ZUS \u017c\u0105da zwrotu \u015bwiadcze\u0144 od matek prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Roszczenia dotycz\u0105 spraw nawet sprzed kilkunastu lat. Czy w Pani kancelarii jest du\u017co takich spraw?<\/p>\n
Eliza Kuna: Generalnie prowadzi\u0142am ich sporo. To jest w pewnym sensie pok\u0142osie wcze\u015bniejszych przepis\u00f3w. Wcze\u015bniej by\u0142o tak, \u017ce wystarczy\u0142o za\u0142o\u017cy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 na kr\u00f3tki okres \u2014 na przyk\u0142ad na miesi\u0105c albo dwa \u2014 a nast\u0119pnie przej\u015b\u0107 na zwolnienie lekarskie i mie\u0107 prawo do \u015bwiadcze\u0144 obliczanych na podstawie zadeklarowanej podstawy sk\u0142adek.<\/p>\n
Czyli je\u017celi zadeklarowa\u0142am, \u017ce podstaw\u0105 mojego przychodu jest 10 tys. z\u0142 i op\u0142aca\u0142am sk\u0142adk\u0119 w wysoko\u015bci oko\u0142o 4 tys., to p\u00f3\u017aniej w okresie zasi\u0142ku chorobowego i macierzy\u0144skiego otrzymywa\u0142am w\u0142a\u015bnie zasi\u0142ek od tej podstawy. Potem si\u0119 to troch\u0119 ustabilizowa\u0142o, gdy ustawodawca w 2021 r. zmieni\u0142 przepisy.<\/p>\n
W takiej sytuacji, gdy dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a prowadzona tylko miesi\u0105c, rzeczywi\u015bcie mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce by\u0142 to celowy manewr, by zapewni\u0107 sobie nieproporcjonalnie wysokie \u015bwiadczenia.<\/p>\n
\u2014 Zgadzam si\u0119, \u017ce w przypadku cz\u0119\u015bci kobiet rzeczywi\u015bcie tak by\u0142o. Natomiast uwa\u017cam te\u017c, \u017ce skoro ustawodawca dopu\u015bci\u0142 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, to by\u0142o to zgodne z prawem. Warto si\u0119 zastanowi\u0107 nad ratio legis tych przepis\u00f3w. Chodzi przecie\u017c o to, \u017ce my jako pa\u0144stwo mamy chroni\u0107 obywateli \u2014 szczeg\u00f3lnie w sytuacji tak niskiej dzietno\u015bci, czy kobiety w szczeg\u00f3lnym okresie \u017cycia, czyli w ci\u0105\u017cy.<\/p>\n
Abstrahuj\u0105c od tego, \u017ce przepisy zosta\u0142y p\u00f3\u017aniej zmienione \u2014 i by\u0107 mo\u017ce s\u0142usznie, bo faktycznie dochodzi\u0142o do pewnych nadu\u017cy\u0107 \u2014 trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce te kobiety nie funkcjonuj\u0105 „poza systemem” przez ca\u0142e \u017cycie. Nawet je\u015bli m\u00f3wimy o m\u0142odych kobietach, kt\u00f3re zachodz\u0105 w ci\u0105\u017c\u0119 na pocz\u0105tku kariery zawodowej i nie maj\u0105 jeszcze d\u0142ugiego sta\u017cu pracy ani wysokich sk\u0142adek, to przecie\u017c po urodzeniu dziecka \u2014 po roku, dw\u00f3ch czy trzech, w zale\u017cno\u015bci od tego, czy dziecko p\u00f3jdzie do \u017c\u0142obka \u2014 one wracaj\u0105 do systemu i przez kolejne 30 lat, a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia wieku emerytalnego, odprowadzaj\u0105 sk\u0142adki: zdrowotne, chorobowe, emerytalne i rentowe.<\/p>\n
