- \n
- Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia nowego planu dla Puszczy Bia\u0142owieskiej?<\/li>\n
- Ile procent puszczy b\u0119dzie podlega\u0107 naturalnym procesom?<\/li>\n
- Jakie strefy ochronne wprowadza nowy plan?<\/li>\n
- Co si\u0119 stanie z polowaniami w Puszczy Bia\u0142owieskiej?<\/li>\n<\/ul>\n
Polska spe\u0142nia zobowi\u0105zanie, kt\u00f3re podj\u0119\u0142a ponad dekad\u0119 temu. To nie tylko formalno\u015b\u0107 \u2014 to wyraz naszej odpowiedzialno\u015bci za jeden z najcenniejszych obiekt\u00f3w przyrodniczych \u015bwiata \u2014 powiedzia\u0142a Paulina Hennig-Kloska, ministra \u015brodowiska i klimatu podczas konferencji prasowej 11 grudnia.<\/p>\n
Ograniczenie gospodarki le\u015bnej i polowa\u0144 w wi\u0119kszo\u015bci puszczy <\/p>\n
Jeszcze kilka lat temu mo\u017cliwo\u015b\u0107 ci\u0119\u0107 obejmowa\u0142a ok. 10 tysi\u0119cy hektar\u00f3w. Nowy Plan dopuszcza dzia\u0142ania gospodarcze jedynie na 86 ha, w \u015bci\u015ble okre\u015blonych przypadkach.<\/p>\n
Plan wprowadzi\u0142 nowy podzia\u0142 czterech stref ochronnych. Strefa 1 obejmuj\u0105ca obszar ochrony \u015bcis\u0142ej Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego wynosi 10,74 proc. Strefa 2, obejmuj\u0105ca pozosta\u0142y obszar Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego i rezerwaty przyrody wynosi 28,29 proc. Strefa 3, czyli strefa ochrony m.in. drzewostan\u00f3w ponadstuletnich 57,20 proc. obiektu a strefa 4 dopuszczaj\u0105ca dzia\u0142ania gospodarki le\u015bnej zosta\u0142a zmniejszona do 3,76 proc.<\/p>\n
![\"Na](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/F7bk9kpTURBXy9jODk4MTQ2ZWE4ZmM2ZTc0MjA5OTlmZTlmNzk1ZGJkNS5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Beata Hy\u017cy-Czo\u0142pi\u0144ska \/ Partner Dzikie \u017bycie<\/p>\nNa terenie puszczy jest ponad 3,5 tys. gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w, 12 tys. bezkr\u0119gowc\u00f3w, 250 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, 59 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w<\/p>\n
Zgodnie z umow\u0105 nominacyjn\u0105 UNESCO strefa 4 powinna by\u0107 docelowo wyeliminowana z terenu puszczy. Plan jako kierunek docelowy zak\u0142ada przywr\u00f3cenie w ca\u0142ej puszczy naturalnych proces\u00f3w. Dzia\u0142ania gospodarcze mog\u0105 by\u0107 wed\u0142ug nowego planu prowadzone wy\u0142\u0105cznie w strefie 4a \u2014 na niewielkich terenach wymagaj\u0105cych aktywnej ochrony okre\u015blonych siedlisk oraz w strefie 4b \u2014 na fragmentach monokultur iglastych posadzonych przez le\u015bnik\u00f3w niezgodnie z siedliskiem.<\/p>\n
W ca\u0142ej polskiej cz\u0119\u015bci obiektu UNESCO zakazano polowa\u0144, ko\u0144cz\u0105c tym samym er\u0119 polowa\u0144 dewizowych odbywaj\u0105cych si\u0119 na le\u015bnych polanach. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 jedynie gatunki inwazyjne. Gospodarka \u0142owiecka zosta\u0142a dopuszczona na terenie polan osadniczych, zlokalizowanych w strefie buforowej wewn\u0105trz obiektu.<\/p>\n
