{"id":148013,"date":"2025-12-13T09:02:06","date_gmt":"2025-12-13T09:02:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/148013\/"},"modified":"2025-12-13T09:02:06","modified_gmt":"2025-12-13T09:02:06","slug":"reforma-jezyka-polskiego-bedzie-chaos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/148013\/","title":{"rendered":"Reforma j\u0119zyka polskiego. B\u0119dzie chaos?"},"content":{"rendered":"

Czy w sylwestra o p\u00f3\u0142nocy s\u0142owniki ortograficzne zamieni\u0105 si\u0119 w dyni\u0119 niczym kareta w „Kopciuszku”? Nie, ale ten \u017cart oddaje nastroje zwi\u0105zane z reform\u0105 pisowni wprowadzon\u0105 przez Rad\u0119 J\u0119zyka Polskiego. Co teraz z ksi\u0105\u017ckami, szkolnymi podr\u0119cznikami, tabliczkami z nazwami ulic? Pytamy redaktor\u00f3w, nauczycieli i urz\u0119dnik\u00f3w o konkrety. Oficjalnie – wszystko jest pod kontrol\u0105, ale nieoficjalnie s\u0142yszymy: b\u0119dzie chaos.Artyku\u0142 dost\u0119pny w subskrypcji<\/a><\/p>\n

Rada J\u0119zyka Polskiego 10 maja 2024 roku og\u0142osi\u0142a, \u017ce 1 stycznia 2026 w \u017cycie wejdzie reforma ortografii. To ju\u017c za chwil\u0119. A reforma jest nie byle jaka – tak wielu zmian w polszczy\u017anie nie by\u0142o od 90 lat. Zmian jest 11 – niby niewiele, ale w gr\u0119 wchodz\u0105 jeszcze u\u015bci\u015blenia i wyj\u0105tki. Ludzie pracuj\u0105cy ze s\u0142owem od miesi\u0119cy szykuj\u0105 si\u0119 do nowego rozdzia\u0142u i w polskiej ortografii, i w swojej pracy.<\/p>\n

Co si\u0119 zmieni?<\/p>\n

Ostatnie p\u00f3\u0142tora roku – od og\u0142oszenia reformy przez RJP – by\u0142o w polszczy\u017anie nieoficjalnym okresem przej\u015bciowym. Obowi\u0105zywa\u0142y stare zasady pisowni, ale\u00a0nauczyciele, redaktorzy i korektorzy w du\u017cej mierze pracowali ju\u017c „po nowemu”, czyli np. przygotowuj\u0105c teksty z my\u015bl\u0105 o 2026 roku albo ucz\u0105c nowych zasad.<\/p>\n

Czego te zasady dotycz\u0105? Kwestii konwencjonalnych, czyli takich, kt\u00f3re nie wynikaj\u0105 z historii j\u0119zyka, ale na kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy po prostu umawiaj\u0105 si\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwem: co piszemy od ma\u0142ej, a co od du\u017cej litery; co \u0142\u0105cznie, a co rozdzielnie. – Rada nie wymy\u015bli\u0142a sobie tych zasad ot tak, m\u00f3wi\u0105c: od 1 stycznia piszmy w ten spos\u00f3b – m\u00f3wi\u0142a w podca\u015bcie „S\u0142owo daj\u0119” w TVN24+ dr hab. Katarzyna K\u0142osi\u0144ska, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, przewodnicz\u0105ca RJP. – Reforma by\u0142a poprzedzona g\u0142\u0119bokimi badaniami uzusu, czyli zwyczaju j\u0119zykowego. Analizowany by\u0142 mi\u0119dzy innymi j\u0119zyk czasopism – zaznaczy\u0142a.<\/p>\n

Rada zdecydowa\u0142a m.in. o zmianie pisowni „nie” z przymiotnikami w stopniu wy\u017cszym i najwy\u017cszym. Niebawem b\u0119dziemy pisa\u0107 je \u0142\u0105cznie. Warto zacz\u0105\u0107 oswaja\u0107 si\u0119 na przyk\u0142ad z widokiem s\u0142\u00f3w: niem\u0105drzej i nienajlepiej. Gdy powstaje ten artyku\u0142, tak zapisane s\u0142owa edytor tekstu podkre\u015bla jeszcze na czerwono.<\/p>\n

Inne zmiany? Dotycz\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w miast i osiedli – b\u0119dziemy ich pisa\u0107 od wielkiej litery (np. Poznaniak, Gda\u0144szczanin), podobnie jak pojedyncze egzemplarze wyrob\u00f3w danego producenta (niebieski Ford zamiast niebieski ford). Reforma dopuszcza te\u017c trzy warianty pisowni wyraz\u00f3w r\u00f3wnorz\u0119dnych lub podobnie brzmi\u0105cych, np. poprawne b\u0119d\u0105 zapisy tu\u017c-tu\u017c, tu\u017c tu\u017c i tu\u017c, tu\u017c (zamiast dotychczasowego jednego zapisu – z \u0142\u0105cznikiem).<\/p>\n

Dziewi\u0119tna\u015bcie miesi\u0119cy na dostosowanie si\u0119 do 11 zmian to, wydawa\u0142oby si\u0119, du\u017co. Mo\u017cna przecie\u017c z wyprzedzeniem zaplanowa\u0107 procesy wydawnicze, stworzy\u0107 materia\u0142y edukacyjne, scenariusze lekcji i szkolenia – dla nauczycieli i urz\u0119dnik\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci ten nieoficjalny okres przej\u015bciowy nie wygl\u0105da ju\u017c tak r\u00f3\u017cowo. I ma\u0142o kto chce o tym rozmawia\u0107 pod nazwiskiem. – Nie ma co si\u0119 wychyla\u0107 – s\u0142yszymy w szko\u0142ach i wydawnictwach.<\/p>\n

