![\"Sanae](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ddmk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy84ZWIyNDZkNmY1YzVjMmNlMGRiNjBmZmFiNmQzMzUwMS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n„Ta brudna g\u0142owa, kt\u00f3ra wychyla si\u0119 i wtr\u0105ca w nie swoje sprawy, musi zosta\u0107 odci\u0119ta”. Cho\u0107 w ostatnich miesi\u0105cach z ust polityk\u00f3w niemal wszystkich kraj\u00f3w i opcji pada\u0142y s\u0142owa jeszcze kilka lat temu trudne do wyobra\u017cenia lub powa\u017cnego potraktowania, takie zdanie wci\u0105\u017c wzbudza kontrowersje. Zw\u0142aszcza je\u015bli wypowiada je kto\u015b, kto przynajmniej nominalnie jest dyplomat\u0105. A tak\u0105 osob\u0105 jest Xue Jian, konsul generalny Chi\u0144skiej Republiki Ludowej w japo\u0144skiej Osace. W zacytowanym wpisie na platformie X odnosi\u0142 si\u0119 do nowej szefowej rz\u0105du w Tokio, Sanae Takaichi.<\/p>\n
Pierwsza w historii kobieta na tym stanowisku, polityczka ambitna, konserwatywna, ale te\u017c zdecydowana i dobrze odnajduj\u0105ca si\u0119 w dzisiejszych tendencjach do wyrazistych diagnoz i deklaracji, swobodnie p\u0142ynie na fali ogromnej popularno\u015bci. Wed\u0142ug bada\u0144 opinii publicznej z pocz\u0105tku grudnia, cytowanych przez portal Nikkei Asia, pozytywn\u0105 opini\u0119 na temat jej rz\u0105d\u00f3w ma 76 proc. respondent\u00f3w. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce jej poprzednik Shigeru Ishiba opuszcza\u0142 urz\u0105d, kiedy spo\u0142eczna satysfakcja by\u0142a na poziomie poni\u017cej 30 proc., jej wynik jest spektakularny \u2014 aczkolwiek jej rz\u0105dy trwaj\u0105 zaledwie p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Jakie s\u0105 imperialne ambicje Chin? <\/p>\n
Co s\u0105dz\u0105 o Trumpie ameryka\u0144scy dyplomaci? <\/p>\n
Jakie stanowisko zajmuje Sanae Takaichi wobec bezpiecze\u0144stwa Tajwanu? <\/p>\n
Jakie konsekwencje mo\u017ce mie\u0107 ewentualne zwini\u0119cie ameryka\u0144skiego parasola ochronnego nad Japoni\u0105? <\/p>\n
Obrona? Tylko teoretyczna<\/p>\n
Sanae Takaichi ma sprecyzowane pogl\u0105dy na wiele rzeczy, w tym na kwesti\u0119, kt\u00f3r\u0105 w niedawnym przem\u00f3wieniu do japo\u0144skiego parlamentu nazwa\u0142a „egzystencjaln\u0105”, czyli bezpiecze\u0144stwo Tajwanu. Stwierdzi\u0142a w\u00f3wczas, \u017ce ewentualna inwazja Chin na wysp\u0119 mog\u0142aby stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla japo\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci, co z kolei uzasadnia\u0142oby uruchomienie „prawa do samoobrony”. To termin wprowadzony przez japo\u0144sk\u0105 legislatur\u0119 w 2015 r. jako swego rodzaju furtka militarna.<\/p>\n
Japonia, zdemilitaryzowana si\u0142\u0105 przez aliant\u00f3w po II wojnie \u015bwiatowej, teoretycznie nie ma si\u0142 zbrojnych \u2014 przynajmniej nie w tradycyjnym, zachodnim znaczeniu tego poj\u0119cia. Tamtejsze jednostki, o znacz\u0105co ograniczonych zdolno\u015bciach zaczepnych, nazywane s\u0105 w\u0142a\u015bnie samoobronnymi i na co dzie\u0144 wykonuj\u0105 zadania, kt\u00f3re trudno nazwa\u0107 militarnymi. Pomagaj\u0105 w akcjach ratunkowych po katastrofach naturalnych, wspomagaj\u0105 ochron\u0119 wydarze\u0144 publicznych i pilnuj\u0105 sytuacji na japo\u0144skich wybrze\u017cach.<\/p>\n
Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 od powojnia doktryn\u0105 Japonia mo\u017ce wi\u0119c si\u0119 broni\u0107, i to ca\u0142kiem skutecznie \u2014 ale raczej kr\u00f3tko. Operacje ofensywne w bie\u017c\u0105cym uk\u0142adzie nie s\u0105 za\u015b mo\u017cliwe.<\/p>\n
Debata o remilitaryzacji Japonii przez lata pozostawa\u0142a w du\u017cej mierze teoretyczna, bo takie te\u017c by\u0142y zagro\u017cenia. Nawet nieustanna eskalacja dzia\u0142a\u0144 nuklearnych ze strony Korei P\u00f3\u0142nocnej, przejawiaj\u0105ca si\u0119 w regularnych testach rakiet, spadaj\u0105cych do morza w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy p\u00f3\u0142wyspem a japo\u0144skimi wyspami, nie wywo\u0142ywa\u0142a paniki klasy politycznej w Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni. Czasy jednak si\u0119 zmieni\u0142y, tak\u017ce dla decydent\u00f3w w Tokio.<\/p>\n
To nie Korea P\u00f3\u0142nocna, ale Chiny w najwi\u0119kszym stopniu destabilizuj\u0105 porz\u0105dek pokojowy w Azji. A Tajwan le\u017cy raptem 100 km od japo\u0144skiego brzegu.<\/p>\n
Kryzys dyplomatyczny wywo\u0142any wpisem konsula w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych (p\u00f3\u017aniej zreszt\u0105 usuni\u0119tym) to nie tylko opowie\u015b\u0107 o budz\u0105cych si\u0119 z letargu Japo\u0144czykach czy awanturniczych chi\u0144skich urz\u0119dnikach. To jeden z najwa\u017cniejszych element\u00f3w globalnego geopolitycznego przetasowania, w ramach kt\u00f3rego stare zasady \u2014 te pisane i te etyczne \u2014 przestaj\u0105 obowi\u0105zywa\u0107. Sojusze staj\u0105 si\u0119 transakcyjne i tymczasowe, sztywne granice blok\u00f3w ideologicznych ust\u0119puj\u0105 miejsca wielowektorowej dyplomacji, w kt\u00f3rej ka\u017cdy wykazuje gotowo\u015b\u0107 do rozmowy z ka\u017cdym. No, prawie z ka\u017cdym.<\/p>\n
Od wczesnych lat 50. XX w. Japonia, cho\u0107 po\u0142o\u017cona daleko na wschodzie, uznawana by\u0142a za integralny element obozu zachodniego. Zach\u00f3d, jak w eseju na temat jego krocz\u0105cego upadku napisa\u0142 w magazynie „Foreign Affairs” Stewart Patrick, by\u0142 „systemem samym w sobie”. Nie poj\u0119ciem geograficznym, ale w\u0142a\u015bnie systemem opartym na dominacji trzech zasadniczych koncepcji.<\/p>\n
Na p\u0142aszczy\u017anie politycznej Zach\u00f3d definiowa\u0142a liberalna demokracja jako ustr\u00f3j, w gospodarce \u2014 wolny rynek, a w relacjach pa\u0144stwa z obywatelem \u2014 centralna rola praw cz\u0142owieka, rozpatrywanych z punktu widzenia jednostki. Japonia ca\u0142\u0105 t\u0119 triad\u0119 przyj\u0119\u0142a, nawet je\u015bli niekt\u00f3re jej elementy (zw\u0142aszcza obywatelski indywidualizm) by\u0142y ca\u0142kowicie sprzeczne z jej w\u0142asnym dziedzictwem kulturowym.<\/p>\n
Po dramacie wojennym kraj wszed\u0142 na \u015bcie\u017ck\u0119 wzrostu, rozwoju technologicznego, innowacji i ekspansji handlowej. Dominowa\u0142, bo by\u0142 dobrym i uczciwym partnerem, ale te\u017c dlatego, \u017ce kwestia bezpiecze\u0144stwa nie by\u0142a w og\u00f3le zmienn\u0105 w japo\u0144skim r\u00f3wnaniu politycznym. Do dzisiaj na terenie Japonii stacjonuje ok. 55 tys. ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy i personelu wsparcia w 15 bazach i jednostkach wojskowych, a bywa\u0142o ich jeszcze wi\u0119cej.<\/p>\n
Amerykanie dawali Japo\u0144czykom parasol nuklearny, szkolili si\u0142y obrony cywilnej, chronili przed zagro\u017ceniami, nawet tymi wyimaginowanymi. Japonia mog\u0142a rosn\u0105\u0107, bo za plecami czuwa\u0142 starszy brat, zawsze przyja\u017anie nastawiony.<\/p>\n
