{"id":138960,"date":"2025-12-08T11:09:14","date_gmt":"2025-12-08T11:09:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/138960\/"},"modified":"2025-12-08T11:09:14","modified_gmt":"2025-12-08T11:09:14","slug":"kardiolog-radzi-unikac-w-trosce-o-serce-projektuje-sie-je-w-fabrykach-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/138960\/","title":{"rendered":"Kardiolog radzi unika\u0107 w trosce o serce. „Projektuje si\u0119 je w fabrykach”"},"content":{"rendered":"\n

Chipsy, czyli produkt z\u00a0fabryki <\/p>\n

Chipsy s\u0105 niezdrowe, poniewa\u017c zawieraj\u0105 du\u017co niekorzystnych t\u0142uszcz\u00f3w (w tym utlenionych olej\u00f3w ro\u015blinnych), kt\u00f3re podnosz\u0105 poziom „z\u0142ego” cholesterolu i sprzyjaj\u0105 mia\u017cd\u017cycy. Maj\u0105 te\u017c du\u017co rafinowanej skrobi i cz\u0119sto cukru, co powoduje gwa\u0142towne skoki poziomu glukozy i insuliny, wspiera tycie i zwi\u0119ksza ryzyko cukrzycy typu 2<\/a>. Dodatkowo s\u0105 mocno dosalane i pe\u0142ne dodatk\u00f3w (wzmacniacze smaku, aromaty), co podnosi ci\u015bnienie t\u0119tnicze i obci\u0105\u017ca serce, a przy tym dostarczaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie pustych kalorii, bez witamin i b\u0142onnika.<\/p>\n

Kardiolog dr Jack Wolfson podkre\u015bla, \u017ce problem dotyczy nie tylko chips\u00f3w, ale ca\u0142ej kategorii gotowych przek\u0105sek. Jak m\u00f3wi: – Problem polega na tym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 przek\u0105sek sprzedawanych dzi\u015b w sklepach nie jest prawdziwym jedzeniem. Projektuje si\u0119 je w fabrykach, wype\u0142nia przetworzonymi olejami, rafinowan\u0105 skrobi\u0105 i chemicznymi aromatami, a prawie w og\u00f3le nie dostarczaj\u0105 prawdziwego od\u017cywienia. <\/p>\n

<\/p>\n

Zamiast b\u0142onnika, witamin i minera\u0142\u00f3w dostajemy puste kalorie.<\/p>\n

Jak szybko obni\u017cy\u0107 zbyt wysokie t\u0119tno? <\/p>\n

Jeszcze ostrzej o chipsach<\/a> wypowiada si\u0119 kardiolog dr Columbus Batiste. – Chipsy ziemniaczane s\u0105 szczeg\u00f3lnie szkodliwe ze wzgl\u0119du na wy\u017csz\u0105 zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszczu i akrylamidu w por\u00f3wnaniu z chipsami kukurydzianymi, cho\u0107 wszystkie rodzaje chips\u00f3w to ultraprzetworzona \u017cywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra zwi\u0119ksza ryzyko chor\u00f3b sercowo-naczyniowych i powinna by\u0107 spo\u017cywana sporadycznie – ostrzega.<\/p>\n

<\/p>\n

W jednym z najcz\u0119\u015bciej cytowanych bada\u0144 dotycz\u0105cych sma\u017conych ziemniak\u00f3w, opublikowanym w 2017 r. w „The American Journal of Clinical Nutrition\u201d” Veronese i wsp\u00f3\u0142autorzy przeanalizowali 4440 os\u00f3b w wieku 45-79 lat z kohorty Osteoarthritis Initiative, \u015bledz\u0105c ich przez 8 lat i oceniaj\u0105c cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 spo\u017cycia ziemniak\u00f3w, w tym frytek i innych sma\u017conych produkt\u00f3w ziemniaczanych, takich jak chipsy. <\/p>\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ca\u0142kowite spo\u017cycie ziemniak\u00f3w nie wi\u0105za\u0142o si\u0119 ze wzrostem \u015bmiertelno\u015bci, ale osoby jedz\u0105ce sma\u017cone ziemniaki 2-3 razy w tygodniu mia\u0142y o ok. 95 proc. wy\u017csze ryzyko zgonu, a przy spo\u017cyciu co najmniej 3 razy w tygodniu ryzyko by\u0142o ponad dwukrotnie wy\u017csze w por\u00f3wnaniu z osobami si\u0119gaj\u0105cymi po nie najrzadziej, przy uwzgl\u0119dnieniu wielu czynnik\u00f3w zak\u0142\u00f3caj\u0105cych. <\/p>\n

Autorzy konkluduj\u0105, \u017ce cz\u0119ste jedzenie sma\u017conych produkt\u00f3w ziemniaczanych, np. chips\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane z istotnie zwi\u0119kszonym ryzykiem przedwczesnej \u015bmierci i sugeruj\u0105 ograniczenie ich w diecie, a tak\u017ce potrzeb\u0119 dalszych bada\u0144 nad przyczynowo\u015bci\u0105 tej zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n

