{"id":15511,"date":"2025-09-25T14:46:19","date_gmt":"2025-09-25T14:46:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/15511\/"},"modified":"2025-09-25T14:46:19","modified_gmt":"2025-09-25T14:46:19","slug":"wybory-moga-przesadzic-o-przyszlosci-niewielkiego-kraju-putin-zakasal-rekawy-eksperci-spodziewaja-sie-czarnego-scenariusza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/15511\/","title":{"rendered":"Wybory mog\u0105 przes\u0105dzi\u0107 o przysz\u0142o\u015bci niewielkiego kraju. Putin zakasa\u0142 r\u0119kawy. Eksperci spodziewaj\u0105 si\u0119 czarnego scenariusza"},"content":{"rendered":"<p>Pomimo niewielkich rozmiar\u00f3w, Mo\u0142dawia jest wa\u017cnym w\u0119z\u0142em logistycznym mi\u0119dzy UE a Kijowem. Prorosyjski rz\u0105d w Kiszyniowie m\u00f3g\u0142by skomplikowa\u0107 dzia\u0142ania wojenne Ukrainy \u2014 a premierka Maia Sandu ostrzega nawet, \u017ce jej kraj mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przystankiem dla infiltracji po\u0142udnia Ukrainy.<\/p>\n<p>Tymczasem je\u015bli Partia Akcji i Solidarno\u015bci nie zdo\u0142a utrzyma\u0107 wi\u0119kszo\u015bci, jak sugeruj\u0105 sonda\u017ce, mo\u017ce mie\u0107 trudno\u015bci z utworzeniem koalicji rz\u0105dz\u0105cej. Otworzy to drzwi dla si\u0142 eurosceptycznych i prorosyjskich do przej\u0119cia kontroli w Kiszyniowie. <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/rosyjska-ingerencja-w-wybory-prezydent-moldawii-grzmi\/675drvw\" id=\"bedebffb-a6a4-4f99-b238-e5c2d5305464\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Sandu ostrzeg\u0142a w tym tygodniu<\/a>, \u017ce Kreml nie cofnie si\u0119 przed niczym, by wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik wybor\u00f3w \u2014 nawet wydaniem setek milion\u00f3w euro, by kupi\u0107 kluczowe g\u0142osy.<\/p>\n<p>\u2014 To kluczowy moment dla Mo\u0142dawii, bardziej ni\u017c jakikolwiek inny w ci\u0105gu ostatnich 35 lat od uzyskania niepodleg\u0142o\u015bci od Zwi\u0105zku Radzieckiego \u2014 twierdzi w rozmowie z POLITICO Nicu Popescu, by\u0142y minister spraw zagranicznych, obecnie startuj\u0105cy z listy PAS. &#8222;Stawk\u0105 jest nie tylko europejska integracja Mo\u0142dawii. W du\u017cej mierze chodzi o wolno\u015b\u0107 Mo\u0142dawii i jej niepodleg\u0142o\u015b\u0107&#8221;.<\/p>\n<p>&#8222;Najwi\u0119kszym wrogiem PAS jest teraz PAS&#8221;   <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Odk\u0105d Sandu i jej partia na fali optymizmu odnie\u015bli zdecydowane zwyci\u0119stwa w 2020 i 2021 r., ich poparcie spad\u0142o, g\u0142\u00f3wnie z powodu negatywnego wp\u0142ywu gospodarczego inwazji Rosji na Ukrain\u0119. Spraw\u0119 pogorszy\u0142y dodatkowo nieustanne kampanie dezinformacyjne Moskwy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Oczywi\u015bcie zawsze istnieje rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy oczekiwaniami a realizacj\u0105 obietnic wyborczych. Mo\u0142dawia boryka si\u0119 z tymi samymi problemami, co inne kraje: inflacj\u0105, si\u0142\u0105 nabywcz\u0105, kosztami energii \u2014 t\u0142umaczy Popescu.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Jak m\u00f3wi Valeriu Pasa, szef mo\u0142dawskiego think tanku WatchDog.MD, partia PAS nie wywi\u0105za\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ze swoich obietnic dotycz\u0105cych walki z korupcj\u0105 i reformy wymiaru sprawiedliwo\u015bci, a tak\u017ce nie stara\u0142a si\u0119 nawi\u0105za\u0107 kontaktu z wyborcami. &#8222;Najwi\u0119kszym wrogiem PAS jest teraz PAS, poniewa\u017c pope\u0142nia wszystkie mo\u017cliwe b\u0142\u0119dy&#8221;.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Jako \u017ce PAS jest jedyn\u0105 licz\u0105c\u0105 si\u0119 proeuropejsk\u0105 si\u0142\u0105 w kraju, jej problemy zagra\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przysz\u0142o\u015bci Mo\u0142dawii w UE. Jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku Sandu ledwo wywalczy\u0142a zwyci\u0119stwo w referendum w sprawie cz\u0142onkostwa w UE, a nast\u0119pnie nieznacznie wygra\u0142a reelekcj\u0119 na prezydenta.