Wybija godz. 22, gasn\u0105 wszystkie jupitery. By znale\u017a\u0107 pi\u0142ki, trzeba odpali\u0107 latarki w telefonach<\/p>\n
Jesienny wiecz\u00f3r. Ciemno, nad boiskiem unosi si\u0119 delikatna mg\u0142a, kropi deszcz. Podje\u017cd\u017ca trener, podnosi si\u0119 szlaban, do treningu jeszcze godzina. – Jak jeste\u015b trenerem, musisz mie\u0107 samoch\u00f3d z du\u017cym baga\u017cnikiem – m\u00f3wi, gdy podajemy sobie r\u0119k\u0119. Zaczyna wyci\u0105ga\u0107 kolejne rzeczy. Dwa worki z pi\u0142kami, torb\u0119 z koszulkami i kolejny worek z akcesoriami do trening\u00f3w. Od\u017cywki i treningowe pacho\u0142ki. Na koniec najtrudniejsze – trzeba tak manewrowa\u0107 metalowym stela\u017cem do projektora, kt\u00f3ry przechodzi mi\u0119dzy zag\u0142\u00f3wkami i si\u0119ga po\u0142owy samochodu, by nie wybi\u0107 nim szyby ani nie zahaczy\u0107 o podsufitk\u0119.<\/p>\n
– Moje dzieciaki ju\u017c si\u0119 nauczy\u0142y, \u017ce podczas jazdy trzeba mie\u0107 oczy dooko\u0142a g\u0142owy i czasem z\u0142apa\u0107 jak\u0105\u015b pi\u0142k\u0119, kt\u00f3ra na zakr\u0119cie wyleci z worka. To auto mam od niedawna, jest wi\u0119ksze od poprzedniego. \u017bona si\u0119 \u015bmia\u0142a, jak je kupowali\u015bmy, \u017ce \u017cadna r\u00f3\u017cnica, bo zaraz i tak b\u0119dzie dwuosobowe, bo zagrac\u0119 ca\u0142y ty\u0142. Ale do tego ju\u017c si\u0119 przyzwyczai\u0142a, denerwuje j\u0105 tylko smr\u00f3d wilgoci. W takim okresie jesienno-zimowym, jak wrzuc\u0119 te wszystkie mokre pi\u0142ki i rzeczy, to wszystko momentalnie paruje – opowiada. I z u\u015bmiechem zaznacza: – Ale \u017con\u0119 i tak mam wyrozumia\u0142\u0105. Co jaki\u015b czas wpadam przecie\u017c z informacj\u0105, \u017ce musz\u0119 kupi\u0107 drona albo \u017ce chcia\u0142bym mie\u0107 kamer\u0119 Veo, kt\u00f3ra nagrywa ca\u0142y mecz, sama \u015bledzi pi\u0142k\u0119 i mo\u017ce transmitowa\u0107 na \u017cywo. Nowa kosztuje ponad 5 tys. z\u0142, ale uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 taniej. Do tego jaki\u015b kurs, jaki\u015b sta\u017c\u2026 Wszystko kosztuje.<\/p>\n
Trener przewozi to wszystko w samochodzie, bo cho\u0107 w jego akademii trenuje ponad pi\u0119\u0107set dzieci, to nie ma w\u0142asnego boiska. Wynajmuje miejskie, kt\u00f3rymi zarz\u0105dza MOSiR. Warszawa, podobnie jak inne du\u017ce miasta, cierpi na brak pe\u0142nowymiarowych boisk. W dzielnicy, w kt\u00f3rej jeste\u015bmy, s\u0105 raptem dwa. Jedno ze sztuczn\u0105 nawierzchni\u0105, jedno z naturaln\u0105. Trener przeskakuje z jednego boiska na drugie, a sprz\u0119t zabiera ze sob\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 rzeczy mo\u017ce zostawi\u0107 we wsp\u00f3lnym magazynku dzielonym z innymi klubami, za kt\u00f3ry akademia dodatkowo p\u0142aci, ale tylko wtedy, gdy akurat grafik u\u0142o\u017cy si\u0119 tak, \u017ce dwa treningi z rz\u0119du wypadaj\u0105 w tym samym miejscu. W tygodniu, kt\u00f3ry sp\u0119dzamy razem, taki komfort ma tylko raz – pi\u0142ki nocuj\u0105 w magazynie z wtorku na \u015brod\u0119. – Pr\u00f3bowa\u0142em walczy\u0107 tutaj o porz\u0105dek, ale niestety, jak co\u015b jest wsp\u00f3lne, to jest niczyje – komentuje, gdy po uchyleniu drzwi magazynu lec\u0105 w jego stron\u0119 plastikowe tyczki.<\/p>\n
Jest \u015broda, dzie\u0144 analizy poprzedniego meczu. To te\u017c jedyny dzie\u0144 w tygodniu, w kt\u00f3rym trener – zn\u00f3w, za dodatkow\u0105 op\u0142at\u0105 – ma do dyspozycji nieco wi\u0119ksz\u0105 szatni\u0119. W tej, w kt\u00f3rej jego pi\u0142karze przebieraj\u0105 si\u0119 na co dzie\u0144, \u017caden ekran by si\u0119 nie zmie\u015bci\u0142. Rozstawia stela\u017c, przygotowuje rzutnik, pod\u0142\u0105cza laptopa. Analiza trwa kilkadziesi\u0105t minut. Siedemnastoletni pi\u0142karze raczej nie maj\u0105 problemu z utrzymaniem koncentracji. Trener zadaje im sporo pyta\u0144: dlaczego tam pobieg\u0142e\u015b; jak inaczej mog\u0142e\u015b rozwi\u0105za\u0107 t\u0119 akcj\u0119; jakie mamy modelowe zachowania w takiej sytuacji. – W\u0142a\u015bnie dlatego chcia\u0142em mie\u0107 t\u0119 kamer\u0119 veo, \u017ceby m\u00f3c im to wszystko pokaza\u0107. Nagrywamy te\u017c treningi z drona i wrzucamy do analizy – m\u00f3wi trener, gdy przechodzimy z szatni na boisko.<\/p>\n
W dniu treningu, w okolicach po\u0142udnia, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na wynajmowanym przez klub boisku inny zesp\u00f3\u0142 rozgrywa zaleg\u0142y mecz. Zasady panuj\u0105ce w MOSiR s\u0105 jasne: mecze maj\u0105 priorytet, treningi schodz\u0105 wtedy na dalszy plan. Dlatego trener rozsy\u0142a do zawodnik\u00f3w wiadomo\u015bci, \u017ce spotykaj\u0105 si\u0119 p\u00f3\u0142 godziny p\u00f3\u017aniej. Na koniec okazuje si\u0119, \u017ce i to nie wystarcza, bo mecz zacz\u0105\u0142 si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej. Dlatego, gdy na boisku rozgrywane s\u0105 ostatnie akcje, na tartanowej bie\u017cni ju\u017c trwa rozgrzewka zespo\u0142u, kt\u00f3remu przygl\u0105dam si\u0119 w tym tygodniu. – Ka\u017cda minuta na boisku jest cenna. Jak sko\u0144czy si\u0119 mecz, b\u0119dziemy ju\u017c rozgrzani i zaczniemy najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 treningu – m\u00f3wi trener.<\/p>\n