Patrz\u0105c na to w szerszej perspektywie, fakt, \u017ce przez dwa czy trzy miesi\u0105ce op\u0142aca\u0142y wy\u017csze sk\u0142adki i pobra\u0142y wy\u017csze \u015bwiadczenie, nie oznacza, \u017ce system poni\u00f3s\u0142 strat\u0119, kt\u00f3rej nie da si\u0119 zrekompensowa\u0107. Te kobiety p\u00f3\u017aniej przez dziesi\u0119ciolecia zasilaj\u0105 system swoimi sk\u0142adkami i cz\u0119sto wysokimi zarobkami.<\/p>\n
Czy ten argument dzia\u0142a w s\u0105dzie?<\/p>\n
\u2014 Nie. W og\u00f3le nie dzia\u0142a, ale uwa\u017cam, \u017ce w szerszym kontek\u015bcie powinien by\u0107 brany pod uwag\u0119. Zamiast tego bardzo \u0142atwo ods\u0105dza si\u0119 te kobiety od czci i wiary.<\/p>\n
Poza tym nie jest te\u017c tak, \u017ce wszystkie przedsi\u0119biorczynie wybiera\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 „na w\u0142asne \u017cyczenie”. W wielu zawodach rynek pracy jest dzi\u015b skonstruowany w taki spos\u00f3b, \u017ce nie ma realnej alternatywy \u2014 po prostu nie ma etat\u00f3w.<\/p>\n
Rzeczywi\u015bcie, kobiety zachodz\u0105 w ci\u0105\u017c\u0119 zwykle na pocz\u0105tku swojej kariery zawodowej, a nie po 20 latach pracy \u2014 to naturalne. Dzi\u015b te przepisy zosta\u0142y ju\u017c wyr\u00f3wnane, bo liczy si\u0119 \u015brednia, ale nadal uwa\u017cam, \u017ce te dzia\u0142ania s\u0105 w pewnym sensie sprzeczne z ide\u0105 wspierania dzietno\u015bci, kt\u00f3ra le\u017cy w interesie pa\u0144stwa. Pa\u0144stwo nie zapewnia realnej ochrony.<\/p>\n
Zreszt\u0105 um\u00f3wmy si\u0119: te zasi\u0142ki nigdy nie by\u0142y horrendalne. Nawet w latach 2015\u20132016, kiedy kobiety zak\u0142ada\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 na kr\u00f3tki czas, podstawa wyp\u0142aty \u015bwiadcze\u0144 wynosi\u0142a oko\u0142o 9 tys. z\u0142. Od tego trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 podatek, wi\u0119c zostawa\u0142o oko\u0142o 7 tys., a zasi\u0142ek macierzy\u0144ski to 80 proc. przez ca\u0142y rok albo 100 proc. w pierwszej po\u0142owie i 60 proc. w drugiej.<\/p>\n
Czyli realnie by\u0142o to oko\u0142o 5\u20135,5 tys. z\u0142. miesi\u0119cznie. To nie by\u0142y ma\u0142e pieni\u0105dze, ale te\u017c na pewno nie by\u0142y to \u017cadne miliony.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Jak ZUS uzasadnia \u017c\u0105dania zwrotu \u015bwiadcze\u0144? <\/p>\n
Jakie s\u0105 przyczyny wznowienia kontroli przez ZUS? <\/p>\n
Jak wysokie s\u0105 odsetki od zwracanych \u015bwiadcze\u0144? <\/p>\n
Czy mo\u017cna jako\u015b zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed \u017c\u0105daniem zwrotu \u015bwiadcze\u0144? <\/p>\n
O co dok\u0142adnie oskar\u017cane s\u0105 kobiety? Czy wprost zarzuca si\u0119 im oszustwo?<\/p>\n
\u2014 Najcz\u0119\u015bciej chodzi o uznanie \u015bwiadczenia za nienale\u017cne \u2014 poprzez stwierdzenie, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza by\u0142a pozorna albo, w przypadku umowy o prac\u0119, \u017ce wynagrodzenie by\u0142o fikcyjne lub nieadekwatne do faktycznie wykonywanej pracy.<\/p>\n
Jaki by\u0142 rekord, z jakim si\u0119 Pani spotka\u0142a? Jak daleko wstecz ZUS domaga\u0142 si\u0119 zwrotu \u015bwiadcze\u0144?<\/p>\n
\u2014 Post\u0119powanie wszcz\u0119te w 2022 r. dotyczy\u0142o \u015bwiadcze\u0144 z 2016 r. Kobieta w 2024 r. musia\u0142a odda\u0107 oko\u0142o 300 tys. z\u0142 w tym odsetki.<\/p>\n
