O. Stanis\u0142aw Tasiemski OP, KAI: Ksi\u0105dz kardyna\u0142 w \u0141odzi sp\u0119dzi\u0142 100 miesi\u0119cy. Z jakimi wra\u017ceniami opuszcza ksi\u0105dz kardyna\u0142 to miasto? Niekiedy s\u0142yszymy, \u017ce biskup po\u015blubia diecezj\u0119. To pierwsza diecezja, w kt\u00f3rej ksi\u0105dz kardyna\u0142 by\u0142 ordynariuszem.<\/p>\n
Kard. Grzegorz Ry\u015b: Nie\u0142atwo odpowiedzie\u0107 na to pytanie, bo ja sam jestem przekonany do tej wizji biskupa, kt\u00f3ry ma by\u0107 wobec Ko\u015bcio\u0142a znakiem Chrystusa Oblubie\u0144ca i kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie by\u0142a jedyn\u0105 przez pierwsze tysi\u0105c lat w dziejach chrze\u015bcija\u0144stwa. Zmiana diecezji by\u0142a niemo\u017cliwa, do tego stopnia, \u017ce biskup innego miasta nie m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 papie\u017cem. Tak by\u0142o przez tysi\u0105c lat. Raz si\u0119 zdarzy\u0142o, ale po\u015bmiertnie papie\u017cowi wytoczono proces i sko\u0144czy\u0142o si\u0119 dramatycznie. Ja jestem do\u015b\u0107 przekonany do tej teologii.<\/p>\n
Jestem te\u017c bardzo przekonany do tego, do czego nas namawia\u0142 papie\u017c Franciszek, czyli do budowania Ko\u015bcio\u0142a prawdziwie relacyjnego, pe\u0142nego bliskich odniesie\u0144 mi\u0119dzyludzkich. Papie\u017c Franciszek m\u00f3wi\u0142 wr\u0119cz o czu\u0142o\u015bci wzajemnej, o przyjmowaniu siebie i tak dalej. Ja naprawd\u0119 w to wierz\u0119, \u017ce taki powinien by\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. I chyba stara\u0142em si\u0119 taki Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u0141odzi tworzy\u0107. Oczywi\u015bcie nie sam. By\u0142o bardzo wiele os\u00f3b, kt\u00f3re posz\u0142y za tym nauczaniem papie\u017ca Franciszka.<\/p>\n
W takiej perspektywie odej\u015bcie jest dramatem. Tu nie ma co udawa\u0107, \u017ce nie jest. Ja nie robi\u0142em nic, \u017ceby z \u0141odzi odchodzi\u0107 albo \u017ceby i\u015b\u0107 do Krakowa. Naprawd\u0119 nie zrobi\u0142em nic w tym kierunku. Przyjmuj\u0119 decyzj\u0119 Ojca \u015awi\u0119tego. Wiem, \u017ce to jest jego osobista decyzja. Zawsze jest osobista. Wi\u0119c nie zamierzam z ni\u0105 dyskutowa\u0107, zw\u0142aszcza po tym, jak zosta\u0142a mi ju\u017c oznajmiona. Ale taki moment jest bardzo bolesny. Ja go nie jestem w stanie inaczej zrozumie\u0107 jak tylko w kategoriach paschalnych. Bo jest to swoisty rodzaj umierania. Ale ufam, \u017ce z tego zrodzi si\u0119 jaki\u015b bardzo wa\u017cny, nowy wymiar \u017cycia. Bo jak nie, to wszystko jest bez sensu, a na to ja si\u0119 nie zgodz\u0119. Na poczucie bezsensu w Ko\u015bciele, w wierze. Na to si\u0119 nie mog\u0119 zgodzi\u0107. Fizycznie we mnie wszystko krzyczy przeciwko takiej koncepcji. Natomiast nie jest to proste.<\/p>\n
Ale jest te\u017c we mnie ogromne poczucie wdzi\u0119czno\u015bci. Ja naprawd\u0119 do\u015bwiadczy\u0142em w \u0141odzi pi\u0119knego Ko\u015bcio\u0142a. Kiedy szed\u0142em, wszyscy mi m\u00f3wili, \u017ce \u0141\u00f3d\u017a to jest tak zwany „trudny Ko\u015bci\u00f3\u0142”. Ja si\u0119 wtedy oczywi\u015bcie odgryza\u0142em i \u015bmia\u0142em si\u0119, m\u00f3wi\u0105c: poka\u017ccie mi Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry jest \u0142atwy. Ten \u0142\u00f3dzki Ko\u015bci\u00f3\u0142 okaza\u0142 si\u0119 niezwykle ewangeliczny, pi\u0119kny, otwarty, mi\u0142osierny, zaanga\u017cowany, ewangelizacyjny. M\u00f3g\u0142bym bardzo d\u0142ugo wymienia\u0107 pi\u0119kne cechy \u0142\u00f3dzkiego Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
Ten Ko\u015bci\u00f3\u0142 mnie nauczy\u0142, \u017ce po pierwsze, wiele rzeczy jest mo\u017cliwych. Mo\u017cna podejmowa\u0107 wspania\u0142e inicjatywy i b\u0119d\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy si\u0119 zaanga\u017cuj\u0105 ca\u0142kowicie. Z drugiej strony nauczy\u0142 mnie, \u017ce niczego si\u0119 nie osi\u0105ga na 100 proc. Wiem, gdzie s\u0105 granice, nieraz by\u0142o mi dane ich do\u015bwiadcza\u0107. S\u0105 rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107, ale zasadniczo niczego si\u0119 nie osi\u0105ga w pe\u0142ni. Czasem w 30 proc., czasem w 60 czy 90 proc., ale to chyba dla biskupa diecezjalnego jest nies\u0142ychanie wa\u017cne do\u015bwiadczenie. I optymizm i realizm, jedno i drugie s\u0105 ewangeliczne. Bardzo jestem wdzi\u0119czny \u0142\u00f3dzkiemu Ko\u015bcio\u0142owi.<\/p>\n
