SPIS TRE\u015aCI<\/p>\n
Specjalizacje lekarskie: b\u0119d\u0105 nowe programy<\/p>\n
Nie ma w Polsce deficytu lekarzy \u2013 powiedzia\u0142 PAP dyrektor-rektor Centrum Medycznego Kszta\u0142cenia Podyplomowego prof. Krzysztof J. Filipiak. Doda\u0142, \u017ce brakuje piel\u0119gniarek i opiekun\u00f3w medycznych, a cz\u0119\u015b\u0107 epidemiolog\u00f3w m\u00f3wi, \u017ce wkr\u00f3tce brakowa\u0107 b\u0119dzie rehabilitant\u00f3w i fizjoterapeut\u00f3w.<\/p>\n
PAP: 10 grudnia w CMKP odby\u0142o si\u0119 spotkanie minister zdrowia Jolanty Sobiera\u0144skiej-Grendy z konsultantami krajowymi z dziedzin lekarskich, lekarsko-dentystycznych, piel\u0119gniarskich i farmacji oraz maj\u0105cych zastosowanie w ochronie zdrowia. W jakim kierunku id\u0105 zmiany kszta\u0142cenia lekarzy?<\/p>\n
Prof. Krzysztof J. Filipiak: Chcemy urealni\u0107 programy 86 specjalizacji lekarskich i lekarsko-dentystycznych. Proces ten rozpoczynamy w styczniu 2026 r. Powo\u0142amy wtedy zespo\u0142y ekspert\u00f3w, odr\u0119bne dla ka\u017cdej dziedziny medycyny. Zespo\u0142y b\u0119d\u0105 mia\u0142y ponad rok na przygotowanie nowych tre\u015bci program\u00f3w specjalizacyjnych<\/a>. W zaktualizowanych programach specjalizacji chcemy uwzgl\u0119dni\u0107 m.in. medycyn\u0119 AI, zagadnienia interdyscyplinarne, czyli opiek\u0119 nad pacjentem w wieku podesz\u0142ym w zwi\u0105zku ze zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 demografi\u0105.<\/p>\n Istotne b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaniedbywane dot\u0105d w szkoleniach specjalizacyjnych elementy \u201emedycyny taktycznej\u201d \u2013 nakierowanej na zagro\u017cenia zewn\u0119trzne i wewn\u0119trzne, nie tylko te klasycznej \u201emedycyny pola walki\u201d. W tym obszarze pracuje zreszt\u0105 osobny zesp\u00f3\u0142 ministerialny, kt\u00f3rego rekomendacje uwzgl\u0119dni\u0105 nowe programy.<\/p>\n Zmienione programy kszta\u0142cenia specjalizacyjnego wejd\u0105 w \u017cycie w rekrutacji wiosennej w 2028 roku, b\u0119dziemy mieli wi\u0119c ponad rok na ich przygotowanie, zredagowanie, konsultacje i zatwierdzenie. To b\u0119dzie jedna z najwi\u0119kszych reform program\u00f3w specjalizacji lekarskich<\/a> w ostatnich dziesi\u0119cioleciach.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Jakie zmiany wprowadzi reforma specjalizacji lekarskich? <\/p>\n Kiedy rozpocznie si\u0119 aktualizacja program\u00f3w specjalizacji? <\/p>\n Kto jest odpowiedzialny za opracowanie nowych program\u00f3w specjalizacji? <\/p>\n Jakie s\u0105 najwi\u0119ksze potrzeby kadrowe w polskim systemie opieki zdrowotnej? <\/p>\n Co kryje si\u0119 pod has\u0142em urealnienia program\u00f3w specjalizacyjnych?