Po uko\u0144czeniu kursu biurowego w zak\u0142adzie przemys\u0142owym pracowa\u0142am w sklepie spo\u017cywczym i fabryce obuwia. Wysz\u0142am za m\u0105\u017c w wieku 19 lat, a w wieku 25 lat urodzi\u0142am c\u00f3rk\u0119. Dwa lata p\u00f3\u017aniej si\u0119 rozwiod\u0142am. Poniewa\u017c alimenty w wysoko\u015bci 500 frank\u00f3w (ok. 2300 z\u0142) nie wystarcza\u0142y na utrzymanie, musia\u0142am odda\u0107 c\u00f3rk\u0119 pod opiek\u0119 rodzic\u00f3w, by m\u00f3c pracowa\u0107.<\/p>\n
W wieku 30 lat powa\u017cnie zachorowa\u0142am i wielokrotnie musia\u0142am sp\u0119dza\u0107 d\u0142u\u017cszy czas w szpitalu. Mog\u0142am pracowa\u0107 tylko na niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 etatu, pobiera\u0142am rent\u0119 inwalidzk\u0105.<\/p>\n
Dzi\u015b utrzymuj\u0119 si\u0119 z emerytury pa\u0144stwowej i dodatk\u00f3w socjalnych. Mam 67 lat i mieszkam w okolicach Altdorf w kantonie Uri.<\/p>\n
Otrzymuj\u0119 emerytur\u0119 pa\u0144stwow\u0105 (AHV) w wysoko\u015bci 1719 frank\u00f3w (ok. 7910 z\u0142) miesi\u0119cznie. Wcze\u015bniej mia\u0142am rent\u0119 inwalidzk\u0105, kt\u00f3ra po przej\u015bciu na emerytur\u0119 zosta\u0142a przekszta\u0142cona.<\/p>\n
Moja emerytura z funduszu emerytalnego wynosi 248 frank\u00f3w (ok. 1140 z\u0142) miesi\u0119cznie. Dodatkowo otrzymuj\u0119 688 frank\u00f3w (ok. 3165 z\u0142) miesi\u0119cznie w formie dodatk\u00f3w socjalnych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 mi pokry\u0107 koszty utrzymania.<\/p>\n
W sumie mam wi\u0119c do dyspozycji 2655 frank\u00f3w (ok. 12 215 z\u0142) miesi\u0119cznie. Mam problem, \u017ceby od\u0142o\u017cy\u0107 co\u015b na „czarn\u0105 godzin\u0119”.<\/p>\n
Wydatki<\/p>\n
Mieszkanie: Od ponad 30 lat mieszkam w tym samym lokalu. \u0141azienka i kuchnia zosta\u0142y wyremontowane cztery lata temu. W\u0142a\u015bcicielem mieszkania jest sp\u00f3\u0142dzielnia non profit, wi\u0119c czynsz jest odpowiednio niski. Za 2,5-pokojowe mieszkanie o powierzchni 60 metr\u00f3w kwadratowych z balkonem p\u0142ac\u0119 miesi\u0119cznie 928 frank\u00f3w (ok. 4269 z\u0142), w tym op\u0142aty eksploatacyjne. Do tego dochodzi 30 frank\u00f3w (ok. 138 z\u0142) miesi\u0119cznie za pr\u0105d z regionalnej elektrowni. Jako beneficjentka dodatk\u00f3w do emerytury jestem zwolniona z op\u0142aty Serafe (op\u0142ata radiowo-telewizyjna).<\/p>\n
Czasem przegl\u0105dam og\u0142oszenia mieszkaniowe i my\u015bl\u0119: takiego mieszkania za t\u0119 cen\u0119 raczej ju\u017c nie znajd\u0119.<\/p>\n
Telefon, internet i abonamenty: Moja umowa na telefon kom\u00f3rkowy jest w Yallo. P\u0142ac\u0119 miesi\u0119cznie 25 frank\u00f3w (ok. 115 z\u0142). Do niedawna mia\u0142am tam r\u00f3wnie\u017c abonament na telewizj\u0119, ale ci\u0105g\u0142e problemy z odbiorem sprawi\u0142y, \u017ce przesz\u0142am do Swisscom. To kosztuje mnie 80 frank\u00f3w (ok. 368 z\u0142) miesi\u0119cznie, czyli o 10 frank\u00f3w wi\u0119cej ni\u017c wcze\u015bniej.<\/p>\n
Wol\u0119 czyta\u0107, ale czasem lubi\u0119 obejrze\u0107 wiadomo\u015bci albo program podr\u00f3\u017cniczy. A jak za ka\u017cdym razem trzeba wszystko pod\u0142\u0105cza\u0107 i od\u0142\u0105cza\u0107, zanim telewizor zacznie dzia\u0142a\u0107, to strasznie irytuje. Tak w\u0142a\u015bnie mia\u0142am z Yallo.<\/p>\n