20 grudnia odb\u0119dzie ksi\u0105dz kardyna\u0142 ingres do katedry wawelskiej, \u015bwi\u0105tyni wype\u0142nionej histori\u0105, kt\u00f3r\u0105 ksi\u0105dz kardyna\u0142 doskonale zna. Co dla ksi\u0119dza kardyna\u0142a oznacza powr\u00f3t do Krakowa? W jednym z wywiad\u00f3w wspomina\u0142 ksi\u0105dz kardyna\u0142, \u017ce Krakowa b\u0119dzie musia\u0142 si\u0119 uczy\u0107 na nowo. Jak to ksi\u0105dz kardyna\u0142 rozumie? <\/p>\n
To oczywiste. Ja w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142em w Krakowie przez blisko 9 lat. Czasami si\u0119 pojawia\u0142em, przede wszystkim, \u017ceby odwiedzi\u0107 rodzic\u00f3w. By\u0142em biskupem \u0142\u00f3dzkim. My\u015bl\u0119, \u017ce przez 9 lat ka\u017cdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 zmienia. Tym bardziej, \u017ce \u017cyli\u015bmy w okresie bardzo intensywnym w Ko\u015bciele Powszechnym. Oczywi\u015bcie na to jestem otwarty, ale b\u0119dzie to chyba jednak troch\u0119 \u0142atwiejsza nauka, ni\u017c wtedy, kiedy przychodzi\u0142em do \u0141odzi, a o \u0141odzi nie wiedzia\u0142em niemal nic. Kiedy tu przyjecha\u0142em, zna\u0142em jednego ksi\u0119dza, mo\u017ce dw\u00f3ch. Tutaj musia\u0142em si\u0119 uczy\u0107 absolutnie wszystkiego.<\/p>\n
W Krakowie na pewno nie musz\u0119 si\u0119 uczy\u0107 wszystkiego. Ale musz\u0119 uwa\u017cnie patrze\u0107 i nie popada\u0107 w \u0142atwe os\u0105dy, oceny albo ju\u017c gotowe recepty, co nale\u017cy w Krakowie zrobi\u0107. Na razie mog\u0119 powiedzie\u0107 tylko tyle, \u017ce jak w \u015brod\u0119 nast\u0105pi\u0142o og\u0142oszenie decyzji Ojca \u015awi\u0119tego, ja w czwartek by\u0142em w Krakowie tak\u017ce po to, \u017ceby porozmawia\u0107 z ksi\u0119dzem arcybiskupem Markiem J\u0119draszewskim. A po spotkaniu z nim poszed\u0142em sobie na Wawel. Wszed\u0142em do katedry. Kiedy kl\u0119kn\u0105\u0142em mi\u0119dzy kardyna\u0142em Franciszkiem [Macharskim], kt\u00f3rego krzy\u017c pektoralny ci\u0105gle nosz\u0119, a \u015bw. Stanis\u0142awem, to si\u0119 po ludzku przerazi\u0142em decyzj\u0105, kt\u00f3r\u0105 podj\u0105\u0142em. Przerazi\u0142em tym, na co si\u0119 zgodzi\u0142em.<\/p>\n
W Krakowie jest wiele g\u0142os\u00f3w entuzjastycznych. Niekt\u00f3rzy wo\u0142aj\u0105 „hosanna”. Czy nie obawia si\u0119 ksi\u0105dz kardyna\u0142, \u017ce kiedy b\u0119dzie musia\u0142 podj\u0105\u0107 decyzje niepopularne, b\u0119d\u0105 okrzyki „ukrzy\u017cuj go”?<\/p>\n
Trudno mi to nawet w jakikolwiek spos\u00f3b komentowa\u0107. Nie kwestionuj\u0119 tej rado\u015bci, bo nie mam po temu tytu\u0142u. My\u015bl\u0119, \u017ce jest jako\u015b tam uczciwa, \u017ce ludzie s\u0105 mi \u017cyczliwi. Nie \u0142udz\u0119 si\u0119, \u017ce wszyscy s\u0105 zachwyceni t\u0105 nominacj\u0105. Tak naprawd\u0119 nie zamierzam w \u017caden spos\u00f3b o tym d\u0142u\u017cej my\u015ble\u0107, bo chc\u0119 by\u0107 biskupem dla wszystkich. To jest pierwsza funkcja biskupa \u2014 aby ludzi naprawd\u0119 gromadzi\u0107, zbiera\u0107, a nie rozdziela\u0107. Jak czytamy ca\u0142\u0105 histori\u0119 Zbawienia, Pan B\u00f3g jest tym, kt\u00f3ry zbiera, diabe\u0142 jest tym, kt\u00f3ry rozgania. Nie wyobra\u017cam sobie siebie, abym rozr\u00f3\u017cnia\u0142 mi\u0119dzy lud\u017ami \u2014 ci krzycz\u0105 „hosanna”, tamci krzycz\u0105 „ukrzy\u017cuj go”. To nie o to idzie. Chodzi o to, \u017ceby\u015bmy razem si\u0119 odnale\u017ali, w jednym ciele Pana Jezusa, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n