<\/p>\n Kierownicy specjalizacji i eksperci wskazywali na to, \u017ce w programach s\u0105 zapisane liczby procedur, kt\u00f3re maj\u0105 zrealizowa\u0107 lekarze w trakcie specjalizacji, jednak wpisane ilo\u015bci nie s\u0105 mo\u017cliwe do realizacji ze wzgl\u0119d\u00f3w kadrowych czy technicznych. Po prostu w akredytowanych o\u015brodkach nie wykonuje si\u0119 a\u017c tylu takich procedur. Dlatego chcemy liczb\u0119 tych procedur i zabieg\u00f3w, wymaganych od m\u0142odego lekarza, zmniejszy\u0107, ale jednocze\u015bnie zwi\u0119kszy\u0107 stopie\u0144 egzekwowania tego wymogu.<\/p>\n Nie ma obaw o spadek jako\u015bci kszta\u0142cenia lekarzy?<\/p>\n Wy\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107 osi\u0105gniemy wtedy, gdy m\u0142ody lekarz faktycznie wykona 100 procedur, ni\u017c gdy b\u0119dziemy wymaga\u0107 wykonania nierealnej liczby 500. Wa\u017cne jest tak\u017ce upraktycznienie program\u00f3w specjalizacji. B\u0119dziemy bazowa\u0107 na zdobywaniu do\u015bwiadcze\u0144 w ich wykonywaniu, a nie na aspektach wy\u0142\u0105cznie teoretycznych. Zdajemy sobie spraw\u0119 z konieczno\u015bci czuwania nad jako\u015bci\u0105 szkolenia \u2013 CMKP wskazuje nawet \u015bcie\u017cki, jak to osi\u0105gn\u0105\u0107, realizuj\u0105c pionierski w skali kraju model szkolenia ortoped\u00f3w w jednym centrum \u201eCollegium Orthopaedicum\u201d, opartym na salach symulacyjnych, symulacyjnym bloku operacyjnym, robotyce operacyjnej<\/a>, salach kadawerowych i \u0107wiczeniach praktycznych. Nie wszystkie typy zabieg\u00f3w da si\u0119 wykona\u0107 we wszystkich miejscach akredytowanych, potrzeba zatem nowych form szkole\u0144 i nowych pomys\u0142\u00f3w optymalnego kszta\u0142cenia lekarzy. Chcieliby\u015bmy, aby tego typu jednostki jak \u201eCollegium Orthopaedicum\u201d powstawa\u0142y tak\u017ce w innych specjalizacjach.<\/p>\n Co ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105? Lekarze maj\u0105 uczy\u0107 si\u0119 korzystania z jej narz\u0119dzi w ramach swojej specjalizacji?<\/p>\n Znajomo\u015b\u0107 mo\u017cliwo\u015bci wyszukiwania baz wiedzy, krytyczne podej\u015bcie do technologii AI s\u0105 potrzebne ka\u017cdemu lekarzowi. My\u015blimy o wprowadzeniu modu\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych nowych technologii zastosowania AI w kszta\u0142ceniu niekt\u00f3rych specjalizacji. Eksperci wskazuj\u0105 trzy specjalizacje, do kt\u00f3rych sztuczna inteligencja<\/a> wejdzie najszybciej, a b\u0119d\u0105 to: medycyna obrazowa, dermatologia i patomorfologia. Gdy b\u0119dziemy konstruowa\u0107 programy, to zw\u0142aszcza w tych trzech specjalizacjach nacisk b\u0119dzie po\u0142o\u017cony na nowe technologie medyczne.<\/p>\n Jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o przygotowanie kadry medycznej na sytuacj\u0119 wojny?<\/p>\n Elementy tzw. medycyny taktycznej<\/a> pojawi\u0105 si\u0119 w ka\u017cdym z 86 projekt\u00f3w program\u00f3w specjalizacji. Widzimy, \u017ce na terytorium Ukrainy nie toczy si\u0119 klasyczna wojna. Bardzo cz\u0119sto dochodzi do atak\u00f3w na cywil\u00f3w, atak\u00f3w terrorystycznych, zdarze\u0144 masowych na osiedlach mieszkaniowych, atak\u00f3w na plac\u00f3wki o\u015bwiatowe. Zagra\u017caj\u0105 one tak\u017ce bezpo\u015brednio medykom. Przeprowadzane s\u0105 ataki na szpitale, na zespo\u0142y lekarskie, na zespo\u0142y ratownik\u00f3w medycznych. Kadra medyczna musi by\u0107 do tego przygotowana.