I faktycznie, gdy tylko mecz si\u0119 ko\u0144czy, pi\u0142karze b\u0142yskawicznie zmieniaj\u0105 p\u0142askie buty na korki i wpadaj\u0105 na muraw\u0119. – To nie jest idealne rozwi\u0105zanie. Raz biegaj\u0105 po twardym, raz po mi\u0119kkim. Raz maj\u0105 trening na sztucznej trawie, raz na naturalnej. P\u00f3\u017aniej jednego bol\u0105 plecy, drugiego \u0142ydka. Ale inaczej si\u0119 nie da. Nie mamy boiska na sta\u0142e. Skaczemy z jednego na drugie. To z naturaln\u0105 traw\u0105 i tak nam za chwil\u0119 odpadnie, bo mi\u0119dzy ko\u0144c\u00f3wk\u0105 listopada a po\u0142ow\u0105 marca, ze wzgl\u0119du na pogod\u0119 i potencjalne zniszczenia murawy, w og\u00f3le nie jest wynajmowane. T\u0142ok na sztucznej b\u0119dzie jeszcze wi\u0119kszy – s\u0142ysz\u0119.<\/p>\n
Gdy dru\u017cyny, kt\u00f3re rozgrywa\u0142y mecz, dzi\u0119kuj\u0105 sobie na \u015brodku boiska, przy polu karnym ju\u017c zaczyna si\u0119 trening. Po drugiej stronie, gdzie trenuje m\u0142odszy rocznik, jest identycznie. Ka\u017cda dru\u017cyna ma do dyspozycji tylko po\u0142ow\u0119 boiska. To norma. Bardzo rzadko jedna dru\u017cyna mo\u017ce trenowa\u0107 na ca\u0142ym boisku. – Ale macie to dopracowane – zagaduj\u0119. – Zobaczysz, co si\u0119 stanie o 22:00, to zrozumiesz – rzuca trener tajemniczym tonem.<\/p>\n
Gdy wybija 22, nagle gasn\u0105 wszystkie jupitery. Zarz\u0105dcy nie obchodzi, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 pi\u0142ek podczas treningu wyl\u0105dowa\u0142a w pobliskich krzakach albo na niewielkiej trybunie. Jest ciemno. – Prosili\u015bmy, \u017ceby to wyd\u0142u\u017cy\u0107 o te 3-4 minuty. Proponowali\u015bmy, \u017ce mo\u017cemy przecie\u017c po treningu sami to \u015bwiat\u0142o gasi\u0107 i zluzowa\u0107 administratora. Ale nic z tego – m\u00f3wi trener, kt\u00f3ry zbiera swoich pi\u0142karzy przy \u0142awce rezerwowych, pod\u015bwietla tablic\u0119 lampk\u0105 w telefonie i kr\u00f3tko podsumowuje trening. P\u00f3\u017aniej latarki w\u0142\u0105czaj\u0105 jego zawodnicy i szukaj\u0105 porozrzucanych pi\u0142ek.<\/p>\n
O 22:10 s\u0105 ju\u017c w drodze do szatni. Kwadrans p\u00f3\u017aniej zaczynaj\u0105 z niej wychodzi\u0107. O kt\u00f3rej b\u0119d\u0105 w domach? O kt\u00f3rej zjedz\u0105 kolacj\u0119? O kt\u00f3rej p\u00f3jd\u0105 spa\u0107? Mowa o siedemnastolatkach. Jutro szko\u0142a. I nast\u0119pny trening.<\/p>\n
![\"Trener](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/z32429323IH,Trener-podswietlajacy-tablice-po-treningu--Jupiter.jpg\")
<\/p>\n
Trener pod\u015bwietlaj\u0105cy tablic\u0119 po treningu. Jupitery gasn\u0105 r\u00f3wno o godz. 22Dawid Szymczak<\/p>\n
Trudna rozmowa z te\u015bciem. Po\u015bwi\u0119cenie nieadekwatne do zarobk\u00f3w<\/p>\n
Trener wychodzi jako ostatni, zgrywa jeszcze nagranie treningu z drona i wysy\u0142a zawodnikom. Jak wr\u00f3c\u0105 do domu, b\u0119d\u0105 ju\u017c mogli go obejrze\u0107. – Widzimy si\u0119 jutro – zwraca si\u0119 do mnie. – B\u0119dzie ciekawie, bo mamy dwa treningi. Najpierw z m\u0142odszymi tutaj, a p\u00f3\u017aniej wsi\u0105dziemy w samoch\u00f3d i przejedziemy na drugie boisko do starszych. Niedaleko, cztery i p\u00f3\u0142 kilometra<\/a> – m\u00f3wi i na wszelki wypadek<\/a>, \u017cebym si\u0119 nie pogubi\u0142, wysy\u0142a mi sw\u00f3j grafik.<\/p>\n Grafik dotyczy jedynie trening\u00f3w w akademii i nie uwzgl\u0119dnia pracy w szkole. Trener \u015brednio sp\u0119dza w niej sze\u015b\u0107 godzin dziennie.<\/p>\n – Sporo tego – zauwa\u017cam. – Tak pracuje jakie\u015b 80 proc. trener\u00f3w w Polsce. Albo maj\u0105 dwie-trzy dru\u017cyny w jednej akademii, albo trenuj\u0105 w dw\u00f3ch klubach, albo maj\u0105 prac\u0119 w akademii, a poza tym oferuj\u0105 treningi indywidualne, albo dodatkowo organizuj\u0105 obozy sportowe. Wielu \u0142\u0105czy to te\u017c z prac\u0105 w szkole. U mnie tak to w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da. Dopiero, gdy zsumuje si\u0119 moje zarobki ze szko\u0142y i z dw\u00f3ch dru\u017cyn w akademii, to wychodzi tyle, ile moja \u017cona ma na jednym etacie – por\u00f3wnuje.