Taryfa ulgowa<\/p>\n

– Reforma zosta\u0142a og\u0142oszona stosunkowo niedawno, a wielu z nas dopiero teraz zaczyna naprawd\u0119 odczuwa\u0107 jej wag\u0119 – m\u00f3wi Marzena Golda, nauczycielka j\u0119zyka polskiego w Szkole Podstawowej nr 3 w Rydu\u0142towach,\u00a0doradczyni metodyczna i autorka bloga „Rozwi\u0105\u017c j\u0119zyk”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy w sylwestra o p\u00f3\u0142nocy s\u0142owniki ortograficzne zamieni\u0105 si\u0119 w dyni\u0119 niczym kareta w „Kopciuszku”? Nie, ale ten…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":148014,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[28481,9607,29883,29895,29903,1433,7038,7076,29898,1477,14726,29880,17909,7036,1397,27810,29891,6370,29875,1485,9662,20964,29887,29886,19256,17897,14390,7807,6382,24196,7007,20241,12148,1406,15750,6361,12157,17925,29893,29892,6391,29876,1470,29879,29899,29906,29889,6387,29874,7031,7056,9640,17888,1481,29897,29894,29881,29904,16835,29877,29878,29884,17919,1457,1375,29890,9578,29900,6431,29901,29885,16044,6425,6378,1424,2581,14727,29902,9637,14725,29882,9657,19043,18831,17922,6357,21103,29888,29905,29896,7816,5395,14677,1439,32,33,36,37,27,34,35,1441,1369,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-148013","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-keywordakademia","9":"tag-keywordautor","10":"tag-keywordautorka","11":"tag-keywordchaos","12":"tag-keywordcmentarz","13":"tag-keywordczas","14":"tag-keyworddecyzja","15":"tag-keyworddokument","16":"tag-keyworddoradczyni","17":"tag-keyworddziecko","18":"tag-keywordedukacja","19":"tag-keywordegzamin","20":"tag-keywordforma","21":"tag-keywordglowa","22":"tag-keywordinformacja","23":"tag-keywordjezyk","24":"tag-keywordjezyka","25":"tag-keywordkomentarz","26":"tag-keywordkomunikacja","27":"tag-keywordkoniec","28":"tag-keywordkontekst","29":"tag-keywordkontrola","30":"tag-keywordkontynuacja","31":"tag-keywordkorektorka","32":"tag-keywordksiazka","33":"tag-keywordlekcja","34":"tag-keywordlistopad","35":"tag-keywordlitera","36":"tag-keywordmaj","37":"tag-keywordmapa","38":"tag-keywordmaterial","39":"tag-keywordmiara","40":"tag-keywordmiasto","41":"tag-keywordmiesiac","42":"tag-keywordmieszkaniec","43":"tag-keywordmoment","44":"tag-keywordmozliwosc","45":"tag-keywordnauczyciel","46":"tag-keywordnauczycielka","47":"tag-keywordnazw","48":"tag-keywordnazwa","49":"tag-keywordoglosic","50":"tag-keywordokres","51":"tag-keywordopracowanie","52":"tag-keywordortografia","53":"tag-keywordosiedle","54":"tag-keywordpisownia","55":"tag-keywordpoczatek","56":"tag-keywordpodrecznik","57":"tag-keywordpodstawa","58":"tag-keywordpraca","59":"tag-keywordpraktyka","60":"tag-keywordproces","61":"tag-keywordprzyklad","62":"tag-keywordprzymiotnik","63":"tag-keywordprzystanek","64":"tag-keywordpublikacj","65":"tag-keywordpustyc","66":"tag-keywordrada","67":"tag-keywordratusz","68":"tag-keywordredaktor","69":"tag-keywordredaktorka","70":"tag-keywordreforma","71":"tag-keywordreka","72":"tag-keywordrok","73":"tag-keywordrozdzielnie","74":"tag-keywordrzecz","75":"tag-keywordslownik","76":"tag-keywordslowo","77":"tag-keywordsrebrzysko","78":"tag-keywordstabilnosc","79":"tag-keywordstopien","80":"tag-keywordstrona","81":"tag-keywordstyczen","82":"tag-keywordsystem","83":"tag-keywordszkolenie","84":"tag-keywordszkola","85":"tag-keywordtabliczka","86":"tag-keywordtekst","87":"tag-keyworduczen","88":"tag-keyworduczniom","89":"tag-keywordulica","90":"tag-keywordurzad","91":"tag-keywordurzednik","92":"tag-keywordwprowadzic","93":"tag-keywordwrzesien","94":"tag-keywordwsparcie","95":"tag-keywordwydawca","96":"tag-keywordwydawnictwo","97":"tag-keywordzapis","98":"tag-keywordzasada","99":"tag-keywordzmiana","100":"tag-keywordzrodlo","101":"tag-keywordzycie","102":"tag-breaking-news","103":"tag-breakingnews","104":"tag-featured-news","105":"tag-featurednews","106":"tag-headlines","107":"tag-latest-news","108":"tag-latestnews","109":"tag-mainfalse","110":"tag-maintrue","111":"tag-naglowki","112":"tag-najwazniejsze-artykuly","113":"tag-news","114":"tag-pl","115":"tag-poland","116":"tag-polish","117":"tag-polska","118":"tag-polski","119":"tag-top-stories","120":"tag-topstories","121":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148013"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148013\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/148014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}