Problemem dzisiaj jest to, \u017ce w internecie nie jeste\u015bmy w stanie zweryfikowa\u0107, z kim rozmawiamy, wi\u0119c ludzie opieraj\u0105 si\u0119 na wierze. Trzeba sko\u0144czy\u0107 z wiar\u0105 i zacz\u0105\u0107 u\u017cywa\u0107 technologii. Sukces mObywatela to fundament, na kt\u00f3rym trzeba budowa\u0107. Polak powinien mie\u0107 \u0142atwo weryfikowaln\u0105 cyfrow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\n
![\"Krzysztof](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LcPk9kpTURBXy8zMmZmNTdhMWUxYjhlZjlmODFmNDg4MjY4Yjg1ZmQxMy5qcGeRkwLNA5gA3gACoTABoTEB.jpeg\"\/)
<\/p>\n
Krzysztof D\u0105browski, wiceprezes mBanku, ds. operacji i informatyki.<\/p>\n
|
\n mBank<\/p>\n
Co wiemy o sprawcach? Jak bardzo s\u0105 zorganizowani? <\/p>\n
Niewiele wiemy, mo\u017cemy si\u0119 domy\u015bla\u0107, analizuj\u0105c ich modus operandi. Nie poznamy szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, dop\u00f3ki nie b\u0119dzie \u015bledztw i zatrzyma\u0144. Widzimy jednak, \u017ce s\u0105 profesjonalni, dobrze zorganizowani. Rynek mo\u017ce by\u0107 podzielony na paru du\u017cych graczy, kt\u00f3rzy s\u0105 w stanie reinwestowa\u0107 „zarobione” \u2014 czyli ukradzione \u2014 pieni\u0105dze.<\/p>\n
Oszu\u015bci dzia\u0142aj\u0105 jak przedsi\u0119biorstwo, prowadz\u0105 „biznes sprzeda\u017cowy”, kt\u00f3ry zmienia si\u0119 i doskonali swoje metody. Je\u015bli np. metoda oszustwa na wnuczka ma s\u0142aby „wsp\u00f3\u0142czynnik konwersji” i coraz trudniej w ten spos\u00f3b wy\u0142udzi\u0107 pieni\u0105dze, jest modyfikowana lub porzucana. To swoisty darwinizm: scenariusze, kt\u00f3re nie dzia\u0142aj\u0105, znikaj\u0105. Te, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105, s\u0105 „podkr\u0119cane”, a\u017c si\u0119 wyczerpi\u0105 i ludzie przestan\u0105 si\u0119 na nie \u0142apa\u0107.<\/p>\n
Jak wygl\u0105da taka ewolucja?<\/p>\n
Na przyk\u0142ad w metodzie „na pracownika banku” najpierw dzwoni\u0142 jeden cz\u0142owiek. Je\u015bli „konwersja” by\u0142a s\u0142ab\u0142a i coraz rzadziej udawa\u0142o si\u0119 doprowadzi\u0107 do oszustwa, zacz\u0119\u0142y dzwoni\u0107 dwie osoby: najpierw „konsultant”, a potem rzekomy pracownik departamentu bezpiecze\u0144stwa. Pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c scenariusze z trzema osobami. Dla nich to niewielki koszt \u2014 to nadal trzy osoby siedz\u0105ce w call center.<\/p>\n
Porozmawiajmy o ofiarach. Jak du\u017ce kwoty s\u0105 wykradane klientom? Firmy te\u017c s\u0105 oszukiwane? <\/p>\n
W przypadku klient\u00f3w detalicznych oszustwa przy u\u017cyciu metod socjotechnicznych, gdy z\u0142odziej przekonuje ofiar\u0119, \u017ce rozmawia z kim\u015b innym, \u017ce jej pieni\u0105dze s\u0105 zagro\u017cone albo \u017ce pojawia si\u0119 wielka okazja inwestycyjna, wtedy mo\u017ce chodzi\u0107 do spore kwoty, na kilkadziesi\u0105t i kilkaset tysi\u0119cy z\u0142otych. Rzadziej zdarzaj\u0105 si\u0119 oszustwa na milion i wi\u0119cej.<\/p>\n