<\/p>\n Z bada\u0144 przeprowadzonych przez firm\u0119 Synergia dla magazynu „Asystent Trenera”, na grupie blisko 1400 trener\u00f3w, wynika, \u017ce \u015brednie wynagrodzenie trener\u00f3w w Polsce pod koniec 2023 r. wynosi\u0142o 1516 z\u0142 na r\u0119k\u0119. Zarobki r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej pracuje trener (w miastach zarabia si\u0119 wi\u0119cej), a tak\u017ce od jego licencji, do\u015bwiadczenia i grupy wiekowej zespo\u0142u, kt\u00f3ry prowadzi. Blisko po\u0142owa (42,8 proc.) trener\u00f3w w Polsce nie zarabia jednak nawet 1000 z\u0142 za jedn\u0105 grup\u0119 pi\u0142karzy, mimo \u017ce najcz\u0119\u015bciej wi\u0105\u017ce si\u0119 to z prowadzeniem dwunastu trening\u00f3w i czterech mecz\u00f3w w miesi\u0105cu. Zaledwie 9,8 proc. zarabia powy\u017cej 2000 z\u0142. Trenerzy nie maj\u0105 wyg\u00f3rowanych oczekiwa\u0144. Z tych samych bada\u0144 wynika, \u017ce \u015brednie preferowane przez nich wynagrodzenie wynosi 2697 z\u0142 netto. Dane z bada\u0144 pokrywaj\u0105 si\u0119 z informacjami, kt\u00f3re dostaj\u0119 od trener\u00f3w w trakcie pisania tego tekstu. Przez ostatnie dwa lata niewiele si\u0119 zmieni\u0142o. Potwierdzaj\u0105 to r\u00f3wnie\u017c og\u0142oszenia o prac\u0119, na kt\u00f3re natrafiam na trenerskich grupach.<\/p>\n Trenerzy zostali te\u017c poproszeni o wskazanie najwi\u0119kszych barier w swojej codziennej pracy. Najcz\u0119\u015bciej (60,3 proc.) wymieniali w\u0142a\u015bnie zbyt niskie wynagrodzenie, nieadekwatne do ilo\u015bci pracy. 53 proc. wskaza\u0142o konieczno\u015b\u0107 godzenia pracy trenera z inn\u0105 prac\u0105 zawodow\u0105, a 46,5 proc. przyzna\u0142o, \u017ce ma problem z pogodzeniem pracy trenerskiej i \u017cycia rodzinnego.<\/p>\n – M\u00f3wi si\u0119, \u017ce najlepszy trener to trener, kt\u00f3ry nie ma \u017cony i dzieci. Rodzina zawsze obrywa, chcia\u0142by\u015b mie\u0107 dla niej wi\u0119cej czasu. Ja te\u017c mia\u0142em trudn\u0105 rozmow\u0119 z te\u015bciem, w kt\u00f3rej dosadnie stwierdzi\u0142, \u017ce czas, jaki na to wszystko po\u015bwi\u0119cam, nie jest proporcjonalny do zarobk\u00f3w. Ale to cz\u0142owiek z korporacji, patrz\u0105cy na \u017cycie przez troch\u0119 inny pryzmat. Ja bym w jego \u015bwiecie nie wytrzyma\u0142 tygodnia. Pieni\u0105dze by mi tego nie zrekompensowa\u0142y. Czasem s\u0142ysz\u0119, \u017ce si\u0119 zaje\u017cd\u017cam i musz\u0119 by\u0107 bardzo zm\u0119czony. Tak, czasami jestem, ale zm\u0119czenie prac\u0105, kt\u00f3ra jest moj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 pasj\u0105, jest jednak inne ni\u017c zm\u0119czenie prac\u0105, kt\u00f3rej nie lubisz czy nawet „zwyk\u0142\u0105 prac\u0105” – przekonuje trener i si\u0119ga po telefon. Szuka wpisu, kt\u00f3ry w ostatnich tygodniach pojawi\u0142 si\u0119 na niemal ka\u017cdej grupie trenerskiej. Inni trenerzy udost\u0119pniali go publicznie w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych i wysy\u0142ali sobie w wiadomo\u015bciach prywatnych. Wymowny jest ju\u017c sam tytu\u0142: „Cena pasji. Cena bycia trenerem”.<\/p>\n „Wszystko ma swoj\u0105 cen\u0119. I nie mam na my\u015bli pieni\u0119dzy, cho\u0107 te te\u017c bywaj\u0105 problemem. Chodzi o co\u015b innego – o czas, kt\u00f3ry mija, kt\u00f3rego nie da si\u0119 cofn\u0105\u0107. O relacje, kt\u00f3re si\u0119 rozlu\u017aniaj\u0105. O chwile, kt\u00f3re omijasz. O ludzi, kt\u00f3rzy odchodz\u0105, bo „znowu jeste\u015b na meczu”, bo „ci\u0105gle nie masz czasu”. Bycie trenerem to nie tylko rozstawianie pacho\u0142k\u00f3w, prowadzenie treningu i wrzucenie zdj\u0119cia z meczu. To \u017cycie, kt\u00f3re oddajesz w imi\u0119 pasji, kt\u00f3rej nikt poza tob\u0105 do ko\u0144ca nie zrozumie.<\/p>\n Czasem wracasz do domu po 22:00. Zm\u0119czony, brudny, zzi\u0119bni\u0119ty, ale w g\u0142owie wci\u0105\u017c analizujesz: „co mog\u0142em zrobi\u0107 lepiej?”. Nie ogl\u0105dasz seriali, nie chodzisz do kina, nie masz si\u0142y na spotkania towarzyskie. W weekendy inni odpoczywaj\u0105 – ty jeste\u015b na boisku. Cz\u0119sto nie jako trener – ale jako kierowca, psycholog, ojciec zast\u0119pczy, logistyk i czasem jedyny doros\u0142y, kt\u00f3ry naprawd\u0119 wierzy w tych m\u0142odych ludzi.<\/p>\n Zanim kto\u015b powie: „Po co ci to?”, odpowiem: bo to silniejsze ode mnie. Bo gdybym mia\u0142 z tego zrezygnowa\u0107\u00a0– nie by\u0142bym sob\u0105. Bo pi\u0142ka to nie tylko gra. To sens. To azyl. To jedyne miejsce, gdzie wszystko ma znaczenie. Ale to nie jest bajka. To kosztuje. I czasem, zbyt cz\u0119sto, p\u0142acisz wi\u0119cej, ni\u017c mo\u017cesz sobie pozwoli\u0107. Zaniedbujesz rodzin\u0119. Prac\u0119 zawodow\u0105. Relacje. Zdrowie. I nawet je\u015bli masz wok\u00f3\u0142 ludzi – to na ko\u0144cu dnia, po ostatnim gwizdku, po powrocie do pustego mieszkania – zostajesz sam. Sam z my\u015blami. Sam z pasj\u0105, kt\u00f3ra ci\u0119 nap\u0119dza… I po cichu wypala. I mimo to – wracasz. Na kolejne treningi. Na kolejne mecze. Z wiar\u0105, \u017ce cho\u0107 cena jest wysoka, to to, co dajesz – i co zostawiasz po sobie -ma sens”.<\/p>\n – Wszyscy trenerzy to sobie rozsy\u0142ali. W ko\u0144cu m\u00f3j kolega-trener mi napisa\u0142: „K***, jeszcze raz kto\u015b mi to wy\u015ble, to chyba wybuchn\u0119”. Jest tu sporo prawdy, ale jest te\u017c zdecydowanie za du\u017co \u017calu. Ja nie zamierzam si\u0119 skar\u017cy\u0107. Jestem trenerem, bo to kocham, bo to moja pasja. A \u017ce trzeba pi\u0142ki wozi\u0107 w baga\u017cniku? \u017be nie ma si\u0119 wolnych weekend\u00f3w? \u017be zarobki nie s\u0105 du\u017ce? To m\u00f3j wyb\u00f3r. Nikt mnie przecie\u017c do niczego nie zmusza.