie ze strony Pekinu jest zwi\u0105zane z poparciem Moskwy dla chi\u0144skich ambicji dotycz\u0105cych Tajwanu. Poniewa\u017c wsp\u00f3lne chi\u0144sko-rosyjskie operacje morskie staj\u0105 si\u0119 kluczow\u0105 strategi\u0105 powstrzymywania Japonii i Korei Po\u0142udniowej przed zwi\u0119kszeniem wsparcia dla Tajwanu, Rosja, maj\u0105ca dogodn\u0105 pozycj\u0119 w pobli\u017cu p\u00f3\u0142nocnych wybrze\u017cy Hokkaido, zyskuje znaczn\u0105 przewag\u0119. Kontrola nad \u0142a\u0144cuchem wysp nie tylko zapewnia Rosji kluczowe punkty nas\u0142uchowe, ale tak\u017ce gwarantuje bezpieczniejsze trasy dla jej samolot\u00f3w.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym kwestia tego, kto posiada prawa do wysp, sta\u0142a si\u0119 kluczowa.<\/p>\n

Historyczne korzenie sporu <\/p>\n

Fundament rosyjsko-japo\u0144skiego sporu o Wyspy Kurylskie<\/a> zosta\u0142 po\u0142o\u017cony w traktacie z Szimody z 1855 r., kt\u00f3ry przyznawa\u0142 Japonii suwerenno\u015b\u0107 nad czterema najbardziej wysuni\u0119tymi na po\u0142udnie wyspami archipelagu: Kunaszir, Iturup, Szykotan i grup\u0105 Habomai (znanymi w j\u0119zyku japo\u0144skim odpowiednio jako Kunashiri, Etorofu, Shikotan i Habomai, a \u0142\u0105cznie nazywanymi Terytoriami P\u00f3\u0142nocnymi). W kolejnych dziesi\u0119cioleciach nast\u0105pi\u0142y zmiany w zakresie praw do Sachalinu, du\u017cej rosyjskiej wyspy na p\u00f3\u0142noc od Japonii.<\/p>\n

Ich obecny status zosta\u0142 okre\u015blony decyzj\u0105 J\u00f3zefa Stalina podj\u0119t\u0105 pod koniec II wojny \u015bwiatowej. Wykorzystuj\u0105c kl\u0119sk\u0119 Japonii, nakaza\u0142 on zaj\u0119cie czterech wysp si\u0142\u0105. Japo\u0144scy mieszka\u0144cy zostali wysiedleni, a na ich miejsce wprowadzili si\u0119 rosyjscy osadnicy. Wyspy Kurylskie pozostaj\u0105 pod nieprzerwan\u0105 administracj\u0105 rosyjsk\u0105 od 1945 r. Poniewa\u017c mia\u0142o to miejsce po kapitulacji Japonii przed Stanami Zjednoczonymi, Tokio nigdy nie uzna\u0142o aneksji za legaln\u0105.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na wra\u017cliwo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa \u017cadna japo\u0144ska administracja nie by\u0142a w stanie p\u00f3j\u015b\u0107 na ust\u0119pstwa. W rezultacie Japonia i Zwi\u0105zek Radziecki nigdy nie zawar\u0142y formalnego traktatu pokojowego ko\u0144cz\u0105cego II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Wsp\u00f3lna deklaracja z 1956 r. znormalizowa\u0142a stosunki dyplomatyczne, ale nie rozwi\u0105za\u0142a sporu terytorialnego.<\/p>\n

Spraw\u0119 komplikuje niejasno\u015b\u0107 prawa mi\u0119dzynarodowego w zakresie roszcze\u0144 terytorialnych dotycz\u0105cych wysp. Traktat pokojowy z San Francisco, podpisany w 1951 r., stwierdza\u0142 jedynie, \u017ce Japonia zrzek\u0142a si\u0119 „wysp Cziszima”, nie wspominaj\u0105c wyra\u017anie o czterech spornych wyspach. Japonia nadal twierdzi, \u017ce cztery najbardziej na po\u0142udnie wysuni\u0119te wyspy nie s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Kuryl\u00f3w, ale stanowi\u0105 Terytoria P\u00f3\u0142nocne. Ponadto utrzymuje, \u017ce poniewa\u017c Zwi\u0105zek Radziecki nie by\u0142 sygnatariuszem traktatu z San Francisco, nie mo\u017cna go wykorzysta\u0107 do uzasadnienia roszcze\u0144 Rosji do wysp.<\/p>\n

