Czyste powietrze, program, kt\u00f3ry powsta\u0142 przede wszystkim z my\u015bl\u0105 o walce ze smogiem, a z czasem sta\u0142 si\u0119 flagowym przedsi\u0119wzi\u0119ciem termomodernizacji i wymiany \u017ar\u00f3de\u0142 ciep\u0142a w domach jednorodzinnych, od d\u0142u\u017cszego czasu znajduje si\u0119 w kryzysie.<\/p>\n
Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142u znajduje si\u0119 pod materia\u0142em video:<\/p>\n
Po nag\u0142ym zawieszeniu w listopadzie ubieg\u0142ego roku i reaktywacji na wiosn\u0119 liczba sk\u0142adanych wniosk\u00f3w drastycznie spad\u0142a. Dobrze kojarzonej wcze\u015bniej marce z sukcesami na koncie zacz\u0119\u0142a grozi\u0107 wizerunkowa tragedia. W Business Insiderze opisywali\u015bmy sytuacj\u0119 beneficjent\u00f3w zobowi\u0105zanych do zwrotu \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re stracili na rzecz oszust\u00f3w, ale i setek firm pozostawionych bez pieni\u0119dzy za wykonane prace.<\/p>\n
Czytaj te\u017c: Wykonawcy o zatorach w Czystym powietrzu. „Skandaliczna sytuacja”<\/a><\/p>\n Czytaj tak\u017ce w BUSINESS INSIDER<\/p>\n Ma by\u0107 ulga dla beneficjent\u00f3w<\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 tych problem\u00f3w by\u0107 mo\u017ce uda si\u0119 teraz rozwi\u0105za\u0107. Po wcze\u015bniejszych zapowiedziach<\/a>, 10 grudnia w wykazie prac legislacyjnych rz\u0105du pojawi\u0142 si\u0119 wpis na temat projektu ustawy o pomocy beneficjentom \u2014 osobom fizycznym poszkodowanym w zwi\u0105zku z realizacj\u0105 programu Czyste powietrze.<\/p>\n Projekt przygotowany w Ministerstwie Klimatu i \u015arodowiska ma jeden nadrz\u0119dny cel \u2014 zawieszenie w uzasadnionych sytuacjach zobowi\u0105za\u0144 finansowych beneficjent\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy nieprawid\u0142owo\u015bci w wydaniu dotacji nast\u0105pi\u0142y nie z ich winy.<\/p>\n Innymi s\u0142owy: beneficjenci nabici w butelk\u0119 przez przest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli wykona\u0107 prace, ale tego nie zrobili albo wykonali je z wyra\u017anymi b\u0142\u0119dami, nie b\u0119d\u0105 musieli oddawa\u0107 otrzymanych pieni\u0119dzy.<\/p>\n O projekcie ustawy dla naszej redakcji w programie Onet Rano Finansowo<\/a> m\u00f3wi\u0142 wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej Robert Gajda.<\/p>\n Wed\u0142ug resortu klimatu do tej pory brakowa\u0142o podstaw prawnych, \u017ceby nale\u017cno\u015bci dochodzi\u0107 od wykonawc\u00f3w \u2014 stronami um\u00f3w z wyp\u0142acaj\u0105cymi \u015brodki wojew\u00f3dzkimi funduszami ochrony \u015brodowiska i gospodarki wodnej byli beneficjenci. Planowana ustawa ma rozwi\u0105za\u0107 ten k\u0142opot.<\/p>\n Dochodzenia zwrot\u00f3w od wykonawc\u00f3w<\/p>\n Obowi\u0105zki dotycz\u0105ce nale\u017cno\u015bci beneficjent\u00f3w b\u0119d\u0105 wi\u0119c mog\u0142y by\u0107 zawieszane, o ile zabezpieczy si\u0119 te\u017c interesy wyp\u0142acaj\u0105cych \u015brodki wojew\u00f3dzkich funduszy ochrony \u015brodowiska i gospodarki wodnej oraz nadzoruj\u0105cego program Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej<\/a>.<\/p>\n Mo\u017cliwe stanie si\u0119 dochodzenie zwrot\u00f3w od wykonawc\u00f3w, w tym zwrot\u00f3w bezpo\u015brednio wyp\u0142acanych im zaliczek. W procesach karnych o oszustwa wojew\u00f3dzkie fundusze maj\u0105 zyska\u0107 status pokrzywdzonego (obok beneficjent\u00f3w), dzi\u0119ki czemu s\u0105dy b\u0119d\u0105 mog\u0142y narzuca\u0107 obowi\u0105zek naprawienia szkody.