B\u0119dziemy jeszcze o tym m\u00f3wi\u0107, ale najpierw jedno s\u0142owo o pana ksi\u0105\u017cce: „Ukraina czas\u00f3w marnych”. Mam wra\u017cenie, \u017ce ona nie jest o wojnie samej w sobie. Bardziej o tym, jak wci\u0105\u017c daleko Ukraina le\u017cy od Zachodu. Nie o geografii tutaj m\u00f3wi\u0119.<\/p>\n
To jest ksi\u0105\u017cka o Ukrai\u0144cach i o ich spojrzeniu na rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczno-polityczn\u0105 po tych kilku lub kilkunastu latach, bior\u0105c pod uwag\u0119 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rosyjskiej inwazji w 2014 r. Wojna jest tutaj tylko t\u0142em.<\/p>\n
Po Ukrainie podr\u00f3\u017cowa\u0142 pan razem z \u017con\u0105. „Tutaj nie ma przysz\u0142o\u015bci” \u2014 m\u00f3wi wam m\u0142oda ukrai\u0144ska para, kt\u00f3ra zdecydowa\u0142a si\u0119 na ucieczk\u0119 z kraju. „Nawet je\u017celi wojna si\u0119 sko\u0144czy, zawsze b\u0119dziemy \u017cy\u0107 w cieniu Rosji” \u2014 t\u0142umacz\u0105. To do\u015b\u0107 przera\u017caj\u0105cy fatalizm, o kt\u00f3rym w polskich relacjach wojny w Ukrainie, ma\u0142o si\u0119 m\u00f3wi.<\/p>\n
To jest co\u015b, co mnie bardzo uderzy\u0142o, czyli r\u00f3\u017cnica w nastawieniu pomi\u0119dzy lud\u017ami m\u0142odymi a starszymi w Ukrainie. W\u015br\u00f3d ludzi m\u0142odych, z kt\u00f3rymi uda\u0142o mi si\u0119 porozmawia\u0107, absolutna wi\u0119kszo\u015b\u0107 chce legalnie lub nie opu\u015bci\u0107 Ukrain\u0119. Tutaj akurat ta para, o kt\u00f3rej m\u00f3wimy, to s\u0105 m\u0142odzi, wykszta\u0142ceni ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105 u progu doros\u0142ego \u017cycia. W ich wypowiedzi dotkn\u0119\u0142o mnie jeszcze co\u015b innego. Powiedzieli, \u017ce nie chc\u0105, \u017ceby ich dziecko wychowywa\u0142o si\u0119 w cieniu wojny.<\/p>\n
Dok\u0142adny cytat z pana ksi\u0105\u017cki: „Nie chcemy, by nasze dzieci rodzi\u0142y si\u0119 w cieniu wojny”. I jeszcze: „To nie jest moja wojna, nie dam si\u0119 zabi\u0107”.<\/p>\n
Wie pan, dla mnie jest tutaj pewien osobisty w\u0105tek. Mam brata du\u017co m\u0142odszego ode mnie, kt\u00f3ry jest w podobnym wieku, jak ta para z Ukrainy. M\u00f3j brat ma \u017con\u0119, dziecko. S\u0105 szcz\u0119\u015bliwi. \u017byj\u0105 w Polsce. To jest ta r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy m\u0142odymi lud\u017ami w Polsce i m\u0142odymi lud\u017ami na Ukrainie. W jakikolwiek spos\u00f3b ta wojna si\u0119 zako\u0144czy, to Ukraina i tak b\u0119dzie mia\u0142a ogromny problem z odp\u0142ywem m\u0142odych ludzi z kraju.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
W ksi\u0105\u017cce pyta pan ludzi, jak sobie radz\u0105 z codziennym strachem. Wojna, spadaj\u0105ce bomby, codzienne alarmy. Jedna z odpowiedzi: „Staramy si\u0119 nie my\u015ble\u0107 du\u017co o jutrze. Planujemy tylko to, co musimy. My po prostu trwamy”. Cholernie smutne to wszystko.<\/p>\n
Stara\u0142em si\u0119 opowiedzie\u0107 o Ukrainie s\u0142owami Ukrai\u0144c\u00f3w, st\u0105d brutalno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych stwierdze\u0144 i opinii. Cz\u0142owiek jako istota spo\u0142eczna przyzwyczaja si\u0119 do nowych okoliczno\u015bci, nawet tych, kt\u00f3re s\u0105 w pewnym momencie bardzo przykre. Widzieli\u015bmy to z \u017con\u0105 w sytuacjach, kiedy w Charkowie pojawia\u0142y si\u0119 alarmy i ludzie w og\u00f3le nie reagowali. Przechodzili po prostu dalej, jakby \u017cycie toczy\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b absolutnie zwyk\u0142y. Obserwowali\u015bmy, \u017ce ci ludzie \u017cyj\u0105 „normalnie”, nie reaguj\u0105 na alarmy, a na przyk\u0142ad funkcjonuj\u0105 obok ruin szko\u0142y, kt\u00f3ra zosta\u0142a zbombardowana przez Rosjan.<\/p>\n
