Powr\u00f3t Donalda Trumpa na stanowisko prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych wywo\u0142a\u0142 wstrz\u0105s podobny do trz\u0119sienia ziemi w krajach i instytucjach, kt\u00f3re wci\u0105\u017c borykaj\u0105 si\u0119 z konsekwencjami rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 w 2022 r. Tempo, w jakim Waszyngton zmieni\u0142 si\u0119 z zaufanego sojusznika w potencjalnego przeciwnika, wstrz\u0105sn\u0119\u0142o fundamentami, na kt\u00f3rych Europa opiera\u0142a si\u0119 od dawna.<\/p>\n
Chocia\u017c tradycyjnie lista POLITICO 28 ograniczana jest do Europejczyk\u00f3w, dziennikarze serwisu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce nie mo\u017cna by\u0142o zignorowa\u0107 wp\u0142ywu prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych na europejsk\u0105 obronno\u015b\u0107, handel i polityk\u0119. Nie jest te\u017c przypadkiem, \u017ce kolejni dwaj przyw\u00f3dcy na naszej li\u015bcie, Mette Frederiksen z Danii i Friedrich Merz z Niemiec, znajduj\u0105 si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce rankingu. To m.in. w\u0142a\u015bnie oni graj\u0105 pierwsze skrzypce w zakresie r\u00f3wnowa\u017cenia wp\u0142yw\u00f3w Trumpa w Europie.<\/p>\n
Premier Polski Donald Tusk mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce ten rok b\u0119dzie momentem, w kt\u00f3rym przejmie pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad krajem i zdecydowanym krokiem wprowadzi Polsk\u0119 do centrum europejskiej polityki. Karol Nawrocki zadba\u0142 jednak o to, aby tak si\u0119 nie sta\u0142o, pisze POLITICO. „Warszawa przemawia dwoma g\u0142osami” \u2014 czytamy.<\/p>\n
W czerwcowych wyborach prezydenckich<\/a> prawicowiec nieznacznie pokona\u0142 preferowanego przez Tuska kandydata Rafa\u0142a Trzaskowskiego, zapewniaj\u0105c, \u017ce centroprawicowy rz\u0105d b\u0119dzie mia\u0142 trudno\u015bci z realizacj\u0105 swojego programu, a 42-letni Nawrocki sta\u0142 si\u0119 now\u0105 twarz\u0105 polskiej prawicy.<\/p>\n Dzi\u0119ki trudnej przesz\u0142o\u015bci<\/a>, w tym informacjach o udziale w kibolskich ustawkach<\/a>, a tak\u017ce karierze akademickiej po\u015bwi\u0119conej obronie pami\u0119ci historycznej Polski, jak pisze POLITICO, Nawrocki cieszy si\u0119 du\u017cym poparciem w\u015br\u00f3d konserwatywnych wyborc\u00f3w. Ju\u017c teraz przekszta\u0142ci\u0142 on pa\u0142ac prezydencki w centrum Warszawy w alternatywne centrum w\u0142adzy wzgl\u0119dem urz\u0119du premiera.<\/p>\n W rezultacie dosz\u0142o do impasu. Tusk kontroluje rz\u0105d, ale jego krucha koalicja nie ma wystarczaj\u0105cej liczby g\u0142os\u00f3w, aby odrzuci\u0107 weta Nawrockiego. Prezydent zg\u0142asza projekty ustaw, ale popieraj\u0105ca go nacjonalistyczna partia Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 nie ma wystarczaj\u0105cej liczby mandat\u00f3w w parlamencie, aby je uchwali\u0107. Oba obozy znalaz\u0142y si\u0119 w impasie, poniewa\u017c obie strony manewruj\u0105, aby uzyska\u0107 przewag\u0119 przed nast\u0119pnymi wyborami parlamentarnymi w 2027 r.