<\/p>\n W niekt\u00f3rych sytuacjach zawieszanie dzia\u0142a\u0144 wojew\u00f3dzkich funduszy wobec beneficjent\u00f3w (czyli odst\u0119powanie od dochodzenia \u015brodk\u00f3w) b\u0119dzie obowi\u0105zkowe.<\/p>\n Chodzi o przypadki z\u0142o\u017conych zawiadomie\u0144 o mo\u017cliwo\u015bci pope\u0142nienia przest\u0119pstwa, w kt\u00f3rym wykonawca mia\u0142 skorzysta\u0107 z dofinansowania, albo ju\u017c wszcz\u0119tych post\u0119powa\u0144 karnych. Nale\u017cno\u015bci b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 ca\u0142kowicie umarzane, je\u015bli do niezrealizowania umowy na remont albo wymian\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a dosz\u0142o wy\u0142\u0105cznie z winy wykonawcy.<\/p>\n Tam, gdzie pieni\u0119dzy nie uda si\u0119 odzyska\u0107 ani od beneficjent\u00f3w, ani od wykonawc\u00f3w, Narodowy Fundusz pokryje straty, przede wszystkim poprzez zbycie posiadanych przez siebie skarbowych papier\u00f3w warto\u015bciowych. „B\u0119dzie to wyraz pomocniczo\u015bci pa\u0144stwa dla os\u00f3b b\u0119d\u0105cych w bardzo trudnej sytuacji, kt\u00f3ra powsta\u0142a bez ich winy” \u2014 stwierdza resort klimatu.<\/p>\n Wszystkie postanowienia dotycz\u0105ce zawieszania czy umarzania nale\u017cno\u015bci odnosz\u0105 si\u0119 do um\u00f3w zawartych w ramach Czystego powietrza do 28 listopada 2024 r., czyli do zatrzymania programu. Projekt pozwala te\u017c udzielania ulg w sp\u0142acie nale\u017cno\u015bci. Przyj\u0119cie go przez rz\u0105d jest zaplanowane na pierwszy kwarta\u0142 przysz\u0142ego roku.<\/p>\n Poszkodowani przez fundusze<\/p>\n O komentarz poprosili\u015bmy Piotra Siergieja, rzecznika Polskiego Alarmu Smogowego \u2014 organizacji, kt\u00f3ra zwraca\u0142a uwag\u0119 na nisk\u0105 w por\u00f3wnaniu z wcze\u015bniejszymi latami liczb\u0119 wniosk\u00f3w w Czystym powietrzu po jego wznowieniu<\/a>. Wed\u0142ug dzia\u0142acza przygotowywane przepisy maj\u0105 istotn\u0105 luk\u0119 \u2014 pomijaj\u0105 bowiem ca\u0142\u0105 grup\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3rym te\u017c powinna nale\u017ce\u0107 si\u0119 pomoc.<\/p>\n \u2014 Opr\u00f3cz bezpo\u015brednich ofiar oszust\u00f3w, wielu beneficjent\u00f3w zosta\u0142o poszkodowanych przez wojew\u00f3dzkie fundusze ochrony \u015brodowiska i gospodarki wodnej. Znam przypadki os\u00f3b zmuszonych do zwrotu ca\u0142o\u015bci dotacji si\u0119gaj\u0105cej kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy z\u0142 tylko dlatego, \u017ce w rozliczeniu inwestycji pomylono o dwie sztuki liczb\u0119 wymienionych okien \u2014 m\u00f3wi Siergiej.<\/p>\n W ocenie rzecznika Polskiego Alarmu Smogowego fundusze cz\u0119sto dzia\u0142a\u0142y uznaniowo, nie akceptuj\u0105c rozlicze\u0144 przy nawet niewielkich b\u0142\u0119dach albo nieporozumieniach.<\/p>\n \u2014 \u017b\u0105dania zwrot\u00f3w pojawia\u0142y si\u0119 np. kiedy ocieplaj\u0105cego dom styropianu by\u0142o o kilka centymetr\u00f3w wi\u0119cej \u2014 podaje przyk\u0142ad.<\/p>\n \u2014 Beneficjenci dostawali decyzje administracyjne o konieczno\u015bci zwrot\u00f3w, a niekt\u00f3re sprawy trafi\u0142y do prokuratury \u2014 dodaje.<\/p>\n Przepisy dzia\u0142a\u0142y wstecz<\/p>\n Dowolno\u015b\u0107 interpretacji przepis\u00f3w mia\u0142a prowadzi\u0107 te\u017c do tego, \u017ce niekt\u00f3re wojew\u00f3dzkie fundusze narzuca\u0142y beneficjentom i wykonawcom ich wsteczne obowi\u0105zywanie.