Podczas spotkania w Moskwie w listopadzie 1998 r. prezydent Rosji Borys Jelcyn i premier Japonii Keizo Obuczi zobowi\u0105zali si\u0119 do rozwi\u0105zania sporu o wyspy w ci\u0105gu 14 miesi\u0119cy. We wsp\u00f3lnej deklaracji moskiewskiej postawili sobie za cel sfinalizowanie traktatu pokojowego do ko\u0144ca 2000 r. W 1999 r. Jelcyn zosta\u0142 zmuszony do rezygnacji, a wysi\u0142ki te zosta\u0142y porzucone.<\/p>\n

Za prezydentury W\u0142adimira Putina spekulowano na temat r\u00f3\u017cnych porozumie\u0144, od zwrotu dw\u00f3ch najbardziej wysuni\u0119tych na po\u0142udnie wysp po kompromis, kt\u00f3ry przyznawa\u0142by Japonii suwerenno\u015b\u0107, pozwalaj\u0105c jednocze\u015bnie Rosji pozosta\u0107 odpowiedzialn\u0105 za administracj\u0119. Poza fundamentaln\u0105 kwesti\u0105 suwerenno\u015bci narodowej, Wyspy Kurylskie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kluczowe znaczenie dla dost\u0119pu do cennych \u0142owisk i z\u0142\u00f3\u017c minera\u0142\u00f3w ziem rzadkich<\/a>. Jednak kwestia suwerenno\u015bci konsekwentnie mia\u0142a pierwsze\u0144stwo przed wszelkimi potencjalnymi umowami gospodarczymi.<\/p>\n

Ostatni raz kompromis wydawa\u0142 si\u0119 mo\u017cliwy w 2018 r., kiedy prezydent Putin spotka\u0142 si\u0119 z \u00f3wczesnym premierem Japonii Szinzo Abe. Po powrocie na stanowisko w 2012 r. Abe stara\u0142 si\u0119 poprawi\u0107 stosunki z Moskw\u0105, buduj\u0105c osobiste relacje z Putinem. Do 2017 r. spotkali si\u0119 20 razy. Ich stanowiska negocjacyjne uleg\u0142y z\u0142agodzeniu, a Japonia wyrazi\u0142a gotowo\u015b\u0107 do zaakceptowania porozumienia etapowego, w ramach kt\u00f3rego najpierw zwr\u00f3cone zosta\u0142yby wyspy Szykotan i Habomai, a nast\u0119pnie wi\u0119ksze wyspy Iturup i Kunaszir, pod warunkiem \u017ce Rosja uzna suwerenno\u015b\u0107 Japonii nad wszystkimi czterema wyspami. Ostatecznie negocjacje zako\u0144czy\u0142y si\u0119 fiaskiem.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo
\nMilitaryzacja Wysp Kurylskich przez Kreml<\/p>\n

Zdecydowany sprzeciw Rosji wobec wszelkich ust\u0119pstw terytorialnych by\u0142 coraz bardziej powi\u0105zany z jej ambicj\u0105 odzyskania statusu mocarstwa poprzez rewitalizacj\u0119 os\u0142abionych si\u0142 zbrojnych. Po uruchomieniu w 2009 r. kosztownego programu zbroje\u0144 Kreml rozpocz\u0105\u0142 militaryzacj\u0119 spornych wysp. Chocia\u017c mia\u0142a ona miejsce ju\u017c po inwazji Rosji na Krym i jego aneksji \u2014 i nie wzbudzi\u0142a wi\u0119kszego zainteresowania mi\u0119dzynarodowego \u2014 konsekwencje strategiczne okaza\u0142y si\u0119 daleko id\u0105ce.<\/p>\n

