\nKontekst<\/p>\n
\ud83d\udd25 Wojna wypala rosyjsk\u0105 gospodark\u0119 do fundament\u00f3w \u2013 zbrojeni\u00f3wka ro\u015bnie, ale cywilna cz\u0119\u015b\u0107 kraju si\u0119 za\u0142amuje: brakuje paliwa, pensje s\u0105 ci\u0119te, a inflacja sprawia, \u017ce milionom Rosjan nie starcza na jedzenie.<\/p>\n
\u2695\ufe0f System ochrony zdrowia znajduje si\u0119 na granicy rozpadu. Z aptek znikaj\u0105 podstawowe leki, karetki nie doje\u017cd\u017caj\u0105, szpitale zamykaj\u0105 si\u0119 lub dzia\u0142aj\u0105 bez podstawowych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n
\u26a1 Na prowincji narasta gniew i poczucie zdrady. Lokalne bunty i protesty pokazuj\u0105, \u017ce wali si\u0119 niepisany uk\u0142ad w\u0142adzy z obywatelami: w zamian za pos\u0142usze\u0144stwo obiecano im stabilno\u015b\u0107, a dostali chaos i strach o jutro.<\/p>\n
Od kilku miesi\u0119cy Rosjanie do\u015bwiadczaj\u0105 przerw w dostawach benzyny i oleju nap\u0119dowego, poniewa\u017c ok. 50 proc. rafinerii uszkodzi\u0142y ukrai\u0144skie drony. We wrze\u015bniu zabrak\u0142o 400 tys. ton paliwa, czyli jednej pi\u0105tej miesi\u0119cznego zu\u017cycia, dlatego w obwodzie rostowskim, republice Mari El i \u017bydowskim Obwodzie Autonomicznym zamkni\u0119to 12-14 proc. stacji benzynowych, a na Krymie \u2013 po\u0142ow\u0119<\/a>.<\/p>\n To jednak nie koniec codziennych problem\u00f3w Rosjan wywo\u0142anych wojn\u0105, kt\u00f3ra \u2013 jak uj\u0105\u0142 to prof. Igor Lipsic<\/a>, by\u0142y wyk\u0142adowca Wy\u017cszej Szko\u0142y Ekonomicznej w Moskwie \u2013 \u201espali\u0142a gospodark\u0119 do cna\u201d. Naukowiec nie owija w bawe\u0142n\u0119: \u201eA\u017c 26 proc. przysz\u0142orocznego bud\u017cetu przeznaczono na wojn\u0119 i resorty si\u0142owe. Rz\u0105dz\u0105cy szczyc\u0105 si\u0119 rozwojem zbrojeni\u00f3wki, kt\u00f3ra nie wytwarza niczego, co prowadzi do wzrostu gospodarczego, bo jej produkcja jest natychmiast niszczona na froncie. A przecie\u017c gospodarka okresu wojny musi mie\u0107 silne zaplecze. Obecnie zbrojeni\u00f3wka to pr\u0119\u017c\u0105cy musku\u0142y kulturysta, cienkie n\u00f3\u017cki kt\u00f3rego, tj. gospodarka cywilna, nie s\u0105 w stanie d\u017awign\u0105\u0107 pot\u0119\u017cnej g\u00f3ry\u201d.<\/p>\n Rosn\u0105cy deficyt i coraz brutalniejsze si\u0119ganie do kieszeni obywateli<\/p>\n Jednym ze skutk\u00f3w wojny jest rosn\u0105cy deficyt bud\u017cetowy \u2013 wed\u0142ug oficjalnych danych<\/a> wynosz\u0105cy 5,7 bilion\u00f3w rubli. Aby za\u0142ata\u0107 t\u0119 dziur\u0119, rz\u0105dz\u0105cy si\u0119gaj\u0105 do kieszeni obywateli. Jak \u017cartuje ekonomista W\u0142adis\u0142aw \u017bukowski<\/a>, czasami \u201erobi\u0105 to prawie niezauwa\u017calnie, wr\u0119cz czule\u201d, np. w obwodzie czelabi\u0144skim wszyscy zatrudnieni musz\u0105 pracowa\u0107 za darmo przez godzin\u0119 miesi\u0119cznie. Pieni\u0105dze id\u0105 na konto fundacji \u201eWszystko dla zwyci\u0119stwa\u201d, kt\u00f3ra m.in. kupuje sprz\u0119t dla walcz\u0105cych w Ukrainie \u017co\u0142nierzy<\/a>.