<\/p>\n Parali\u017c ten nast\u0119puje w momencie, gdy wojna w s\u0105siedniej Ukrainie trwa ju\u017c czwarty rok, a Unia Europejska boryka si\u0119 z brakiem silnego przyw\u00f3dztwa.<\/p>\n Polska konstytucja przyznaje rz\u0105dowi pierwsze\u0144stwo w polityce zagranicznej, ale prezydent zachowuje kluczowe prerogatywy, co powoduje zamieszanie na arenie mi\u0119dzynarodowej, poniewa\u017c Warszawa przemawia dwoma g\u0142osami.<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 pisze POLITICO.<\/p>\n Waszyngton zwr\u00f3ci\u0142 na to uwag\u0119. Prezydent USA Donald Trump jasno da\u0142 do zrozumienia, \u017ce preferuje Nawrockiego, kt\u00f3rego kampani\u0119 wyborcz\u0105 wspiera\u0142 podczas wybor\u00f3w. Trump zapewni\u0142 go, \u017ce si\u0142y ameryka\u0144skie stacjonuj\u0105ce w Polsce \u2014 b\u0119d\u0105ce fundamentem wschodniej obrony NATO \u2014 pozostan\u0105 na miejscu, nawet je\u015bli Waszyngton zmieni r\u00f3wnowag\u0119 si\u0142 zbrojnych w Europie.<\/p>\n Ta obietnica tylko pog\u0142\u0119bi\u0142a napi\u0119cia z Tuskiem, kt\u00f3ry uwa\u017ca sojusz polsko-ameryka\u0144ski za zbyt wa\u017cny, aby wykorzystywa\u0107 go jako bro\u0144 w polityce wewn\u0119trznej.<\/p>\n Dla Brukseli impas jest r\u00f3wnie niepokoj\u0105cy: w\u0142a\u015bnie gdy Polska ponownie stawa\u0142a si\u0119 filarem proeuropejskiego przyw\u00f3dztwa, jej dwaj najpot\u0119\u017cniejsi m\u0119\u017cczy\u017ani zmierzaj\u0105 w przeciwnych kierunkach \u2014 pozostawiaj\u0105c wschodni\u0105 flank\u0119 UE bardziej podzielon\u0105 ni\u017c kiedykolwiek.<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 podkre\u015blaj\u0105 autorzy rankingu POLITICO 28.<\/p>\n Lider Donald Trump<\/p>\n Pr\u00f3ba opisania relacji Europy z Donaldem Trumpem sta\u0142a si\u0119 pe\u0142noetatowym zadaniem dyplomatycznym. Czy jest partnerem Starego Kontynentu? Czasami. Zagro\u017ceniem? Czasami. Si\u0142\u0105, kt\u00f3ra na w\u0142asnych warunkach zmienia kszta\u0142t relacji? Zawsze. Jasne jest, \u017ce Europa ma do czynienia z nieprzewidywalnym, dominuj\u0105cym partnerem, kt\u00f3rego impulsy mog\u0105 z dnia na dzie\u0144 wywr\u00f3ci\u0107 kontynent do g\u00f3ry nogami.<\/p>\n Podczas tworzenia corocznego rankingu POLITICO 28 najbardziej wp\u0142ywowych os\u00f3b w europejskiej polityce i strategii politycznej nie da\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 jednego wniosku: nikt nie wywar\u0142 w tym roku wi\u0119kszego wp\u0142ywu na Europ\u0119 ni\u017c prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n Wniosek ten zmusi\u0142 nas do z\u0142amania jednej z naszych zasad. Tradycyjnie w rankingu POLITICO 28 znajduj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie Europejczycy \u2014 osoby mieszkaj\u0105ce lub pracuj\u0105ce na kontynencie. Jednak je\u015bli kiedykolwiek by\u0142 moment, aby zrobi\u0107 wyj\u0105tek, to w\u0142a\u015bnie teraz. Cie\u0144 Trumpa tak bardzo dominuje nad stolicami europejskimi, \u017ce jego decyzje \u2014 lub wybuchy \u2014 zmieni\u0142y wszystko, od bud\u017cet\u00f3w obronnych, przez polityk\u0119 handlow\u0105, po polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105.