Ubezpieczenia: Od 40 lat jestem ubezpieczona w tej samej firmie \u2014 Baloise \u2014 i nigdy nie mia\u0142am \u017cadnej szkody. Mam tam ubezpieczenie mieszkania, OC oraz turystyczne. To ostatnie wykupi\u0142am dopiero kilka lat temu \u2014 zarezerwowa\u0142am wtedy wakacje, ale rozchorowa\u0142am si\u0119 i nie mog\u0142am odwo\u0142a\u0107 hotelu. Bardzo mnie to zdenerwowa\u0142o, wi\u0119c postanowi\u0142am si\u0119 ubezpieczy\u0107 na takie sytuacje.<\/p>\n
Za te trzy ubezpieczenia p\u0142ac\u0119 rocznie 470 frank\u00f3w (ok. 2162 z\u0142).<\/p>\n
Zdrowie: Moja sk\u0142adka na podstawowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi 420 frank\u00f3w (ok. 1932 z\u0142). Koszt ten pokrywaj\u0105 dodatki socjalne, a kwota jest przelewana bezpo\u015brednio do ubezpieczyciela. Dlatego w moim bud\u017cecie zdrowotnym ten wydatek jest bardzo ma\u0142y.<\/p>\n
Co trzy miesi\u0105ce musz\u0119 robi\u0107 badania krwi ze wzgl\u0119du na cukrzyc\u0119. Rachunek od lekarza mog\u0119 przedstawi\u0107 do rozliczenia z dodatkami socjalnymi \u2014 pokrywaj\u0105 wtedy zar\u00f3wno 10-procentowy udzia\u0142 w\u0142asny, jak i kwot\u0119 franczyzy, je\u015bli jeszcze nie zosta\u0142a wykorzystana.<\/p>\n
Dodatkowe ubezpieczenie nie jest refundowane przez dodatki socjalne. Sk\u0142adk\u0119 30 frank\u00f3w (ok. 138 z\u0142) miesi\u0119cznie op\u0142acam sama. W razie potrzeby pokryliby cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w leczenia alternatywnego.<\/p>\n
Mobilno\u015b\u0107: Moja c\u00f3rka mieszka w Solothurn, siostra w Zurychu. Obie odwiedzam regularnie, a siostr\u0119 prawie co tydzie\u0144. Lubi\u0119 te\u017c jednodniowe wycieczki do Ticino, Lucerny lub tam, gdzie akurat \u015bwieci s\u0142o\u0144ce. Albo rejs statkiem po Jeziorze Czterech Kanton\u00f3w.<\/p>\n
Jednorazowe bilety by\u0142yby bardzo drogie, dlatego mam bilet okresowy GA. P\u0142ac\u0119 miesi\u0119cznie 275 frank\u00f3w (ok. 1265 z\u0142) \u2014 to o 20 frank\u00f3w wi\u0119cej, ni\u017c gdybym p\u0142aci\u0142a raz do roku. W ten spos\u00f3b \u0142atwiej rozk\u0142adam sobie wydatki.<\/p>\n
Gospodarstwo domowe: Zwracam uwag\u0119 na ceny i nie kupuj\u0119 drogich produkt\u00f3w. Prawie nie jem mi\u0119sa, ser bardzo podro\u017ca\u0142. Na \u015bniadanie zwykle mam chleb, mas\u0142o i kaw\u0119, na kolacj\u0119 cz\u0119sto zup\u0119 lub tosty.<\/p>\n
Na \u017cywno\u015b\u0107 i artyku\u0142y gospodarstwa domowego wydaj\u0119 miesi\u0119cznie oko\u0142o 600 frank\u00f3w (ok. 2760 z\u0142). Zazwyczaj dwa razy w tygodniu, w poniedzia\u0142ki i czwartki, robi\u0119 zakupy w Aldi lub Lidlu. Tylko gdy czego\u015b mi zabraknie, wyj\u0105tkowo id\u0119 do Migros. Coop omijam, bo jest dla mnie za drogi. Zawsze robi\u0119 list\u0119 zakup\u00f3w.<\/p>\n
Moje o\u015bmioletnie wnucz\u0119 przyje\u017cd\u017ca kilka razy w roku na trzy\u2013cztery dni wakacji do mnie. Wtedy gotuj\u0119 codziennie i domowy bud\u017cet troch\u0119 si\u0119 rozsypuje. Przez kolejne tygodnie jeszcze bardziej pilnuj\u0119 wydatk\u00f3w na zakupy, \u017ceby zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 bud\u017cet.<\/p>\n