Wiem, \u017ce jestem rozmaicie kojarzony, cho\u0107 do ko\u0144ca nie znam powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych tak jest. Nie przypominam sobie w swoich wyst\u0105pieniach jakiego\u015b s\u0142owa przeciwko komu\u015b. Nie przypominam sobie, \u017cebym w swoich publicznych wyst\u0105pieniach kiedykolwiek wypowiedzia\u0142 si\u0119 przeciwko komu\u015b.Chc\u0119 wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce b\u0119d\u0119 chcia\u0142 by\u0107 absolutnie dla wszystkich, ale \u017cycie poka\u017ce, w jaki spos\u00f3b to robi\u0107 i na razie na ten temat nic wi\u0119cej nie wiem.<\/p>\n
Trzeba dopiero w\u0142a\u015bnie tu by\u0107, przyjrze\u0107 si\u0119. Nie tylko przyjrze\u0107, ale rzeczywi\u015bcie jako\u015b wczu\u0107 si\u0119 w ten Ko\u015bci\u00f3\u0142, zobaczy\u0107, jak on funkcjonuje. Oczywi\u015bcie, znam tych ludzi. Latami z nimi by\u0142em. By\u0142em tam biskupem pomocniczym. Znam tamte parafie, znam ksi\u0119\u017cy. Nie wszystkich, bo tych, co byli wy\u015bwi\u0119ceni przez ostatnie 8 lat, to pewnie ju\u017c mniej. Dla niekt\u00f3rych by\u0142em jeszcze rektorem seminarium. Naprawd\u0119, nie mam \u017cadnych pomys\u0142\u00f3w. Mo\u017ce niekt\u00f3re, ale na razie nie b\u0119d\u0119 ich ujawnia\u0142, bo to nie chodzi o to, \u017ceby si\u0119 ludzie z gazet o tym dowiadywali. Ale wszystkie b\u0119d\u0105 sz\u0142y w tym kierunku, jak budowa\u0107 jedno\u015b\u0107, jak by\u0107 razem. Wok\u00f3\u0142 kogo, wok\u00f3\u0142 czego t\u0119 jedno\u015b\u0107 budowa\u0107, wok\u00f3\u0142 jakich dzia\u0142a\u0144. Tu nie ma powod\u00f3w, by zaklina\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, tylko trzeba j\u0105 tworzy\u0107.<\/p>\n
Czyli podejmie ksi\u0105dz kardyna\u0142 dzia\u0142ania ewangelizacyjne, szczeg\u00f3lnie adresowane do ludzi m\u0142odych, w obliczu widocznego procesu sekularyzacji w naszym kraju<\/p>\n
To jest oczywiste, bo Ko\u015bci\u00f3\u0142 istnieje wy\u0142\u0105cznie dla ewangelizacji. O tym m\u00f3wi\u0142 i papie\u017c Pawe\u0142 VI, a potem Jan Pawe\u0142 II, i papie\u017c Franciszek. Powtarza to papie\u017c Leon. To jasne. Natomiast w ka\u017cdym \u015brodowisku to oznacza co\u015b nieco innego. Nawet gdy chodzi o j\u0119zyk, gdy chodzi o spos\u00f3b dzia\u0142ania. Dzisiaj to jest pewnie najwa\u017cniejsze.<\/p>\n
Chodzi o spos\u00f3b dotarcia do ludzi, kt\u00f3rzy w zasadniczej wi\u0119kszo\u015bci ci\u0105gle s\u0105 ochrzczeni, ale chrzest nie przek\u0142ada si\u0119 potem nie tylko na jakie\u015b zaanga\u017cowanie ko\u015bcielne, ale cho\u0107by na pog\u0142\u0119bianie we w\u0142asnym do\u015bwiadczeniu wiary, na sakramenty, na sakrament pokuty, Eucharysti\u0119, na udzia\u0142 w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
To jest bardzo wa\u017cne pytanie, jak do takich os\u00f3b dociera\u0107. Tego si\u0119 nie da zrobi\u0107 og\u0142oszeniem z ambony. Szukanie nowych sposob\u00f3w, nowych dr\u00f3g\u2026 Tak, oczywi\u015bcie, to jest zadanie w ka\u017cdym Ko\u015bciele. Krak\u00f3w nie jest tu wyj\u0105tkiem. Cho\u0107 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 ma Krak\u00f3w wiele \u015brodowisk, kt\u00f3re s\u0105 ewangelizacyjne. Gdy chodzi o m\u0142odych ludzi, to widywa\u0142em m\u0142odych krakowian i na Europejskich Spotkaniach M\u0142odych, i na \u015awiatowych Dniach M\u0142odzie\u017cy. To by\u0142y ci\u0105gle bardzo du\u017ce liczby w zestawieniu z innymi miastami polskimi. Jest to niew\u0105tpliwie pewien potencja\u0142. Najwa\u017cniejsze, \u017ceby go od nowa zmobilizowa\u0107 i by\u0107 z tymi lud\u017ami i posy\u0142a\u0107 ich. By\u0107 i posy\u0142a\u0107, by\u0107 i posy\u0142a\u0107\u2026<\/p>\n
Papie\u017c Franciszek przestrzega\u0142 przed pokus\u0105 mentalno\u015bci, „\u017ce zawsze si\u0119 tak robi\u0142o”. Czy jest jaka\u015b szansa, \u017ceby po\u0142\u0105czy\u0107 tradycj\u0119 z otwarto\u015bci\u0105 na wyzwania dnia dzisiejszego?<\/p>\n
Tradycja jest zawsze wa\u017cna z racji na przysz\u0142o\u015b\u0107, nie na przesz\u0142o\u015b\u0107. Skoro ojciec przywo\u0142a\u0142 papie\u017ca Franciszka, to on m\u00f3wi\u0142, \u017ce tradycja jest albo kotwic\u0105, albo korzeniami. Jak jest kotwic\u0105, to w\u0142a\u015bnie najch\u0119tniej si\u0119 wypowiada tym sloganem: „Nigdy tak nie by\u0142o, albo zawsze tak by\u0142o”. No i co z tego? Ma by\u0107 korzeniami, to znaczy, \u017ce ma dawa\u0107 \u017cycie, bo korzenie maj\u0105 sens, jak d\u0142ugo przep\u0142ywaj\u0105 przez nie soki. I ja g\u0142\u0119boko wierz\u0119, \u017ce tak, \u017ce o to chodzi w tradycji. I to jest tradycja w wymiarze ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, jak i tradycja w wymiarze Ko\u015bcio\u0142a polskiego czy krakowskiego.<\/p>\n