Astronomiczna kwota.<\/p>\n
\u2014 Tak. W praktyce musieli sprzeda\u0107 nieruchomo\u015b\u0107, \u017ceby to sp\u0142aci\u0107.<\/p>\n
Czy nie ma mo\u017cliwo\u015bci zawieszenia wykonania decyzji ZUS na czas trwania odwo\u0142ania?<\/p>\n
\u2014 Generalnie wygl\u0105da to tak, \u017ce decyzje zwrotowe trafiaj\u0105 do s\u0105du i najcz\u0119\u015bciej do momentu przej\u015bcia sprawy przez obie instancje ZUS nie egzekwuje tych pieni\u0119dzy. Problem polega na tym, \u017ce te sprawy trwaj\u0105 latami \u2014 a w tym czasie narastaj\u0105 odsetki.<\/p>\n
Jakie s\u0105 przeci\u0119tne kwoty, kt\u00f3rych zwrotu ZUS si\u0119 domaga?<\/p>\n
\u2014 Najcz\u0119\u015bciej dotyczy to oko\u0142o p\u00f3\u0142tora roku \u015bwiadcze\u0144. Zazwyczaj jest to mniej wi\u0119cej sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy zasi\u0142ku chorobowego w czasie ci\u0105\u017cy \u2014 bo kobiety cz\u0119sto przechodz\u0105 na zwolnienie dopiero w drugim trymestrze \u2014 oraz oko\u0142o roku zasi\u0142k\u00f3w macierzy\u0144skich i rodzicielskich.<\/p>\n
\u0141\u0105cznie m\u00f3wimy wi\u0119c o okresie od 12 do 18 miesi\u0119cy. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju umowy i podstawy wymiaru sk\u0142adek miesi\u0119czne \u015bwiadczenie wynosi\u0142o zwykle od 5 do 8 tys. z\u0142. To daje kwot\u0119 rz\u0119du oko\u0142o 100 tys. z\u0142 do zwrotu. Do tego dochodz\u0105 jednak odsetki \u2014 liczone jak przy zwrocie \u015bwiadcze\u0144 nienale\u017cnych, wed\u0142ug stawek podatkowych. W zale\u017cno\u015bci od okresu by\u0142o to od 8 do nawet 16 proc. rocznie. Po pi\u0119ciu, sze\u015bciu czy o\u015bmiu latach kwota odsetek potrafi by\u0107 r\u00f3wna albo nawet wy\u017csza ni\u017c sam kapita\u0142.<\/p>\n
A je\u015bli \u2014 co zdarza si\u0119 bardzo cz\u0119sto \u2014 kobieta na tej samej podstawie wymiaru \u015bwiadcze\u0144 zachodzi w kolejn\u0105 ci\u0105\u017c\u0119, to zakwestionowanie \u015bwiadcze\u0144 przy pierwszym dziecku poci\u0105ga za sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadczenia przy kolejnym. Wtedy m\u00f3wimy ju\u017c o kwotach si\u0119gaj\u0105cych kilkuset tysi\u0119cy z\u0142otych.<\/p>\n
Naprawd\u0119 mo\u017cna ba\u0107 si\u0119 zaj\u015b\u0107 w ci\u0105\u017c\u0119, je\u015bli obowi\u0105zuje takie prawo.<\/p>\n
Potem sytuacja zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo ucywilizowana, bo ustawodawca zmieni\u0142 przepisy. Od tego momentu zacz\u0119to liczy\u0107 \u015bredni\u0105 i wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce sytuacja si\u0119 ustabilizuje \u2014 \u017ce ZUS przestanie kwestionowa\u0107 dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze w tym kontek\u015bcie. W zwi\u0105zku z tym kontroli by\u0142o te\u017c mniej.<\/p>\n
