\n Najbardziej do Polski ci\u0105gn\u0119\u0142a rodzina i bliscy. \u2014 Wszyscy nasi najbli\u017csi s\u0105 w Polsce. C\u00f3rka przy ka\u017cdej wizycie by\u0142a przeszcz\u0119\u015bliwa. Bardzo t\u0119skni\u0142a za dziadkami \u2014 dodaje.\n <\/p>\n
\n My\u015bl o powrocie zacz\u0119\u0142a kie\u0142kowa\u0107 w Kasi rok temu. U S\u0142awka kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej. \u2014 Pi\u0119tna\u015bcie lat temu wybudowa\u0142em w Polsce pensjonat. Rodzice si\u0119 nim opiekuj\u0105, dzia\u0142a ca\u0142y czas, ale pomy\u015bleli\u015bmy, \u017ce my mogliby\u015bmy si\u0119 nim zaj\u0105\u0107 \u2014 m\u00f3wi S\u0142awek.\n <\/p>\n
\n Powr\u00f3t po latach to nie by\u0142a spontaniczna decyzja<\/a>. To projekt logistyczny, prawny i emocjonalny. \u2014 Nigdy nie \u017cyli\u015bmy doros\u0142ym \u017cyciem w Polsce. W Holandii znali\u015bmy ka\u017cdy urz\u0105d, ka\u017cd\u0105 aplikacj\u0119. A w Polsce? Nie mieli\u015bmy poj\u0119cia, gdzie i\u015b\u0107, co za\u0142atwi\u0107. Do wyprowadzki przygotowywa\u0142am si\u0119 wi\u0119c zawczasu. Dowiedzia\u0142am si\u0119, jak za\u0142o\u017cy\u0107 firm\u0119, jak rozliczy\u0107 podatki, co z pieni\u0119dzmi ze sprzeda\u017cy domu w Holandii \u2014 wyja\u015bnia Kasia. R\u00f3wnolegle planowali prowadzenie pensjonatu i warsztat\u00f3w, kt\u00f3re chc\u0105 tam organizowa\u0107: od saunowania i morsowania, po zaj\u0119cia oddechowe czy terapi\u0119 w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t.\n <\/p>\n \n \u2014 To wielkie przeniesienie ca\u0142ego \u017cycia. Lubi\u0119 mie\u0107 kontrol\u0119, wi\u0119c chaos zwi\u0105zany z przeprowadzk\u0105 bywa przyt\u0142aczaj\u0105cy. Jednocze\u015bnie czujemy ogromny spok\u00f3j. Jakby to by\u0142a nasza droga \u2014 zaznacza Kasia. Ko\u0144c\u00f3wka roku b\u0119dzie dla nich symboliczna. Ich pierwsze \u015bwi\u0119ta „u siebie”. Nie w odwiedzinach, nie na chwil\u0119. Na sta\u0142e. \u2014 Jeste\u015bmy zm\u0119czeni, ale spokojni.\n <\/p>\n \n Wszystko jako\u015b naturalnie si\u0119 uk\u0142ada. Ich c\u00f3rka zacznie w Polsce przedszkole. Oni nowe zawodowe \u017cycie. \u2014 Jeste\u015bmy bardzo wdzi\u0119czni Holandii. Dzi\u0119ki niej zwiedzili\u015bmy ca\u0142y \u015bwiat, by\u0142o nas na to sta\u0107. Emigracja nas ukszta\u0142towa\u0142a \u2014 podkre\u015bla. Ale, jak zgodnie przyznaj\u0105, w Polsce jest si\u0119 u siebie. \u2014 Za granic\u0105 zawsze b\u0119dziesz przyjezdny, nawet je\u015bli nikt ci\u0119 tak nie traktuje \u2014 zaznacza S\u0142awek.\n <\/p>\n \n Dzi\u015b spe\u0142niaj\u0105 swoje najwi\u0119ksze marzenie. Tworz\u0105 miejsce, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy prac\u0119, pasj\u0119 i blisko\u015b\u0107 z lud\u017ami. \u2014 Swoje dzia\u0142ania relacjonujemy na instagramowym profilu „W pasjonacie” \u2014 m\u00f3wi. A dla innych emigrant\u00f3w maj\u0105 jedn\u0105 rad\u0119: je\u017celi czujecie, \u017ce chcecie wr\u00f3ci\u0107, nie b\u00f3jcie si\u0119. \u2014 Ju\u017c raz u\u0142o\u017cyli\u015bmy sobie \u017cycie w obcym kraju. Dlaczego mia\u0142oby si\u0119 nie uda\u0107 w naszym w\u0142asnym? \u2014 dodaje Kasia.\n <\/p>\n „By\u0142am szykanowana ze wzgl\u0119du na pochodzenie”<\/p>\n \n Anna wyjecha\u0142a do Austrii jako dwunastolatka. Do Polski wr\u00f3ci\u0142a po 22 latach. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia by\u0142a przekonana, \u017ce to Austria jest jej domem. \u2014 Rok po moich narodzinach tata wyjecha\u0142 do Austrii do pracy. \u017by\u0142am wtedy z mam\u0105 w Polsce. Chcieli\u015bmy by\u0107 razem, dlatego przeprowadzi\u0142y\u015bmy si\u0119 do niego \u2014 wspomina. Pocz\u0105tki by\u0142y trudne: nowy j\u0119zyk, nowa szko\u0142a i \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest jedyn\u0105 emigrantk\u0105 w roczniku. \u2014 By\u0142am szykanowana ze wzgl\u0119du na pochodzenie. Kiedy w mediach pojawia\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce jaki\u015b Polak co\u015b ukrad\u0142, \u017cartowano, \u017ce pewnie m\u00f3j wujek<\/a>. Bola\u0142o \u2014 przyznaje.\n <\/p>\n \n Mimo to Austria sta\u0142a si\u0119 jej \u015bwiatem. \u2014 Traktowa\u0142am ten kraj jak m\u00f3j dom. Zna\u0142am j\u0119zyk, tradycje. Ale jako obcokrajowiec nigdy nie poczujesz si\u0119 do ko\u0144ca sob\u0105 \u2014 opowiada. Pewnego dnia w urz\u0119dzie us\u0142ysza\u0142a zdanie, kt\u00f3re d\u0142ugo nie dawa\u0142o jej spokoju: posiada pani obywatelstwo, ale i tak nie jest pani miejscowa. \u2014 Tak\u0105 niech\u0119\u0107 da si\u0119 odczu\u0107 od os\u00f3b starszych, kt\u00f3re my\u015bl\u0105 stereotypowo. Jak jeste\u015b z Europy Wschodniej, to kradniesz i pijesz. Nie bior\u0105 pod uwag\u0119, \u017ce mo\u017ce by\u0107 inaczej \u2014 t\u0142umaczy.\n <\/p>\n \n Przez wiele lat \u017cycie Anny w Austrii by\u0142o stabilne. Rutyna, spok\u00f3j, poczucie bezpiecze\u0144stwa. \u2014 Do momentu wybuchu pandemii \u017cy\u0142o si\u0119 dobrze. Potem sporo si\u0119 zepsu\u0142o. Ekonomia, rynek pracy. Ceny posz\u0142y w g\u00f3r\u0119, pensje nie. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 redukcje etat\u00f3w, miejsca pracy sta\u0142y si\u0119 niestabilne \u2014 opowiada.\n <\/p>\n \n Z ka\u017cdym rokiem narasta\u0142 te\u017c l\u0119k. Ten codzienny. \u2014 Nawet przej\u015bcie wieczorem z poci\u0105gu do autobusu zacz\u0119\u0142o si\u0119 wi\u0105za\u0107 z ryzykiem. Nie robi\u0142o si\u0119 z tego dramatu, ale z ty\u0142u g\u0142owy ten strach by\u0142. Relacje medialne go podkr\u0119ca\u0142y \u2014 zaznacza.\n <\/p>\n \n I chocia\u017c Anna lubi\u0142a austriacki styl \u017cycia \u2014 mniej zawi\u015bci, mniej zazdro\u015bci, wi\u0119cej swobody \u2014 coraz cz\u0119\u015bciej patrzy\u0142a na wszystko z dystansu. Decyzj\u0119 o powrocie do Polski podj\u0119\u0142a spontanicznie. \u2014 Pod koniec czerwca zesz\u0142ego roku moi rodzice postanowili, \u017ce wracaj\u0105. Po analizie stwierdzi\u0142am, \u017ce wracam te\u017c. Bardzo szybko znalaz\u0142am prac\u0119, co by\u0142o zaskoczeniem. P\u0142ynna znajomo\u015b\u0107 drugiego j\u0119zyka bardzo mi pomog\u0142a \u2014 opowiada.\n <\/p>\n \n Drugie zaskoczenie przysz\u0142o wtedy, gdy zacz\u0119\u0142a por\u00f3wnywa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 urz\u0119dow\u0105.-Wbrew stereotypom, Austria ma o wiele bardziej skomplikowan\u0105 papierologi\u0119. Pod wzgl\u0119dem ekonomicznym czy ubezpieczeniowym jest trudniej ni\u017c w Polsce. Austria i Niemcy zatrzyma\u0142y si\u0119 gdzie\u015b w okolicach roku 2000. Polska naprawd\u0119 posz\u0142a do przodu \u2014 zapewnia.