Mniej wi\u0119cej 50 frank\u00f3w (ok. 230 z\u0142) miesi\u0119cznie przeznaczam na fryzjera i kosmetyki. Chodz\u0119 do salonu w okolicy, gdzie przys\u0142uguje mi zni\u017cka dla emeryt\u00f3w. Mycie, strzy\u017cenie i modelowanie kosztuje 61 frank\u00f3w (ok. 281 z\u0142). Odwiedzam salon mniej wi\u0119cej co sze\u015b\u0107\u2013siedem tygodni. Od czasu do czasu pozwalam sobie tak\u017ce na szmink\u0119 za niespe\u0142na 5 frank\u00f3w (ok. 23 z\u0142) czy srebrny szampon do siwych w\u0142os\u00f3w \u2014 kupi\u0142am go w Rossmannie za 4 franki (ok. 18 z\u0142).<\/p>\n
Wy\u017cywienie poza domem: Podczas wycieczek czasem kupuj\u0119 kaw\u0119 i rogalika \u2014 w Coop Pronto kosztuje to razem nieca\u0142e 4 franki (ok. 18 z\u0142). Zjadam to p\u00f3\u017aniej w poci\u0105gu.<\/p>\n
Czasem chodz\u0119 z siostr\u0105 na spacer, a potem pijemy kaw\u0119 w kawiarni domu opieki \u2014 kosztuje 4 franki (ok. 18 z\u0142). To tanio jak na Zurych.<\/p>\n
Ze znajomymi chodz\u0119 czasem na kaw\u0119 w Altdorf, zwykle bez ciastka. Raz w miesi\u0105cu jem co\u015b na mie\u015bcie, najcz\u0119\u015bciej w restauracji Migros lub restauracji SBB Oase w Zurychu. Tam za niespe\u0142na 16 frank\u00f3w (ok. 74 z\u0142) dostaj\u0119 zestaw z napojem.<\/p>\n
\u0141\u0105cznie wydaj\u0119 ok. 100 frank\u00f3w (ok. 460 z\u0142) miesi\u0119cznie na jedzenie poza domem.<\/p>\n
Odzie\u017c i obuwie: Zrezygnowa\u0142am z zamawiania ubra\u0144 czy but\u00f3w przez internet \u2014 wol\u0119 chodzi\u0107 do C&A lub Dosenbach. Tam kupuj\u0119 buty marki Medicus, kt\u00f3re s\u0105 nieco szersze i dobrze mi pasuj\u0105. Para kosztuje 60 frank\u00f3w (ok. 276 z\u0142).<\/p>\n
Dwa razy do roku kupuj\u0119 sobie co\u015b nowego, czasem od razu dwie pary but\u00f3w. Kiedy wybieram si\u0119 na zakupy, zwykle co\u015b mi si\u0119 spodoba. Mniej wi\u0119cej co trzy miesi\u0105ce pozwalam sobie na now\u0105 rzecz do ubrania. Je\u015bli nie chc\u0119 ju\u017c nosi\u0107 jakiej\u015b odzie\u017cy, oddaj\u0119 j\u0105 siostrze.<\/p>\n
Mimo napi\u0119tego bud\u017cetu sprawia mi rado\u015b\u0107 od czasu do czasu kupi\u0107 sobie co\u015b nowego. \u015arednio wydaj\u0119 oko\u0142o 100 frank\u00f3w (ok. 460 z\u0142) miesi\u0119cznie na ubrania i buty.<\/p>\n
Czas wolny: Lubi\u0119 czyta\u0107, je\u017adzi\u0107 na wycieczki poci\u0105giem, a zim\u0105 dziergam na drutach.<\/p>\n
Dla siebie nie kupuj\u0119 nowych ksi\u0105\u017cek \u2014 wypo\u017cyczam je z wiejskiego rega\u0142u na ksi\u0105\u017cki. Wszystko jest tam za darmo. Siostrze jednak lubi\u0119 zrobi\u0107 prezent i kupi\u0107 jej ksi\u0105\u017ck\u0119, ale to ju\u017c zaliczam do wydatku na prezenty.<\/p>\n
Do dziergania potrzebuj\u0119 w\u0142\u00f3czki \u2014 kupuj\u0119 j\u0105 w Otto\u2019s albo w Aldi. Paczka kosztuje od 9 do 11 frank\u00f3w (ok. 41\u201351 z\u0142), z takiej ilo\u015bci zrobi\u0119 dwie pary skarpet. To moja zimowa pasja \u2014 latem nikt nie chce we\u0142nianych skarpet.<\/p>\n