Natomiast ze wzgl\u0119du na obecn\u0105 sytuacj\u0119 demograficzn\u0105 i fakt, \u017ce ZUS jest ca\u0142y czas niedofinansowany, kontrole zacz\u0119\u0142y si\u0119 ponownie, ale ju\u017c we wszystkich mo\u017cliwych obszarach. Dotyczy\u0142y nie tylko kobiet prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, ale tak\u017ce tych, kt\u00f3re na przyk\u0142ad dosta\u0142y awans tu\u017c przed ci\u0105\u017c\u0105 albo po niej, kt\u00f3rym znacz\u0105co wzros\u0142o wynagrodzenie, albo kt\u00f3re \u2014 niefortunnie \u2014 zmieni\u0142y prac\u0119, a nast\u0119pnie zasz\u0142y w ci\u0105\u017c\u0119.<\/p>\n
W takich przypadkach zacz\u0119\u0142y si\u0119 problemy: wstrzymywanie zasi\u0142k\u00f3w, wszczynanie post\u0119powa\u0144.<\/p>\n
Wtedy jednak te zasi\u0142ki by\u0142y wstrzymywane na bie\u017c\u0105co, a nie \u2014 jak teraz \u2014 po latach?<\/p>\n
\u2014 Wtedy by\u0142o to w miar\u0119 „ucywilizowane”, chocia\u017c nawet to budzi\u0142o powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci moralne. Najcz\u0119\u015bciej wygl\u0105da\u0142o to tak, \u017ce kobieta znajdowa\u0142a si\u0119 w bardzo trudnym okresie \u017cycia, czyli by\u0142a w ci\u0105\u017cy albo na urlopie macierzy\u0144skim, z ma\u0142ym dzieckiem. W praktyce cz\u0119sto oznacza\u0142o to, \u017ce rodzina zostawa\u0142a tylko z jedn\u0105 pensj\u0105 \u2014 m\u0119\u017ca \u2014 poniewa\u017c jej \u015bwiadczenia by\u0142y wstrzymywane na rok, a czasem nawet na dwa lata, do momentu wyja\u015bnienia sprawy.<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej ZUS nie wyja\u015bnia\u0142 jej dobrowolnie \u2014 konieczne by\u0142o odwo\u0142anie si\u0119 do s\u0105du. Post\u0119powanie trwa\u0142o oko\u0142o roku w pierwszej instancji i kolejny rok w drugiej, wi\u0119c przez dwa lata rodzina funkcjonowa\u0142a bez tych \u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n
Natomiast najwi\u0119kszym problemem jest to, \u017ce nie ma terminu przedawnienia na wydawanie decyzji zwrotowych przez ZUS. „Wznowienie” nie jest tu do ko\u0144ca w\u0142a\u015bciwym s\u0142owem, ale chodzi o mo\u017cliwo\u015b\u0107 wydania decyzji zobowi\u0105zuj\u0105cej do zwrotu. To jest kluczowy problem.<\/p>\n
Hipotetycznie ZUS mo\u017ce dzi\u015b wszcz\u0105\u0107 post\u0119powanie dotycz\u0105ce zasi\u0142ku przyznanego w 2018, 2019 czy 2020 r. i wyda\u0107 decyzj\u0119 zwrotow\u0105. O ile terminy przedawnienia obowi\u0105zuj\u0105 nas jako ubezpieczonych czy podatnik\u00f3w \u2014 m\u00f3wi\u0105c og\u00f3lnie, we wszystkich innych rodzajach post\u0119powa\u0144 \u2014 o tyle w przypadku decyzji zwrotowych takich termin\u00f3w po prostu nie ma.<\/p>\n
Czy Pani zdaniem w takim razie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o dyskryminacji matek?<\/p>\n
Przede wszystkim uwa\u017cam, \u017ce ustawodawca \u2014 a tak\u017ce Rzecznik Praw Obywatelskich, Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci oraz ministerstwo w\u0142a\u015bciwe do spraw pracy i polityki spo\u0142ecznej \u2014 powinny si\u0119 tym problemem realnie zaj\u0105\u0107.<\/p>\n
Nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce we wszystkich innych dziedzinach prawa obowi\u0105zuj\u0105 jasne terminy przedawnienia, a w tym jednym przypadku ich po prostu nie ma. W kontrolach podatkowych mamy pi\u0119cioletni termin przedawnienia, kt\u00f3ry jest bezwzgl\u0119dnie obowi\u0105zuj\u0105cy \u2014 z uwzgl\u0119dnieniem pe\u0142nego roku podatkowego.<\/p>\n