<\/p>\n \u2014 Po wznowieniu Czystego powietrza <\/a>w programie pojawi\u0142a si\u0119 tabela koszt\u00f3w jednostkowych, po to, by wyeliminowa\u0107 g\u0142o\u015bne przypadki w rodzaju drzwi za 40 tys. z\u0142. Pomys\u0142 by\u0142 s\u0142uszny i dobrze, \u017ce taka lista powsta\u0142a \u2014 koszty materia\u0142\u00f3w i komponent\u00f3w powinny by\u0107 ujednolicone. Problem w tym, \u017ce wielu wykonawc\u00f3w dowiedzia\u0142o si\u0119 o tabeli po czasie, bo nikt ich o nich nie poinformowa\u0142, a bez \u017cadnego uprzedzenia zacz\u0119to j\u0105 egzekwowa\u0107 \u2014 t\u0142umaczy Piotr Siergiej.<\/p>\n Rzecznik przekonuje, \u017ce uznaniowo\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wyk\u0142adni nt. panuj\u0105cych w Czystym powietrzu <\/a>zasad to kluczowe s\u0142abo\u015bci programu \u2014 i wcze\u015bniej, i teraz.<\/p>\n \u2014 Narodowy Fundusz przes\u0142a\u0142 funduszom wojew\u00f3dzkim pewne wytyczne, w praktyce jednak w dalszym ci\u0105gu te same wnioski w jednym wojew\u00f3dztwie mog\u0105 przej\u015b\u0107, a w drugim ju\u017c nie. Czasami ta sama firma mo\u017ce realizowa\u0107 inwestycj\u0119 w gminie A, ale w „nale\u017c\u0105cej” do innego funduszu gminie B, ju\u017c nie \u2014 m\u00f3wi Siergiej.<\/p>\n Jak stwierdza, przygotowywana ustawa rozwi\u0105zuje tylko cz\u0119\u015b\u0107 dawnych problem\u00f3w (cho\u0107 bez uwzgl\u0119dnienia beneficjent\u00f3w poszkodowanych przez fundusze), tymczasem w programie nie brakuje aktualnych.<\/p>\n Nisko wisz\u0105ce owoce ju\u017c zerwali\u015bmy<\/p>\n Kontekstem perturbacji w Czystym powietrzu jest wynegocjowane m.in. przez Polsk\u0119 op\u00f3\u017anienie wej\u015bcia w \u017cycie systemu ETS2<\/a>. Rok wi\u0119cej, kt\u00f3ry zyskali\u015bmy, powinien by\u0107 czasem na lepsze przygotowanie do op\u0142at za emisje w gospodarstwach domowych, czyli na zwi\u0119kszon\u0105 akcj\u0119 termomodernizacyjn\u0105 oraz instalacj\u0119 czystych \u017ar\u00f3de\u0142 ogrzewania. Wed\u0142ug Piotra Siergieja, obecna sytuacja nie pozwala na optymizm.<\/p>\n Czytaj te\u017c: Ile zap\u0142acimy za ogrzewanie i paliwo? „Zbyt rzadko m\u00f3wi si\u0119 o mikroprzedsi\u0119biorstwach”<\/a><\/p>\n \u2014 Liczba wniosk\u00f3w si\u0119ga dzi\u015b ok. 1 tys. tygodniowo. W por\u00f3wnaniu z 5 tys. rok temu jest to zapa\u015b\u0107. Firmy nie chc\u0105 wchodzi\u0107 w Czyste powietrze, poniewa\u017c boj\u0105 si\u0119 uznaniowo\u015bci i d\u0142ugiego oczekiwania na \u015brodki, kt\u00f3re nawet niekoniecznie zostan\u0105 wyp\u0142acone. W miar\u0119 post\u0119powania procesu termomodernizacji <\/a>jest te\u017c coraz trudniej; zerwali\u015bmy ju\u017c „nisko wisz\u0105ce owoce”, a domy czekaj\u0105ce na remont i wymian\u0119 kot\u0142\u00f3w cz\u0119sto nale\u017c\u0105 do os\u00f3b ubo\u017cszych i mniej przygotowanych. Trzeba zmieni\u0107 naprawd\u0119 du\u017co \u2014 podsumowuje rzecznik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czyste powietrze, program, kt\u00f3ry powsta\u0142 przede wszystkim z my\u015bl\u0105 o walce ze smogiem, a z czasem sta\u0142 si\u0119…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":153866,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-153865","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115729100032586830","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/153865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=153865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/153865\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/153866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=153865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=153865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=153865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}