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">W tym roku prorosyjski Patriotyczny Blok Wyborczy, kierowany przez by\u0142ego prezydenta Igora Dodona, goni w sonda\u017cach PAS i zamierza utworzy\u0107 nast\u0119pny rz\u0105d, co da\u0142oby mu prawo weta w sprawie reform wymaganych do integracji z UE.<\/p>\n<p>   &#8222;Klasyczna partia kleptokratyczna&#8221;<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Du\u017cy blok niezdecydowanych wyborc\u00f3w w Mo\u0142dawii i rosyjskie kupowanie g\u0142os\u00f3w mog\u0105 przechyli\u0107 szal\u0119 w niedziel\u0119, 28 wrze\u015bnia. Je\u015bli PAS nie uzyska wi\u0119kszo\u015bci, co wydaje si\u0119 coraz bardziej prawdopodobne, eksperci przewiduj\u0105, \u017ce pozostanie bez wiarygodnych partner\u00f3w koalicyjnych \u2014 a na Kremlu wystrzel\u0105 korki od szampana.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Dwie mniejsze partie oscyluj\u0105ce wok\u00f3\u0142 progu wyborczego w sonda\u017cach s\u0105 czarnymi ko\u0144mi. Blok Alternatywny pozycjonuje si\u0119 jako inna opcja dla proeuropejskich i neutralnych geopolitycznie wyborc\u00f3w. Jednak z liderami powi\u0105zanymi z prorosyjskimi partiami, jak twierdzi Pasa, jest to raczej &#8222;klasyczna partia kleptokratyczna&#8221;, kt\u00f3ra ostatecznie stanie po stronie Bloku Patriotycznego.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">To, kto b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142, mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od Naszej Partii Renato Usatiiego. Ten biznesmen, kt\u00f3ry zbi\u0142 fortun\u0119 w Rosji i pom\u00f3g\u0142 Sandu wygra\u0107 w 2020 r., jest przyzwyczajony do grania po obu stronach w mo\u0142dawskiej polityce. Jego partia jest jedyn\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce wesprze\u0107 PAS, ale r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z si\u0142ami prorosyjskimi.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Tak naprawd\u0119 nigdy nie wiadomo, co do cholery zrobi \u2014 twierdzi Pasa.<\/p>\n<p>Geopolityczne konsekwencje g\u0142osowania<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Pod koniec sierpnia <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/politico\/misja-europejskich-przywodcow-wagi-ciezkiej-w-moldawii-wsrod-nich-donald-tusk\/x2n2fex\" id=\"eda5dde2-6374-4a53-a8f2-7c6bc4c3f429\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">do Kiszyniowa zjechali europejscy politycy<\/a>, by namawia\u0107 wyborc\u00f3w do poparcia prounijnego rz\u0105du. Jak powiedzia\u0142a w poniedzia\u0142ek Sandu, Moskwa wyda\u0142a ogromne sumy pieni\u0119dzy \u2014 nie tylko po to, by przekona\u0107 wyborc\u00f3w, ale tak\u017ce po to, by ich kupi\u0107.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 To, co odr\u00f3\u017cnia Mo\u0142dawi\u0119 od innych kraj\u00f3w b\u0119d\u0105cych na celowniku Rosji, to otwarto\u015b\u0107, z jak\u0105 Kreml ingeruje w sprawy tego pa\u0144stwa. Nie zadaj\u0105 sobie [Rosjanie] ju\u017c trudu, by j\u0105 ukrywa\u0107 \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z POLITICO Victoria Olari, badaczka Mo\u0142dawii z ameryka\u0144skiego think tanku Atlantic Council.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/_pdk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy85YTMyM2U5MzlhYWYwODA1MTc0ZjhjZTBlN2U4ZmU2ZC5qcGeRlQLNB.jpeg\" height=\"627\" width=\"940\" alt=\"Donald Tusk, Emmanuel Macron, Maia Sandu i Friedrich Merz przed Pa\u0142acem Prezydenckim w Kiszyniowie, 27 sierpnia 2025 r.