<\/p>\n Jak wskazywa\u0142em, minister zdrowia Jolanta Sobiera\u0144ska-Grenda powo\u0142a\u0142a w\u0142a\u015bnie nowy zesp\u00f3\u0142 do spraw opracowania propozycji zmian w standardach kszta\u0142cenia przygotowuj\u0105cego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego w zakresie medycyny pola walki. Czekamy na te rekomendacje. Nowo\u015bci\u0105 b\u0119dzie to, \u017ce gdy CMKP od stycznia 2026 r. rozpocznie prace nad aktualizacj\u0105 program\u00f3w specjalizacji, to w sk\u0142ad zespo\u0142\u00f3w pracuj\u0105cych nad tymi programami \u2013 opr\u00f3cz konsultanta krajowego w danej dziedzinie medycyny \u2013 wejdzie tak\u017ce konsultant w dziedzinie medycyny zwi\u0105zanej z realizacj\u0105 zada\u0144 pa\u0144stwa w zakresie obronno\u015bci kraju w czasie wojny i pokoju.<\/p>\n Jak rysuje si\u0119 perspektywa koordynacji procesu poszerzania kompetencji i budowania porozumienia wok\u00f3\u0142 tego? To zmiany, kt\u00f3re zwykle wywo\u0142uj\u0105 napi\u0119cia.<\/p>\n Integracja zawod\u00f3w medycznych jest jednym z zada\u0144 CMKP. Obecnie kompetencje r\u00f3\u017cnych zawod\u00f3w medycznych nie s\u0105 wystarczaj\u0105co wykorzystane. Tymczasem jest to czynnik, kt\u00f3ry pozwala uzupe\u0142ni\u0107 niedobory kadrowe<\/a>. Sprawniej mo\u017cna uzupe\u0142ni\u0107 braki personelu, korzystaj\u0105c z jednej czy drugiej grupy pracownik\u00f3w.<\/p>\n To prawda, \u017ce temat poszerzania kompetencji wywo\u0142uje du\u017ce emocje. Jednak w dynamicznie zmieniaj\u0105cej si\u0119 rzeczywisto\u015bci zmiany i konieczno\u015b\u0107 dostosowania czekaj\u0105 ka\u017cdego pracownika medycznego. Jestem z wykszta\u0142cenia kardiologiem, to jest moja podstawowa specjalizacja lekarska, ale w moim gabinecie obecnie co drugi pacjent jest ju\u017c po 70. roku \u017cycia. Powoli zamieniam si\u0119 wi\u0119c w geriatr\u0119. Moje kompetencje b\u0119d\u0105 si\u0119 zmienia\u0107, poniewa\u017c zmienia si\u0119 struktura spo\u0142eczna. B\u0119d\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej korzysta\u0142 z wiedzy geriatrycznej ni\u017c kardiologicznej.<\/p>\n Jakich innych kompetencji system potrzebuje obecnie najbardziej?<\/p>\n System opieki zdrowotnej jest \u201e\u017cywy\u201d. Zmienia si\u0119 demografia, spo\u0142ecze\u0144stwo i zasoby. W Polsce najbardziej brakuje piel\u0119gniarek, opiekun\u00f3w medycznych<\/a>, koordynator\u00f3w systemu opieki zdrowotnej i tak zwanych edukator\u00f3w zdrowotnych, czyli nowego zawodu, kt\u00f3ry powinien wykie\u0142kowa\u0107 z systemu zdrowia publicznego. Ale potrzeby systemu mog\u0105 by\u0107 inne za dwa, trzy czy cztery lata. Cz\u0119\u015b\u0107 epidemiolog\u00f3w m\u00f3wi, \u017ce wkr\u00f3tce \u2013 najbardziej w zwi\u0105zku ze zmian\u0105 demograficzn\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 b\u0119dzie nam brakowa\u0142o rehabilitant\u00f3w i fizjoterapeut\u00f3w.