<\/p>\n Dwa treningi, dwa boiska, 4,5 km<\/p>\n Czwartek. Dzie\u0144, w kt\u00f3rym trener jest najbardziej zapracowany. Dwa treningi, dwa r\u00f3\u017cne boiska, a wcze\u015bniej etat w szkole.<\/p>\n Godz. 18:12 – ko\u0144czymy trening z dru\u017cyn\u0105 U-14. Maszerujemy do samochodu. Tablica pod pach\u0105. Ch\u0142opcy dostali polecenie, by zanie\u015b\u0107 reszt\u0119 sprz\u0119tu i zostawi\u0107 przy baga\u017cniku. Jedziemy. W tle starsze kawa\u0142ki Pezeta i Soko\u0142a. Wy\u015bwietlacz daje zna\u0107 o kolejnych wiadomo\u015bciach – smsach, WhatsAppie, Messengerze. Pisz\u0105 rodzice, zawodnicy, drugi trener. Ka\u017cdy ma spraw\u0119. Jeden z rodzic\u00f3w domaga si\u0119, by trener interweniowa\u0142 w Mazowieckim Zwi\u0105zku Pi\u0142ki No\u017cnej, bo bramka, kt\u00f3r\u0105 w przegranym meczu zdoby\u0142 jego syn, zosta\u0142a przez pomy\u0142k\u0119 zapisana innemu zawodnikowi. Trener nie zamierza po\u015bwi\u0119ca\u0107 na to czasu. Inny rodzic dopytuje, dlaczego syn musi trenowa\u0107 w termoaktywnej koszulce, skoro nie jest mu zimno. Kolejny chce um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na d\u0142u\u017csz\u0105 rozmow\u0119, bo jego syn gra ostatnio mniej ni\u017c w poprzedniej rundzie. Kto\u015b zg\u0142asza drobn\u0105 kontuzj\u0119, kto\u015b inny si\u0119 sp\u00f3\u017ani. Trener drugiej dru\u017cyny chce zamieni\u0107 si\u0119 godzin\u0105 treningu.<\/p>\n –\u00a0Temat rodzic\u00f3w jest tak szeroki, \u017ce potrzebny by\u0142by\u00a0kolejny artyku\u0142.\u00a0S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy tylko przywo\u017c\u0105 i odbieraj\u0105 dzieci z trening\u00f3w i tym wszystkim si\u0119 nie interesuj\u0105, ale\u00a0nie brakuje rodzic\u00f3w bardzo nagrzanych, my\u015bl\u0105cych, \u017ce doskonale znaj\u0105 si\u0119 na pi\u0142ce. Co si\u0119 nie zmienia – niemal wszyscy rodzice patrz\u0105 na trenera i mecze przez pryzmat wyniku. Nie rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 pi\u0142ki seniorskiej i m\u0142odzie\u017cowej. Przyk\u0142adaj\u0105 t\u0119 sam\u0105 miar\u0119. Wygrasz? Wszystko \u015bwietnie. Przegrasz? Nie nadajesz si\u0119. Ale najwi\u0119kszym problemem nie s\u0105 same mecze, tylko codzienny kontakt z rodzicami. Wymy\u015blanie problem\u00f3w, setki pyta\u0144, sugestii. Mama m\u00f3wi, \u017ce na Jasia nie mo\u017cna krzycze\u0107, a nast\u0119pnego dnia przychodzi ojciec i m\u00f3wi, \u017ce trzeba na niego podnie\u015b\u0107 g\u0142os. Pi\u0119ciu rodzic\u00f3w powie, \u017ce trener za du\u017co krzyczy przy linii, a sze\u015bciu stwierdzi, \u017ce krzyczy za ma\u0142o, nie podpowiada i ma wywalone. To zatruwa g\u0142ow\u0119, wielu trener\u00f3w sobie z tym nie radzi i przez to rezygnuje. Znam dok\u0142adnie takie przypadki, \u017ce trenerzy odchodzili, bo nie dawali sobie rady z rodzicami. Zreszt\u0105, to jest te\u017c coraz powszechniejszy problemem w\u015br\u00f3d nauczycieli w szko\u0142ach. Najwa\u017cniejsze to pami\u0119ta\u0107, \u017ce wszystkich si\u0119 nie zadowoli, wi\u0119c najlepiej po prostu by\u0107 sob\u0105.<\/p>\n –\u00a0Kolega mi kiedy\u015b powiedzia\u0142, \u017ce on nigdy nie b\u0119dzie mia\u0142 problem\u00f3w z rodzicami. Bzdura. Ka\u017cdy b\u0119dzie mia\u0142. Rodzic zawsze\u00a0mo\u017ce przyj\u015b\u0107 do ciebie z jak\u0105\u015b uwag\u0105. Od najmniejszych drobnostek po powa\u017cniejsze sprawy. Zawsze te\u017c znajdzie si\u0119 kto\u015b niezadowolony. Naprawd\u0119, nie wymy\u015bli\u0142by\u015b wszystkich temat\u00f3w, z jakimi rodzice potrafili napisa\u0107 mi smsa po godz. 23. Najwa\u017cniejsze, jak szybko zareagujesz i to ugasisz, a na ile pozwolisz po\u017carowi rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 na innych rodzic\u00f3w i na dzieciaki. Na kursach nie po\u015bwi\u0119ca si\u0119 temu za wiele czasu, a to kluczowa rzecz w pracy trenera. \u0179le poprowadzona wsp\u00f3\u0142praca z rodzicami mo\u017ce rozwali\u0107 dru\u017cyn\u0119. Dlatego te\u017c\u00a0praca z dzie\u0107mi jest trudniejsza ni\u017c z seniorami. W seniorach masz siedmiu niezadowolonych zawodnik\u00f3w w dru\u017cynie, a tutaj za siedmioma niezadowolonymi pi\u0142karzami stoi jeszcze siedmiu niezadowolonych rodzic\u00f3w. A w\u00a0tym wszystkim s\u0105 jeszcze pieni\u0105dze, bo rodzic p\u0142aci za gr\u0119 swojego syna, wi\u0119c jest klientem, mo\u017ce wymaga\u0107.