<\/p>\n Czytaj tak\u017ce Jednak w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w w\u0142adza post\u0119puje brutalniej. Nauczycielom z Karelii, Udmurcji, obwod\u00f3w irkuckiego, riaza\u0144skiego, tulskiego i or\u0142owskiego obci\u0119to dodatki do pensji (za sta\u017c, wychowawstwo, prac\u0119 na wsi) \u2013 o 10-20 proc. ca\u0142ego wynagrodzenia. Tak\u017ce pracownik\u00f3w ochrony zdrowia pozbawiono dodatk\u00f3w za dy\u017cury nocne, nadgodziny i prac\u0119 na oddzia\u0142ach zaka\u017anych i zamkni\u0119tych. Dlatego w Kostromie, stolicy regionu, personel karetek pogotowia pracuje po 10-12 godzin dziennie, otrzymuj\u0105c wynagrodzenie za 8<\/a>. Medycy skar\u017c\u0105 si\u0119 swoim szefom, zak\u0142adaj\u0105 sprawy s\u0105dowe, a nawet nagrywaj\u0105 apele do W\u0142adimira Putina, naiwnie licz\u0105c, \u017ce gdy dobry car us\u0142yszy o ich krzywdzie, to j\u0105 naprawi. Jednak kancelaria prezydenta milczy, a s\u0105dy s\u0105 na us\u0142ugach w\u0142adz (s\u0119dzia w Baszkortostanie stwierdzi\u0142 brak uprawnie\u0144 do dodatk\u00f3w za nadgodziny).<\/p>\n Obni\u017cki pensji i galopuj\u0105ca inflacja (oficjalnie wynosi 4-5 proc. rocznie, lecz w rzeczywisto\u015bci mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 20 proc.<\/a>) sprawiaj\u0105, \u017ce jednej trzeciej Rosjan brakuje pieni\u0119dzy na jedzenie<\/a>. Od wrze\u015bnia 2024 roku do wrze\u015bnia roku bie\u017c\u0105cego spo\u017cycie \u017cywno\u015bci spad\u0142o o 5 proc<\/a>. Nic dziwnego, bo \u2013 jak m\u00f3wi prof. Natalia Zubarewicz \u2013 od lipca do wrze\u015bnia 2025 roku ceny artyku\u0142\u00f3w \u017cywno\u015bciowych wzros\u0142y przeci\u0119tnie o 12 proc. (litrowa butelka coli zdro\u017ca\u0142a o 282 proc., niekt\u00f3re gatunki mleka o 50 proc., mas\u0142o o 31 proc., ryba o 20 proc., nabia\u0142 o 17 proc., olej o 16 proc., cena cukru pozosta\u0142a taka sama<\/a>). Alona, moja znajoma z okolic Kaliningradu, potwierdza, \u017ce poziom \u017cycia drastycznie si\u0119 obni\u017cy\u0142 i Rosjanie szukaj\u0105 sposob\u00f3w na przetrwanie: \u201eW\u0142a\u015bciciele dacz w mojej wsi i s\u0105siednich, kt\u00f3rzy jeszcze kilka lat temu odpoczywali w cieniu drzew, schowali hamaki na strych, przekszta\u0142cili klomby na grz\u0105dki i kupili \u0142opaty\u201d.<\/p>\n Zapa\u015b\u0107 systemu ochrony zdrowia: brak lek\u00f3w, sprz\u0119tu i personelu<\/p>\n Pa\u0144stwo oszcz\u0119dza na powa\u017cnie chorych obywatelach, nie zapewniaj\u0105c nale\u017cnych im bezp\u0142atnych lek\u00f3w. Dlatego emerytka Natalia z Sankt Petersburga (cukrzyca typu 2) kupowa\u0142a paski do mierzenia poziomu cukru i lek Forxiga, nosiciele HIV<\/a> z obwodu or\u0142owskiego \u2013 leki antyretrowirusowe, a Ija Dianowa z Kraju Krasnojarskiego \u2013 insulin\u0119 dla 7-letniej c\u00f3rki<\/a>.<\/p>\n Ale dla pacjent\u00f3w najgorsza okaza\u0142a si\u0119 nie konieczno\u015b\u0107 zakupu lek\u00f3w czy wzrost ich cen, lecz stopniowe znikanie preparat\u00f3w z aptek. Do przyczyn nale\u017c\u0105: wycofanie z Rosji co najmniej 28 zachodnich firm farmaceutycznych, zmniejszenie wydatk\u00f3w na zakup lek\u00f3w za granic\u0105 (w 2023 roku o 65 mld rubli, brak danych za rok 2024) i fakt, \u017ce z powodu zaporowo niskich cen, kt\u00f3re pa\u0144stwo jest gotowe zap\u0142aci\u0107 rodzimym producentom lek\u00f3w, nie odbywa si\u0119 jedna trzecia przetarg\u00f3w. Od maja 2025 roku w rosyjskich aptekach prawie nie ma antybiotyk\u00f3w, neuroleptyk\u00f3w, insuliny, lek\u00f3w onkologicznych, na gru\u017alic\u0119, cukrzyc\u0119<\/a>, \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119 wszystkich typ\u00f3w, hemofili\u0119. W sierpniu w kilku aptekach na Kamczatce liczba dost\u0119pnych preparat\u00f3w wynios\u0142a 0<\/a>.