![\"Ukraina\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Vuwk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy84YzI4MTUxNmQ1YTExNjIwZTgzNzEyN2FiNGUxNGNiNS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Ukrainaudost\u0119pnione przez WW \/ Waldemar Wojtasik<\/p>\n
„Nie jeste\u015bmy wam nic winni”<\/p>\n
W Ukrainie spotykali\u015bcie r\u00f3\u017cnych ludzi. Nie wszyscy byli dobrze nastawieni. Jeden z wojskowych kpi\u0142 z tego, \u017ce pomagamy Ukrai\u0144com. „I co my\u015blisz, Waldemarze, \u017ce dzi\u0119ki waszemu po\u015bwi\u0119ceniu pogonimy kacap\u00f3w”? P\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142 jeszcze takie zdanie: „Wy Jeweuropiejcy, i to wasze poczucie wy\u017cszo\u015bci, a przez to potrzeba wp\u0142ywania na wszystko”. Z czego wynikaj\u0105 takie opinie? Z kompleks\u00f3w, sowieckiej mentalno\u015bci, poczucia beznadziei, poczucia, \u017ce Ukraina zosta\u0142a zdradzona przez Zach\u00f3d?<\/p>\n
Po naszej podr\u00f3\u017cy doszli\u015bmy z \u017con\u0105 do wniosku, \u017ce nie b\u0119dziemy si\u0119 starali ocenia\u0107 tych ludzi, poniewa\u017c ka\u017cdy z nich ma absolutnie r\u00f3\u017cne motywacje. Ta odpowied\u017a, kt\u00f3r\u0105 pan cytuje, by\u0142a dla nas oczywi\u015bcie przykra. Ona mog\u0142a wynika\u0107 z jakiego\u015b g\u0142\u0119bokiego prze\u015bwiadczenia tego wojskowego, ale mog\u0142a te\u017c wynika\u0107 z tego, \u017ce akurat mia\u0142 gorszy dzie\u0144 a na co dzie\u0144 tak nie my\u015bli. W Ukrainie byli\u015bmy adresatami r\u00f3\u017cnych opinii i r\u00f3\u017cnych postaw. Od tych absolutnie nam wdzi\u0119cznych, gdzie na przyk\u0142ad starsza pani na targowisku dzi\u0119kowa\u0142a nam, \u017ce jeste\u015bmy Polakami i \u017ce pomagamy, po opinie, kt\u00f3re mia\u0142y charakter du\u017co bardziej konfrontacyjny i cyniczny.<\/p>\n
![\"Prof.](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/59Ek9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9lNzI3NjY2ZTU2ZWQwZWI0YjdmNGYwNTZkOTYxNGYzNy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Prof. Waldemar Wojtasik w Ukrainieudost\u0119pnione przez WW \/ Waldemar Wojtasik<\/p>\n
Panie profesorze, nie chodzi mi nawet o ocen\u0119 tego konkretnego wojskowego. Tylko o pewien mechanizm my\u015blenia. Ten sam wojskowy m\u00f3wi: „Nie jeste\u015bmy wam nic winni, jest dok\u0142adnie odwrotnie. Walczymy tutaj i giniemy, wytracamy ca\u0142e pokolenia, \u017ceby\u015bcie w Warszawie czy Berlinie mogli \u017cy\u0107 w spokoju. Walczymy z kacapami, bo tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce kiedy\u015b wraz z Amerykanami zmusili\u015bcie nas do oddania atomu, \u017ce teraz nie mamy si\u0119 czym skutecznie broni\u0107”. Czy wed\u0142ug pana taka opinia jest w Ukrainie powszechna? Jaka cz\u0119\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w mo\u017ce my\u015ble\u0107, \u017ce rzeczywi\u015bcie zosta\u0142a zdradzona przez Zach\u00f3d?<\/p>\n