\n <\/p>\n \n Anna zapewnia, \u017ce decyzji o powrocie do Polski nie \u017ca\u0142uje. \u2014 Czuj\u0119 si\u0119 w Polsce bezpiecznie. Mam tu wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci rozwoju. I po prostu jestem u siebie. Emigracja nauczy\u0142a mnie szacunku do innych ludzi. Nauczy\u0142am si\u0119, \u017ceby nie by\u0107 sobie wilkiem. Niestety bywa, \u017ce Polacy za granic\u0105 s\u0105 dla siebie ma\u0142o \u017cyczliwi, cz\u0119sto zawistni \u2014 dodaje.\n <\/p>\n \u0106wier\u0107 wieku w Szwecji<\/p>\n \n Zuzanna sp\u0119dzi\u0142a w Szwecji blisko 25 lat. Wyjecha\u0142a jako dwudziestolatka, za mi\u0142o\u015bci\u0105. Chocia\u017c zwi\u0105zek nie przetrwa\u0142 pr\u00f3by czasu, postanowi\u0142a podj\u0105\u0107 studia. W tym czasie nauczy\u0142a si\u0119 te\u017c j\u0119zyka. \u2014 My\u015bla\u0142am, \u017ce ju\u017c nie wr\u00f3c\u0119 do Polski. Ale w 2000 r. pozna\u0142am mojego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca i przeprowadzi\u0142am si\u0119 do Warszawy na kilka lat. Niestety nie poszed\u0142 nam biznes, dlatego zdecydowali\u015bmy si\u0119 na wyjazd do Szwecji. Ja, m\u00f3j m\u0105\u017c i nasza pi\u0119cioletnia c\u00f3rka \u2014 opowiada. A to, jak si\u0119 szybko okaza\u0142o, by\u0142o wyzwanie.\n <\/p>\n \n \u2014 M\u0105\u017c na pocz\u0105tku mia\u0142 du\u017ce trudno\u015bci z nauk\u0105 j\u0119zyka i znalezieniem odpowiedniej pracy. C\u00f3rka t\u0119skni\u0142a za dziadkami, kt\u00f3rzy zostali w Polsce \u2014 t\u0142umaczy. Adaptacja w szkole te\u017c nie przebiega\u0142a tak, jak sobie wyobra\u017cali. \u2014 Pomin\u0119li j\u0105 na jednym etapie, co spowodowa\u0142o spore trudno\u015bci. Nie otrzyma\u0142a wsparcia, kt\u00f3re powinna. Du\u017co nadgania\u0142y\u015bmy w domu. Mimo wszystko c\u00f3rka nie czu\u0142a si\u0119 w pe\u0142ni akceptowana przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w \u2014 wyja\u015bnia.\n <\/p>\n \n Z czasem sytuacja si\u0119 poprawi\u0142a. C\u00f3rka zmieni\u0142a szko\u0142\u0119, zacz\u0119\u0142a czu\u0107 si\u0119 na swoim miejscu, a dzi\u015b m\u00f3wi po szwedzku „jak rodowita”. Rodzina ustabilizowa\u0142a \u017cycie. A potem m\u0105\u017c Zuzanny przeszed\u0142 na emerytur\u0119. C\u00f3rka wyjecha\u0142a z przyjaci\u00f3\u0142mi na Malt\u0119. I wtedy pojawi\u0142o si\u0119 pytanie: co dalej? Zuzanna obserwowa\u0142a Szwecj\u0119 przez prawie \u0107wier\u0107 wieku. Widzia\u0142a kraj, kt\u00f3ry w tym czasie zmieni\u0142 si\u0119 bardziej, ni\u017c mog\u0142a przypuszcza\u0107. \u2014 S\u0142u\u017cba zdrowia nie funkcjonuje tak, jak powinna. Kolejki do specjalist\u00f3w s\u0105 d\u0142ugie, a poziom \u015bwiadcze\u0144 daleki od idea\u0142u<\/a> \u2014 wymienia.\n <\/p>\n \n Z bezpiecze\u0144stwem by\u0142o podobnie. \u2014 Kiedy przyjecha\u0142am, ludzie zostawiali niezapi\u0119te rowery, otwarte mieszkania i nic si\u0119 nie dzia\u0142o. Dzi\u015b, s\u0142uchaj\u0105c wiadomo\u015bci, mo\u017cna si\u0119 naprawd\u0119 wystraszy\u0107 \u2014 zapewnia.\n <\/p>\n \n Najbardziej bola\u0142a jednak zmiana spo\u0142eczna. \u2014 Kiedy\u015b ludzie byli bardzo sympatyczni, otwarci. Teraz brakuje zaufania. Wida\u0107, \u017ce kraj przeszed\u0142 w ostatnich latach negatywn\u0105 przemian\u0119. Szwedzi stali si\u0119 bardziej zamkni\u0119ci \u2014 m\u00f3wi.\n <\/p>\n