![\""Luka](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/932337de15c43a-948-568-0-0-997-598.jpg\")
fot. Chones \/ \/\u00a0Shutterstock<\/p>\nWed\u0142ug r\u00f3\u017cnych oblicze\u0144 problemy z \u201eluk\u0105 mocow\u0105\u201d i ze zbilansowaniem systemu energetycznego w Polsce mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 po 2030 r. – powiedzia\u0142 PAP prof. Artur Wyrwa z AGH. W ocenie eksperta, by unikn\u0105\u0107 przerw w dostawach pr\u0105du potrzebna jest odpowiednia inwestycja w przemy\u015blan\u0105 transformacj\u0119 systemu.<\/p>\n
fot. Chones \/ \/\u00a0Shutterstock<\/p>\n
Dr hab. in\u017c. Artur Wyrwa, prof. AGH z Wydzia\u0142u Energetyki i Paliw Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej w Krakowie, powiedzia\u0142 PAP, \u017ce transformacja energetyczna jest obecnie najwi\u0119kszym wyzwaniem dla polskiej energetyki \u2014 zar\u00f3wno w zakresie spe\u0142nienia krajowych regulacji wynikaj\u0105cych z ustale\u0144 europejskich i \u015bwiatowych, odpowiedniego zbilansowania przysz\u0142ych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, jak i zwi\u0119kszenia odporno\u015bci systemu na potencjalne ataki dywersyjne.<\/p>\n
Jak doda\u0142, cho\u0107 historycznie energetyka Polski by\u0142a budowana w oparciu o w\u0119giel, kt\u00f3ry przez dekady nap\u0119dza\u0142 rozw\u00f3j krajowej gospodarki, obecnie technologie w\u0119glowe nie wpisuj\u0105 si\u0119 w europejskie cele energetyczne, wynikaj\u0105ce m.in. z Europejskiego Zielonego \u0141adu czy paryskiego porozumienia klimatycznego.<\/p>\n
Prof. Wyrwa zaznaczy\u0142, \u017ce mimo kontrowersji, jakie Europejski Zielony \u0141ad wywo\u0142a\u0142 w Polsce, modernizacja naszej energetyki jest pilnie potrzebna niezale\u017cnie od stosunku do tego pakietu regulacji.<\/p>\n
– Wyzwaniem jest znalezienie takiej kombinacji rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re pozwol\u0105 skutecznie zast\u0105pi\u0107 w\u0119giel – powiedzia\u0142. – Niskoemisyjnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami energii, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam na realizacj\u0119 cel\u00f3w energetyczno-klimatycznych s\u0105 przede wszystkim odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii i energetyka j\u0105drowa. Przez ostatnie 30 lat systemy wsparcia rozwoju OZE, stosowane zw\u0142aszcza w krajach Unii Europejskiej, doprowadzi\u0142y do znacz\u0105cego spadku koszt\u00f3w technologii takich jak turbiny wiatrowe czy instalacje fotowoltaiczne, dzi\u0119ki czemu sta\u0142y si\u0119 one konkurencyjne. Ponadto ich wykorzystanie na du\u017c\u0105 skal\u0119 pomaga w przeistoczeniu systemu ze scentralizowanego w system bardziej rozproszony, co oczywi\u015bcie zwi\u0119ksza jego odporno\u015b\u0107 na potencjalne ataki i awarie.<\/p>\n
Jednak, jak podkre\u015bli\u0142 ekspert, w przypadku OZE oczywistym problemem jest zale\u017cno\u015b\u0107 od warunk\u00f3w pogodowych, co oznacza, \u017ce energia elektryczna jest wytwarzana tylko wtedy, gdy sprzyja temu pogoda. W zwi\u0105zku z tym w systemie musz\u0105 by\u0107 obecne technologie, kt\u00f3re zbilansuj\u0105 aktualny popyt na energi\u0119 elektryczn\u0105 w sytuacji, gdy warunki meteorologiczne nie b\u0119d\u0105 korzystne.<\/p>\n
Wed\u0142ug prof. Wyrwy w Polsce funkcj\u0119 t\u0119 w coraz wi\u0119kszym stopniu przejmuj\u0105 elektrownie w\u0119glowe, kt\u00f3re zamiast pracowa\u0107 w podstawie, jak mia\u0142o to miejsce przez dekady, coraz cz\u0119\u015bciej dzia\u0142aj\u0105 jako jednostki bilansuj\u0105ce i stabilizuj\u0105ce system. Jednak ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce koszty ich utrzymania, w tym koszty emisji CO2, oraz malej\u0105ce przychody z rynku energii, grupy energetyczne poszukuj\u0105 alternatywnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n