<\/p>\n – Dam ci przyk\u0142ad, jak prosta rzecz potrafi sprawi\u0107, \u017ce trener b\u0119dzie mia\u0142 pod g\u00f3rk\u0119. Wyobra\u017a sobie, \u017ce zaniepokojony rodzic dzwoni do ciebie, \u017ce jego syn za ma\u0142o gra. Mo\u017ce narzeka, mo\u017ce prosi o wi\u0119cej minut. Niewa\u017cne. Co robisz? Mia\u0142em tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce z g\u00f3ry planowa\u0142em wystawi\u0107\u00a0jego syna\u00a0w nast\u0119pnym meczu w pierwszym sk\u0142adzie. Co w\u00f3wczas pomy\u015bla\u0142by taki rodzic? \u017be wystarczy do mnie zadzwoni\u0107, troch\u0119 postraszy\u0107, troch\u0119 pomarudzi\u0107 i od razu daj\u0119 syna do pierwszego sk\u0142adu. Powie to innym rodzicom. I co si\u0119 dzieje? Mam kilka takich telefon\u00f3w w tygodniu. Mam po\u017car w dru\u017cynie. To co? Mam zmieni\u0107 po takiej rozmowie plan i takiego zawodnika nie wystawi\u0107, \u017ceby rodzic nie pomy\u015bla\u0142, \u017ce to dzi\u0119ki jego ingerencji? By\u0142oby to niesprawiedliwe, bo ten zawodnik zapracowa\u0142 na to miejsce na treningach. Jako trener naprawd\u0119 masz problem.<\/p>\n – Co zrobi\u0142e\u015b? – pytam. –\u00a0Wystawi\u0142em tego ch\u0142opaka, ale wcze\u015bniej bardzo dok\u0142adnie mu wyt\u0142umaczy\u0142em, dlaczego gra. Zacz\u0105\u0142em ju\u017c na treningach, a powt\u00f3rzy\u0142em przed meczem przy ca\u0142ej grupie. T\u0142umaczy\u0142em te\u017c rodzicowi. W og\u00f3le przez te wszystkie lata nauczy\u0142em si\u0119 lepiej reagowa\u0107. Pomog\u0142o mi te\u017c to, \u017ce moje dzieciaki posz\u0142y do szko\u0142y. Teraz lepiej rozumiem drug\u0105 stron\u0119. Wiem, \u017ce ci\u0119\u017cko s\u0142ucha si\u0119 o swoim dziecku, \u017ce w czym\u015b odstaje, co\u015b mu nie wychodzi albo w czym\u015b jest s\u0142abe. Zacz\u0105\u0142em wi\u0119c delikatniej pewne sprawy nazywa\u0107 i jeszcze bardziej zwraca\u0107 uwag\u0119 na przekaz. Czasami jest tak, \u017ce wi\u0119cej czy dosadniej mo\u017cesz o czym\u015b powiedzie\u0107 dziecku ni\u017c rodzicowi – m\u00f3wi trener.<\/p>\n Rozmawiamy te\u017c o \u015brodowisku trenerskim. – Trudno uog\u00f3lnia\u0107 i stwierdzi\u0107, \u017ce poziom w\u015br\u00f3d trener\u00f3w ro\u015bnie. Na takim jednym boisku, jak my trenujemy, spotkasz ka\u017cdy rodzaj trenera. B\u0119dzie pasjonat, kt\u00f3ry do wszystkiego podchodzi profesjonalnie i dba o ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142. Ale b\u0119dzie te\u017c trener, kt\u00f3ry tylko porozstawia pacho\u0142ki, zrobi minimum, po p\u00f3\u0142torej godzinie b\u0119dzie ju\u017c w samochodzie, a p\u00f3\u017aniej zgarnie tak\u0105 sam\u0105 wyp\u0142at\u0119. Ka\u017cdy wybiera, jak chce trenowa\u0107 i kim chce by\u0107.<\/p>\n Pytam, czy ubywa „wynikowc\u00f3w”, czyli trener\u00f3w, dla kt\u00f3rych wygranie meczu jest wa\u017cniejsze ni\u017c d\u0142ugofalowe rozwijanie pi\u0142karzy. PZPN, poprzez kursy, szkolenia i prelekcje w klubach, stara si\u0119 t\u0142umaczy\u0107, \u017ce sam rezultat meczu nie \u015bwiadczy o umiej\u0119tno\u015bciach trenera, a w rozgrywkach m\u0142odzie\u017cowych jest mn\u00f3stwo wa\u017cniejszych czynnik\u00f3w. Ostatnio w wywiadzie dla Sport.pl d\u0142ugo m\u00f3wi\u0142 o tym Marcin Dorna, dyrektor sportowy federacji.<\/p>\n – Jeden z trener\u00f3w z Holandii opowiada\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bciciel klubu, w kt\u00f3rym pracuje, ci\u0105gle zadaje mu pytanie: „kto nast\u0119pny?”. Kto nast\u0119pny do pierwszego zespo\u0142u. Kto nast\u0119pny do sprzeda\u017cy, do wy\u017cszej kategorii wiekowej, do reprezentacji. Nie pyta, jaki by\u0142 wynik. Kto zna wszystkich mistrz\u00f3w \u015bwiata U-17 czy U-20?\u00a0Na kursie UEFA by\u0142o dwudziestu czterech trener\u00f3w m\u0142odzie\u017cy i tego nie pami\u0119tali.\u00a0A\u00a0kto to jest Wayne Rooney? Albo Lionel Messi? Wszyscy to wiemy. Oni byli najlepszymi pi\u0142karzami tych turniej\u00f3w – t\u0142umaczy\u0142 Dorna.<\/p>\n – U nas w lidze na kilkana\u015bcie zespo\u0142\u00f3w w pi\u0142k\u0119 naprawd\u0119 chc\u0105 gra\u0107 trzy-cztery. Ale to nie jest taka prosta sprawa z tymi „wynikowcami”. Dobry wynik zawsze trenerowi pomaga. Jeden ojciec napisa\u0142 mi smsa, \u017ce gramy lepiej ni\u017c Manchester City, a ja jestem ich Guardiol\u0105. P\u00f3\u017aniej odszed\u0142 od nas do wi\u0119kszej akademii kluczowy zawodnik, dw\u00f3ch innych nabawi\u0142o si\u0119 kontuzji i wyniki si\u0119 pogorszy\u0142y. Ten sam ojciec na jednym spotkaniu z rodzicami zarzuci\u0142 mi, \u017ce nie mam pomys\u0142u na gr\u0119 i ch\u0142opacy si\u0119 nie rozwijaj\u0105. Pracowa\u0142em identycznie, grali\u015bmy z tymi samymi za\u0142o\u017ceniami, co wcze\u015bniej. T\u0142umaczysz wtedy rodzicom, co i jak. U\u015bwiadamiasz. Ale nie do ka\u017cdego dotrzesz. Dlatego wynik pomaga. Identycznie jest z prezesami czy dyrektorami akademii – t\u0142umaczy trener.