Podobnie jest w innych obszarach prawa: skr\u00f3cono terminy przedawnienia w sprawach o zap\u0142at\u0119 czy odszkodowanie \u2014 obecnie to sze\u015b\u0107 lat, wcze\u015bniej by\u0142o dziesi\u0119\u0107. We wszystkich tych przypadkach terminy przedawnienia obowi\u0105zuj\u0105 obywateli.<\/p>\n
Tymczasem nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce ZUS \u2014 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na nowelizacj\u0119 z 2021 r. \u2014 interpretuje przepisy w ten spos\u00f3b, \u017ce w sprawach zwrotu \u015bwiadcze\u0144 nienale\u017cnych mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 bez \u017cadnego ograniczenia czasowego.<\/p>\n
Wyobra\u017cam sobie, \u017ce w niekt\u00f3rych sprawach sprzed wielu lat zebranie dowod\u00f3w mo\u017ce graniczy\u0107 z cudem.<\/p>\n
Od strony dowodowej takie post\u0119powania s\u0105 dla ubezpieczonych skrajnie niesprawiedliwe. Je\u017celi kto\u015b wszczyna post\u0119powanie dotycz\u0105ce \u015bwiadcze\u0144 wyp\u0142aconych kilka lat temu, to my jako pe\u0142nomocnicy mamy zwi\u0105zane r\u0119ce.<\/p>\n
Jak mam dzi\u015b znale\u017a\u0107 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, maile, faktury, rachunki, billingi telefoniczne, \u017ceby udowodni\u0107, \u017ce dana kobieta faktycznie wykonywa\u0142a prac\u0119 albo realnie prowadzi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105? Tych dokument\u00f3w cz\u0119sto ju\u017c nie ma \u2014 zosta\u0142y wyrzucone, komputery i serwery nie istniej\u0105, wszystko jest zarchiwizowane albo utracone. Pracownicy wielokrotnie zmienili miejsce zamieszkania i prac\u0119, nie ma mo\u017cliwo\u015bci powo\u0142ania \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n
Moim zdaniem jest to realne pozbawienie obywatela prawa do skutecznego, rzetelnego i sprawiedliwego procesu.<\/p>\n
Wszystko przez brak przedawnienia. <\/p>\n
\u2014 Tak, uwa\u017cam, \u017ce naprawd\u0119 trzeba ukr\u00f3ci\u0107 t\u0119 kwesti\u0119. Przepisy o przedawnieniu istniej\u0105 po co\u015b \u2014 po to, \u017ceby obywatel, czy szerzej: strona post\u0119powania, m\u00f3g\u0142 czu\u0107 si\u0119 w miar\u0119 bezpiecznie i nie musia\u0142 po kilkunastu latach „odgrzewa\u0107 starych kotlet\u00f3w”, czyli historii sprzed 10 czy 15 lat.<\/p>\n
Jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142am, fizycznie jest to dzi\u015b niezwykle trudne. Przy ogromnej mobilno\u015bci ludzi i pracownik\u00f3w, przy ilo\u015bci dokumentacji, kt\u00f3ra funkcjonuje wy\u0142\u0105cznie w formie elektronicznej \u2014 bo nikt ju\u017c nie drukuje maili, faktur czy rachunk\u00f3w \u2014 bardzo wiele rzeczy znajduje si\u0119 w chmurze albo po prostu znika. Odzyskanie tych danych po latach bywa niemo\u017cliwe. I to jest realny problem.<\/p>\n
Trudno sobie wyobrazi\u0107, jak ogromnym obci\u0105\u017ceniem psychicznym musi by\u0107 nag\u0142e otrzymanie \u017c\u0105dania zwrotu kilkuset tysi\u0119cy z\u0142otych. Czy s\u0105 sprawy, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie zapad\u0142y Pani w pami\u0119\u0107?<\/p>\n