Gazety i czasopisma: Kiedy\u015b od czasu do czasu kupowa\u0142am „Beobachter” w kiosku. Teraz mam prenumerat\u0119 za prawie 190 frank\u00f3w rocznie (ok. 874 z\u0142).<\/p>\n
Mam te\u017c subskrypcj\u0119 testow\u0105 gazety „Bote der Urschweiz”, p\u0142ac\u0119 obecnie 35 frank\u00f3w miesi\u0119cznie (ok. 161 z\u0142).<\/p>\n
Prezenty: Regularnie i z przyjemno\u015bci\u0105 wydaj\u0119 pieni\u0105dze na prezenty, zw\u0142aszcza dla rodziny. Szacuj\u0119, \u017ce przeznaczam na to rocznie 250 frank\u00f3w (ok. 1150 z\u0142).<\/p>\n
Moja siostra najcz\u0119\u015bciej \u017cyczy sobie ksi\u0105\u017ck\u0119, a ja cz\u0119sto przynosz\u0119 jej co\u015b drobnego: ciastka, czekolad\u0119 czy piernik. Wnuczce wol\u0119 podarowa\u0107 prze\u017cycia \u2014 wycieczki czy wst\u0119py, kt\u00f3re szybko kosztuj\u0105 oko\u0142o 100 frank\u00f3w (ok. 460 z\u0142). Na urodziny wr\u0119czam jej banknot 50-frankowy (ok. 230 z\u0142).<\/p>\n
Mojej c\u00f3rce czasem przywo\u017c\u0119 Urner Bir\u00e4wegge lub rogalik z orzechami. Sprawianie komu\u015b ma\u0142ej rado\u015bci daje mi przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n
Wakacje i wycieczki<\/p>\n
Ka\u017cdego lata sp\u0119dzam tydzie\u0144 wakacji w Arosie, ju\u017c od oko\u0142o dziesi\u0119ciu lat w tym samym rodzinnym hotelu. Mam tam p\u00f3\u0142pensjonat i osobny pok\u00f3j, co kosztuje 170 frank\u00f3w (ok. 782 z\u0142) za dob\u0119. Zostaj\u0119 na sze\u015b\u0107 nocy.<\/p>\n
Do posi\u0142k\u00f3w pij\u0119 tylko wod\u0119 mineraln\u0105 lub kaw\u0119, alkoholu nie pij\u0119 nigdy. Tydzie\u0144 urlopu kosztuje mnie oko\u0142o 1100 frank\u00f3w (ok. 5060 z\u0142). To moje jedyne wakacje w roku, wi\u0119c miesi\u0119cznie wychodzi 90 frank\u00f3w (ok. 414 z\u0142).<\/p>\n
Podatki<\/p>\n
Moje zeznanie podatkowe wype\u0142nia ksi\u0119gowy. Odk\u0105d to robi, p\u0142ac\u0119 ni\u017csze podatki \u2014 w sumie zaoszcz\u0119dzi\u0142am ju\u017c co najmniej 500 frank\u00f3w (ok. 2300 z\u0142). Wcze\u015bniej cz\u0119sto nie uwzgl\u0119dnia\u0142am wszystkich odlicze\u0144. Poza tym nie mam komputera, co bardzo utrudnia samodzielne wype\u0142nianie deklaracji.<\/p>\n
W ubieg\u0142ym roku \u0142\u0105cznie zap\u0142aci\u0142am 826 frank\u00f3w (ok. 3799 z\u0142) podatku. Do tego dosz\u0142o 80 frank\u00f3w (ok. 368 z\u0142) dla ksi\u0119gowego.<\/p>\n
Emerytura<\/p>\n
Cho\u0107 zawsze mia\u0142am skromne dochody, odk\u0142ada\u0142am \u2014 na ile si\u0119 da\u0142o \u2014 na filar 3a. Dzi\u0119ki temu mog\u0142am wyp\u0142aci\u0107 30 000 frank\u00f3w (ok. 138 000 z\u0142), gdy przesz\u0142am na emerytur\u0119.<\/p>\n
Oszcz\u0119dno\u015bci i maj\u0105tek<\/p>\n
Co miesi\u0105c sporz\u0105dzam bud\u017cet. Najwa\u017cniejsze jest dla mnie, by wszystkie rachunki by\u0142y op\u0142acone. To, co zostaje, mog\u0119 wyda\u0107. Nie mam \u017cadnych d\u0142ug\u00f3w \u2014 to dla mnie bardzo wa\u017cne. Nie chc\u0119 zostawi\u0107 c\u00f3rce \u017cadnych zobowi\u0105za\u0144 ani sytuacji, w kt\u00f3rej po mojej \u015bmierci kto\u015b musia\u0142by og\u0142asza\u0107 upad\u0142o\u015b\u0107. Co tydzie\u0144 czytam urz\u0119dowy biuletyn \u2014 nasz kanton jest ma\u0142y i nie chcia\u0142abym, \u017ceby kiedy\u015b ukaza\u0142o si\u0119 tam moje nazwisko.<\/p>\n
