{"id":143975,"date":"2025-12-10T23:30:17","date_gmt":"2025-12-10T23:30:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/143975\/"},"modified":"2025-12-10T23:30:17","modified_gmt":"2025-12-10T23:30:17","slug":"trump-chce-dogonic-putina-i-xi-ratunek-moze-nadejsc-tylko-z-jednego-kraju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/143975\/","title":{"rendered":"Trump chce dogoni\u0107 Putina i Xi. Ratunek mo\u017ce nadej\u015b\u0107 tylko z jednego kraju"},"content":{"rendered":"

To, \u017ce prezydent USA, kt\u00f3ry odwraca si\u0119 od sojusznik\u00f3w, og\u0142aszaj\u0105c swoj\u0105 now\u0105 strategi\u0119 bezpiecze\u0144stwa narodowego<\/a>, w tak wa\u017cnym dla bezpiecze\u0144stwa projekcie zwraca po pomoc do partnera z Europy, jest „nie bez ironii” \u2014 komentuje ekspertka ds. bezpiecze\u0144stwa Emma Salisbury. „Trump i jego doradcy zdaj\u0105 sobie jednak spraw\u0119, \u017ce w tej sprawie priorytetem jest szybko\u015b\u0107, a nie symbolika”.<\/p>\n

W ogromnej hali rozbrzmiewa pisk pi\u0142y. Pod dachem wisz\u0105 dziesi\u0105tki d\u017awig\u00f3w, a przy \u015bcianach pi\u0119trz\u0105 si\u0119 stalowe elementy i rury o r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach i rozmiarach. Na rusztowaniu stoi spawacz. Zak\u0142ada mask\u0119, przyk\u0142ada pi\u0142\u0119 do stalowej p\u0142yty i zaczynaj\u0105 lecie\u0107 iskry. Konstrukcja obok niego pozwala domy\u015bli\u0107 si\u0119, \u017ce powstanie tu kiedy\u015b statek.<\/p>\n

W porcie w Raumie, na zachodnim wybrze\u017cu Finlandii, le\u017cy klucz do regionu, kt\u00f3ry obecnie szybko zyskuje na znaczeniu geopolitycznym: Arktyki. Z miejsca, w kt\u00f3rym obecnie budowane s\u0105 nowe korwety dla fi\u0144skiej armii, wkr\u00f3tce maj\u0105 wyp\u0142ywa\u0107 statki dla ameryka\u0144skiej stra\u017cy przybrze\u017cnej. Stany Zjednoczone zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 do Finlandii, aby zwi\u0119kszy\u0107 swoje mo\u017cliwo\u015bci w Arktyce i nadrobi\u0107 du\u017ce zaleg\u0142o\u015bci w stosunku do Rosji. Jednak umowa z USA ma du\u017ce znaczenie nie tylko dla Finlandii. Korzy\u015bci mo\u017ce odnie\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c reszta Europy.<\/p>\n

Wy\u015bcig o wp\u0142ywy w Arktyce trwa w najlepsze. Z jednej strony chodzi o interesy gospodarcze: p\u00f3\u0142nocno-wschodni korytarz morski, kt\u00f3ry skraca szlak handlowy mi\u0119dzy Azj\u0105 a Europ\u0105 o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w, staje si\u0119 coraz bardziej przejezdny z powodu zmian klimatycznych<\/a>; w regionie prawdopodobnie wyst\u0119puj\u0105 te\u017c du\u017ce z\u0142o\u017ca surowc\u00f3w. Jednak Arktyka staje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c coraz bardziej aren\u0105 geostrategiczn\u0105, na kt\u00f3rej dominuj\u0105cym graczem jest Rosja.<\/p>\n

Ju\u017c w 2007 r. Moskwa zacz\u0119\u0142a zwi\u0119ksza\u0107 sw\u00f3j potencja\u0142 w tym regionie, buduj\u0105c kilka nowych baz wojskowych i instaluj\u0105c systemy obrony powietrznej. W doktrynie morskiej Kremla z lipca 2022 r. Arktyka zosta\u0142a uznana za jeden z najwy\u017cszych priorytet\u00f3w, kt\u00f3ry nale\u017cy broni\u0107 „wszelkimi \u015brodkami”. Nie bez powodu: rosyjska flota p\u00f3\u0142nocna, kt\u00f3ra ma kluczowe znaczenie dla zdolno\u015bci Moskwy do przeprowadzenia drugiego uderzenia nuklearnego, stacjonuje w rosyjskich portach arktycznych.<\/p>\n