Pami\u0119tam, kiedy w Krakowie, b\u0119d\u0105c dyrektorem archiwum na Wawelu, niekiedy robi\u0142em pokazy naszych najstarszych artefakt\u00f3w studentom, kt\u00f3rzy przychodzili ze wszystkich mo\u017cliwych krakowskich uczelni. Nie tylko z Uniwersytetu i z Wydzia\u0142u Historii, ale te\u017c informatyki, matematyki, chemii. Widzia\u0142em, co si\u0119 z nimi dzieje, kiedy nie raz mieli styczno\u015b\u0107 na przyk\u0142ad z aktem Unii w Krewie i patrzyli na ten mizerny skrawek pergaminu, bo to w og\u00f3le bardzo mizernie wygl\u0105daj\u0105cy dokument, kt\u00f3ry wyznaczy\u0142 histori\u0119 Europy, ca\u0142ej Europy, a na pewno \u015brodkowej i wschodniej na kilkaset lat.<\/p>\n
Chodzi w\u0142a\u015bnie o to, czy my ogl\u0105damy pomnik, czy mamy poczucie wyrastania z korzeni. Jestem absolutnie przekonany, \u017ce \u017cycia nie da si\u0119 zaczyna\u0107 od zera. Jak wspomnia\u0142em, mam na szyi pektora\u0142 kardyna\u0142a Franciszka. Chocia\u017c na co dzie\u0144 u\u017cywam pier\u015bcienia kardynalskiego, bo uwa\u017cam, \u017ce to jest zobowi\u0105zanie, to na ingres chyba w\u0142o\u017c\u0119 taki pier\u015bcie\u0144, kt\u00f3ry niegdy\u015b dosta\u0142em. Pier\u015bcie\u0144, kt\u00f3ry Jan Pawe\u0142 II podarowa\u0142 kardyna\u0142owi Macharskiemu w dniu jego sakry biskupiej. Nigdy nie mia\u0142em intencji zaczynania czegokolwiek od siebie. To jedno, a drugie, nigdy nie mia\u0142em intencji robienia czegokolwiek od siebie. \u017byjemy w Ko\u015bciele. W Ko\u015bciele jest Piotr, kt\u00f3ry prowadzi, a my idziemy za nim. Nie ma czego\u015b takiego, co do samej tre\u015bci, jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0142\u00f3dzki czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 krakowski. Jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny, kt\u00f3remu przewodzi Piotr i trzeba trwa\u0107 z nim w jedno\u015bci.<\/p>\n
Nie ma co tworzy\u0107 jakiego\u015b Ko\u015bcio\u0142a paralelnego w imi\u0119 takiej czy innej wtedy g\u0142upio rozumianej tradycji. Trzeba by\u0107 w jednym Ko\u015bciele, w jednym \u015bwi\u0119tym, powszechnym apostolskim Ko\u015bciele. W ka\u017cdym miejscu pr\u00f3buje realizowa\u0107 si\u0119 odmiennie. Za ka\u017cdym razem jest to pewna pr\u00f3ba. Nikt nie m\u00f3wi, \u017ce jest ona najlepsza. Dlatego Ko\u015bcio\u0142y mog\u0105 si\u0119 od siebie wzajemnie uczy\u0107.<\/p>\n
My\u015bl\u0119, \u017ce \u0141\u00f3d\u017a mo\u017ce si\u0119 uczy\u0107 od Krakowa, ale i Krak\u00f3w mo\u017ce si\u0119 uczy\u0107 od \u0141odzi. Tak, bo te Ko\u015bcio\u0142y s\u0105 troch\u0119 inne i szukaj\u0105 innych \u015brodk\u00f3w wyra\u017cania swojej wiary. Chwa\u0142a Bogu, \u017ce nie s\u0105 sklonowane. A jest takich pr\u00f3b w Polsce ponad 40, i jak\u017ce wiele w ca\u0142ym Ko\u015bciele powszechnym. To bardzo wa\u017cne, \u017ceby\u015bmy w\u0142a\u015bnie odnajdywali to, co jest wsp\u00f3lne, id\u0105c przede wszystkim za Piotrem, gromadz\u0105c si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego, a ponadto ciesz\u0105c si\u0119 t\u0105 swoj\u0105 pewn\u0105 odr\u0119bno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie wyrasta z tradycji. Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry ma tysi\u0105c lat, czyta\u0142 t\u0119 Ewangeli\u0119 przez tysi\u0105c lat, pr\u00f3bowa\u0142 ni\u0105 \u017cy\u0107 we w\u0142a\u015bciwy sobie spos\u00f3b. I to si\u0119 wszystko dzia\u0142o w Duchu \u015awi\u0119tym, kt\u00f3ry czasem si\u0119 radowa\u0142, a czasem pewnie si\u0119 smuci\u0142, ale gdzie\u015b tam potem wyprowadza\u0142, nawraca\u0142. To nies\u0142ychane do\u015bwiadczenie wiary. Biada komu\u015b, kto na to b\u0119dzie g\u0142uchy i \u015blepy!<\/p>\n
