Atmosfera w Tr\u00f3jmie\u015bcie zacz\u0119\u0142a g\u0119stnie\u0107 w sobotni wiecz\u00f3r, 12 grudnia 1970 r., gdy w\u0142adze PRL og\u0142osi\u0142y podwy\u017cki cen mi\u0119sa i przetwor\u00f3w spo\u017cywczych w ca\u0142ym kraju. W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka w telewizyjno-radiowym przem\u00f3wieniu og\u0142osi\u0142 podwy\u017cki cen 48 produkt\u00f3w spo\u017cywczych, m.in. mi\u0119s, kt\u00f3rych koszt mia\u0142 wzrosn\u0105\u0107 o 18 proc. W efekcie Stocznia w Gda\u0144sku og\u0142osi\u0142a strajk, a robotnicy \u017c\u0105dali cofni\u0119cia decyzji o podwy\u017ckach.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Co spowodowa\u0142o strajk gda\u0144skich stoczniowc\u00f3w? <\/p>\n
Kiedy wybuch\u0142 po\u017car gmachu KW PZPR w Gda\u0144sku? <\/p>\n
Jakie by\u0142y konsekwencje protest\u00f3w w Gda\u0144sku? <\/p>\n
Ile os\u00f3b zgin\u0119\u0142o w grudniowych wydarzeniach 1970 roku? <\/p>\n
W poniedzia\u0142ek 14 grudnia wielotysi\u0119czny t\u0142um robotnik\u00f3w poszed\u0142 pod Komitet Wojew\u00f3dzki PZPR w Gda\u0144sku. Dyrektor stoczni, Stanis\u0142aw Zaczek, pr\u00f3bowa\u0142 podj\u0105\u0107 negocjacje w sprawie cofni\u0119cia podwy\u017cek, jego postulaty nie zosta\u0142y jednak spe\u0142nione. W efekcie nast\u0119pnego dnia og\u0142oszono strajk powszechny. Stan\u0119\u0142y zak\u0142ady m.in. w Gda\u0144sku, Gdyni i Elbl\u0105gu.<\/p>\n
T\u0142um robotnik\u00f3w zn\u00f3w zbiera\u0142 si\u0119 pod gda\u0144skim KW PZPR. W\u0142adze w odpowiedzi na ich apele proponowa\u0142y powr\u00f3t do pracy.<\/p>\n
„Wzburzony t\u0142um podpali\u0142 gmach KW PZPR, nazwany w\u00f3wczas Reichstagiem, dworzec kolejowy i kilkana\u015bcie pojazd\u00f3w” \u2014 czytamy w opracowaniu IPN.<\/p>\n
Jak pisze serwis miasta Gda\u0144ska, po\u017car w budynku Komitetu Wojew\u00f3dzkiego PZPR w Gda\u0144sku wybuch\u0142 ok. godz. 9.50.<\/p>\n
„Po godzinie wszyscy rzucamy butelkami z benzyn\u0105 i budynek staje w ogniu. Paliwo bierzemy z bak\u00f3w przeje\u017cd\u017caj\u0105cych aut, kt\u00f3rych kierowcy, nie wiedz\u0105c, co pod gmachem KW PZPR si\u0119 dzieje” \u2014 przytacza wspomnienia Wawrzy\u0144ca Rozenberga serwis Nasza Historia. „Zatrzymujemy wi\u0119c samochody i dziurawimy im baki, by uzyska\u0107 benzyn\u0119. Potem spychamy je i podpalamy” \u2014 pisa\u0142 dalej Rozenberg.<\/p>\n
W \u015brodku znajdowali si\u0119 pracownicy, funkcjonariusze partyjni, \u017co\u0142nierze Wojsk Obrony Wewn\u0119trznej oraz stoczniowcy, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 dosta\u0107 do wn\u0119trza. Akcj\u0119 ratunkow\u0105 komplikowa\u0142 t\u0142um licz\u0105cy ok. 10 tys. os\u00f3b, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych byli zar\u00f3wno uczestnicy protestu, jak i przypadkowi obserwatorzy.<\/p>\n
Po\u017car KW PZPR w Gda\u0144sku<\/p>\n
Milicja ochrania\u0142a osoby uwi\u0119zione w budynku, jednak mimo jej obecno\u015bci stoczniowcy zdo\u0142ali wzi\u0105\u0107 je\u0144c\u00f3w. Dw\u00f3ch milicjant\u00f3w pozosta\u0142o w \u015brodku. Ich \u017cycie by\u0142o zagro\u017cone przez po\u017car, lecz interwencja woz\u00f3w opancerzonych 7 Dywizji Obrony Wybrze\u017ca zmusi\u0142a t\u0142um do ust\u0105pienia, umo\u017cliwiaj\u0105c ratunek.<\/p>\n
W mie\u015bcie wprowadzono godzin\u0119 milicyjn\u0105, kontrolowano dworce, porty i najwi\u0119ksze zak\u0142ady pracy. W\u0142adza rozpaczliwie wyda\u0142a wojsku rozkaz wyj\u015bcia na ulic\u0119 i si\u0142owej pacyfikacji zamieszek. U\u017cyto czo\u0142g\u00f3w, woz\u00f3w opancerzonych. Do robotnik\u00f3w strzelali te\u017c snajperzy.<\/p>\n
Do rangi symbolu ur\u00f3s\u0142 tak\u017ce jeden z kolejnych dni strajku \u2014 tzw. Czarny Czwartek. 17 grudnia w Gdyni zastrzelony zosta\u0142 18-letni bohater „Ballady o Janku Wi\u015bniewskim” \u2014 Zbyszek Godlewski. Robotnicy nie\u015bli jego cia\u0142o na drzwiach. Poch\u00f3d dotar\u0142 ze stacji SKM do centrum miasta, gdzie dosz\u0142o do kolejnych star\u0107 z milicj\u0105.<\/p>\n
Grudzie\u0144 1970 \u2014 bilans ofiar<\/p>\n
W efekcie w tragicznych wydarzeniach Grudnia 1970 r. na Wybrze\u017cu zgin\u0119\u0142o 45 os\u00f3b, a ponad 1,1 tys. zosta\u0142 rannych. Tylko w Gda\u0144sku zgin\u0119\u0142o 10 os\u00f3b, a 91 zosta\u0142o ci\u0119\u017cko rannych \u2014 g\u0142\u00f3wnie podczas demonstracji i star\u0107 pod KW PZPR oraz w okolicach stoczni. Do ko\u0144ca PRL nikt z decydent\u00f3w nie poni\u00f3s\u0142 odpowiedzialno\u015bci za masakr\u0119 na Wybrze\u017cu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Atmosfera w Tr\u00f3jmie\u015bcie zacz\u0119\u0142a g\u0119stnie\u0107 w sobotni wiecz\u00f3r, 12 grudnia 1970 r., gdy w\u0142adze PRL og\u0142osi\u0142y podwy\u017cki cen…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":152000,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,1048,30584,27,49,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,2148,47,9070,29,30,26],"class_list":{"0":"post-151999","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-gdansk","13":"tag-grudzien_1970","14":"tag-headlines","15":"tag-kraj","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-pl","24":"tag-poland","25":"tag-polish","26":"tag-polska","27":"tag-polski","28":"tag-pozar","29":"tag-screening_general","30":"tag-strajk","31":"tag-top-stories","32":"tag-topstories","33":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115723586967791446","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151999"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151999\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/152000"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=151999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=151999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}