\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/><\/p>\n<p>Donald Tusk, Emmanuel Macron, Maia Sandu i Friedrich Merz przed Pa\u0142acem Prezydenckim w Kiszyniowie, 27 sierpnia 2025 r.Pawe\u0142 Supernak \/ PAP<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Chodzi o kampanie dezinformacyjne rozpowszechniane za po\u015brednictwem <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/rosja-stworzyla-moldawska-fabryke-trolli-dla-kiszyniowa-szykuje-sie-sadny-dzien\/628f0y2\" id=\"2c0cbac0-773a-4ad5-8710-e12582e931c9\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">fa\u0142szywych stron internetowych, sieci trolli i generowanych przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 deepfake&#8217;\u00f3w<\/a>. Sandu by\u0142a g\u0142\u00f3wnym celem, oskar\u017canym o wszystko: od handlu dzie\u0107mi ukrai\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w po kupowanie spermy od Brada Pitta.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Wed\u0142ug Olari Moskwa polega\u0142a r\u00f3wnie\u017c na ko\u015bcio\u0142ach prawos\u0142awnych i organizowa\u0142a antyrz\u0105dowe protesty, aby przekona\u0107 wyborc\u00f3w.<\/p>\n<p>   Bezprecedensowa pr\u00f3ba ingerencji w wybory<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Rosja posuwa si\u0119 jednak jeszcze dalej, przeznaczaj\u0105c got\u00f3wk\u0119 na kupowanie g\u0142os\u00f3w na du\u017c\u0105 skal\u0119. W\u0142adze szacuj\u0105, \u017ce podczas zesz\u0142orocznych wybor\u00f3w ponad 130 tys. obywateli Mo\u0142dawii otrzyma\u0142o pieni\u0105dze od Rosjan. W kraju o regularnej frekwencji wynosz\u0105cej ok. 1 mln 500 tys. wyborc\u00f3w jest to wystarczaj\u0105ca liczba, aby wyra\u017anie wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik g\u0142osowania.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Potencjalne <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/politico\/moldawia-staje-sie-polem-bitwy-o-demokracje-moze-trafic-w-szpony-putina-ue-musi\/z49thzt\" id=\"46fa5a0c-da15-46bc-adad-68b809594e35\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">reperkusje dla kraju i ca\u0142ej Europy s\u0105 ogromne<\/a>, je\u015bli strategia Moskwy oka\u017ce si\u0119 skuteczna.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">\u2014 Ktokolwiek kontroluje parlament, kontroluje rz\u0105d, a Moskwa postrzega to jako furtk\u0119 do destabilizacji nie tylko Mo\u0142dawii, ale tak\u017ce Ukrainy i cz\u0142onk\u00f3w UE \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z POLITICO Stanislav Secrieru, doradca do spraw bezpiecze\u0144stwa narodowego Mo\u0142dawii.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph\">Od 2022 r. Mo\u0142dawia poczyni\u0142a ogromne post\u0119py w kwestii przyst\u0105pienia do UE od 2022 r., ale prorosyjski rz\u0105d mo\u017ce wykolei\u0107 ten proces, <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/parlament-europejski-zamyka-droge-gruzji-do-ue-autorytarny-kurs\/v1zeztr\" id=\"aad53ab1-798e-4dae-8358-b3a11b10bf4c\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">tak jak mia\u0142o to miejsce w przypadku Gruzji<\/a>. Opr\u00f3cz w\u0142asnej kandydatury Mo\u0142dawia mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c pogorszy\u0107 perspektywy Ukrainy, poniewa\u017c oba kraje s\u0105 nieformalnie powi\u0105zane w swoich aspiracjach do UE.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pomimo niewielkich rozmiar\u00f3w, Mo\u0142dawia jest wa\u017cnym w\u0119z\u0142em logistycznym mi\u0119dzy UE a Kijowem. Prorosyjski rz\u0105d w Kiszyniowie m\u00f3g\u0142by skomplikowa\u0107&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15512,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,76,3320,34,35,3319,3318,28,31,48,25,46,4887,40,1314,41,87,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-15511","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","13":"tag-kiszyniow","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-maia_sandu","17":"tag-moldawia","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-perso_tst1","24":"tag-polish","25":"tag-politico","26":"tag-polski","27":"tag-rosja","28":"tag-screening_general","29":"tag-swiat","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15511"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15511\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}