<\/p>\n – Mam dobry przyk\u0142ad, kt\u00f3ry pokazuje, jakie jest \u015brodowisko trenerskie. M\u00f3j kolega zosta\u0142 wybrany trenerem roku w swoim wojew\u00f3dztwie. Na Facebooku dosta\u0142 mn\u00f3stwo gratulacji i pochwa\u0142 od innych trener\u00f3w. Tyle \u017ce i ja, i on wiemy, \u017ce ci sami ludzie, kt\u00f3rzy pisali mu te gratulacje, regularnie go obra\u017caj\u0105, obgaduj\u0105 i oskar\u017caj\u0105 o przer\u00f3\u017cne rzeczy. Zawi\u015b\u0107 i zazdro\u015b\u0107 trapi\u0105 to \u015brodowisko. Kiedy\u015b mia\u0142em zreszt\u0105 podobn\u0105 sytuacj\u0119. Do mojej szatni wszed\u0142 trener rywali i chcia\u0142 mi poda\u0107 r\u0119k\u0119. Nie poda\u0142em mu i poprosi\u0142em, \u017ceby wyszed\u0142. Powiedzia\u0142 do ch\u0142opak\u00f3w: „Zobaczcie, jakiego macie trenera”. Wyt\u0142umaczy\u0142em im, \u017ce ten pan wcze\u015bniej obra\u017ca\u0142 mnie w internecie i pisa\u0142 na forach trenerskich, \u017ce jestem z\u0142odziejem. To te\u017c by\u0142a dla nich lekcja, \u017ce to co robi\u0105 w internecie, ma p\u00f3\u017aniej wp\u0142yw na prawdziwe \u017cycie.<\/p>\n – Kolejna historia. Jedna z najtrudniejszych. Zmar\u0142a mama jednego z moich pi\u0142karzy. W sobot\u0119 by\u0142 pogrzeb, na kt\u00f3ry poszli\u015bmy ca\u0142\u0105 dru\u017cyn\u0105. Ch\u0142opacy bardzo to prze\u017cyli. W niedziel\u0119 mieli\u015bmy mecz, wi\u0119c kilka dni wcze\u015bniej odezwa\u0142em si\u0119 do tamtego klubu, wyt\u0142umaczy\u0142em nasz\u0105 sytuacj\u0119 i poprosi\u0142em o prze\u0142o\u017cenie meczu. „Nie”. Dlaczego? „Bo nie”. Gdy tam jechali\u015bmy, nikt w autobusie si\u0119 nie odzywa\u0142. Wygrali\u015bmy chyba 3:0, ale nawet nie by\u0142o rado\u015bci. Wracali\u015bmy te\u017c w milczeniu – opowiada.<\/p>\n – Rywalizacja mi\u0119dzy trenerami jest olbrzymia. O wyniki, o boiska, o miejsca na kursach, o zawodnik\u00f3w. O wszystko. Mnie bardzo du\u017co os\u00f3b ze \u015brodowiska nie lubi, bo twierdzi, \u017ce kradn\u0119 zawodnik\u00f3w. Nie szkol\u0119, tylko zabieram. Szeroki temat, ale w tym \u015brodowisku dzia\u0142a to tak, \u017ce jak wysy\u0142asz zawodnikowi zaproszenie na testy do swojej dru\u017cyny, to adresujesz to na maila klubu. I zazwyczaj jest tak, \u017ce ten klub nawet tego zawodnika ani jego rodzic\u00f3w nie poinformuje, bo nie chce go straci\u0107. Boi si\u0119, \u017ce je\u015bli p\u00f3jdzie do innego klubu na testy, to mu si\u0119 tam spodoba i odejdzie. Dzia\u0142amy na wolnym rynku, ale nie wszyscy to rozumiej\u0105. Dlatego staram si\u0119 dociera\u0107 bezpo\u015brednio do zawodnika i jego rodzic\u00f3w. Znam jednak swoje miejsce w szeregu. Nie wyci\u0105gam pi\u0142karzy z du\u017cych akademii, tylko z klub\u00f3w, w kt\u00f3rych tacy zawodnicy si\u0119 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105, a moim zdaniem, nie maj\u0105 ju\u017c takiego pola do rozwoju, jak b\u0119d\u0105 mieli u mnie. W ko\u0144cu i u mnie ten zawodnik dojdzie do sufitu, wi\u0119c przeka\u017ce go do jeszcze lepszej akademii. Naturalna kolej rzeczy.<\/p>\n Godzina 18:37 – docieramy na trening z dru\u017cyn\u0105 U-17. Trener zn\u00f3w zabiera tablic\u0119, na rami\u0119 zarzuca pi\u0142ki, a w drugiej r\u0119ce niesie torb\u0119. Wpada na boisko, wysypuje pi\u0142ki. Asystent jest od pocz\u0105tku treningu i ko\u0144czy prowadzi\u0107 rozgrzewk\u0119.<\/p>\n – Bardzo brakuje nam boisk. Powoli pi\u0142ka no\u017cna<\/a> staje si\u0119 przez to tenisem<\/a>, bo trenowanie dzieci jest coraz bardziej kosztowne. To prosty rachunek: boisk jest ma\u0142o, wi\u0119c ceny wynajmu id\u0105 w g\u00f3r\u0119, a akademie przerzucaj\u0105 to na rodzic\u00f3w, wi\u0119c rosn\u0105 miesi\u0119czne sk\u0142adki. U nas sk\u0142adka miesi\u0119czna to 350 z\u0142. 70 proc. tych sk\u0142adek idzie na wynajem boisk. Za niedzielny mecz zap\u0142acimy 1000 z\u0142. A takich mecz\u00f3w w ten weekend nasze dru\u017cyny zagraj\u0105 na tym boisku sze\u015b\u0107. Faktura b\u0119dzie na ponad 6000 z\u0142. Ale prawda jest taka, \u017ce gdyby z dnia na dzie\u0144 kto\u015b podni\u00f3s\u0142 cen\u0119 o 500 z\u0142, to my i tak by\u015bmy musieli zap\u0142aci\u0107, bo nie mamy alternatywy. Nie ma w okolicy innego boiska – t\u0142umaczy trener.<\/p>\n – O tym za du\u017co si\u0119 w telewizjach nie m\u00f3wi. A to realne problemy – zauwa\u017cam. – W og\u00f3le nie s\u0142ucham opinii ekspert\u00f3w o szkoleniu w programach publicystycznych, np. by\u0142ych pi\u0142karzy, bo generalnie nie maj\u0105 oni poj\u0119cia, jak sprawa wygl\u0105da. Temat szkolenia jest ostatnio podnoszony w kontek\u015bcie naszej reprezentacji U-21, ale to elitarny poziom, nie oddaje codziennych problem\u00f3w ze szkoleniem. To lanie wody, proste wnioski, kt\u00f3re do niczego nie prowadz\u0105 i na pewno nie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju szkolenia. Pewnie, cz\u0119\u015b\u0107 tych hase\u0142, kt\u00f3re s\u0105 powtarzane w mediach, jest prawdziwa. I s\u0105 one poprawiane przez PZPN. Ale tylko na g\u00f3rze piramidy. Programy s\u0105 kierowane lub docieraj\u0105 tylko do najwi\u0119kszych akademii, tymczasem wi\u0119kszo\u015b\u0107 pi\u0142karzy najpierw szkoli si\u0119 w mniejszych o\u015brodkach, gdzie te problemy wci\u0105\u017c s\u0105 obecne. Pi\u0142karz najcz\u0119\u015bciej zaczyna w ma\u0142ym klubie i dopiero p\u00f3\u017aniej zmienia akademi\u0119 na wi\u0119ksz\u0105, by dopiero jako szesnastolatek trafi\u0107 np. do Legii czy Lecha. Ale on ju\u017c wtedy ma szkoleniowe deficyty, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej trudno nadrobi\u0107. Wiesz, czego Ja\u015b si\u0119 nie nauczy\u0142, Jan nie b\u0119dzie umia\u0142 – stwierdza trener.