Nie wiem, jaka cz\u0119\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w tak my\u015bli. Przyznam jednak, \u017ce spotka\u0142em si\u0119 z takimi opiniami cz\u0119\u015bciej. Z czego to wynika? Przede wszystkim z tego, \u017ce w oczach niekt\u00f3rych Ukrai\u0144c\u00f3w Zach\u00f3d kiedy\u015b zdradzi\u0142 Ukrain\u0119, w odniesieniu do gwarancji bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3rych udzieli\u0142 po pozbyciu si\u0119 przez Ukrai\u0144c\u00f3w broni atomowej.<\/p>\n
S\u0142ynne memorandum budapeszta\u0144skie z 1994 r.<\/p>\n
Tak. Jest i druga kwestia. Z perspektywy czasu widz\u0119 tutaj pewn\u0105 analogi\u0119. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce na Zachodzie te\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 politycy, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce Ukrai\u0144cy powinni by\u0107 nam wdzi\u0119czni, bo im pomagamy. \u017be Ukrai\u0144cy powinni nam dzi\u0119kowa\u0107. Tak m\u00f3wi\u0142 Donald Trump, a ostatnio m\u00f3wi Karol Nawrocki. Po drugiej stronie mamy tego lustrzane odbicie. Ukrai\u0144cy, a przynajmniej ta bardziej \u015bwiadoma cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa, doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce gdyby nie ich postawa i sukces militarny w postaci obrony du\u017cej cz\u0119\u015bci kraju, to w tej chwili mieliby\u015bmy armi\u0119 rosyjsk\u0105 bardzo blisko naszej granicy. I mo\u017ce st\u0105d takie, a nie inne opinie.<\/p>\n
![\"Ukraina\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/azUk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9jNDc3MWU0NDdjZjg0NDk5MmQ5ZmZmZmE4OTM2YWU0OC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Ukrainaudost\u0119pnione przez WW \/ Waldemar Wojtasik<\/p>\n
R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Zachodem, Ukrain\u0105 i Rosj\u0105<\/p>\n
W Ukrainie starsze ma\u0142\u017ce\u0144stwo opowiada\u0142o Panu o r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy Zachodem, Ukrain\u0105 a Rosj\u0105. Utkwi\u0142o mi takie zdanie: „Wy jeste\u015bcie wolni, my chcemy by\u0107 wolni, a oni s\u0105 zniewoleni i nawet tego nie widz\u0105”. Zostawiaj\u0105c geografi\u0119 na boku, gdzie s\u0105 teraz Ukrai\u0144cy? Oczywi\u015bcie jest wojna z Rosj\u0105, nienawi\u015b\u0107 do niej, ale czy Ukrainie naprawd\u0119 bli\u017cej do Zachodu?<\/p>\n
Trudno jest odpowiedzie\u0107 na to pytanie bez szerokich bada\u0144, kt\u00f3re trzeba by\u0142oby zrobi\u0107 na ca\u0142ej Ukrainie. W ksi\u0105\u017cce starali\u015bmy si\u0119 pokaza\u0107, \u017ce Ukraina nie jest jednorodna i jednoznaczna. Zrobili\u015bmy fotografi\u0119 \u00f3wczesnej rzeczywisto\u015bci. Tak naprawd\u0119 widzieli\u015bmy trzy Ukrainy. Trzy takie obszary, bardziej mentalne czy spo\u0142eczne ni\u017c geograficzne.<\/p>\n
Zach\u00f3d Ukrainy, kt\u00f3ry jest silnie nacjonalistyczny, antyrosyjski, antypolski, antysemicki. \u015arodkowa cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 w uproszczeniu uto\u017csamiany z Kijowem, gdzie wyst\u0119puje jeszcze pewna mentalno\u015b\u0107 sowiecka, ale ju\u017c w zaniku. I wsch\u00f3d Ukrainy, gdzie sta\u0142a si\u0119 paradoksalna rzecz. W Charkowie obserwowali\u015bmy postawy, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy byli rosyjskoj\u0119zyczni i takiej \u015bwiadomo\u015bci sowieckiej, na skutek inwazji rosyjskiej, wzbudzili w sobie pierwiastek ukrai\u0144sko\u015bci.<\/p>\n
Zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce w Ukrainie s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy w jakim\u015b stopniu czuj\u0105 si\u0119 bezpa\u0144stwowcami. Jeden z bohater\u00f3w ksi\u0105\u017cki m\u00f3wi: „Zwyczajnie nie poczuwam si\u0119 do obywatelstwa, jak znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ludzi po tej stronie Dniepru. Ukrai\u0144cem si\u0119 nie czuj\u0119, Rosjaninem nie chc\u0119 by\u0107”. Z czego wynika taki brak to\u017csamo\u015bci?<\/p>\n
To by\u0142o dla mnie te\u017c jedno z wi\u0119kszych zaskocze\u0144. Cz\u0142owiek, o kt\u00f3rym m\u00f3wimy, na pocz\u0105tku pe\u0142noskalowej inwazji bardzo mocno zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w pomoc dla Ukrai\u0144c\u00f3w. On pochodzi z Mariupola, organizowa\u0142 tam pomoc oraz wyjazdy kobiet i dzieci z miasta. Rozmowa z nim da\u0142a mi do zrozumienia, \u017ce jest co\u015b takiego, jak trwa\u0142a mentalno\u015b\u0107 sowiecka. \u017be to jest taki spos\u00f3b my\u015blenia, kt\u00f3rego nie jest w stanie zmieni\u0107 tak naprawd\u0119 nic. Tutaj m\u00f3wimy o osobie, kt\u00f3ra jest profesorem, kt\u00f3ra by\u0142a wielokrotnie na Zachodzie i wie, jak wygl\u0105da \u017cyciem u nas. Ale mo\u017ce tak w\u0142a\u015bnie przejawia si\u0119 mentalno\u015b\u0107 Homo sovieticus, cz\u0142owieka bezwolnego i poddanego by\u0142ego sowieckiego imperium.<\/p>\n
Idealizowanie Ukrainy. „Nie ma we mnie szczeg\u00f3lnego optymizmu”<\/p>\n
Inny wa\u017cny przekaz z ksi\u0105\u017cki jest moim zdaniem taki, \u017ce my na Zachodzie (co s\u0142yszy pan od samych Ukrai\u0144c\u00f3w) idealizujemy Ukrain\u0119, bo walczy z Rosj\u0105. Jeden z bohater\u00f3w pana ksi\u0105\u017cki m\u00f3wi: „Przed 2022 r. mieli\u015bmy do czynienia z pa\u0144stwem mafijnym, prze\u017cartym korupcj\u0105 i nepotyzmem. Dodatkowo podzielonym na dwa r\u00f3\u017cne obszary wewn\u0119trzne, diametralnie r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 spo\u0142ecznie: w\u0142a\u015bciw\u0105 Ukrain\u0119 na Zachodzie i sowieck\u0105 Ukrain\u0119 na Wschodzie”. Rzeczywi\u015bcie idealizujemy w Polsce Ukrain\u0119? Pan po tej podr\u00f3\u017cy ma teraz inny obraz Ukrainy?<\/p>\n
W \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej proces idealizacji Ukrai\u0144c\u00f3w i Ukrainy nast\u0105pi\u0142 w wyniku agresji w lutym 2022 r. Naturaln\u0105 reakcj\u0105 ludzk\u0105 jest wsp\u00f3\u0142czucie, ch\u0119\u0107 pomocy. Tutaj ta reakcja rzeczywi\u015bcie si\u0119 zadzia\u0142a. Wcze\u015bniej Polacy nie interesowali si\u0119 szczeg\u00f3lnie sprawami ukrai\u0144skimi, je\u017celi chodzi o kwestie spo\u0142eczne czy polityczne. Gdy jednak cz\u0142owiek bardziej wg\u0142\u0119bia\u0142 si\u0119 w problematyk\u0119 Ukrainy, to widzia\u0142, \u017ce jest to pa\u0144stwo, kt\u00f3re nie mog\u0142o by\u0107 zaliczone do rodziny pa\u0144stw zachodnich. Moim zdaniem, nadal nie mo\u017ce by\u0107 do niej zaliczone.<\/p>\n
![\"Ukraina\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/OdUk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9jMDY0M2FlZDc1NTkxN2YwNmMxY2U3ZWRkYjA5MDc2OS5qcGeRlQLNA.jpeg\")
<\/p>\n
Ukrainaudost\u0119pnione przez WW \/ Waldemar Wojtasik<\/p>\n