\u2014 To wa\u017cny dzie\u0144 dla puszczy. Plan daje podstaw\u0119 do podejmowania dalszych dzia\u0142a\u0144 naprawczych tj. powo\u0142ania nowych rezerwat\u00f3w, poprawy sytuacji wodnej puszczy czy przeciwdzia\u0142ania fragmentacji zwi\u0105zanej m.in. ze stale modernizowan\u0105 sieci\u0105 dr\u00f3g le\u015bnych \u2014 ocenia Sylwia Szczutkowska z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.<\/p>\n
Plan powsta\u0142 pod naciskiem UNESCO \u2014 i z wieloletnim op\u00f3\u017anieniem <\/p>\n
Obowi\u0105zek przygotowaniu Planu zosta\u0142 na\u0142o\u017cony w 2014 r., kiedy ca\u0142a puszcza sta\u0142a si\u0119 obiektem UNESCO. r. Po nielegalnej wycince w 2017 i budowie muru na polsko-bia\u0142oruskiej granicy w 2023 r. eksperci UNESCO wskazali, \u017ce Puszczy Bia\u0142owieskiej grozi wpisanie na list\u0119 obiekt\u00f3w w zagro\u017ceniu. Oczekiwali podj\u0119cia zdecydowanych krok\u00f3w zaradczych.<\/p>\n
Forsowany przez poprzedni rz\u0105d plan zarz\u0105dzania zawiera\u0142 jednak sprzeczne z wymogami UNESCO zapisy \u2014 zamiast ogranicza\u0107 ingerencj\u0119 w obiekt, znacz\u0105co j\u0105 zwi\u0119ksza\u0142.<\/p>\n
W Raporcie IUCN World Heritage Outlook 2025 puszcza zosta\u0142a sklasyfikowana jako obiekt o „krytycznym stanie zachowania”, co oznacza najwy\u017cszy poziom zagro\u017cenia dla jej wyj\u0105tkowych warto\u015bci przyrodniczych jako \u015awiatowego obiektu UNESCO. Jednym z problem\u00f3w podnoszonych przez ekspert\u00f3w by\u0142 brak przyj\u0119cia planu zarz\u0105dzania obiektem.<\/p>\n
Dopiero po wyeliminowaniu zapis\u00f3w sprzecznych z wymogami UNESCO oraz po wypracowaniu strefowania ograniczaj\u0105cego ingerencj\u0119 cz\u0142owieka, dokument m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 przekazany 5 grudnia Komitetowi \u015awiatowego Dziedzictwa.<\/p>\n
Najlepiej skonsultowany dokument dotycz\u0105cy \u015brodowiska <\/p>\n
\u2014 To najlepiej skonsultowany dokument dotycz\u0105cy ochrony \u015brodowiska w Polsce \u2014 podkre\u015bla dr hab. Marcin Stoczkiewicz, dyrektor IO\u015a-PIB, odpowiedzialny za przygotowanie Planu.<\/p>\n
W procesie wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ok. 2000 os\u00f3b podczas 45 spotka\u0144, seminari\u00f3w i warsztat\u00f3w. Konsultacje obj\u0119\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w, samorz\u0105dowc\u00f3w, naukowc\u00f3w i organizacje spo\u0142eczne.<\/p>\n
\u2014 Du\u017cym zaskoczeniem by\u0142y wyniki badania opinii publicznej, albowiem zar\u00f3wno wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w puszcza\u0144skich gmin, jak i Polacy z innych region\u00f3w opowiedzieli si\u0119 za ca\u0142kowit\u0105 ochron\u0105 Puszczy Bia\u0142owieskiej na ca\u0142ym obszarze \u2014 powiedzia\u0142 Stoczkiewicz<\/p>\n
Silne poparcie ekspert\u00f3w <\/p>\n
Pozytywn\u0105 ocen\u0119 Planowi wystawi\u0142a Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody. Eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce wdro\u017cenie Planu wymaga \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy instytucjami publicznymi, naukowymi i spo\u0142ecznymi, a tak\u017ce dalszego doprecyzowania mechanizm\u00f3w operacyjnych, finansowych i ewaluacyjnych.<\/p>\n