Papierowy sojusz<\/p>\n
Oficjalnie ten sojusz nie zosta\u0142 oczywi\u015bcie zerwany, ale tylko najbardziej naiwni obserwatorzy wierz\u0105, \u017ce w czasach drugiej administracji Trumpa \u015bwiat pozostaje taki jak za Clintona, Busha czy Obamy. Nikt nie m\u00f3wi np. o wycofaniu si\u0119 ameryka\u0144skich jednostek z Japonii.<\/p>\n
Jednak Stany Zjednoczone wycofuj\u0105 si\u0119 z zaanga\u017cowania zewn\u0119trznego, a co gorsza z punktu widzenia Tokio, nikt tak naprawd\u0119 nie wie, jaka jest polityka Trumpa wobec Chin. 55 tys. \u017co\u0142nierzy to mo\u017ce du\u017co, ale nic nie znacz\u0105, je\u015bli nikt nie wyda im rozkazu, by bronili japo\u0144skich terytori\u00f3w.<\/p>\n
Trump jest nieprzewidywalny. By\u0142y ameryka\u0144ski dyplomata wysokiego szczebla, zwi\u0105zany z administracj\u0105 Obamy, wypowiadaj\u0105c si\u0119 anonimowo na potrzeby tego tekstu, przyzna\u0142 nawet, \u017ce w Waszyngtonie panuje panika po ostatnim spotkaniu Trumpa z chi\u0144skim przyw\u00f3dc\u0105 Xi Jinpingiem. W administracji, a przynajmniej w jej technokratycznej cz\u0119\u015bci, zdominowanej przez zwolennik\u00f3w przerzucenia ameryka\u0144skich zasob\u00f3w w zdecydowanie wi\u0119kszym stopniu na teatr pacyficzny, dominuje przekonanie, \u017ce Chiny trzeba powstrzymywa\u0107. Niekoniecznie za pomoc\u0105 bezpo\u015bredniej konfrontacji, ale przynajmniej w ramach „strategicznej niejednoznaczno\u015bci”, czyli niewykluczania pomocy Tajwa\u0144czykom. Nie ma jednak \u017cadnej pewno\u015bci, \u017ce tak samo na Pekin spogl\u0105da Trump.<\/p>\n
„Ludzie tacy jak Elbridge Colby [szef planowania polityki w Pentagonie] rw\u0105 sobie w\u0142osy z g\u0142owy, bo nie maj\u0105 poj\u0119cia, czy Trump nie sprzeda ich polityki wobec Chin za kilka miliard\u00f3w dolar\u00f3w zysk\u00f3w z eksportu produkt\u00f3w sojowych” \u2014 m\u00f3wi wspomniany dyplomata.<\/p>\n
W tym samym tonie podczas niedawnej konferencji „Time To Decide Europe”, zorganizowanej przez Fundacj\u0119 ERSTE w Wiedniu, wypowiada\u0142 si\u0119 Iwan Krastew, jeden z najwa\u017cniejszych politolog\u00f3w i intelektualist\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej Europy. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce coraz wi\u0119ksza liczba decydent\u00f3w, naukowc\u00f3w czy komentator\u00f3w zaczyna zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z faktu, \u017ce z Trumpem w tej kadencji wszystko jest mo\u017cliwe.<\/p>\n
My\u015ble\u0107 w tych kategoriach zaczyna te\u017c szefowa rz\u0105du w Tokio, czego dowodem by\u0142a wspomniana wypowied\u017a w parlamencie. I je\u015bli rzeczywi\u015bcie rozwa\u017ca reorganizacj\u0119 struktur militarnych w Japonii bez uwzgl\u0119dniania w nich roli Amerykan\u00f3w \u2014 idzie w dobrym kierunku. <\/p>\n
Trump najpierw kwesti\u0119 Tajwanu przemilcza\u0142 w niedawnej rozmowie telefonicznej z Xi Jinpingiem, a potem, jak informuje Agencja Reutera, powiedzia\u0142 Sanae Takaichi, \u017ceby ta „obni\u017cy\u0142a ton g\u0142osu”, kiedy wypowiada si\u0119 na temat Chin. Trudno o bardziej wymown\u0105 deklaracj\u0119 pogl\u0105d\u00f3w ameryka\u0144skiego prezydenta, kt\u00f3ry zn\u00f3w pokazuje, \u017ce nie zamierza nikogo broni\u0107, przynajmniej nie za darmo.<\/p>\n
<\/p>\n
Sanae TakaichiFRANCK ROBICHON \/ PAP<\/p>\n