\u2014 Najtrudniejsze s\u0105 zdecydowanie sprawy samotnych matek \u2014 kobiet, kt\u00f3re by\u0142y w nieformalnych zwi\u0105zkach, a partner odszed\u0142 w trakcie ci\u0105\u017cy albo tu\u017c po porodzie.<\/p>\n
W takich sytuacjach jedynym realnym zabezpieczeniem bywa\u0142o kiedy\u015b \u015bwiadczenie w ramach tzw. „kosiniakowego” \u2014 tysi\u0105ca z\u0142otych miesi\u0119cznie. Cz\u0119sto by\u0142o to jednak niewystarczaj\u0105ce i obwarowane dodatkowymi warunkami.<\/p>\n
Mam na przyk\u0142ad klientk\u0119, kt\u00f3ra odziedziczy\u0142a gospodarstwo rolne po rodzicach. Jest jedynym \u017cywicielem rodziny, ma troje dzieci, a m\u0105\u017c jest niezdolny do pracy i pobiera rent\u0119. ZUS wszcz\u0105\u0142 wobec niej post\u0119powanie o zwrot \u015bwiadcze\u0144, a r\u00f3wnolegle toczy si\u0119 sprawa karna. Prokuratura zabezpieczy\u0142a to gospodarstwo rolne.<\/p>\n
Ta kobieta \u017cyje dzi\u015b z realnym widmem utraty domu \u2014 dachu nad g\u0142ow\u0105 dla siebie i tr\u00f3jki dzieci \u2014 przy niepracuj\u0105cym m\u0119\u017cu. Powiem szczerze: to jest naprawd\u0119 dzielna klientka.<\/p>\n
Naprawd\u0119 przera\u017caj\u0105ce. Czy istnieje jakikolwiek spos\u00f3b, \u017ceby zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed \u017c\u0105daniem zwrotu \u015bwiadcze\u0144?<\/p>\n
\u2014 Realnie \u2014 nie. Najbezpieczniejsza sytuacja to umowa o prac\u0119, w kt\u00f3rej wynagrodzenie ro\u015bnie stopniowo i progresywnie, najlepiej w du\u017cej firmie. Bo je\u015bli kto\u015b pracuje w ma\u0142ej firmie, u znajomego, a ju\u017c tym bardziej u m\u0119\u017ca w sp\u00f3\u0142ce, to ryzyko zakwestionowania \u015bwiadcze\u0144 jest ogromne. Tak naprawd\u0119 nie ma dzi\u015b w pe\u0142ni bezpiecznych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n
***<\/p>\n
Do\u015bwiadczy\u0142a\u015b podobnej sytuacji i chcesz opowiedzie\u0107 swoj\u0105 histori\u0119? Skontaktuj si\u0119 z redakcj\u0105 Onetu: magdalena.mateja-furmanik@redakcjaonet.pl <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"ZUS \u017c\u0105da zwrotu \u015bwiadcze\u0144 od matek prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Roszczenia dotycz\u0105 spraw nawet sprzed kilkunastu lat. Czy w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":152309,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,2516,30575,48,46,42,38,40,39,41,30624,47,8873,7839],"class_list":{"0":"post-152308","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-ciaza","11":"tag-eliza_kuna","12":"tag-nat_styl","13":"tag-omp","14":"tag-pl","15":"tag-poland","16":"tag-polish","17":"tag-polska","18":"tag-polski","19":"tag-przedawnienie","20":"tag-screening_general","21":"tag-warto_wiedziec","22":"tag-zasilek"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115724409009753828","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152308"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152308\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/152309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}