<\/p>\n Mecz to \u015bwi\u0119to<\/p>\n Niedziela – dzie\u0144 meczu m\u0142odszej dru\u017cyny. Pierwszy gwizdek – 17:00. Zbi\u00f3rka pi\u0142karzy – 16:00. Z trenerem spotykamy si\u0119 ju\u017c o 15:00. Opowiada mi o meczu, kt\u00f3ry mia\u0142 dzie\u0144 wcze\u015bniej. Ze starsz\u0105 dru\u017cyn\u0105 jecha\u0142 na najdalszy w tym sezonie wyjazd.<\/p>\n – Przegrali\u015bmy 1:2. Ale pechowo, bo nasz zawodnik ju\u017c w pierwszej minucie meczu z\u0142ama\u0142 nog\u0119. Rywal wszed\u0142 mu bardzo ostro, a s\u0119dzia nawet nie da\u0142 kartki. B\u0119dziemy si\u0119 odwo\u0142ywa\u0107, mamy to nagrane. Prowadzili\u015bmy i w ko\u0144c\u00f3wce stracili\u015bmy dwie bramki. Szkoda. Ci\u0119\u017cki dzie\u0144. Ruszali\u015bmy przed si\u00f3dm\u0105, wi\u0119c wyszed\u0142em z domu jeszcze godzin\u0119 wcze\u015bniej, \u017ceby odebra\u0107 dro\u017cd\u017c\u00f3wki dla ch\u0142opak\u00f3w na drugie \u015bniadanie i obiady. Rodzice jednego z zawodnik\u00f3w prowadz\u0105 catering, wi\u0119c u nich zamawiamy. Wr\u00f3cili\u015bmy do Warszawy po godz. 19. Wysiad\u0142em z autokaru i od razu zagada\u0142 mnie ojciec zawodnika, kt\u00f3ry w tym meczu nie wszed\u0142 na boisko. Poprosi\u0142 o d\u0142u\u017csz\u0105 rozmow\u0119. Um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 na nast\u0119pny tydzie\u0144. Wr\u00f3ci\u0142em do domu, ale jeszcze ca\u0142y czas by\u0142em pod telefonem, bo zawodnik z podejrzeniem z\u0142amania pojecha\u0142 z rodzicami do szpitala. Potwierdzi\u0142o si\u0119. Gips na pi\u0119\u0107 tygodni – m\u00f3wi.<\/p>\n Trener ju\u017c w trakcie jednego z trening\u00f3w wspomina\u0142, \u017ce na mecze u siebie zawsze stara si\u0119 przygotowa\u0107 co\u015b specjalnego, bo wpaja pi\u0142karzom, \u017ce mecz to \u015bwi\u0119to, nagroda po ca\u0142ym tygodniu trening\u00f3w. Przyje\u017cd\u017ca wcze\u015bniej, by przygotowa\u0107 szatni\u0119. – Nie chc\u0119, by zawodnicy wyci\u0105gali z torby stroje i to wszystko rozrzucali. Przywo\u017c\u0119 wieszaki i rozwieszam im koszulki numerami do przodu. Szczeg\u00f3\u0142, ale skoro zawodnicy widz\u0105, jak wygl\u0105da szatnia przed meczami reprezentacji, gdzie wszystko jest pi\u0119knie przygotowane, to chc\u0119 im da\u0107 namiastk\u0119 tego – t\u0142umaczy.<\/p>\n „Latem jeden z naszych trener\u00f3w spotka\u0142 swojego wychowanka, kt\u00f3ry jest m\u0142odzie\u017cowym reprezentantem Polski, w \u015brodku nocy na mie\u015bcie. Wpadli na siebie pod barem”<\/p>\n Zanim pi\u0142karze zaczn\u0105 si\u0119 schodzi\u0107, siadamy w pokoju trener\u00f3w – niewielkim pomieszczeniu z biurkiem i sof\u0105, kt\u00f3rego \u015bciany przyozdabiaj\u0105 proporczyki r\u00f3\u017cnych klub\u00f3w. Wreszcie mamy czas, \u017ceby spokojnie porozmawia\u0107. Nie podczas treningu i nie w biegu z jednego boiska na drugie.<\/p>\n – Gdzie ja si\u0119 widz\u0119 za par\u0119 lat? Na pewno b\u0119d\u0119 trenerem. Nie wyobra\u017cam sobie innej drogi. Ca\u0142e moje \u017cycie tak wygl\u0105da: szko\u0142a, a po szkole trening. Za dzieciaka sam gra\u0142em, a od dwunastu lat jestem trenerem. Moim marzeniem jest pracowa\u0107 tylko w akademii i zostawi\u0107 szko\u0142\u0119. Mo\u017ce kiedy\u015b si\u0119 uda, na razie nie ma na to szans. Praca w szkole daje zabezpieczenie i stabilizacj\u0119. Emerytur\u0119, ubezpieczenie. Poczucie, \u017ce nie sko\u0144czysz z niczym, jak nagle klub z ciebie zrezygnuje. Chcia\u0142bym dalej pracowa\u0107 w pi\u0142ce m\u0142odzie\u017cowej, jedenastoosobowej, czyli mi\u0119dzy U-15 – U-18, bo to wymagaj\u0105cy okres. Marzeniem by\u0142aby praca w sztabie przy m\u0142odzie\u017cowej reprezentacji Polski.<\/p>\n – Dlaczego twierdz\u0119, \u017ce to trudny wiek? Bo pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy nowe pokusy. Ju\u017c nie liczy si\u0119 tylko szko\u0142a i treningi. Stracili\u015bmy naprawd\u0119 wielu utalentowanych ch\u0142opak\u00f3w, bo nikt o nich w por\u0119 nie zadba\u0142. Proporcje szko\u0142y, trening\u00f3w, podw\u00f3rka i ulicy zacz\u0119\u0142y si\u0119 zaburza\u0107. A jak kto\u015b nie ma odpowiednich wzorc\u00f3w w domu, to \u0142atwiej mu zb\u0142\u0105dzi\u0107. Jak nie interesuj\u0105 si\u0119 rodzice i nie interesuje si\u0119 trener, to zainteresuje si\u0119 ulica. Dorasta\u0142em w dzielnicy, w kt\u00f3rej teraz trenuj\u0119. To tzw. trudna dzielnica. Znam j\u0105 i jej problemy. Sam wiem, ilu moich koleg\u00f3w ze szko\u0142y dzisiaj ju\u017c nie \u017cyje albo siedzi na \u0142aweczce. Jako trener musisz dba\u0107 o swoich pi\u0142karzy. Latem jeden z naszych trener\u00f3w spotka\u0142 swojego wychowanka, kt\u00f3ry jest m\u0142odzie\u017cowym reprezentantem Polski, w \u015brodku nocy na mie\u015bcie. Wpadli na siebie pod barem. Prosi\u0142 tylko, \u017ceby nie pisa\u0107 nic jego ojcu, bo mu na\u015bciemnia\u0142.