Ewentualne zwini\u0119cie ameryka\u0144skiego parasola ochronnego nad Japoni\u0105 b\u0119dzie mia\u0142o konsekwencje zar\u00f3wno regionalne, jak i globalne. Po pierwsze, jak wiele miesi\u0119cy temu zauwa\u017cy\u0142 Robert Pszczel, by\u0142y dyrektor Biura Informacji NATO w Moskwie, Tokio czy Seul s\u0105 w znacznie gorszej sytuacji ni\u017c chocia\u017cby pa\u0144stwa europejskie, bo natura sojuszy bezpiecze\u0144stwa w Azji jest bilateralna, a nie wielostronna. Wszystko opiera si\u0119 tam na relacjach ze Stanami, kraje demokratyczne w Azji nie maj\u0105 wobec siebie wzajemnych zobowi\u0105za\u0144 obronnych.<\/p>\n
Ambiwalencja Waszyngtonu ewidentnie za\u015b o\u015bmiela Chi\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 uprawia\u0107 po raz kolejny wolf warrior diplomacy \u2014 dyplomacj\u0119 wojowniczego wilka. Ta znacznie bardziej konfrontacyjna forma dyplomacji, rozpocz\u0119ta w pierwszych latach rz\u0105d\u00f3w Xi Jinpinga, p\u00f3\u017aniej nieco zesz\u0142a na dalszy plan, a jej miejsce zaj\u0119\u0142a koncyliacyjna polityka ekspansji handlowej. Teraz jednak Chiny retorycznie gryz\u0105, bo nie maj\u0105 powodu, \u017ceby tego nie robi\u0107.<\/p>\n
Chiny \u2014 upad\u0142y mit<\/p>\n
Tym samym, jak zauwa\u017ca James Kynge, by\u0142y korespondent „Financial Timesa” w Chinach, a dzisiaj badacz w think tanku Chatham House, zaczyna upada\u0107 mit o Chinach jako „racjonalnym supermocarstwie”. Przez kilka pierwszych miesi\u0119cy po powrocie Donalda Trumpa do w\u0142adzy wiele os\u00f3b, r\u00f3wnie\u017c na Zachodzie, ulega\u0142o niebezpiecznej fantazji o potencjalnym zbawiennym wp\u0142ywie Pekinu na rozchwiany przez ruch MAGA porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy.<\/p>\n
Nagle, w oczach niekt\u00f3rych, chi\u0144scy komuni\u015bci zacz\u0119li si\u0119 jawi\u0107 jako przewidywalni, merkantylni, wr\u0119cz pozbawieni z\u0142ej woli politycy, kt\u00f3rzy wprawdzie uzale\u017cniaj\u0105 \u015bwiat od swojej nadprodukcji przemys\u0142owej, ale przynajmniej nie b\u0119d\u0105 fizycznie agresywni. W rezultacie, zw\u0142aszcza w niekt\u00f3rych kr\u0119gach zachodniej lewicy \u2014 w Wielkiej Brytanii, w Hiszpanii, we W\u0142oszech \u2014 zacz\u0119to nawo\u0142ywa\u0107 do zwi\u0119kszenia wymiany handlowej z Chinami, intensywniejszej dyplomacji bilateralnej, a nawet \u2014 jak w przypadku brytyjskiej kanclerz skarbu Rachel Reeves \u2014 ustawienia Pekinu w roli motoru wzrostu gospodarczego ca\u0142ego kraju.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aXok9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy82N2RmZDA3MzNlZWM1OTYzOTRiYTRlZGZkYjA3YWI3NS5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Tygodnik Przegl\u0105d<\/p>\n
Nikomu chyba nie trzeba ju\u017c t\u0142umaczy\u0107, \u017ce ten wizerunek Chin nie ma nic wsp\u00f3lnego z prawd\u0105. Oczywi\u015bcie jak w ka\u017cdym re\u017cimie niedemokratycznym i tam cz\u0119\u015bci establishmentu wolno powiedzie\u0107 wi\u0119cej ni\u017c tym, kt\u00f3rzy znajduj\u0105 si\u0119 w jego g\u0142\u00f3wnym nurcie \u2014 i by\u0107 mo\u017ce konsul w Osace nale\u017cy do tej grupy. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce publiczne wypisywanie gr\u00f3\u017ab pod adresem premier kraju, w kt\u00f3rym jest si\u0119 akredytowanym, nie ma wiele wsp\u00f3lnego z dyplomacj\u0105 \u2014 jest raczej zapowiedzi\u0105 tego, \u017ce je\u015bli b\u0119dzie trzeba, Chiny nie cofn\u0105 si\u0119 ani na milimetr.<\/p>\n