\u2014 To jest Plan, kt\u00f3ry jednoznacznie eliminuje najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla Puszczy Bia\u0142owieskiej, jakim jest gospodarka le\u015bna, czyli sztuczne przekszta\u0142canie lasu przez cz\u0142owieka (sadzenie i wycinanie drzew) i ci\u0105g\u0142e zaburzanie naturalnych proces\u00f3w \u2014 m\u00f3wi prof. Micha\u0142 \u017bmihorski z PAN, cz\u0142onek Pa\u0144stwowej Rady Ochrony Przyrody.<\/p>\n
Naukowcy w swojej opinii zwr\u00f3cili uwag\u0119 na zagadnienia, kt\u00f3re na etapie wdro\u017cenia Planu powinny zosta\u0107 doprecyzowane. To m.in. okre\u015blenie perspektywy czasowej likwidacji strefy dopuszczaj\u0105cej wycinki, analiza stopnia fragmentacji obiektu wraz z programem przywr\u00f3cenia \u0142\u0105czno\u015bci ekologicznej oraz lepszego rozpoznania kryzysu hydrologicznego w puszczy.<\/p>\n
Eksperci zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce pogarszaj\u0105ca si\u0119 ocena zagro\u017cenia dla warto\u015bci przyrodniczych puszczy wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z presj\u0105 infrastrukturaln\u0105 i militarn\u0105 wzd\u0142u\u017c granicy polsko-bia\u0142oruskiej. W raporcie IUCN podkre\u015blono, \u017ce budowa zapory i dzia\u0142ania s\u0142u\u017cb maj\u0105 wp\u0142yw na funkcjonowanie ekosystemu i migracje zwierz\u0105t.<\/p>\n
![\"Plan](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/B-tk9kpTURBXy9jYjE1OTY2NWRiNmIxODgwNWEyYWYxOTUzZjgzNzdkNy5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Beata Hy\u017cy-Czo\u0142pi\u0144ska \/ Partner Dzikie \u017bycie<\/p>\nPlan przewiduje, \u017ce 96 proc. puszczy jako obiektu UNESCO pozostanie poddane wy\u0142\u0105cznie naturalnym procesom \u2014 bez gospodarki le\u015bnej i bez polowa\u0144.<\/p>\n
Jedno z najcenniejszych miejsc na Ziemi <\/p>\n
Puszcza Bia\u0142owieska jest jednym z 1248 obiekt\u00f3w wpisanych na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO, z czego tylko 235 to obiekty przyrodnicze. Chroni ponad 3,5 tys. gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w, 12 tys. bezkr\u0119gowc\u00f3w, 250 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, 59 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w, a jej symbolem pozostaje \u017cubr. To tak\u017ce ostatni w Europie niziny las o cechach lasu pierwotnego \u2014 tak unikatowy, \u017ce jego utrata by\u0142aby nieodwracalna.<\/p>\n
Czy puszcza jest ju\u017c bezpieczna? <\/p>\n
Jeszcze w 2023 r. \u00f3wczesne kierownictwo resortu \u015brodowiska i Lasy Pa\u0144stwowe rozwa\u017ca\u0142y powr\u00f3t do intensywnych ci\u0119\u0107 \u2014 planuj\u0105c zwi\u0119kszenie strefy 4 na cz\u0119\u015b\u0107 drzewostan\u00f3w ponadstuletnich. Zagro\u017cone by\u0142o 62 km kw., w tym starodrzewy w wieku nawet 254 lat oraz siedliska rzadkich, chronionych gatunk\u00f3w!<\/p>\n
![\"Puszcza](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/U3zk9kpTURBXy8xZjk0MzRmZTcwNmNkZjg5YTA0NTAyZTg2YTBlZDZjNS5qcGeTlQMAAM0IYM0FkJUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeA.jpeg\")
Beata Hy\u017cy-Czo\u0142pi\u0144ska \/ Partner Dzikie \u017bycie<\/p>\nPuszcza Bia\u0142owieska jest jednym z 1248 obiekt\u00f3w wpisanych na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO<\/p>\n
\u2014 Puszcza powinna by\u0107 wolna od pi\u0142, a tak\u0105 pewno\u015b\u0107 da tylko status parku narodowego lub rezerwatu na terenie ca\u0142ego obiektu UNESCO \u2014 ocenia Rados\u0142aw \u015alusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.<\/p>\n
