Wydaje si\u0119, \u017ce s\u0142owa polskiego premiera najbardziej trafnie podsumowuj\u0105 etap rozm\u00f3w pokojowych. Jeste\u015bmy na pocz\u0105tku tej drogi, czyli niemal w tym samym miejscu, w kt\u00f3rym znajdujemy si\u0119 mniej wi\u0119cej od marca, kiedy Amerykanie zacz\u0119li naciska\u0107 na zako\u0144czenie wojny.<\/p>\n
Nale\u017cy przyzna\u0107, \u017ce po politycznym szale\u0144stwie, jakim z europejskiej perspektywy by\u0142 rosyjsko-ameryka\u0144ski tzw. plan pokojowy z listopada, uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 kilka rozs\u0105dnych punkt\u00f3w, od kt\u00f3rych wszystkie zaanga\u017cowane strony mog\u0105 si\u0119 odbi\u0107 w dalszych negocjacjach.<\/p>\n
Zacznijmy od przyjrzenia si\u0119 sze\u015bciu zobowi\u0105zaniom europejskich lider\u00f3w i stosunkowi Rosjan do ka\u017cdego z nich.<\/p>\n
1. O\u015bmiuset tysi\u0119czna armia Ukrainy \u2014 nie do przyj\u0119cia dla Rosji<\/p>\n
Oryginalny tekst zobowi\u0105zania: Zapewni\u0107 trwa\u0142e i znacz\u0105ce wsparcie Ukrainie w rozbudowie jej si\u0142 zbrojnych, kt\u00f3re w czasie pokoju powinny pozosta\u0107 na poziomie 800 tys. \u017co\u0142nierzy, aby m\u00f3c powstrzymywa\u0107 konflikty i broni\u0107 terytorium Ukrainy.<\/p>\n
800 tys. to liczba, kt\u00f3ra mo\u017ce solidnie zabezpieczy\u0107 licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 2 tys. km lini\u0119 frontow\u0105 wraz z granic\u0105 z Rosj\u0105 i Bia\u0142orusi\u0105 \u2014 przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce w razie wznowienia dzia\u0142a\u0144 wojennych liczba ta mo\u017ce zosta\u0107 szybko i dowolnie powi\u0119kszona.<\/p>\n
Wcze\u015bniej rosyjsko-ameryka\u0144ski plan z listopada przewidywa\u0142 ograniczenie Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy do 600 tys., a wcze\u015bniejsze \u017c\u0105dania Rosjan sz\u0142y jeszcze dalej.<\/p>\n
Stanowisko Rosji. Moskwa ju\u017c wyj\u015bciowo w tym obszarze ewentualnych negocjacji jest na lepszej pozycji \u2014 wszak dyskusja o liczebno\u015bci wojsk w og\u00f3le nie obejmuje ewentualnych ogranicze\u0144 w armii rosyjskiej. Jednak Putin nie zatrzyma si\u0119 w tym miejscu. Nie zgodzi si\u0119 na tak du\u017c\u0105 armi\u0119 Ukrainy, poniewa\u017c jest to sprzeczne z jego celami. Tym podstawowym jest przej\u0119cie kontroli nad ca\u0142\u0105 Ukrain\u0105. Drugim, kt\u00f3ry zakomunikowa\u0142 Zachodowi w grudniu 2021 r., tu\u017c przed inwazj\u0105 na Ukrain\u0119, jest wycofanie infrastruktury NATO z Europy \u015arodkowo-Wschodniej, w tym z Polski, przesuwaj\u0105c tym samym nasz region w szar\u0105 stref\u0119 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
2. Europejskie wojska w Ukrainie \u2014 polski b\u0142\u0105d<\/p>\n
Oryginalny tekst zobowi\u0105zania: Dowodzone przez Europ\u0119 „wielonarodowe si\u0142y na Ukrainie” utworzone z wk\u0142ad\u00f3w pa\u0144stw ch\u0119tnych w ramach Koalicji Ch\u0119tnych i wspierane przez Stany Zjednoczone. B\u0119d\u0105 one asystowa\u0107 w odbudowie si\u0142 zbrojnych Ukrainy, zabezpieczaniu przestrzeni powietrznej Ukrainy oraz bezpiecze\u0144stwie na morzu, w tym poprzez dzia\u0142ania na terytorium Ukrainy.<\/p>\n
To powr\u00f3t do idei, kt\u00f3r\u0105 po raz pierwszy silnie zasygnalizowa\u0142 Emmanuel Macron na pocz\u0105tku 2024 r., a bardziej formalny charakter jako Koalicja Ch\u0119tnych przyj\u0119\u0142a ona w marcu obecnego roku podczas szczytu w Londynie.<\/p>\n