W ostatnich latach Chiny r\u00f3wnie\u017c szybko nadrobi\u0142y zaleg\u0142o\u015bci. Chocia\u017c geograficznie s\u0105 daleko, okre\u015blaj\u0105 si\u0119 jako „pa\u0144stwo prawie arktyczne” i inwestuje du\u017ce sumy, aby zaznaczy\u0107 tam swoj\u0105 obecno\u015b\u0107<\/a>.<\/p>\n

Natomiast Stany Zjednoczone przez d\u0142ugi czas zaniedbywa\u0142y ten region. Wida\u0107 to mi\u0119dzy innymi w liczbie dost\u0119pnych lodo\u0142amaczy. Te specjalistyczne statki s\u0105 niezb\u0119dne, aby wody arktyczne by\u0142y „przejezdne” przez ca\u0142y rok \u2014 zar\u00f3wno dla statk\u00f3w handlowych, jak i do cel\u00f3w wojskowych.<\/p>\n

Podczas gdy Rosja dysponuje zdecydowanie najwi\u0119ksz\u0105 flot\u0105, licz\u0105c\u0105 ponad 40 statk\u00f3w, a nawet Chiny posiadaj\u0105 obecnie kilka takich jednostek, ameryka\u0144ska stra\u017c przybrze\u017cna ma tylko jeden ci\u0119\u017cki lodo\u0142amacz, kt\u00f3ry jest przestarza\u0142y, zniszczony i wymaga regularnych, kosztownych napraw. Do tego dochodzi mniejszy lodo\u0142amacz, wykorzystywany g\u0142\u00f3wnie do cel\u00f3w badawczych, oraz po\u015bpiesznie przebudowany statek zaopatrzeniowy, kt\u00f3ry zosta\u0142 oddany do u\u017cytku w zesz\u0142ym roku.<\/p>\n

\"Lodo\u0142amacz<\/p>\n

Lodo\u0142amacz Stra\u017cy Przybrze\u017cnej Stan\u00f3w Zjednoczonych Healy podczas bada\u0144 naukowych nad lodem w pobli\u017cu Alaski, 18 czerwca 2005 r.U.S. Coast Guard\/DoD \/ Wikimedia Commons<\/p>\n

„Stany Zjednoczone s\u0105 nara\u017cone na ci\u0105g\u0142e i rosn\u0105ce zagro\u017cenie dla swojego bezpiecze\u0144stwa narodowego w Arktyce” \u2014 pisze w swojej analizie Luke Slivinski, kapitan Stra\u017cy Przybrze\u017cnej Stan\u00f3w Zjednoczonych i pracownik naukowy Centrum Studi\u00f3w Strategicznych i Mi\u0119dzynarodowych (CSIS) w Waszyngtonie. „Z powodu braku obecno\u015bci USA w tym regionie kraj ten nie jest w stanie odpowiednio przeciwdzia\u0142a\u0107 temu zagro\u017ceniu \u2014 ani nawet w pe\u0142ni je zrozumie\u0107”.<\/p>\n

Prezydent USA Donald Trump dostrzeg\u0142 przynajmniej strategiczn\u0105 luk\u0119 w Arktyce. Przy r\u00f3\u017cnych okazjach zapowiada\u0142, \u017ce chce kupi\u0107 dla USA 40, a nawet 48 lodo\u0142amaczy \u2014 najwyra\u017aniej po to, aby prze\u015bcign\u0105\u0107 Rosj\u0119. W rzeczywisto\u015bci Stra\u017c Przybrze\u017cna szacuje zapotrzebowanie raczej na osiem do dziewi\u0119ciu dodatkowych statk\u00f3w [a sam Trump stwierdzi\u0142 w czerwcu br., \u017ce negocjuje z Finlandi\u0105 zakup 15 lodo\u0142amaczy<\/a>]. Nawet to jest obecnie trudne do zrealizowania w\u0142asnymi si\u0142ami przez USA.<\/p>\n