Pierwsze kroki Moskwa podj\u0119\u0142a pod koniec 2015 r., kiedy to stacjonuj\u0105ce na wyspach si\u0142y rosyjskie otrzyma\u0142y radziecki system rakiet ziemia-powietrze Tor-M2U. W 2017 r. na wyspie Iturup Rosjanie rozmie\u015bcili batalion rakiet przeciwokr\u0119towych Bastion, a na wyspie Kunaszir \u2014 batalion rakiet przeciwokr\u0119towych Bal. Po tych rozmieszczeniach na obu wyspach zacz\u0119\u0142y si\u0119 intensywne prace budowlane, w tym wzniesienie koszar dla oko\u0142o 3500 \u017co\u0142nierzy 18. Dywizji Artylerii Karabinowej. W grudniu 2020 r. zdolno\u015bci obrony powietrznej zosta\u0142y wzmocnione dzi\u0119ki rozmieszczeniu baterii rakietowej S-300 na Iturup.<\/p>\n

Podczas gdy Moskwa twierdzi\u0142a, \u017ce jej dzia\u0142ania mia\u0142y charakter wy\u0142\u0105cznie obronny i chodzi\u0142o o ochron\u0119 terytorium Rosji, Tokio wyrazi\u0142o obawy, \u017ce pociski nadd\u017awi\u0119kowe P-800 Oniks wystrzeliwane przez system Bastion mog\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla znacznej cz\u0119\u015bci Hokkaido, umo\u017cliwiaj\u0105c przechwytywanie statk\u00f3w na du\u017cych obszarach jego w\u00f3d przybrze\u017cnych.<\/p>\n

Rosja zwi\u0119kszy\u0142a r\u00f3wnie\u017c aktywno\u015b\u0107 wojskow\u0105 na wyspach po\u0142o\u017conych dalej na p\u00f3\u0142noc w archipelagu Kurylskim. W grudniu 2021 r. dodatkowe wyrzutnie Bastion zosta\u0142y zainstalowane na wyspie Matua, po\u0142o\u017conej w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Kuryli. Ponadto na wyspie Paramuszir, po\u0142o\u017conej jeszcze dalej na p\u00f3\u0142noc, Rosjanie zbudowali nowe lotnisko oraz rozleg\u0142e kompleksy koszarowe.<\/p>\n

Re\u017cim Putina jest zdeterminowany, aby przekszta\u0142ci\u0107 wyspy w barier\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce zar\u00f3wno zagra\u017ca\u0107 Hokkaido, jak i broni\u0107 dost\u0119pu do Morza Ochockiego. Zaktualizowana rosyjska doktryna morska, przedstawiona podczas obchod\u00f3w Dnia Marynarki Wojennej w Sankt Petersburgu 31 lipca 2022 r., wyra\u017anie wspomina, \u017ce zar\u00f3wno Morze Ochockie, jak i Wyspy Kurylskie b\u0119d\u0105 chronione „wszelkimi \u015brodkami”.<\/p>\n

Pe\u0142na inwazja Moskwy na Ukrain\u0119 zwi\u0119kszy\u0142a znaczenie geopolityczne wysp. Wojna wywo\u0142a\u0142a trzy g\u0142\u00f3wne skutki uboczne dla sporu o Wyspy Kurylskie.<\/p>\n

Po pierwsze, Ukraina oficjalnie uzna\u0142a roszczenia Japonii do terytori\u00f3w p\u00f3\u0142nocnych za uzasadnione. Dokona\u0142a tego w pa\u017adzierniku 2022 r. poprzez dekret, kt\u00f3ry oficjalnie uzna\u0142 Wyspy Kurylskie za terytorium japo\u0144skie tymczasowo okupowane przez Rosj\u0119. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce Ukraina przeprowadzi\u0142a ju\u017c ataki na r\u00f3\u017cne cele na rosyjskim Dalekim Wschodzie<\/a>, w szczeg\u00f3lno\u015bci na bazy wojskowe powi\u0105zane z powa\u017cnymi zbrodniami wojennymi w Ukrainie, ca\u0142kiem prawdopodobne jest, \u017ce rosyjskie instalacje wojskowe na Wyspach Kurylskich r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 celem ukrai\u0144skiego ataku.<\/p>\n