![\"Emmanuel](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/2Zik9lGaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy81NjJiNmJiOS1kMGNmLTQ2ZWMtOTRmYi02YTM0MzFhOWJhYmQuanBlZ.jpeg\")
<\/p>\n
Emmanuel MacronPAP\/EPA\/MIGUEL MEDINA \/ POOL<\/p>\n
To punkt, kt\u00f3ry w jego obecnym kszta\u0142cie mo\u017cna interpretowa\u0107 dwojako. „Asystowanie” bezpo\u015brednie w zabezpieczaniu przestrzeni powietrznej lub morza oznacza\u0142oby zaanga\u017cowanie si\u0119 europejskich lotnik\u00f3w i marynarzy w ochron\u0119 ukrai\u0144skich granic i tym samym mo\u017cliwo\u015b\u0107 wej\u015bcia w kontakt bojowy z Rosjanami. By\u0142by to niezwykle odwa\u017cny krok ze strony Europejczyk\u00f3w.<\/p>\n
Drog\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest „asystowanie” po\u015brednie, czyli wsparcie szkoleniowe, amunicyjne, sprz\u0119towe itd. Dotychczasowe asekuranckie zachowanie Europejczyk\u00f3w ka\u017ce przypuszcza\u0107, \u017ce w dalszych negocjacjach b\u0119d\u0105 sk\u0142ania\u0107 si\u0119 raczej ku tej drugiej opcji.<\/p>\n
W tym zobowi\u0105zaniu jest wprawdzie mowa o „wspieraniu przez Stany Zjednoczone”, jednak opublikowana niedawno Strategia Bezpiecze\u0144stwa Narodowego USA stanowi jasny sygna\u0142 wycofywania si\u0119 tego kraju z dzia\u0142a\u0144 na terytorium Europy. Do ewentualnego udzia\u0142u USA w gwarancjach dla Ukrainy, wr\u00f3c\u0119 pod koniec tej analizy.<\/p>\n
Ten punkt jest trudny politycznie dla polskich w\u0142adz, kt\u00f3re przecie\u017c deklaruj\u0105 brak udzia\u0142u polskiego wojska w Koalicji Ch\u0119tnych. Gdyby rzeczywi\u015bcie dosz\u0142o do wys\u0142ania europejskich wojsk do Ukrainy, nasza nieobecno\u015b\u0107 b\u0119dzie ogromnym b\u0142\u0119dem, kt\u00f3ry odbierze nam decyzyjno\u015b\u0107 w sprawach naszego regionu. Wczorajsza deklaracja prezydenta Nawrockiego na portalu X, \u017ce nie wy\u015ble \u017cadnego polskiego \u017co\u0142nierza do Ukrainy, wpisuje si\u0119 nie tylko w b\u0142\u0119dn\u0105 polityk\u0119, ale jest te\u017c dobitnym przyk\u0142adem gry pod wyborcze sonda\u017ce, a nie pod interes pa\u0144stwa.<\/p>\n
Stanowisko Rosji. Wprawdzie prezydent Ze\u0142enski o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Ukraina zrezygnuje z zamiaru do\u0142\u0105czenia do NATO w zamian za twarde gwarancje bezpiecze\u0144stwa, to Moskwa w \u017cadnym wypadku nie zgodzi si\u0119 na obecno\u015b\u0107 natowskich \u017co\u0142nierzy na terytorium kraju, kt\u00f3ry uwa\u017ca za swoj\u0105 docelow\u0105 stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w. Ten punkt jest absolutnie nie do przyj\u0119cia dla Rosjan, co Kreml komunikowa\u0142 wielokrotnie i niezmiennie.<\/p>\n
3. USA pilnuje pokoju \u2014 tylko co to znaczy?<\/p>\n
Oryginalny tekst zobowi\u0105zania: Mechanizm monitorowania i weryfikacji zawieszenia broni pod przewodnictwem Stan\u00f3w Zjednoczonych, z udzia\u0142em spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej, maj\u0105cy na celu zapewnienie wczesnego ostrzegania przed wszelkimi przysz\u0142ymi atakami oraz identyfikacj\u0119 i reagowanie na wszelkie naruszenia, a tak\u017ce mechanizm dekonfliktacyjny maj\u0105cy na celu wypracowanie wzajemnych dzia\u0142a\u0144 deeskalacyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 podj\u0119te z korzy\u015bci\u0105 dla wszystkich stron.<\/p>\n