Ksi\u0105dz kardyna\u0142 uczestniczy\u0142 z nominacji papieskiej w obydwu sesjach Synodu o synodalno\u015bci. Co ta synodalno\u015b\u0107 oznacza? Jak ksi\u0105dz kardyna\u0142 pragnie w archidiecezji krakowskiej j\u0105 realizowa\u0107? <\/p>\n
To jest w\u0142a\u015bnie co\u015b, o czym na razie nie powiem, bo nie chc\u0119, \u017ceby si\u0119 ludzie dowiadywali o tym nawet z KAI. Na pewno potrzebuj\u0119 to om\u00f3wi\u0107 i z biskupami pomocniczymi, i z ksi\u0119\u017cmi, i pewnie z Rad\u0105 Duszpastersk\u0105 czy Rad\u0105 Kap\u0142a\u0144sk\u0105. Na pewno b\u0119d\u0119 to robi\u0142 do\u015b\u0107 szybko, do\u015b\u0107 zgrabnie. To nie s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na jakie\u015b od\u0142o\u017cenie na nieokre\u015blon\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Tym bardziej, \u017ce skoro 6 stycznia zako\u0144czy si\u0119 Rok Jubileuszowy, to tak naprawd\u0119 w Ko\u015bciele wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0142 jest skierowanych na proces implementacji w\u0142a\u015bnie tego Synodu o synodalno\u015bci. Na to jest przeznaczony ca\u0142y rok 2026 w poszczeg\u00f3lnych diecezjach. Potem jest czas na refleksj\u0119 w 2027 r. w wymiarze krajowym, na poziomie konferencji kontynentalnych episkopat\u00f3w, a jesieni\u0105 2028 r. ma mie\u0107 miejsce Zgromadzenie ko\u015bcielne, kt\u00f3re podejmie refleksj\u0119 nad tym, co si\u0119 tak naprawd\u0119 sta\u0142o w wyniku tego Synodu, kt\u00f3ry przecie\u017c nie trwa\u0142 jedynie przez dwie sesje, lecz cztery lata i obecnie trwa dalej w formie pyta\u0144 o to, jak go realizowa\u0107. Nie b\u0119dzie do roku 2028 innego Synodu Biskup\u00f3w, nikt nie b\u0119dzie si\u0119 pyta\u0142 o nast\u0119pne tematy w Ko\u015bciele, tylko to jest w\u0142a\u015bnie temat, kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u017cyje.<\/p>\n
Naprawd\u0119 trudno stan\u0105\u0107 obok tego procesu, kt\u00f3ry anga\u017cuje ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny i tworzy\u0107 sobie w\u0142asne programy dotycz\u0105ce na przyk\u0142ad bierzmowania. \u017byjemy w Ko\u015bciele, wi\u0119c musimy si\u0119 na pewno w tym procesie odnale\u017a\u0107 jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 krakowski. Mam g\u0142\u0119bokie przekonanie, \u017ce si\u0119 odnajdziemy. Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce Krak\u00f3w ma przepi\u0119kne tradycje synodalno\u015bci. Najbli\u017csze to oczywi\u015bcie okres kard. Karola Wojty\u0142y i siedmioletni synod krakowski od roku 1972 do 1979. Wielki synod, kt\u00f3ry Ko\u015bcio\u0142owi krakowskiemu przybli\u017ca\u0142 Sob\u00f3r, t\u0142umaczy\u0142 dokumenty soborowe na lokalne konteksty krakowskie. Synod, na kt\u00f3rym prawo g\u0142osu i w g\u0142osowaniach mieli ludzie \u015bwieccy, bo o to si\u0119 kard. Wojty\u0142a postara\u0142 u papie\u017ca Paw\u0142a VI, zaowocowa\u0142 setkami grup synodalnych po parafiach. Pami\u0119tam, \u017ce jako krakowski biskup pomocniczy, przeprowadzaj\u0105c wizytacje, jeszcze ci\u0105gle spotyka\u0142em w parafiach grupy synodalne, kt\u00f3re powsta\u0142y wtedy, w latach 70. To jest bardzo mocna tradycja. Jest si\u0119 do czego odwo\u0142a\u0107.<\/p>\n
Kiedy przeprowadzali\u015bmy synod diecezjalny w \u0141odzi, wzorowa\u0142em si\u0119 na tym synodzie krakowskim \u2014 jak ten synod ma pracowa\u0107, jak przebiega\u0107, wed\u0142ug jakich regu\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest jedno z cenniejszych do\u015bwiadcze\u0144 polskiego Ko\u015bcio\u0142a. Ale tradycje w Krakowie s\u0105 d\u0142ugowiekowe. Jak czytamy statuty synodalne takich biskup\u00f3w jak Nanker czy potem Ole\u015bnicki, to oni mieli zasad\u0119, \u017ce synod diecezji powinien si\u0119 odby\u0107 dwa razy w ci\u0105gu roku. Dwa razy w ci\u0105gu roku! To gdzie my jeste\u015bmy jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 po 500 czy po 700 latach od tamtych czas\u00f3w?<\/p>\n