\nGrupy energetyczne inwestuj\u0105 w elektrownie gazowe, kt\u00f3re maj\u0105 du\u017co ni\u017cszy wska\u017anik emisji CO2 ni\u017c w\u0119giel, a co za tym idzie, koszty zakupu uprawnie\u0144 do emisji CO2 s\u0105 ni\u017csze. Stopniowo elektrownie w\u0119glowe s\u0105 zast\u0119powane elektrowniami i elektrociep\u0142owniami gazowymi wykorzystuj\u0105cymi gaz ziemny – wyja\u015bni\u0142.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Cho\u0107, jak doda\u0142 ekspert, tak\u017ce i to mo\u017ce nie by\u0107 finalnym rozwi\u0105zaniem, poniewa\u017c tak, jak mamy do czynienia z dekarbonizacj\u0105 technologiczn\u0105 – czyli przechodzeniem np. z w\u0119gla na OZE – mamy r\u00f3wnie\u017c dekarbonizacj\u0119 paliwow\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na zast\u0119powaniu gazu ziemnego w przysz\u0142o\u015bci biometanem oraz paliwami syntetycznymi wytwarzanymi z wodoru, takimi jak zielony amoniak.<\/p>\n
W ocenie prof. Wyrwy jednym z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144 transformacji energetycznej na najbli\u017csze lata w Polsce jest tzw. luka mocowa. Z jednej strony na skutek elektryfikacji sektor\u00f3w nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 wzrostu zapotrzebowania na energi\u0119 elektryczn\u0105 w kraju, a z drugiej wycofywane s\u0105 jednostki w\u0119glowe; jednocze\u015bnie zbyt wolno ro\u015bnie liczba jednostek dyspozycyjnych w gazie.<\/p>\n
– W tym momencie \u201eluka mocowa\u201d jest nieodczuwalna – gdyby by\u0142a, mieliby\u015bmy regularne braki w dostawach pr\u0105du – ale to si\u0119 oczywi\u015bcie mo\u017ce zmieni\u0107 na przestrzeni lat, je\u015bli nie zadbamy o odpowiedni rozw\u00f3j systemu. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych oblicze\u0144 problemy z \u201eluk\u0105 mocow\u0105\u201d i ze zbilansowaniem systemu energetycznego w Polsce mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 po 2030 r. O ile, oczywi\u015bcie, nie zainwestujemy odpowiednich \u015brodk\u00f3w w przemy\u015blan\u0105 transformacj\u0119 systemu – zaznaczy\u0142.<\/p>\n
Cho\u0107 w bilansowaniu systemu i zapobieganiu tzw. luce mocowej mog\u0142yby pom\u00f3c magazyny energii, w ocenie eksperta te, do kt\u00f3rych mamy dost\u0119p dzisiaj, maj\u0105 bardzo ograniczone pole dzia\u0142ania – ich pojemno\u015b\u0107 wynosi zaledwie 4 godziny, co oznacza, \u017ce po tym czasie nie ma energii ani w magazynach, ani w systemie. Pytany o d\u0142ugoterminowe przechowywanie energii elektrycznej, prof. Wyrwa oceni\u0142, \u017ce cho\u0107 trwaj\u0105 intensywne prace badawcze w tym obszarze, m.in. na Wydziale Energetyki i Paliw AGH, wci\u0105\u017c mamy w tym przypadku do czynienia z inn\u0105 luk\u0105 – technologiczn\u0105.<\/p>\n
– Takie kr\u00f3tkoterminowe magazyny energii elektrycznej mog\u0105 pom\u00f3c w codziennych rozwi\u0105zaniach operacyjnych, w przetrzymywaniu nadwy\u017cki energii przy korzystnych warunkach dla pracy OZE, natomiast nie pomog\u0105 w bilansowaniu systemu na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119. A takich d\u0142ugoterminowych magazyn\u00f3w energii obecnie nie mamy – wyja\u015bni\u0142.<\/p>\n
Jak doda\u0142, powoli pojawiaj\u0105 si\u0119 na rynku magazyny elektrochemiczne, kt\u00f3re maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 pojemno\u015b\u0107 i czas roz\u0142adowania do sze\u015bciu godzin, ale to wci\u0105\u017c podpada pod kategori\u0119 kr\u00f3tkoterminow\u0105. – Do tego w technologiach Power-to-Power mamy ca\u0142y \u0142a\u0144cuch konwersji energii, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce jest to rozwi\u0105zanie o niskiej sprawno\u015bci i wysokich kosztach. Czyli w tym przypadku z energii elektrycznej wytwarzamy zielony wod\u00f3r, nast\u0119pnie go magazynujemy, a potem spalamy np. w turbinach gazowych, ponownie wytwarzaj\u0105c energi\u0119 elektryczn\u0105 – wyja\u015bni\u0142.<\/p>\n