Cho\u0107 „wielka, pi\u0119kna ustawa” Trumpa z lipca przewiduje rekordow\u0105 sum\u0119 25 mld dol. [90 mld 720 mln z\u0142] dla stra\u017cy przybrze\u017cnej, wskazane ameryka\u0144skie stocznie \u2014 zlokalizowane w ca\u0142kowicie wolnych od lodu stanach Missisipi i Teksas \u2014 po prostu nie maj\u0105 specjalistycznej wiedzy, aby szybko i wydajnie budowa\u0107 statki, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane w ekstremalnych warunkach.<\/p>\n

Umowa Trumpa z fi\u0144skimi stoczniami „nie bez ironii”<\/p>\n

Ameryka\u0144ski projekt budowy lodo\u0142amaczy, zainicjowany w 2019 r., jest znacznie op\u00f3\u017aniony. Nadal nie ma terminu dostawy, a koszty wzros\u0142y do ponad pi\u0119ciu mld dol. [ponad 18 mld z\u0142] Ratunek ma teraz nadej\u015b\u0107 z Finlandii. Ju\u017c podczas swojej pierwszej kadencji Trump wykazywa\u0142 zainteresowanie wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z fi\u0144skim sektorem gospodarczym i spotka\u0142 si\u0119 w pa\u017adzierniku 2019 r. z \u00f3wczesnym prezydentem Finlandii Saulim Niinisto, aby om\u00f3wi\u0107 t\u0119 kwesti\u0119.<\/p>\n

Administracja Bidena kontynuowa\u0142a ten projekt i w listopadzie ubieg\u0142ego roku zawar\u0142a z Finlandi\u0105 i Kanad\u0105 porozumienie Icebreaker Collaboration Effort (ICE-Pakt, dos\u0142. Wysi\u0142ek i Wsp\u00f3\u0142praca w zakresie lodo\u0142amaczy) \u2014 umow\u0119 o wsp\u00f3\u0142pracy w zakresie bada\u0144 i rozwoju oraz budowy lodo\u0142amaczy. W marcu prezydent Finlandii Aleksander Stubb odwiedzi\u0142 Trumpa na Florydzie i \u2014 prawdopodobnie podczas wsp\u00f3lnej gry w golfa \u2014 po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod umow\u0119, kt\u00f3ra ostatecznie zosta\u0142a zawarta w pa\u017adzierniku.<\/p>\n

\"Prezydent<\/p>\n

Prezydent Finlandii Aleksander Stubb (L) i prezydent USA Donald Trump podczas mszy pogrzebowej zmar\u0142ego papie\u017ca Franciszka, Watykan, 26 kwietnia 2025 r.MICHAEL KAPPELER \/ PAP<\/p>\n

Umowa obejmuje 11 \u015bredniej klasy lodo\u0142amaczy o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 6 mld 100 mln dol. [ponad 22 mld z\u0142], z kt\u00f3rych cztery maj\u0105 zosta\u0107 zbudowane w Finlandii \u2014 dwa w stoczni w Rauma, dwa kolejne w Helsinkach \u2014 a pozosta\u0142e siedem w Stanach Zjednoczonych przy wykorzystaniu fi\u0144skiej wiedzy specjalistycznej. Pierwszy statek ma zosta\u0107 dostarczony ju\u017c w 2028 r.<\/p>\n

To, \u017ce w\u0142a\u015bnie prezydent, kt\u00f3ry jako podstawow\u0105 zasad\u0119 swojej polityki gospodarczej wyznaczy\u0142 sobie protekcjonizm, teraz w tak wa\u017cnym dla bezpiecze\u0144stwa projekcie si\u0119ga po partner\u00f3w z zagranicy, jest „nie bez ironii”, pisze ekspertka ds. bezpiecze\u0144stwa Emma Salisbury w analizie dla Foreign Policy Research Institute. „Trump i jego doradcy zdaj\u0105 sobie jednak spraw\u0119, \u017ce w tej sprawie priorytetem jest szybko\u015b\u0107, a nie symbolika”.<\/p>\n