Ksi\u0105dz kardyna\u0142 jako historyk bada\u0142 tak\u017ce dokumentacj\u0119 i uczestniczy\u0142 w procesie beatyfikacyjnym Karola Wojty\u0142y \u2014 \u015bwi\u0119tego Jana Paw\u0142a II. Stale pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne zarzuty pod jego adresem. Jak ksi\u0105dz kardyna\u0142 na te zarzuty odpowie?<\/p>\n
Ja ju\u017c troch\u0119 na nie odpowiada\u0142em, kiedy si\u0119 pojawi\u0142y po raz pierwszy. Podkre\u015bla\u0142em, \u017ce badania \u00f3wczesnych \u017ar\u00f3de\u0142 nie jest \u0142atwym procesem. Pami\u0119tajmy, \u017ce w czasach tak zwanego PRL nie tylko walczono z Ko\u015bcio\u0142em, ale tak\u017ce walczono o to, jaka b\u0119dzie o Ko\u015bciele pami\u0119\u0107. Zatem to, co jest w \u017ar\u00f3d\u0142ach, musi by\u0107 badane naprawd\u0119 bardzo krytycznie. Nigdy nie mia\u0142em nic przeciwko badaniom historycznym. Niekt\u00f3rzy wiedz\u0105, \u017ce ja wyszed\u0142em ze szko\u0142y ks. prof. Jana Kracika. On nas zawsze uczy\u0142, \u017ce prawda sama si\u0119 obroni. Nie potrzeba z prawdy czyni\u0107 jakiej\u015b mitologii z\u0142otej czy czarnej.<\/p>\n
Prawda zawsze sama si\u0119 obroni. Kiedy ostatnio pojawi\u0142y si\u0119 te zarzuty, jakby w formie refrenu, kt\u00f3ry powraca, to jedn\u0105 z odpowiedzi by\u0142a decyzja Konferencji Episkopatu Polski, \u017ceby utworzy\u0107 komisj\u0119 historyczn\u0105, kt\u00f3ra jeszcze raz przyjrzy si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142om, przebada je. Jak si\u0119 zdaje, nie ma innej mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n
Badania nad tym czasem kard. Wojty\u0142y w diecezji, ale te\u017c w ca\u0142ej powojennej historii diecezji, to nie b\u0119d\u0105 nowe badania. W Krakowie zrobiono do\u015b\u0107 du\u017co. S\u0105 historycy, kt\u00f3rzy si\u0119 osob\u0105 Ojca \u015awi\u0119tego tak\u017ce w tych kontekstach PRL-owskich bardzo kompetentnie zajmowali, korzystaj\u0105c z rozmaitych archiw\u00f3w, w\u00f3wczas jeszcze nawet nieuporz\u0105dkowanych. Dzisiaj s\u0105 ju\u017c one \u0142atwiejsze do eksploracji. Ja nie mam nic przeciwko badaniom historycznym. Jestem do\u015b\u0107 spokojny, byle by\u0142y prowadzone rzetelnie, kompetentnie, z wykorzystaniem wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142, z wewn\u0119trzn\u0105 krytyk\u0105 tych \u017ar\u00f3de\u0142. Taka by\u0142a decyzja Episkopatu i my\u015bl\u0119, \u017ce trzeba j\u0105 zrealizowa\u0107.<\/p>\n
W \u0141odzi ksi\u0105dz kardyna\u0142 ustanowi\u0142 Niezale\u017cn\u0105 Komisj\u0119 Historyczn\u0105 do spraw Zbadania Przypadk\u00f3w Nadu\u017cy\u0107 Seksualnych w okresie od 1945 r. do dnia dzisiejszego. Czy podobn\u0105 komisj\u0119 zamierza ksi\u0105dz kardyna\u0142 ustanowi\u0107 w archidiecezji krakowskiej? <\/p>\n
Dzi\u015b jeszcze nie wiem. To by by\u0142o z mojej strony do\u015b\u0107 dziwne, jakbym przyje\u017cd\u017ca\u0142 do Krakowa z gotowymi projektami z osobami, kt\u00f3re maj\u0105 to zrobi\u0107. Chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce to wbrew pozorom nie jest takie \u0142atwe: od idei do tego, \u017ceby znale\u017a\u0107 osoby, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 niezale\u017cne, rzeczywi\u015bcie niezale\u017cne, kompetentne i dysponuj\u0105ce jednak czasem. Zw\u0142aszcza te dwa przymioty ostatnie naprawd\u0119 s\u0105 ze sob\u0105 sprzeczne. Je\u015bli kto\u015b jest \u015bwietnym historykiem albo \u015bwietnym prawnikiem, to z regu\u0142y ma co robi\u0107. Podj\u0119cie si\u0119 pracy tak ogromnej, kt\u00f3rej si\u0119 nie uko\u0144czy w miesi\u0105c ani w dwa, tylko mo\u017ce w trzy albo cztery lata, to jest powa\u017cna decyzja kogo\u015b, komu si\u0119 to proponuje.<\/p>\n
Powiem szczerze, \u017ce coraz mniej sobie wyobra\u017cam og\u00f3lnopolsk\u0105 komisj\u0119 badaj\u0105c\u0105 ten temat. Je\u015bli w \u0141odzi mamy do przebadania tysi\u0105c dwustu kilkudziesi\u0119ciu ksi\u0119\u017cy od II wojny \u015bwiatowej do roku 2025, to jest naprawd\u0119 praca, kt\u00f3ra wymaga te\u017c znajomo\u015bci lokalnych reali\u00f3w, historii tego lokalnego Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