<\/p>\n Na tle pustych p\u00f3\u0142ek rozgrywaj\u0105 si\u0119 prawdziwe dramaty. Olga z Moskwy, kt\u00f3ra cierpi na zaburzenia rytmu serca, od dawna nie mo\u017ce kupi\u0107 leku Amiodaron, przepisywanego, gdy pozosta\u0142e preparaty zawodz\u0105. Jej stan pogorszy\u0142 si\u0119 na tyle, \u017ce parokrotnie znalaz\u0142a si\u0119 w szpitalu. Natalia z Barnau\u0142a kilka miesi\u0119cy polowa\u0142a na Sulpiryd dla psychicznie chorego syna. Znalaz\u0142a go w Petersburgu i zap\u0142aci\u0142a kilkakrotno\u015b\u0107 pierwotnej ceny. Wy\u017cej wspomniana Ija Dianowa szuka akcesori\u00f3w do pompy insulinowej dla c\u00f3rki i musi dawa\u0107 dziecku siedem zastrzyk\u00f3w insuliny dziennie, przez co dziewczynka przesta\u0142a chodzi\u0107 do szko\u0142y<\/a>.<\/p>\n Czytaj tak\u017ce Brak rybocyklibu, stosowanego przy raku piersi z przerzutami, dotkn\u0105\u0142 moj\u0105 znajom\u0105, Natali\u0119 z Klinu pod Moskw\u0105. Po chwili za\u0142amania znalaz\u0142a wyj\u015bcie \u2013 zacz\u0119\u0142a kupowa\u0107 lek w Turcji, podobnie jak jej chora na raka jajnika kole\u017canka, kt\u00f3ra za\u017cywa olaparyb. \u2013 Mam szcz\u0119\u015bcie w nieszcz\u0119\u015bciu, bo moja rodzina nie ma problem\u00f3w finansowych \u2013 m\u00f3wi Natalia. \u2013 A co maj\u0105 robi\u0107 ludzie, kt\u00f3rym ledwie starcza na \u017cycie?<\/p>\n Ci nieuprzywilejowani do\u0142\u0105czaj\u0105 to czat\u00f3w internetowych , na kt\u00f3rych odbywa si\u0119 wymiana barterowa: insulina za pasek do glukometru, antybiotyk za lek uspokajaj\u0105cy. Nie zawsze jednak znajduje si\u0119 wyj\u015bcie z podbramkowej sytuacji. Kilka miesi\u0119cy temu w obwodzie saratowskim z powodu braku insuliny zmar\u0142a 28-letnia Olga Bogajewa.<\/p>\n Pacjenci maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce w razie zagro\u017cenia \u017cycia otrzymaj\u0105 pom\u00f3c w szpitalu. Nie wiadomo jednak, czy tam dotr\u0105. Ostatnimi czasy w wielu regionach zmniejszono liczb\u0119 karetek pogotowia, na przyk\u0142ad w Karelii \u2013 a\u017c dwukrotnie. Kostrom\u0119 obs\u0142uguje tylko 8 zespo\u0142\u00f3w w por\u00f3wnaniu z 18 w 2014 roku. W Bie\u0142oriecku karetka nie dojecha\u0142a do m\u0119\u017cczyzny z zawa\u0142em serca, co doprowadzi\u0142o do jego \u015bmierci<\/a>.<\/p>\n Je\u015bli mimo wszystko pacjent znajdzie si\u0119 w szpitalu, odkryje, \u017ce brakuje tam dos\u0142ownie wszystkiego. P\u0142ytek krwi, soli fizjologicznej, banda\u017cy. W szpitalnej izbie przyj\u0119\u0107 w obwodzie wo\u0142ogodzkim nie by\u0142o t\u0142enu \u2013 chora na astm\u0119 pacjentka zmar\u0142a. Im dalej od wielkich miast, tym mniejsze szanse na prze\u017cycie, bo za rz\u0105d\u00f3w Putina zlikwidowano po\u0142ow\u0119 szpitali.<\/p>\n Jedna z niedawno zamkni\u0119tych plac\u00f3wek znajdowa\u0142a si\u0119 we wsi Tyba w obwodzie kiemierowskim. Teraz chorzy maj\u0105 35 km do najbli\u017cszego szpitala, dok\u0105d musz\u0105\u2026 dop\u0142yn\u0105\u0107 \u0142\u00f3dk\u0105 lub doj\u015b\u0107 na piechot\u0119, bo utwardzonej drogi brak. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce w prowincjonalnych szpitalach \u017cycie pacjenta bywa bardziej zagro\u017cone, ni\u017c poza nimi. W Karelii drewniany budynek dzieci\u0119cego szpitala grozi zawaleniem i nie ma pr\u0105du, za to posiada ogromn\u0105 dziur\u0119 w pod\u0142odze<\/a>.<\/p>\n
\nKto zabi\u0142 Ajszat? Przemoc wobec czecze\u0144skich kobiet i queer\u00f3w rozlewa si\u0119 poza granice Rosji<\/a>
\nOlena Babakova<\/p>\n
\nOd przedszkola do \u201especoperacji\u201d: Rosja pierze m\u00f3zgi czterolatkom<\/a>
\nPaulina Siegie\u0144<\/p>\n