Wielu „Rosjan”, kt\u00f3rzy osiedlili si\u0119 na tych wyspach po zagarni\u0119ciu ziemi przez Stalina, by\u0142o Ukrai\u0144cami. Niekt\u00f3rzy obserwatorzy w Japonii sugeruj\u0105, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 obecnych mieszka\u0144c\u00f3w po\u0142udniowych wysp to potomkowie Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali tam przymusowo przesiedleni przez Sowiet\u00f3w po 1945 r. Szacunki proukrai\u0144skich i japo\u0144skich \u017ar\u00f3de\u0142 wskazuj\u0105 nawet, \u017ce odsetek ten mo\u017ce si\u0119ga\u0107 60 proc. To powi\u0105zanie mo\u017ce motywowa\u0107 niekt\u00f3rych z nich do wspierania ukrai\u0144skich tajnych operacji przeciwko rosyjskim obiektom wojskowym.<\/p>\n

Drug\u0105 kwesti\u0105 jest to, \u017ce Japonia zosta\u0142a zmuszona do p\u00f3j\u015bcia w \u015blady g\u0142\u00f3wnych kraj\u00f3w zachodnich w pot\u0119pianiu rosyjskiej agresji <\/a>i wprowadzaniu surowych sankcji. To skutecznie zako\u0144czy\u0142o dyplomacj\u0119 Abe, kt\u00f3ra polega\u0142a na reagowaniu na aneksj\u0119 Krymu jedynie \u0142agodnymi sankcjami. Reakcja Moskwy na eskalacj\u0119 by\u0142a surowa, co oznacza\u0142o, \u017ce wszystkie rozmowy na temat wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej i potencjalnego traktatu pokojowego zosta\u0142y zawieszone na czas nieokre\u015blony. Ponadto prezydent Putin postanowi\u0142 nie uczestniczy\u0107 w pogrzebie pa\u0144stwowym Abe.<\/p>\n

Pogorszenie stosunk\u00f3w rzuci\u0142o cie\u0144 na rosyjskie manewry wojskowe Wostok-22, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 we wrze\u015bniu br. Manewry te, organizowane co cztery lata pod nadzorem rosyjskiego Wschodniego Okr\u0119gu Wojskowego, odby\u0142y si\u0119 na wodach i obszarach przybrze\u017cnych wok\u00f3\u0142 Morza Ochockiego i Morza Japo\u0144skiego. Poniewa\u017c rosyjskie jednostki wojskowe, w tym piechota morska Floty Pacyfiku, by\u0142y mocno zaanga\u017cowane w wojn\u0119 w Ukrainie, udzia\u0142 Chin mia\u0142 znaczenie polityczne.<\/p>\n

Wreszcie, co najwa\u017cniejsze, zmieni\u0142o si\u0119 stanowisko Chin w sprawie praw do wysp. Historycznie rzecz bior\u0105c, oficjalne poparcie dla suwerenno\u015bci Japonii zosta\u0142o ustanowione przez przewodnicz\u0105cego Mao Zedonga w 1964 r. i od tego czasu by\u0142o utrzymywane przez wszystkich chi\u0144skich przyw\u00f3dc\u00f3w.<\/p>\n

Zmiana ta zosta\u0142a wyra\u017anie podkre\u015blona na spotkaniu w lutym 2022 r., podczas kt\u00f3rego prezydent Putin i prezydent Chin Xi Jinping umocnili swoje stosunki w ramach porozumienia o przyja\u017ani „bez ogranicze\u0144”<\/a>. Po tym spotkaniu Xi o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce obie strony b\u0119d\u0105 si\u0119 wzajemnie wspiera\u0107 w kwestiach suwerenno\u015bci i integralno\u015bci terytorialnej. Podczas konferencji prasowej w styczniu 2024 r. rzeczniczka rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Maria Zacharowa odpowiedzia\u0142a, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce „strona rosyjska uznaje, \u017ce istniej\u0105 tylko jedne Chiny, \u017ce Chi\u0144ska Republika Ludowa jest jedynym legalnym rz\u0105dem reprezentuj\u0105cym ca\u0142y kraj, a Tajwan jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Chin. Strona rosyjska sprzeciwia si\u0119 wszelkim formom niepodleg\u0142o\u015bci Tajwanu”.<\/p>\n