Trudno mi sobie wyobrazi\u0107 nawet najlepszego historyka z Krakowa, kt\u00f3ry przychodzi i w \u0141odzi wykonuje tak\u0105 prac\u0119. Najpierw pewnie sp\u0119dzi\u0142by rok na tym, \u017ceby si\u0119 nauczy\u0107 tych kontekst\u00f3w, a dopiero potem pewnie przyst\u0105pi\u0142by do bada\u0144 \u017ar\u00f3d\u0142owych. To jest \u0141\u00f3d\u017a, a w archidiecezji krakowskiej ksi\u0119\u017cy jest cztery razy tyle i by\u0142o zawsze cztery razy tyle, sporo rozmaitych instytucji: to jest pot\u0119\u017cny Ko\u015bci\u00f3\u0142. \u017beby go bada\u0107, nawet w tym jednym tylko wycinku, to wymaga nies\u0142ychanej pracy.<\/p>\n
Jestem przekonany, \u017ce nawet jak powstanie ta og\u00f3lnopolska komisja, to ona i tak b\u0119dzie musia\u0142a pracowa\u0107 z komisjami powo\u0142ywanymi lokalnie. Nie wyobra\u017cam sobie zespo\u0142u, kt\u00f3ry ogarnie swoj\u0105 prac\u0105 ca\u0142\u0105 Polsk\u0119.<\/p>\n
No chyba, \u017ce zale\u017cy nam na pracy komisji do Paruzji, a potem i tak si\u0119 jej ju\u017c nie opublikuje. Tego si\u0119 chyba nie da zrobi\u0107 w takim wymiarze. Zobaczymy, w jak\u0105 stron\u0119 p\u00f3jd\u0105 prace Konferencji Episkopatu nad t\u0105 komisj\u0105 og\u00f3lnopolsk\u0105. Ale jestem do\u015b\u0107 przekonany do tego, co zrobi\u0142em w \u0141odzi. Bo opr\u00f3cz bada\u0144 historycznych mnie przy\u015bwieca ci\u0105gle ten cel drugi, a mo\u017ce i pierwszy, gdy chodzi o wag\u0119, mianowicie dotarcie do os\u00f3b skrzywdzonych, do kt\u00f3rych do tej pory nie dotarli\u015bmy. Dotarcie do nich cho\u0107by z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jakiegokolwiek spotkania, kt\u00f3re si\u0119 mo\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0107 na co\u015b, co b\u0119dzie potrzebne.<\/p>\n
Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce tylko po napisaniu listu do diecezji \u0142\u00f3dzkiej w lipcu, jaki\u015b miesi\u0105c potem mia\u0142em spotkanie z panem, kt\u00f3ry sam do mnie przyszed\u0142. Przedstawi\u0142 si\u0119 jako kto\u015b, kto by\u0142 ofiar\u0105 przest\u0119pstwa osoby duchownej. To by\u0142o bardzo wa\u017cne spotkanie, tak\u017ce z jakim\u015b ci\u0105giem dalszym. Nie chc\u0119 m\u00f3wi\u0107 za du\u017co, bo to s\u0105 wszystko rzeczy delikatne i, jak wiadomo, obj\u0119te tajemnic\u0105. Ale o takie spotkania chodzi. Dotarcie do tych os\u00f3b, przynajmniej gdy chodzi o czas, jest oczywi\u015bcie wa\u017cniejsze, bo jak m\u00f3wimy o historii, kt\u00f3ra si\u0119ga lat p\u00f3\u017anych czterdziestych czy pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, to s\u0105 to osoby, kt\u00f3re dzisiaj ju\u017c s\u0105 w podesz\u0142ym wieku i za dziesi\u0119\u0107 lat b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano na takie spotkania.<\/p>\n
Papie\u017c Franciszek mianowa\u0142 ksi\u0119dza kardyna\u0142a m.in. cz\u0142onkiem Dykasterii do spraw Biskup\u00f3w. Tam Ksi\u0105dz Kardyna\u0142 pozna\u0142 jej \u00f3wczesnego prefekta kard. Roberta Prevosta, dzisiaj Leona XIV. Jakie osobiste wi\u0119zy \u0142\u0105cz\u0105 ksi\u0119dza kardyna\u0142a z obydwoma papie\u017cami i czy zaprosi ksi\u0105dz kardyna\u0142 Leona XIV do Krakowa? <\/p>\n
Nie wyobra\u017cam sobie, aby zaproszenie papie\u017ca mog\u0142o by\u0107 decyzj\u0105 jednego biskupa. To raczej jest temat dla Ko\u015bcio\u0142a polskiego. Ch\u0119tnie bym go zaprosi\u0142 do \u0141odzi. To nie s\u0105 relacje super bliskie, bo nie zaliczam si\u0119 do grona najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w papie\u017ca Leona, na pewno nie zaliczam si\u0119 do grona jego przyjaci\u00f3\u0142. Nie mia\u0142bym takiej odwagi, by tak my\u015ble\u0107. Cieszy mnie to, \u017ce papie\u017c mnie oczywi\u015bcie kojarzy. Wiele razy rozmawiali\u015bmy ze sob\u0105 o wa\u017cnych rzeczach i od tej strony jeste\u015bmy bliscy. No i tyle. Nie mam nic wi\u0119cej do powiedzenia. Oczywi\u015bcie jako prefekt wiele razy mnie o r\u00f3\u017cne rzeczy pyta\u0142. Stara\u0142em si\u0119 odpowiada\u0107, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w tej mierze, w jakiej on tego oczekiwa\u0142.<\/p>\n