Miliony czasem wykradane s\u0105 firmom. Oszustwa zdarzaj\u0105 si\u0119 tam du\u017co rzadziej, bo w firmach pracuj\u0105 profesjonali\u015bci, ale je\u015bli ju\u017c do tego dojdzie, to na wi\u0119ksze kwoty. W przypadku firm to cz\u0119sto jest „na w\u0142asne \u017cyczenie” ze wzgl\u0119du brak procedur albo ich nieprzestrzeganie. Na przyk\u0142ad: je\u015bli ksi\u0119gowa robi przelew na telefon od prezesa, wystarczy spreparowa\u0107 telefon lub maila.<\/p>\n
Sztuczna inteligencja mo\u017ce by\u0107 problemem<\/p>\n
Czy w dzia\u0142aniach oszust\u00f3w wida\u0107 ju\u017c sztuczn\u0105 inteligencj\u0119? Czy przest\u0119pcy wykorzystuj\u0105 j\u0105 do podrabiania g\u0142osu i wizerunku?<\/p>\n
Nie wygl\u0105da to jeszcze jak science-fiction, gdzie w czasie rzeczywistym klonuje si\u0119 g\u0142os matki czy m\u0119\u017ca tak, aby klient si\u0119 nie zorientowa\u0142. Deepfake’i targetowane, czyli przygotowane pod konkretn\u0105 osob\u0119, mog\u0105 by\u0107 na razie domen\u0105 atak\u00f3w na najzamo\u017cniejsze osoby, gdzie „nagroda” dla z\u0142odziei jest du\u017ca.<\/p>\n
Jednak AI s\u0142u\u017cy te\u017c do uwiarygadniania si\u0119 \u2014 generowania fa\u0142szywych dokument\u00f3w, zdj\u0119\u0107 siedzib czy tysi\u0119cy wirtualnych to\u017csamo\u015bci. Niemal na pewno z\u0142odzieje zautomatyzowali wysy\u0142anie i obrabianie maili. Dzia\u0142aj\u0105 jak lejek sprzeda\u017cowy. Jest taka zasada z ksi\u0105\u017cki „Freakonomics” dotycz\u0105ca spamu: dlaczego te maile s\u0105 tak g\u0142upie i niewiarygodne.<\/p>\n
No w\u0142a\u015bnie, dlaczego? Znane s\u0105 przecie\u017c tak absurdalne metody jak na nigeryjskiego ksi\u0119cia czy ameryka\u0144skiego \u017co\u0142nierza.<\/p>\n
\u017beby odsia\u0107 sceptyk\u00f3w. Oni potrzebuj\u0105 ludzi \u0142atwowiernych. Osoba \u015bwiadoma szybko zorientuje si\u0119 w drugim kroku i b\u0119dzie dla z\u0142odziei strat\u0105 czasu. Mail jest tak skonstruowany, \u017ceby osoba sceptyczna go wy\u015bmia\u0142a i nie odpisa\u0142a.<\/p>\n
Stosowana jest znana w biznesie zasada „fail fast”: je\u015bli „inwestycja” w klienta ma si\u0119 nie zwr\u00f3ci\u0107, to lepiej, \u017ceby si\u0119 to sta\u0142o jak najszybciej, zanim poniesione zostan\u0105 dalsze koszty. Dzi\u0119ki AI mo\u017cna teraz przeprowadzi\u0107 ofiar\u0119 przez kilka pierwszych krok\u00f3w automatycznie, bez udzia\u0142u cz\u0142owieka, co redukuje wydatki.<\/p>\n
Wracaj\u0105c do poprzedniego pytania o AI, kiedy dojdziemy do momentu, gdy z\u0142odzieje b\u0119d\u0105 wykorzystywa\u0107 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 w czasie rzeczywistym do podrabiania np. g\u0142osu czy wizerunku? <\/p>\n
Trudno powiedzie\u0107. Mo\u017ce w przysz\u0142ym roku, mo\u017ce p\u00f3\u017aniej, ale to b\u0119dzie oznacza\u0107 spore wyzwania.<\/p>\n
Takie jest stanowisko bank\u00f3w w sprawie transakcji nieautoryzowanych<\/p>\n