Z tych 30 000 frank\u00f3w (ok. 138 000 z\u0142) zosta\u0142o mi na koncie tylko 500 frank\u00f3w (ok. 2300 z\u0142). Kupi\u0142am sobie now\u0105 sof\u0119, a dla wnuczki \u0142\u00f3\u017cko u siebie w domu. Najwi\u0119cej jednak przeznaczy\u0142am na wsparcie c\u00f3rki podczas studi\u00f3w.<\/p>\n
M\u00f3j najwi\u0119kszy luksus<\/p>\n
Po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tce pr\u00f3bowa\u0142am nauczy\u0107 si\u0119 prowadzi\u0107 samoch\u00f3d. Niestety nie bardzo mi sz\u0142o. Po 50 godzinach jazd instruktor wys\u0142a\u0142 mnie do psychologa ruchu drogowego. To by\u0142 koniec moich przyg\u00f3d z nauk\u0105 jazdy.<\/p>\n
W sumie wyda\u0142am na lekcje jazdy 5000 frank\u00f3w (ok. 23 000 z\u0142).<\/p>\n
Jak si\u0119 czuj\u0119<\/p>\n
Jestem zadowolona i nie potrzebuj\u0119 luksus\u00f3w. Ale czasem pod koniec miesi\u0105ca, kiedy w portfelu nic ju\u017c nie zostaje, czuj\u0119 si\u0119 \u017ale. Wyrzucam sobie, \u017ce by\u0142am ma\u0142o zdyscyplinowana i wyda\u0142am za du\u017co pieni\u0119dzy w tym miesi\u0105cu.<\/p>\n
Czasem te\u017c czuj\u0119 si\u0119 nieswojo ze swoj\u0105 sytuacj\u0105 finansow\u0105. Gdy kto\u015b zaprasza mnie na kaw\u0119, musz\u0119 czasem znale\u017a\u0107 wym\u00f3wk\u0119, bo akurat mnie nie sta\u0107. Uwa\u017cam, \u017ce nie jest dobrze po\u017cycza\u0107 pieni\u0105dze mi\u0119dzy przyjaci\u00f3\u0142mi \u2014 tego wol\u0119 unika\u0107. Raz poprosi\u0142am o pomoc c\u00f3rk\u0119, ale zawsze odda\u0142am jej wszystko co do grosza. Teraz jej si\u0119 powodzi i bardzo mnie to cieszy. Mimo to chc\u0119 by\u0107 tak niezale\u017cna, jak si\u0119 da.<\/p>\n
Marz\u0119 o tym, by od\u0142o\u017cy\u0107 sobie co\u015b na czarn\u0105 godzin\u0119. Na razie niestety mi si\u0119 to nie uda\u0142o.<\/p>\n
*prawdziwe imi\u0119 do wiadomo\u015bci redakcji<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po uko\u0144czeniu kursu biurowego w zak\u0142adzie przemys\u0142owym pracowa\u0142am w sklepie spo\u017cywczym i fabryce obuwia. Wysz\u0142am za m\u0105\u017c w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":154253,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,6633,29086,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,80,2238,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-154252","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-ciekawe","12":"tag-emerytury_renty","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-screening_general","24":"tag-swiat","25":"tag-szwajcaria","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-wiadomosci","29":"tag-world","30":"tag-world-news","31":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115730059427442662","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=154252"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154252\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=154252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=154252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=154252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}