<\/p>\n

Co zawieraj\u0105 chipsy? <\/p>\n

T\u0142uszcz to pierwszy pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego lekarze kr\u0119c\u0105 nosem na chipsy. Dr Wolfson wyja\u015bnia, \u017ce „wi\u0119kszo\u015b\u0107 chips\u00f3w sma\u017cy si\u0119 w przemys\u0142owych olejach ro\u015blinnych z nasion, takich jak rzepakowy, kukurydziany, sojowy, z krokosza barwierskiego czy s\u0142onecznikowy. Te oleje s\u0105 przetwarzane w wysokiej temperaturze i pod ci\u015bnieniem, a potem ponownie podgrzewane podczas sma\u017cenia. Zanim trafi\u0105 do r\u0105k konsumenta, cz\u0119sto zawieraj\u0105 utlenione t\u0142uszcze, kt\u00f3re dra\u017cni\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onek naczy\u0144 krwiono\u015bnych”. Z czasem sprzyja to rozwojowi mia\u017cd\u017cycy.<\/p>\n

Drug\u0105 stron\u0105 medalu s\u0105 w\u0119glowodany. W chipsach dominuj\u0105 rafinowane skrobie, kt\u00f3re organizm b\u0142yskawicznie zamienia w glukoz\u0119. Kardiolog ostrzega, \u017ce „niezale\u017cnie od tego, czy chips jest zrobiony z ziemniak\u00f3w, kukurydzy czy zbo\u017ca, skrobia bardzo szybko rozk\u0142ada si\u0119 do cukru. Ten gwa\u0142towny skok poziomu cukru i insuliny sprzyja odk\u0142adaniu si\u0119 t\u0142uszczu, zw\u0142aszcza w okolicy brzucha. Podnosi te\u017c poziom tr\u00f3jgliceryd\u00f3w, a podwy\u017cszone tr\u00f3jglicerydy to jeden z najczytelniejszych znak\u00f3w, \u017ce kto\u015b zmierza w stron\u0119 problem\u00f3w z sercem”.<\/p>\n

Do tego dochodzi s\u00f3l \u2013 jedna porcja chips\u00f3w potrafi zawiera\u0107 kilka-kilkana\u015bcie procent dziennego limitu sodu, a ma\u0142o kto ko\u0144czy na 15 chipsach. S\u00f3d zatrzymuje wod\u0119, zwi\u0119ksza ci\u015bnienie i zmusza serce do ci\u0119\u017cszej pracy. Je\u015bli paczka pojawia si\u0119 w diecie kilka razy w tygodniu, ryzyko nadci\u015bnienia ro\u015bnie.<\/p>\n

<\/p>\n

Czy to oznacza, \u017ce nie wolno je\u015b\u0107 chips\u00f3w? Kardiolodzy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce kluczowa jest cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i porcja: chipsy powinny by\u0107 raczej wyj\u0105tkiem ni\u017c codziennym rytua\u0142em, a szczeg\u00f3lnie ostro\u017cne powinny by\u0107 osoby z nadci\u015bnieniem, oty\u0142o\u015bci\u0105, wysokimi tr\u00f3jglicerydami czy chorob\u0105 serca. W praktyce lepiej zje\u015b\u0107 ma\u0142\u0105 porcj\u0119 od czasu do czasu ni\u017c p\u00f3\u0142 paczki kilka razy w tygodniu i zawsze je\u015b\u0107 z miseczki, a nie prosto z torebki.<\/p>\n

Zamiast chips\u00f3w <\/p>\n

Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce potrzeba chrupania wcale nie musi oznacza\u0107 ataku na uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia. Dr Wolfson szczeg\u00f3lnie poleca warzywa, pieczone warzywne „frytki” i orzechy. Surowa marchewka, seler naciowy, og\u00f3rek czy kalafior podane z domowym sosem mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie satysfakcjonuj\u0105ce jak chipsy, a jednocze\u015bnie dostarczaj\u0105 b\u0142onnika, wody i witamin.<\/p>\n

Jedn\u0105 z ulubionych przek\u0105sek kardiologa s\u0105 orzechy, przede wszystkim w\u0142oskie. – Orzechy w\u0142oskie dostarczaj\u0105 kwas\u00f3w omega-3, przeciwutleniaczy i minera\u0142\u00f3w wspieraj\u0105cych zdrowie naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Zaspokajaj\u0105 potrzeb\u0119 chrupania \u2013 i apetyt w og\u00f3le. Orzechy utrzymuj\u0105 syto\u015b\u0107 na wiele godzin. To jedna z najprostszych i najskuteczniejszych przek\u0105sek przyjaznych sercu – podkre\u015bla.<\/p>\n

<\/p>\n

Marta S\u0142upska, dziennikarka Wirtualnej Polski<\/p>\n