A papie\u017c Franciszek? To by\u0142a pi\u0119kna relacja. Niekoniecznie zawsze dopowiedziana. Czasami si\u0119 dowiadywa\u0142em potem, co Franciszek o mnie m\u00f3wi, czy my\u015bli. Natomiast czasami dawa\u0142 te\u017c znaki, \u017ce wie, kim jestem. Wie, co robi, kiedy mnie mianuje tu czy tam. \u017be to robi z rozmys\u0142em, zatem jako\u015b mnie szanuje. Ceni to, co robi\u0119, czy to, co my\u015bl\u0119, co m\u00f3wi\u0119 w Ko\u015bciele. Cho\u0107by na tym wspomnianym przez ojca ostatnim Synodzie. Na jego obydwu sesjach by\u0142em z nominacji papie\u017ca, a nie Konferencji Episkopatu Polski. Ojciec \u015awi\u0119ty zobaczy\u0142, \u017ce mnie nie ma na li\u015bcie uczestnik\u00f3w, wi\u0119c zareagowa\u0142 nominacj\u0105. To by\u0142 zupe\u0142nie niezwyk\u0142y papie\u017c. By\u0142 obdarzony doskona\u0142\u0105 pami\u0119ci\u0105 do os\u00f3b, do spraw. Potrafi\u0142 wraca\u0107 do czego\u015b po trzech, czterech latach. To by\u0142o zdumiewaj\u0105ce, jak on kodowa\u0142 tematy. By\u0142 bardzo dyspozycyjny. By\u0142 w najlepszym tego s\u0142owa znaczeniu spontaniczny. Kiedy rozeznawa\u0142, \u017ce co\u015b jest dobre, po prostu w to wchodzi\u0142. Rozmowa z nim by\u0142a wielk\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. By\u0142 bardzo bezpo\u015bredni, dost\u0119pny.<\/p>\n
Zdarzy\u0142o si\u0119 tak kilka razy, \u017ce mia\u0142em jak\u0105\u015b bardzo wa\u017cn\u0105 spraw\u0119. Nigdy nie wpada\u0142em na to, \u017ce to trzeba napisa\u0107 do struktur watyka\u0144skich. Podchodzi\u0142em si\u0119 przywita\u0107 na audiencji \u015brodowej. M\u00f3wi\u0142em, \u017ce potrzebuj\u0119 pi\u0119\u0107 minut, a jestem jeszcze dwa, trzy dni w Rzymie, albo jeden dzie\u0144. Najpierw m\u00f3wi\u0142, \u017ce nie ma mo\u017cliwo\u015bci. Odpowiada\u0142 prosto, \u017ce ma dzie\u0144 wype\u0142niony. Po czym dzwoni\u0142 i m\u00f3wi\u0142, aby natychmiast przyj\u015b\u0107. Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce ten papie\u017c mia\u0142 wszelkie prawo wymaga\u0107 od biskup\u00f3w, aby byli do dyspozycji. „Jak ksi\u0105dz do was dzwoni, to oddzwo\u0144. Jak nie odebra\u0142e\u015b, gdy ksi\u0105dz chce si\u0119 spotka\u0107, to si\u0119 spotkaj. Jak nie dzi\u015b, to najp\u00f3\u017aniej pojutrze”. On to wszystko robi\u0142. Nie wymaga\u0142 niczego od biskup\u00f3w, czego sam nie robi\u0142 jako papie\u017c. To absolutnie niezwyk\u0142e. Ja to widzia\u0142em, obserwuj\u0105c zawsze audiencj\u0119, mia\u0142em okazj\u0119 widzie\u0107 te chwile rozmowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O. Stanis\u0142aw Tasiemski OP, KAI: Ksi\u0105dz kardyna\u0142 w \u0141odzi sp\u0119dzi\u0142 100 miesi\u0119cy. Z jakimi wra\u017ceniami opuszcza ksi\u0105dz kardyna\u0142…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":143996,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,27619,11458,261,34,35,19839,28,31,53,25383,25,52,68,51,312,55,42,38,40,39,41,47,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-143995","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-inst_tst0","14":"tag-kai","15":"tag-kultura","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-mp_player_tst0","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-new_header","22":"tag-new_layout_tst0","23":"tag-news","24":"tag-onet3","25":"tag-onet3d","26":"tag-onet3d_2i","27":"tag-pcz","28":"tag-phx","29":"tag-pl","30":"tag-poland","31":"tag-polish","32":"tag-polska","33":"tag-polski","34":"tag-screening_general","35":"tag-top-stories","36":"tag-topstories","37":"tag-v2021","38":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115697984651225908","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=143995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143995\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/143996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=143995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=143995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=143995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}