To chyba najbardziej rozwodnione z wszystkich berli\u0144skich zobowi\u0105za\u0144. „Mechanizm dekonfliktacyjny maj\u0105cy na celu wypracowanie wzajemnych dzia\u0142a\u0144 deeskalacyjnych” jest zdaniem, kt\u00f3re mo\u017ce zdobi\u0107 pomnik wodolejstwa i pustos\u0142owia, gdyby taki powsta\u0142.<\/p>\n
Wygl\u0105da to na zobowi\u0105zanie, kt\u00f3rym Europejczycy na si\u0142\u0119 pr\u00f3buj\u0105 wmontowa\u0107 ci\u0105\u017c\u0105ce ku izolacjonizmowi USA w system gwarancyjny dla Ukrainy.<\/p>\n
Stanowisko Rosji. Takie nieokre\u015blone zobowi\u0105zanie raczej nie spotka si\u0119 z obiekcjami Kremla. Dla Rosjan b\u0119dzie to znakomita okazja do podkre\u015blenia, \u017ce d\u0105\u017c\u0105 do pokoju tak jak wszyscy inni, zgadzaj\u0105c si\u0119 na niekt\u00f3re punkty berli\u0144skiego planu.<\/p>\n
4. Prawne zobowi\u0105zanie do pomocy \u2014 Moskwa \u015bwiadoma s\u0142abo\u015bci tego punktu<\/p>\n
Oryginalny tekst zobowi\u0105zania: Prawnie wi\u0105\u017c\u0105ce zobowi\u0105zanie, podlegaj\u0105ce procedurom krajowym, do podj\u0119cia \u015brodk\u00f3w w celu przywr\u00f3cenia pokoju i bezpiecze\u0144stwa w przypadku przysz\u0142ego ataku zbrojnego. \u015arodki te mog\u0105 obejmowa\u0107 u\u017cycie si\u0142 zbrojnych, pomoc wywiadowcz\u0105 i logistyczn\u0105, dzia\u0142ania gospodarcze i dyplomatyczne.<\/p>\n
Punkt ten jest pr\u00f3b\u0105 stworzenia dla Ukrainy odpowiednika Artyku\u0142u 5. NATO. W obecnej wersji jest jednak r\u00f3wnie og\u00f3lny co orygina\u0142. Artyku\u0142 5. NATO m\u00f3wi o tym, \u017ce zbrojna napa\u015b\u0107 na jednego z cz\u0142onk\u00f3w b\u0119dzie uwa\u017cana za napa\u015b\u0107 przeciwko nim wszystkim. Jednak w obszarze reakcji na tak\u0105 napa\u015b\u0107 czytamy w nim, \u017ce ka\u017cda ze stron w odpowiedzi na napa\u015b\u0107 podejmie „takie dzia\u0142ania, jakie uzna za konieczne, \u0142\u0105cznie z u\u017cyciem si\u0142y zbrojnej”. W tym punkcie u\u017cycie si\u0142y zbrojnej jest traktowane jako ostateczno\u015b\u0107, a nie konieczno\u015b\u0107.<\/p>\n
![\"Europejscy](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CiHk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy81ODY2YTkyYWQyZjEyNjBiYzk2ZmM0NWM4ODRlMDJhNy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Europejscy liderzy po spotkaniu w Berlinie (zdj. pogl\u0105dowe)KAY NIETFELD \/ PAP<\/p>\n
Nie inaczej jest z zapisem z Berlina. W\u015br\u00f3d zobowi\u0105za\u0144 prawnych jest wprawdzie u\u017cycie si\u0142 zbrojnych, ale r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce to by\u0107 pomoc wywiadowcza czy logistyczna, a nawet dzia\u0142ania dyplomatyczne, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 zwyczajowe wyra\u017cenie oburzenia.<\/p>\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ukraina ma jak najgorsze do\u015bwiadczenia z prawnymi gwarancjami. Fatalnie skonstruowane Porozumienie Budapeszta\u0144skie z 1994 r., na mocy kt\u00f3rego Ukraina zrzek\u0142a si\u0119 broni j\u0105drowej, mia\u0142o jej gwarantowa\u0107 nienaruszalno\u015b\u0107 granic, a doprowadzi\u0142o \u2014 bez \u017cadnych konsekwencji \u2014 do inwazji Rosji w 2014 r.<\/p>\n