Zw\u0142aszcza \u017ce \u2014 co pokaza\u0142o fiasko polityki celnej Trumpa \u2014 mamy dzi\u015b do czynienia z zupe\u0142nie innymi Chinami ni\u017c za pierwszej jego kadencji. Dzisiejsze Chiny to Chiny znacznie bardziej asertywne, niemaj\u0105ce \u017cadnego problemu z mierzeniem si\u0119 z c\u0142ami nak\u0142adanymi przez Amerykan\u00f3w. Bez \u017cadnego problemu odbij\u0105 to sobie na innych rynkach, nie m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce w kluczowych technologiach przysz\u0142o\u015bci, takich jak informatyka kwantowa, sztuczna inteligencja, energia odnawialna, je\u015bli nie dominuj\u0105 nad Zachodem jako\u015bciowo, robi\u0105 to ju\u017c w kwestii skali.<\/p>\n
Pekin ma obecnie najwi\u0119ksz\u0105 na \u015bwiecie liczb\u0119 doktorant\u00f3w na kierunkach in\u017cynierskich, ponad 200 specjalizacji uniwersyteckich po\u015bwi\u0119conych metalom ziem rzadkich, produkuje 80 proc. wszystkich globalnie sprzedawanych paneli s\u0142onecznych i jest na najlepszej drodze do energetycznej autarkii, przy jednoczesnym uzale\u017cnieniu od siebie Europy, Afryki i sporej cz\u0119\u015bci kraj\u00f3w latynoskich. Chiny Xi Jinpinga s\u0105 \u015bwiadome w\u0142asnej si\u0142y i ch\u0119tnie dokonuj\u0105 jej projekcji na zewn\u0105trz.<\/p>\n
Ich dominacja, tak\u017ce militarna, w regionie Azji i Pacyfiku nie jest jednak przes\u0105dzona. Chiny mog\u0105 mie\u0107 liczn\u0105, nowoczesn\u0105 i ambitn\u0105 armi\u0119, ale jest to armia bez do\u015bwiadczenia na polu walki. Chi\u0144czycy produkuj\u0105 mas\u0119 sprz\u0119tu wojskowego, ale nie wiedz\u0105, czy on dzia\u0142a w warunkach bojowych. Dlatego wykorzystuj\u0105 w tym celu konflikty, kt\u00f3re w takim uj\u0119ciu s\u0105 wojnami zast\u0119pczymi \u2014 jak majowe starcie Pakistanu z Indiami czy nawet konflikt w Ukrainie. Wsz\u0119dzie tam, po stronie pakista\u0144skiej i rosyjskiej, u\u017cywane s\u0105 chi\u0144skie technologie.<\/p>\n
Japonia, ju\u017c chyba coraz bardziej \u015bwiadoma chi\u0144skich tendencji ofensywnych, powinna wsz\u0119dzie tam by\u0107 \u2014 po to, by nie musie\u0107 analizowa\u0107 szcz\u0105tk\u00f3w chi\u0144skich dron\u00f3w, kiedy ju\u017c spadn\u0105 na jej terytorium.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Ta brudna g\u0142owa, kt\u00f3ra wychyla si\u0119 i wtr\u0105ca w nie swoje sprawy, musi zosta\u0107 odci\u0119ta”. Cho\u0107 w ostatnich…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":149605,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,85,44,27,706,34,35,28,31,48,25,46,40,41,15804,47,80,2188,29,30,71,26,82,83,84,9048],"class_list":{"0":"post-149604","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-chiny","11":"tag-donald_trump","12":"tag-headlines","13":"tag-japonia","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-sanae_takaichi","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-tajwan","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-usa","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews","34":"tag-xi_jinping"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115716572432470731","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149604\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=149604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=149604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}