<\/p>\n Trump przedstawi\u0142 swoj\u0105 teori\u0119 na temat tego, dlaczego wywiera tak du\u017cy wp\u0142yw na kontynent, w wywiadzie udzielonym Dashy Burns z POLITICO<\/a>. Jako g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119 „upadku” wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w europejskich wskaza\u0142 imigracj\u0119. \u2014 Chc\u0105 by\u0107 politycznie poprawni, a to os\u0142abia ich \u2014 doda\u0142.<\/p>\n Niestabilno\u015b\u0107<\/p>\n Europejscy przyw\u00f3dcy rozumiej\u0105, \u017ce maj\u0105 do czynienia z niestabilnym partnerem. Widz\u0105 nieprzewidywalno\u015b\u0107 i rosn\u0105c\u0105 asymetri\u0119. Pozostaj\u0105 jednak zwi\u0105zani z Waszyngtonem, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce architektura bezpiecze\u0144stwa kontynentu \u2014 i znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego dobrobytu \u2014 nadal opiera si\u0119 na ameryka\u0144skim filarze.<\/p>\n Pierwsze miesi\u0105ce drugiej kadencji Trumpa nada\u0142y ton temu, co sta\u0142o si\u0119 wyczerpuj\u0105cym rokiem dla europejskich dyplomat\u00f3w. Jego publiczne flirtowanie z prezydentem Rosji W\u0142adimirem Putinem<\/a> zaskoczy\u0142o nawet do\u015bwiadczonych obserwator\u00f3w. Upokorzenie ukrai\u0144skiego przyw\u00f3dcy Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego<\/a> wzmog\u0142o obawy, \u017ce Waszyngton zmieni\u0142 si\u0119 z sojusznika w antagonist\u0119.<\/p>\n Wiceprezydent Trumpa, J.D. Vance, z\u0142ama\u0142 konwencje dyplomatyczne w Monachium<\/a>, otwarcie krytykuj\u0105c europejskie rz\u0105dy za ich traktowanie partii prawicowych. To naruszenie etykiety podkre\u015bli\u0142o, jak daleko administracja ameryka\u0144ska by\u0142a gotowa si\u0119 posun\u0105\u0107, aby kszta\u0142towa\u0107 polityk\u0119 europejsk\u0105 zgodnie ze swoim wyobra\u017ceniem.<\/p>\n Cel ten zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej potwierdzony w sensacyjnej strategii bezpiecze\u0144stwa narodowego Trumpa<\/a>, w kt\u00f3rej stwierdzono, \u017ce Europa stoi w obliczu „zaniku cywilizacyjnego” z powodu migracji i zobowi\u0105zano si\u0119 do kultywowania „oporu wobec obecnego kierunku rozwoju Europy w krajach europejskich”.<\/p>\n Szybko ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 pewien schemat: destabilizuj\u0105cy pokaz dominacji Trumpa, desperackie perswazje ze strony Europy, a nast\u0119pnie kolejny szok.<\/p>\n<\/blockquote>\n W prywatnych i publicznych rozmowach urz\u0119dnicy ubolewali nad wyrz\u0105dzonymi szkodami. Jednak wsp\u00f3lnym wnioskiem wydawa\u0142o si\u0119 to, \u017ce przynajmniej na razie Europa musi to znosi\u0107. Jeden po drugim europejscy przyw\u00f3dcy przylatywali do Waszyngtonu, schlebiaj\u0105c prezydentowi Stan\u00f3w Zjednoczonych w nadziei, \u017ce uda im si\u0119 go uspokoi\u0107.