<\/p>\n – Ja swoich zawodnik\u00f3w raczej w podobnej sytuacji nie spotkam, bo nigdzie nie wychodz\u0119 – \u015bmieje si\u0119 trener. – Ka\u017cd\u0105 woln\u0105 chwil\u0119 po\u015bwi\u0119cam swoim dzieciom. Spacer, piesek, rower, a jak nie ma pogody, to bawimy si\u0119 w domu. Ale du\u017co wiem o moich zawodnikach. Wiem, jak maj\u0105 w domu. Wiem, jak si\u0119 ucz\u0105. W poprzednim zespole, kt\u00f3ry trenowa\u0142em, mia\u0142em jeszcze wi\u0119ksz\u0105 wiedz\u0119, bo by\u0142em te\u017c wychowawc\u0105 klasy. I czasami ingerowa\u0142em dosy\u0107 mocno. Jak dw\u00f3ch-trzech ch\u0142opak\u00f3w zacz\u0119\u0142o si\u0119 za bardzo interesowa\u0107 podw\u00f3rkowym \u017cyciem, to potrafi\u0142em przejecha\u0107 si\u0119 po osiedlu i zobaczy\u0107, czy po treningu id\u0105 do dom\u00f3w, czy gdzie\u015b si\u0119 szlajaj\u0105. I czasami ich zgarnia\u0142em, wsadza\u0142em do samochodu i zawozi\u0142em do domu, a po drodze t\u0142umaczy\u0142em, jakie mog\u0105 by\u0107 konsekwencje. Mo\u017ce mi kiedy\u015b podzi\u0119kuj\u0105. Najwa\u017cniejsze jednak, \u017ce wci\u0105\u017c graj\u0105 w pi\u0142k\u0119 i uda\u0142o mi si\u0119 ich przy tym utrzyma\u0107.<\/p>\n – Trzy-cztery lata temu w og\u00f3le mieli\u015bmy problem, bo freak fighty mia\u0142y sw\u00f3j najlepszy moment. I widzia\u0142em, jak\u0105 robi\u0105 krzywd\u0119. Ch\u0142opacy byli tym poch\u0142oni\u0119ci. Wzorowali si\u0119 na tych ludziach. Przyjmowali ich zasady, zaczynali m\u00f3wi\u0107 ich j\u0119zykiem. Trudno by\u0142o z nimi porozmawia\u0107, o co\u015b zapyta\u0107, bo zaraz wyzywali si\u0119 od „sze\u015b\u0107dziesion”. M\u00f3wi\u0142em im: wiecie, z jakiej pochodz\u0119 dzielnicy, nie musicie mnie uczy\u0107 prawilno\u015bci. I mog\u0119 wam opowiedzie\u0107, jak sko\u0144czyli ci najbardziej prawilni. Mog\u0119 nawet wam paru takich przyprowadzi\u0107 na trening. Zobaczycie, jak wygl\u0105daj\u0105, co robi\u0105. W\u015bcieka\u0142em si\u0119 na te freak fighty. Zg\u0142asza\u0142em rodzicom, co si\u0119 dzieje. Czym ich synowie si\u0119 fascynuj\u0105 – opowiada.<\/p>\n – Uwa\u017cam, \u017ce trudno by\u0107 trenerem dzieci bez tej podstawy, jak\u0105 daj\u0105 studia pedagogiczne. Trzeba mie\u0107 mn\u00f3stwo kompetencji mi\u0119kkich. Jeszcze wi\u0119cej ni\u017c przy pracy z seniorami, bo wa\u017cnym aspektem, kt\u00f3ry dochodzi, jest chocia\u017cby wsp\u00f3\u0142praca z rodzicami. W m\u0142odszych kategoriach wiekowych rodzice maj\u0105 du\u017co r\u00f3\u017cnych pr\u00f3\u015bb. Czasami chc\u0105, \u017ceby trener pom\u00f3g\u0142 rozwi\u0105za\u0107 jaki\u015b problem wychowawczy, bo ma wi\u0119kszy autorytet. „W szkole pyskuje, nie uczy si\u0119, w domu si\u0119 \u017ale odzywa\u2026 Niech pan z nim porozmawia”. Nie mam z tym problemu. Staram si\u0119 tych ch\u0142opak\u00f3w wychowywa\u0107, bo wiem, \u017ce nie wszyscy b\u0119d\u0105 gra\u0107 w pi\u0142k\u0119, ale dzi\u0119ki naszemu klubowi mog\u0105 pozna\u0107 zasady i warto\u015bci, kt\u00f3re przydadz\u0105 im si\u0119 w \u017cyciu. Widz\u0119 to po sobie. Jestem tym, kim jestem, bo gra\u0142em w pi\u0142k\u0119. Pewno\u015b\u0107 siebie, organizacj\u0119 i sumienno\u015b\u0107 wynios\u0142em z boiska.<\/p>\n – Mam takie marzenie, \u017ceby zawodnik, kt\u00f3rego prowadzi\u0142em przez 5-6 lat i wychowywa\u0142em jako pi\u0142karza i jako cz\u0142owieka kt\u00f3rego\u015b dnia zadzwoni\u0142 i zaprosi\u0142 na sw\u00f3j mecz. Je\u015bli po paru latach wci\u0105\u017c b\u0119dzie o mnie pami\u0119ta\u0142, to b\u0119dzie najlepsza nagroda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"– Niewa\u017cne, jak si\u0119 nazywam, bo takich jak ja s\u0105 w Polsce tysi\u0105ce. Nie chc\u0119, \u017ceby kto\u015b powiedzia\u0142,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":144579,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-144578","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115700395472419847","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=144578"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144578\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/144579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=144578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=144578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=144578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n