Stanowisko Rosji. Moskwa z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie protestowa\u0107 przeciwko wszelkim prawnym zobowi\u0105zaniom dotycz\u0105cym pomocy, w tym zbrojnej, dla Ukrainy w razie kolejnej inwazji. Nie b\u0119dzie to jednak g\u0142\u00f3wny przedmiot sporu, poniewa\u017c Kreml zdaje sobie spraw\u0119 ze s\u0142abo\u015bci tego zapisu.<\/p>\n
5. Unieruchomienie rosyjskich aktyw\u00f3w \u2014 w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 Kremla<\/p>\n
Oryginalny tekst zobowi\u0105zania: Inwestowa\u0107 w przysz\u0142\u0105 pomy\u015blno\u015b\u0107 Ukrainy, w tym udost\u0119pni\u0107 znaczne \u015brodki na odbudow\u0119 i zawrze\u0107 korzystne dla obu stron umowy handlowe oraz uwzgl\u0119dni\u0107 konieczno\u015b\u0107 rekompensaty przez Rosj\u0119 poniesionych przez Ukrain\u0119 strat. W tym kontek\u015bcie rosyjskie suwerenne aktywa w Unii Europejskiej zosta\u0142y unieruchomione.<\/p>\n
Tak naprawd\u0119 wa\u017cne w tym zapisie jest jego ostatnie zdanie, kt\u00f3re m\u00f3wi o tym, \u017ce zamro\u017cone rosyjskie aktywa pozostaj\u0105 zamro\u017cone. Takie rozwi\u0105zanie zadowala niewielu.<\/p>\n
Ukrai\u0144cy i cz\u0119\u015b\u0107 europejskich pa\u0144stw, w tym Polska, naciskaj\u0105 na odblokowanie pieni\u0119dzy i przeznaczenie ich na pomoc walcz\u0105cemu Kijowowi. Argumentuj\u0105 one, \u017ce suma szk\u00f3d spowodowanych przez Rosj\u0119 w Ukrainie dawno ju\u017c przekroczy\u0142a 210 mld euro, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w europejskich instytucjach, a nikt nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, kto tu jest agresorem, a zatem winnym strat.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 europejskich kraj\u00f3w przyjmuje jednak pozycj\u0119 wyczekuj\u0105c\u0105, zapewne licz\u0105c na lepsz\u0105 pozycj\u0119 startow\u0105 do business as usual z Rosj\u0105 po wojnie.<\/p>\n
Stanowisko Rosji. To jest niezwykle jasne \u2014 Kreml jest rozw\u015bcieczony ju\u017c samym zamro\u017ceniem rosyjskich pieni\u0119dzy, czemu niejednokrotnie dawa\u0142 wyraz w wypowiedziach jego przedstawicieli. Ewentualno\u015b\u0107 odmro\u017cenia rosyjskich aktyw\u00f3w z celem przeznaczenia ich na wsparcie Ukrainy rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow nazwa\u0142 „kradzie\u017c\u0105”. To punkt nie do zaakceptowania przez Moskw\u0119.<\/p>\n
6. Ukraina w Unii Europejskiej \u2014 kiedy i czy w og\u00f3le? <\/p>\n
Oryginalny tekst zobowi\u0105zania: Zdecydowanie popieramy przyst\u0105pienie Ukrainy do Unii Europejskiej. <\/p>\n
To najkr\u00f3tszy punkt zobowi\u0105zania, ale bynajmniej nie jednoznaczny. W j\u0119zyku Europy istnieje kolosalna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy popieraniem wej\u015bcia n\u0119kanej morzem problem\u00f3w Ukrainy do UE a wyznaczeniem konkretnego planu. Tego drugiego nikt dzi\u015b nie chce, w\u0142\u0105cznie z Polsk\u0105, kt\u00f3ra zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce na wielu polach, w tym w obszarze spo\u017cywczym, Ukraina stanie si\u0119 dla nas trudnym konkurentem. Proces akcesyjny b\u0119dzie si\u0119 ci\u0105gn\u0105\u0142 d\u0142ugimi latami i nikt nie jest w stanie obieca\u0107, czy zako\u0144czy si\u0119 sukcesem. Dzi\u015b trzeba traktowa\u0107 ten punkt jako nic wi\u0119cej ni\u017c och\u0142ap rzucony Kijowowi po zamkni\u0119ciu mu drzwi do NATO.<\/p>\n