<\/p>\n Czy jest mapa potrzeb zdrowotnych oparta na prognozach demograficznych, kt\u00f3ra pozwala na planowanie? Czy reagujemy dopiero, gdy pojawia si\u0119 problem?<\/p>\n Ostatnie przydzia\u0142y specjalizacji lekarskich<\/a> by\u0142y w wi\u0119kszym stopniu oparte o mapy potrzeb zdrowotnych. Tak\u017ce kierunek zapowiadany przez Ministerstwo Zdrowia wskazuje, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci rezydentury b\u0119d\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z lokalizacj\u0105. To na razie zapowiedzi. Czekamy na ich realizacj\u0119.<\/p>\n Kt\u00f3re specjalizacje lekarskie s\u0105 obecnie deficytowe? Psychiatria dzieci\u0119ca by\u0142a w trudnej sytuacji. To aktualne?<\/p>\n W ostatnich latach psychiatria dzieci\u0119ca<\/a> by\u0142a do\u015b\u0107 popularna w\u015br\u00f3d os\u00f3b wybieraj\u0105cych specjalizacj\u0119. Obecnie szkoli si\u0119 446 os\u00f3b z psychiatrii dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Warto ju\u017c teraz m\u00f3wi\u0107, \u017ce nie ma w Polsce deficytu lekarzy. Mamy natomiast problemy z dystrybucj\u0105 lekarzy. Jest ich du\u017co w o\u015brodkach akademickich, w du\u017cych miastach powi\u0105zanych ze szpitalami klinicznymi, a ma\u0142o jest ich w Polsce regionalnej, powiatowej. Tam s\u0105 te braki. W zwi\u0105zku z tym raczej m\u00f3wi\u0142bym o nieprawid\u0142owej dystrybucji lekarzy ni\u017c o ich realnym braku. Oczywi\u015bcie nie znajdziemy te\u017c prostej odpowiedzi na pytanie o docelow\u0105 liczb\u0119 lekarzy w systemie, bo zale\u017cy ona m.in. od okre\u015blenia obowi\u0105zk\u00f3w lekarzy \u2013 w krajach, gdzie wprowadzono szeroki system asystencji lekarzy, system potrzebuje ich mniej.<\/p>\n Wa\u017cne jest natomiast zabezpieczenie tych specjalizacji, w kt\u00f3rych by\u0142y najwi\u0119ksze braki: choroby wewn\u0119trzne i chirurgia og\u00f3lna. Choroby wewn\u0119trzne<\/a> nie s\u0105 wybierane dzisiaj przez absolwent\u00f3w przede wszystkim dlatego, \u017ce w Polsce istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania tylko jednej rezydentury na specjalizacj\u0119. Poniewa\u017c istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 od razu specjalizowania si\u0119 w kardiologii, diabetologii, nefrologii, gastroenterologii czy pulmonologii, to cz\u0119sto m\u0142odzi ludzie wybieraj\u0105 od razu w\u0105sk\u0105 specjalizacj\u0119 zamiast interny. Ministerstwo Zdrowia zapowiada jednak, \u017ce b\u0119dzie mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybrania drugiej rezydentury dla os\u00f3b, kt\u00f3re uko\u0144cz\u0105 pierwsz\u0105 rezydentur\u0119 z chor\u00f3b wewn\u0119trznych. Taki prosty ruch moim zdaniem prze\u0142o\u017cy si\u0119 na uatrakcyjnienie interny jako specjalizacji.<\/p>\n Kiedy CMKP b\u0119dzie szkoli\u0142o z psychoterapii? Czy program jest gotowy?<\/p>\n