Ekspert doda\u0142, \u017ce m\u00f3wi\u0105c o \u017ar\u00f3d\u0142ach energii, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce tempo ich rozwoju \u2013 np. OZE \u2013 powinno by\u0107 dostosowane do mo\u017cliwo\u015bci zu\u017cycia wytworzonej energii, bo w przeciwnym razie zostanie ona zmarnowana. Jak zaznaczy\u0142 prof. Wyrwa, transformacji wymaga ca\u0142y system: od modernizacji sieci dystrybucyjnych i przesy\u0142owych, po integracj\u0119 poszczeg\u00f3lnych sektor\u00f3w \u2013 elektroenergetyki, ciep\u0142ownictwa, transportu i przemys\u0142u (tzw. sector coupling), co ma zwi\u0119kszy\u0107 elastyczno\u015b\u0107 po stronie odbiorc\u00f3w, m.in. poprzez mechanizmy zarz\u0105dzania popytem (DSR). – Wszystkie te elementy musz\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 w zr\u00f3wnowa\u017conym tempie – podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n
Na pytanie o przygotowanie systemu na ewentualne ataki dywersyjne prof. Wyrwa odpowiedzia\u0142, \u017ce prace nad zwi\u0119kszaniem odporno\u015bci polskiego systemu energetycznego s\u0105 przedmiotem coraz liczniejszych dyskusji, a ich wyniki znajduj\u0105 odzwierciedlenie w planach i strategiach rozwoju przedsi\u0119biorstw energetycznych na najbli\u017csze lata.<\/p>\n
– Odporno\u015b\u0107 systemu energetycznego mo\u017cna budowa\u0107 na kilku poziomach – od zadbania o odpowiedni\u0105 ochron\u0119 przed cyberatakami, przez modernizacj\u0119 fizycznej infrastruktury, m.in. dalszy rozw\u00f3j sieci przesy\u0142owych i dystrybucyjnych, po zwi\u0119kszenie roli energetyki lokalnej – wyja\u015bni\u0142. – Dzi\u0119ki takim dzia\u0142aniom system b\u0119dzie bardziej rozproszony, a co za tym idzie, o wi\u0119kszej odporno\u015bci na ataki dywersji.<\/p>\n
Pytany o to, jak system energetyczny Polski powinien wygl\u0105da\u0107 za 20 lat, oko\u0142o roku 2045, ekspert oceni\u0142, \u017ce jego fundamentem powinny by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a odnawialne oraz energetyka j\u0105drowa, uzupe\u0142niane przez elektrownie i elektrociep\u0142ownie gazowe wykorzystuj\u0105ce coraz bardziej zdekarbonizowane paliwa i pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 elastycznych technologii stabilizuj\u0105cych system, r\u00f3wnie\u017c we wsp\u00f3\u0142pracy z magazynami energii.<\/p>\n
\u2013 Natomiast musz\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie jestem zwolennikiem zbyt szybkiego wy\u0142\u0105czania elektrowni w\u0119glowych. W najbli\u017cszych latach powinny one nadal pozostawa\u0107 w systemie, cho\u0107 z niewielk\u0105 liczb\u0105 godzin pracy, a wi\u0119c tak\u017ce z niskimi emisjami CO2. Powinny pe\u0142ni\u0107 funkcje bilansuj\u0105ce i rezerwy, dop\u00f3ki w wystarczaj\u0105cym stopniu nie rozwin\u0105 si\u0119 jednostki gazowe, a w d\u0142u\u017cszej perspektywie \u2013 energetyka j\u0105drowa. To r\u00f3wnie\u017c element wzmacniaj\u0105cy odporno\u015b\u0107 systemu, dlatego warto zastanowi\u0107 si\u0119, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna te elektrownie wesprze\u0107, poniewa\u017c same przychody z rynku energii z pewno\u015bci\u0105 nie zapewni\u0105 im rentowno\u015bci \u2013 doda\u0142. (PAP)<\/p>\n
Agata Gutowska<\/p>\n
agg\/ wm\/ bst\/ js\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych oblicze\u0144 problemy z \u201eluk\u0105 mocow\u0105\u201d i ze zbilansowaniem systemu energetycznego w Polsce mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 po…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":136833,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,42,38,40,39,41],"class_list":{"0":"post-136832","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-pl","11":"tag-poland","12":"tag-polish","13":"tag-polska","14":"tag-polski"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115675732708952620","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136832"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136832\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/136833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}