Stanowisko Rosji. Rosyjskie w\u0142adze kilkukrotnie powtarza\u0142y, \u017ce nie maj\u0105 nic przeciwko akcesji Ukrainy do UE, jako \u017ce ta jest sojuszem gospodarczo-politycznym, a nie wojskowym. Te deklaracje zawsze mia\u0142y na celu nakre\u015blenie przez Moskw\u0119 czerwonej linii dla NATO. Jednak w praktyce nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce ewentualny proces akcesji Ukrainy do UE b\u0119dzie torpedowany przez Moskw\u0119, kt\u00f3ra walczy o przywr\u00f3cenie Kijowa do swojej strefy wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\n
Jak Waszyngton b\u0119dzie chroni\u0107 Kij\u00f3w<\/p>\n
Amerykanie zadeklarowali w Berlinie, \u017ce b\u0119d\u0105 chroni\u0107 Kij\u00f3w na wz\u00f3r zobowi\u0105za\u0144 NATO. Co w praktyce oznacza ten punkt, to ju\u017c zosta\u0142o napisane powy\u017cej.<\/p>\n
Amerykanie za wszelk\u0105 cen\u0119 d\u0105\u017c\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia tzw. pokoju pomi\u0119dzy Rosj\u0105 i Ukrain\u0105, co b\u0119dzie odczytane jako wielki sukces prezydenta Trumpa. Tak\u0105 cen\u0105 mog\u0105 by\u0107 niespe\u0142nialne gwarancje bezpiecze\u0144stwa. USA dryfuj\u0105 ku politycznemu izolacjonizmowi i biznesowym uk\u0142adom z Rosj\u0105. W tym kontek\u015bcie do og\u00f3lnego zapewnienia prezydenckiego wys\u0142annika Steve\u2019a Witkoffa nale\u017cy podchodzi\u0107 z du\u017c\u0105 rezerw\u0105.<\/p>\n
Co dalej?<\/p>\n
Wiele wskazuje na to, \u017ce proces negocjacyjny wci\u0105\u017c znajduje si\u0119 bli\u017cej swojego pocz\u0105tku ni\u017c ko\u0144ca, zw\u0142aszcza \u017ce nierozwi\u0105zany pozostaje sp\u00f3r terytorialny.<\/p>\n
Kluczowy jest tutaj brak zaanga\u017cowania Moskwy, kt\u00f3ra zamiast tego wybiera aktywno\u015b\u0107 na froncie. Mimo kolejnych szczyt\u00f3w i spotka\u0144 na najwy\u017cszym szczeblu w najbli\u017cszych miesi\u0105cach nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 kontynuowania dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przeanalizowali\u015bmy ka\u017cde z nich. Zanim jednak zajmiemy si\u0119 tym, co one naprawd\u0119 znacz\u0105, ustalmy, na jakim etapie rozm\u00f3w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":155243,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[56,32,33,189,36,37,27,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,87,47,80,29,30,415,86,71,26],"class_list":{"0":"post-155242","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-europa","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-pl","23":"tag-poland","24":"tag-polish","25":"tag-polska","26":"tag-polski","27":"tag-rosja","28":"tag-screening_general","29":"tag-swiat","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-ukraina","33":"tag-unia_europejska","34":"tag-usa","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115733331223691570","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=155242"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155242\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/155243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=155242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=155242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=155242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}