Podw\u00f3jny zysk dla Finlandii <\/p>\n

Stany Zjednoczone „pilnie potrzebuj\u0105 tych statk\u00f3w”, podkre\u015bli\u0142 Trump podczas og\u0142oszenia umowy w Gabinecie Owalnym. „Kupujemy najlepsze lodo\u0142amacze na \u015bwiecie, a Finlandia s\u0142ynie z ich budowy”, zachwyca\u0142 si\u0119. Rzeczywi\u015bcie, ten ma\u0142y kraj, w kt\u00f3rym mieszka zaledwie 5 mln 500 tys. ludzi, jest liderem w projektowaniu i budowie lodo\u0142amaczy. A\u017c 80 proc. wszystkich tego typu statk\u00f3w eksploatowanych na ca\u0142ym \u015bwiecie zosta\u0142o zaprojektowanych w Finlandii, a ponad po\u0142owa z nich zosta\u0142a tam r\u00f3wnie\u017c zbudowana.<\/p>\n

Nie jest to przypadek: zim\u0105 zamarzaj\u0105 wszystkie fi\u0144skie porty morskie, przez kt\u00f3re obecnie przep\u0142ywa ponad 90 proc. handlu towarowego. Bez pot\u0119\u017cnej floty lodo\u0142amaczy kraj ten by\u0142by praktycznie odci\u0119ty od \u015bwiata. Dlatego ju\u017c prawie 100 lat temu zaprojektowa\u0142 i zbudowa\u0142 pierwsze specjalistyczne statki. W przeciwie\u0144stwie do wielu innych kraj\u00f3w zachodnich, know-how nie zosta\u0142 przeniesiony do Azji, a przemys\u0142 dostawczy i badania naukowe nadal odbywaj\u0105 si\u0119 w Finlandii.<\/p>\n

Dzi\u0119ki temu lodo\u0142amacze mog\u0105 by\u0107 tam produkowane seryjnie w spos\u00f3b szczeg\u00f3lnie szybki i ekonomiczny. Sama stocznia w Raumie mia\u0142aby zdolno\u015b\u0107 produkcyjn\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 na zbudowanie do 2030 r. czterech lodo\u0142amaczy najwy\u017cszej klasy \u2014 powiedzia\u0142 w rozmowie z Weltem zast\u0119pca dyrektora generalnego Rauma Marine Constructions, Mika Laurilehto. \u2014 Mamy niezb\u0119dne do\u015bwiadczenie i wiedz\u0119 \u2014 nie tylko w stoczni, ale w ca\u0142ym \u0142a\u0144cuchu dostaw. Od podpisania umowy do uko\u0144czenia statku mija tylko trzy lata \u2014 zdradzi\u0142.<\/p>\n

Dla Finlandii umowa z USA to podw\u00f3jny zysk. Po pierwsze, mo\u017ce potencjalnie o\u017cywi\u0107 przemys\u0142 stoczniowy, kt\u00f3ry po rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119 straci\u0142 wa\u017cnego odbiorc\u0119, jakim by\u0142a Rosja, oraz og\u00f3lnie s\u0142abn\u0105c\u0105 fi\u0144sk\u0105 gospodark\u0119. Je\u015bli projekt przebiegnie zgodnie z planem, w przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 kolejne zam\u00f3wienia na wi\u0119ksze lodo\u0142amacze.<\/p>\n

Z drugiej strony Helsinki, dzi\u0119ki swojej wiedzy specjalistycznej w dziedzinie niezb\u0119dnej z geopolitycznego punktu widzenia, maj\u0105 w r\u0119ku niewielk\u0105, ale strategiczn\u0105 kart\u0119 przetargow\u0105, kt\u00f3ra powinna zwi\u0119kszy\u0107 zainteresowanie Trumpa bezpiecze\u0144stwem Europy \u2014 w czasach, gdy Stany Zjednoczone coraz bardziej oddalaj\u0105 si\u0119 od swoich europejskich partner\u00f3w, mo\u017ce to by\u0107 mile widziany atut dla reszty kontynentu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"To, \u017ce prezydent USA, kt\u00f3ry odwraca si\u0119 od sojusznik\u00f3w, og\u0142aszaj\u0105c swoj\u0105 now\u0105 strategi\u0119 bezpiecze\u0144stwa narodowego, w tak wa\u017cnym…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":143976,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2649,56,32,33,44,36,37,74,27,34,35,17414,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,80,29,30,26],"class_list":{"0":"post-143975","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-arktyka","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-donald_trump","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-finlandia","16":"tag-headlines","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-lodolamacz","20":"tag-naglowki","21":"tag-najwazniejsze-artykuly","22":"tag-nat_styl","23":"tag-news","24":"tag-omp","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115697878718833665","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=143975"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143975\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/143976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=143975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=143975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=143975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}