Utkwi\u0142a mi w g\u0142owie rozmowa z „dziadkiem”, starszym, umieraj\u0105cym na raka Polakiem, kt\u00f3ry logistycznie pomaga w Ukrainie. W ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi, \u017ce \u017co\u0142nierze w Ukrainie mog\u0105 liczy\u0107 na bro\u0144, ale na dodatkowy sprz\u0119t ju\u017c nie za bardzo. „To, co daje armia, to jest \u015bmiech na sali” \u2014 m\u00f3wi. „Armia z\u0142o\u017cona z ludzi, kt\u00f3rzy sami kupuj\u0105 sobie sprz\u0119t. Nie ma czasu na biurokracje, przetargi” \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n
Dwie kwestie trzeba tutaj wyja\u015bni\u0107. To jest wypowied\u017a, kt\u00f3ra dotyczy \u017co\u0142nierzy z Legionu Mi\u0119dzynarodowego i on dzia\u0142a troch\u0119 na innych zasadach. Tam rzeczywi\u015bcie ta pomoc wolontaryjna ma zdecydowanie wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c w regularnej armii. To nie znaczy, \u017ce w regularnej armii nie ma znaczenia, bo jak kto\u015b \u015bledzi internet, to widzi, \u017ce ca\u0142y czas s\u0105 robione zbi\u00f3rki na r\u00f3\u017cne wyposa\u017cenie, zaczynaj\u0105c od samochod\u00f3w terenowych, na starlinkach ko\u0144cz\u0105c.<\/p>\n
Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce wyposa\u017cenie armii ukrai\u0144skiej u szeregowych \u017co\u0142nierzy pozmienia\u0142o si\u0119 na lepsze. S\u0105 wyposa\u017ceni w \u015brodki ochrony, na przyk\u0142ad osobiste systemy przeciwdronowe. Ale m\u00f3wi\u0119 to tylko z moich w\u0142asnych obserwacji.<\/p>\n
Robocop boi si\u0119, \u017ce w Ukrainie wybuchnie wojna domowa<\/p>\n
Ta ksi\u0105\u017cka nie jest tylko o wojnie, ale r\u00f3wnie\u017c i o tym, co stanie si\u0119 po niej. Rozmawia\u0142 pan z ukrai\u0144skim ekonomist\u0105, kt\u00f3ry m\u00f3wi o korupcji w swoim kraju i o tym, \u017ce Ukrai\u0144cy w przeciwie\u0144stwie do Polak\u00f3w, maj\u0105 sowieck\u0105 mentalno\u015b\u0107. Jego zdaniem, tak\u017ce z tego powodu trudno b\u0119dzie odbudowa\u0107 Ukrain\u0119 i wprowadzi\u0107 niezb\u0119dne reformy, np. na wz\u00f3r Polski. Co wed\u0142ug pana stanie si\u0119 z Ukrain\u0105, je\u015bli uda si\u0119 wynegocjowa\u0107 pok\u00f3j?<\/p>\n
Nie mam na to pytanie jasnej odpowiedzi, ale nie ma we mnie szczeg\u00f3lnego optymizmu. Wydaje si\u0119, \u017ce ewentualnie wynegocjowany pok\u00f3j nie b\u0119dzie trwa\u0142y. On nie b\u0119dzie zamyka\u0142 tej wojny na d\u0142u\u017cszy czas. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, w moim mniemaniu w interesie Polski le\u017cy to, \u017ceby ten konflikt zosta\u0142 zamro\u017cony. To sprawi, \u017ce Rosja b\u0119dzie musia\u0142a znaczne si\u0142y na odcinku ukrai\u0144skim utrzyma\u0107.<\/p>\n
![\"Ukraina\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/9ASk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kMmE4NTg3OGIzZjAxNTI1MmM4NGQ2MzdhODBiOTJjZi5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"Ukraina\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Lnfk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8wMmU0YWE0NmMxMDA0YWYwMWMxY2JlNzIxMzFlNjIyYy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"Waldemar](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tKBk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy83NThlMmQyMjJiODkyYzdlMTcyNjg2MzM1YjhjMGNjOC5wbmeRlQLNA.jpeg\")
<\/p>\n