{"id":144346,"date":"2025-12-11T07:59:10","date_gmt":"2025-12-11T07:59:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/144346\/"},"modified":"2025-12-11T07:59:10","modified_gmt":"2025-12-11T07:59:10","slug":"najstarsza-supernowa-zaobserwowana-przez-kosmiczny-teleskop-jamesa-webba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/144346\/","title":{"rendered":"Najstarsza supernowa zaobserwowana przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba"},"content":{"rendered":"

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba znajduje si\u0119 w kosmosie od blisko czterech lat. Obserwatorium ju\u017c wcze\u015bniej dokona\u0142o prze\u0142omowych odkry\u0107. W ten spos\u00f3b uda\u0142o si\u0119 zobaczy\u0107 m.in. najstarsze galaktyki<\/a>. Teraz astronomowie pochwalili si\u0119 kolejnym osi\u0105gni\u0119ciem. Zosta\u0142a zaobserwowana najstarsza\u00a0supernowa<\/a>.<\/p>\n

Najstarsza supernowa sprzed 13 mld lat<\/p>\n

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba<\/a> umo\u017cliwi\u0142 obserwacje obiektu, kt\u00f3rym jest najstarsza supernowa dostrze\u017cona kiedykolwiek przez astronom\u00f3w. Jej wiek oszacowano na 13 mld lat, gdy wszech\u015bwiat by\u0142 m\u0142ody. Uczeni szacuj\u0105, \u017ce do eksplozji dosz\u0142o oko\u0142o 730 mln lat po Wielkim Wybuchu.<\/p>\n

Ta obserwacja pokazuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mo\u017cemy u\u017cy\u0107 Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba do znajdowania pojedynczych gwiazd, gdy wszech\u015bwiat mia\u0142 zaledwie 5 proc. swojego obecnego wieku\u00a0wyja\u015bnia Andrew Levan z Uniwersytetu Radboud i Uniwersytetu Warwick.<\/p><\/blockquote>\n

Ca\u0142a historia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 14 marca br., kiedy francusko-chi\u0144ski satelita SVOM odkry\u0142 rozb\u0142ysk promieniowania gamma z g\u0142\u0119bokiego kosmosu. To samo zdarzenie zosta\u0142o zarejestrowane przez Obserwatorium Swift nale\u017c\u0105ce do NASA<\/a>. Tym razem w promieniach rentgenowskich. By\u0142 to rozb\u0142ysk GRB 250314A.<\/p>\n

Nast\u0119pnie wykorzystano inne obserwatoria. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 m.in. Bardzo Du\u017cy Teleskop (VLT) w Chile, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 na oszacowanie wieku zdarzenia. Ju\u017c wtedy m\u00f3wiono o 13 mld lat.<\/p>\n

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba uchwyci\u0142 najstarsz\u0105 supernow\u0105<\/p>\n

Naukowcy ostatecznie poprosili o mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z dost\u0119pnego czasu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. W lipcu kamera podczerwieni znajduj\u0105ca si\u0119 na JWST zosta\u0142a skierowana na GRB 250314A, co pozwoli\u0142o na wykrycie \u015bwiat\u0142a pochodz\u0105cego z supernowej i uzyskanie jednoznacznego dowodu potwierdzaj\u0105cego istot\u0119 zjawiska.<\/p>\n

\"Galaktyki<\/p>\n

Najstarsza supernowa sprzed 13 mld lat zaobserowana przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba.Image: NASA, ESA, CSA, STScI, Andrew Levan (Radboud University); Image Processing: Alyssa Pagan (STScI)NASA<\/p>\n

Tylko Webb m\u00f3g\u0142 bezpo\u015brednio wykaza\u0107, \u017ce to \u015bwiat\u0142o pochodzi z supernowej \u2013 zapadaj\u0105cej si\u0119 masywnej gwiazdy\u00a0komentuje Andrew Levan.<\/p><\/blockquote>\n

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba pozwoli\u0142 nawet wykry\u0107 galaktyk\u0119, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do zjawiska i jest ona podobna do innych obiekt\u00f3w tego typu z wczesnego wszech\u015bwiata. Uczeni twierdz\u0105, \u017ce by\u0142o to pot\u0119\u017cne zdarzenie z wielkiej gwiazdy i p\u00f3\u017aniej mog\u0142a tam powsta\u0107 nawet czarna dziura.<\/p>\n

Poprzednia najstarsza supernowa zaobserwowana przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba mia\u0142a wiek oszacowany na oko\u0142o 1,8 mld lat po Wielkim Wybuchu.<\/p>\n

Nastolatek z Polski nagrodzony przez NASA za zdj\u0119cie Wilczego Ksi\u0119\u017cycaPolsat News<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n

Zapisz si\u0119 na geekweekowy newsletter i \u0142ap naj\u015bwie\u017csze newsy ze \u015bwiata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba znajduje si\u0119 w kosmosie od blisko czterech lat. Obserwatorium ju\u017c wcze\u015bniej dokona\u0142o prze\u0142omowych odkry\u0107.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":144347,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-144346","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115699880432245652","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=144346"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144346\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/144347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=144346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=144346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=144346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}