Scenariusze<\/p>\n

Najmniej prawdopodobny: Japonia uzyskuje prawn\u0105 suwerenno\u015b\u0107 nad Wyspami Kurylskimi<\/p>\n

Najmniej prawdopodobnym scenariuszem jest ostateczne uzyskanie przez Japoni\u0119 prawnego uznania jej roszcze\u0144 dotycz\u0105cych suwerenno\u015bci nad spornymi wyspami. Jedynym sposobem, w jaki mog\u0142oby to nast\u0105pi\u0107, jest rozpad Federacji Rosyjskiej, pozostawiaj\u0105cy nale\u017c\u0105c\u0105 do niej cz\u0119\u015b\u0107 Dalekiego Wschodu w izolacji. Japonia mog\u0142aby w\u00f3wczas wkroczy\u0107 jako obro\u0144ca Terytori\u00f3w P\u00f3\u0142nocnych, kt\u00f3re w przeciwnym razie znalaz\u0142yby si\u0119 w powa\u017cnych tarapatach. Jednak uzyskanie mi\u0119dzynarodowego uznania suwerenno\u015bci nadal by\u0142oby ma\u0142o prawdopodobne, bior\u0105c pod uwag\u0119 spodziewane sprzeciwy innych regionalnych mocarstw.<\/p>\n

Do\u015b\u0107 prawdopodobny: upadek Rosji, Chiny wkraczaj\u0105 jako obro\u0144ca jej aktyw\u00f3w<\/p>\n

Nieco bardziej prawdopodobnym scenariuszem jest upadek Federacji Rosyjskiej, kt\u00f3ry stawia Chiny przed trudnym wyborem, jak najlepiej chroni\u0107 swoje interesy. Opr\u00f3cz zapewnienia sobie sta\u0142ego dost\u0119pu do energii i innych surowc\u00f3w, Chiny mog\u0105 zdecydowa\u0107 si\u0119 na wzmocnienie swojej pozycji militarnej wobec Japonii, pe\u0142ni\u0105c rol\u0119 obro\u0144cy rosyjskich instalacji wojskowych na Wyspach Kurylskich, w tym mi\u0119dzy innymi na terytoriach p\u00f3\u0142nocnych.<\/p>\n

Najbardziej prawdopodobny: Rosja upada gospodarczo i staje si\u0119 wasalem Chin<\/p>\n

Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest to, \u017ce w obliczu post\u0119puj\u0105cego upadku gospodarczego spowodowanego wojn\u0105 w Ukrainie<\/a> Rosja stopniowo staje si\u0119 wasalem pod kontrol\u0105 Chin. Pekin mo\u017ce w\u00f3wczas przyj\u0105\u0107 bardziej zdecydowane stanowisko w sprawie Tajwanu, jednocze\u015bnie milcz\u0105co zach\u0119caj\u0105c Rosj\u0119 do bardziej asertywnych dzia\u0142a\u0144 na Wyspach Kurylskich i w pobli\u017cu Hokkaido. W rezultacie Japonia b\u0119dzie musia\u0142a ponownie oceni\u0107 solidno\u015b\u0107 swoich gwarancji bezpiecze\u0144stwa ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wyspy Kurylskie s\u0105 strategicznie po\u0142o\u017cone u wr\u00f3t do baz rosyjskiej Floty Pacyfiku. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci Kamczatki, gdzie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":135626,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,85,27,706,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,28136,80,2188,29,30,415,26,408,82,83,84,28135,9048],"class_list":{"0":"post-135625","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-chiny","12":"tag-headlines","13":"tag-japonia","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-rosja","24":"tag-screening_general","25":"tag-shinzo_abe","26":"tag-swiat","27":"tag-tajwan","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-ukraina","31":"tag-wiadomosci","32":"tag-wladimir_putin","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews","36":"tag-wyspy_kurylskie","37":"tag-xi_jinping"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115671819995579515","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135625\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/135626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=135625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=135625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}