<\/p>\n Pow\u00f3d by\u0142 oczywisty. Od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej wi\u0119kszo\u015b\u0107 Europy polega\u0142a na ochronie Stan\u00f3w Zjednoczonych. Kraje takie jak Niemcy nie by\u0142y w stanie z dnia na dzie\u0144 odbudowa\u0107 wiarygodnej armii, a tym bardziej potencja\u0142u odstraszania nuklearnego. W obliczu wojny szalej\u0105cej na kontynencie Europa nie mia\u0142a innego wyboru, jak tylko trzyma\u0107 si\u0119 tego, co pozosta\u0142o z ameryka\u0144skiej tarczy, nawet je\u015bli wydawa\u0142a si\u0119 ona nagle krucha.<\/p>\n W czerwcu, po tym jak wielu przyw\u00f3dc\u00f3w uda\u0142o si\u0119 do Bia\u0142ego Domu, a sekretarz generalny NATO Mark Rutte schlebia\u0142 prezydentowi USA pochlebnymi wiadomo\u015bciami tekstowymi<\/a>, Trump zakwestionowa\u0142 artyku\u0142 5 \u2014 \u015bwi\u0119t\u0105 przysi\u0119g\u0119 wzajemnej obrony sojuszu wojskowego. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej nier\u00f3wnowaga zosta\u0142a obna\u017cona w wyniku nier\u00f3wnego porozumienia handlowego<\/a>, w ramach kt\u00f3rego Bruksela zgodzi\u0142a si\u0119 na taryfy celne i z\u0142o\u017cy\u0142a nierealistyczne obietnice inwestycji, aby kupi\u0107 tymczasowy spok\u00f3j.<\/p>\n Ulga by\u0142a prawdziwa, podobnie jak upokorzenie.<\/p>\n Uspokojenie<\/p>\n Nie wszyscy w Europie akceptowali logik\u0119 tego podej\u015bcia. \u2014 Niekt\u00f3rzy chcieliby my\u015ble\u0107, \u017ce mo\u017cna reagowa\u0107 z umiarem i rozs\u0105dkiem… aby w jaki\u015b spos\u00f3b uspokoi\u0107 Molocha \u2014 m\u00f3wi\u0142 by\u0142y premier Francji Dominique de Villepin podczas rozmowy z POLITICO w kwietniu br. Jego zdaniem prawdziwym zagro\u017ceniem by\u0142o to, \u017ce przyw\u00f3dcy kontynentu lekcewa\u017cyli „zamiary Waszyngtonu, by podporz\u0105dkowa\u0107 sobie Europ\u0119”.<\/p>\n Rzeczywi\u015bcie, na froncie dyplomatycznym nowa administracja zatar\u0142a granic\u0119 mi\u0119dzy polityk\u0105 zagraniczn\u0105 a kampani\u0105 wyborcz\u0105\/polityczn\u0105. Zrywaj\u0105c z tradycj\u0105, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 przyw\u00f3dcy krajowi nie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w polityk\u0119 zagraniczn\u0105, Trump i jego sojusznicy rzucili si\u0119 na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119 \u2014 od interwencji Vance’a w Monachium po poparcie Elona Muska dla skrajnej prawicy w Niemczech<\/a> i Wielkiej Brytanii.<\/p>\n Obecnie europejscy przyw\u00f3dcy obserwuj\u0105 sytuacj\u0119 z niepokojem, zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce Trump wys\u0142a\u0142 francuskiej Marine Le Pen s\u0142owa wsparcia<\/a> po jej skazaniu za defraudacj\u0119 funduszy unijnych i pog\u0142\u0119bi\u0142 swoj\u0105 przyja\u017a\u0144 z w\u0119gierskim Viktorem Orbanem<\/a>. Poniewa\u017c zar\u00f3wno Francja, jak i W\u0119gry zmierzaj\u0105 do kluczowych wybor\u00f3w, perspektywa ameryka\u0144skiego wp\u0142ywu na wynik wybor\u00f3w sta\u0142a si\u0119 sta\u0142ym przedmiotem troski wielu os\u00f3b w Brukseli.<\/p>\n\n
\n
\n