Podkre\u015bla jednak, \u017ce przyj\u0119cie planu to wa\u017cny krok w ochronie puszczy. \u2014 Teraz nale\u017cy go pilnie wdra\u017ca\u0107 \u2014 dodaje.<\/p>\n
Prawdziwa ochrona dopiero si\u0119 zaczyna <\/p>\n
Nowy Plan, poprzez obj\u0119cie 96 proc. puszczy jako obiektu UNESCO ochron\u0105 proces\u00f3w naturalnych, ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu i masowych wycinek. Jego skuteczno\u015b\u0107 zale\u017cy od konsekwentnego wdra\u017cania, wsp\u00f3\u0142pracy samorz\u0105d\u00f3w i instytucji, jasnych harmonogram\u00f3w i stabilnego finansowania.<\/p>\n
Dokument nie tylko spe\u0142nia formalny wym\u00f3g, ale daje podstaw\u0119 do pilnych dzia\u0142a\u0144 w terenie m.in. zwi\u0119kszenia nawodnienia puszczy, czy przeciwdzia\u0142ania fragmentacji. Bez tego dokumentu pe\u0142ne wdro\u017cenie takich dzia\u0142a\u0144 by\u0142oby znacznie utrudnione, a presja ze strony gospodarki le\u015bnej mog\u0142aby ponownie naruszy\u0107 delikatn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 ekosystem\u00f3w Puszczy Bia\u0142owieskiej.<\/p>\n
Bibliografia: <\/p>\n
- \n
- Plan Zarz\u0105dzania Obiektem \u015awiatowego Dziedzictwa „Puszcza Bia\u0142owieska” \u2014 https:\/\/www.gov.pl\/web\/klimat\/unesco-puszcza-bialowieska-dokumenty<\/li>\n
- Opinia w sprawie projektu Planu Zarz\u0105dzania Obiektem \u015awiatowego Dziedzictwa Bia\u0142owie\u017ca Forest (cz\u0119\u015b\u0107 polska) \u2014 https:\/\/prop.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/PROP-KOE-25-07_Plan_UNESCO_Bialowieza.pdf?f<\/li>\n
- Stanowisko w sprawie pilnych dzia\u0142a\u0144 naprawczych dla Obiektu \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO „Puszcza Bia\u0142owieska” \u2014 https:\/\/prop.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/PROP-KOE-25-06_dzialania_naprawcze_PB.pdf<\/li>\n
- 62 km\u00b2 Puszczy Bia\u0142owieskiej zagro\u017cone. 100 organizacji interweniuje w UNESCO \u2014 https:\/\/lasy.pracownia.org.pl\/aktualnosci\/642-62-km-puszczy-biaowieskiej-zagrozone<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Plan przewiduje, \u017ce 96 proc. puszczy jako obiektu UNESCO pozostanie poddane wy\u0142\u0105cznie naturalnym procesom \u2014 bez gospodarki le\u015bnej…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":150691,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,30356,36,37,27,6821,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,41,47,591,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-150690","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-dzikie_zycie","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-job","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-new_header","20":"tag-news","21":"tag-onet3","22":"tag-onet3d","23":"tag-onet3d_2i","24":"tag-phx","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-srodowisko","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-v2021","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115719541383167013","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150690\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/150691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}