{"id":15639,"date":"2025-09-25T16:03:11","date_gmt":"2025-09-25T16:03:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/15639\/"},"modified":"2025-09-25T16:03:11","modified_gmt":"2025-09-25T16:03:11","slug":"kreml-rozpoczal-wojne-hybrydowa-na-niespotykana-skale-polem-bitwy-stal-sie-europejski-kraj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/15639\/","title":{"rendered":"Kreml rozpocz\u0105\u0142 „wojn\u0119 hybrydow\u0105 na niespotykan\u0105 skal\u0119”. Polem bitwy sta\u0142 si\u0119 europejski kraj"},"content":{"rendered":"

Zachodnie s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa i firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 cyberwywiadem twierdz\u0105, \u017ce Moskwa pr\u00f3buje ingerowa\u0107 w wybory prezydenckie w Mo\u0142dawii. Tymczasem wsparcie USA w walce z cyberatakami, dezinformacj\u0105 i innymi formami ingerencji wyra\u017anie os\u0142ab\u0142o. Zw\u0142aszcza po tym, jak na pocz\u0105tku tego roku zlikwidowano <\/a>Agencj\u0119 ds. Rozwoju Mi\u0119dzynarodowego (USAID).<\/p>\n

\u2014 Stracili\u015bmy finansowanie i na tym si\u0119 sko\u0144czy\u0142o \u2014 powiedzia\u0142 POLITICO Mihai Lupascu, dyrektor mo\u0142dawskiej agencji ds. cyberbezpiecze\u0144stwa, dodaj\u0105c, \u017ce Unia Europejska pr\u00f3bowa\u0142a interweniowa\u0107.<\/p>\n

Liliana Vitu, przewodnicz\u0105ca mo\u0142dawskiej Rady Audiowizualnej, kt\u00f3ra nadzoruje tradycyjne media, powiedzia\u0142a POLITICO: \u2014 Walka, kt\u00f3r\u0105 toczy Mo\u0142dawia, jest nier\u00f3wna. Sytuacj\u0119 dodatkowo pogorszy\u0142o to, \u017ce Stany Zjednoczone wycofa\u0142y si\u0119 ze wsparcia dla niezale\u017cnych medi\u00f3w i obro\u0144c\u00f3w praw cz\u0142owieka.<\/p>\n

\n

Du\u017ce platformy internetowe s\u0105 wykorzystywane do szerzenia rosyjskiej dezinformacji i narracji maj\u0105cych na celu destabilizacj\u0119 kraju<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 doda\u0142a.<\/p>\n

Naciski przychodz\u0105 w wyj\u0105tkowo trudnym momencie: Mo\u0142dawia w ostatnim czasie sta\u0142a si\u0119 kluczowym polem bitwy w coraz intensywniejszej wojnie hybrydowej mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Zachodem. Walka ta charakteryzuje si\u0119 cyberatakami, wp\u0142ywaniem na opini\u0119 publiczn\u0105 w Internecie oraz sabota\u017cem i ingerencj\u0105 w sprawy wewn\u0119trzne.<\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do wybor\u00f3w prezydenckich w 2024 r.<\/a>, kiedy to administracja Joego Bidena zapewni\u0142a znaczne \u015brodki na walk\u0119 z rosyjskimi operacjami cybernetycznymi i dezinformacyjnymi, obecnie Stany Zjednoczone pozostaj\u0105 w du\u017cej mierze na uboczu.<\/p>\n

Zesz\u0142oroczne wybory by\u0142y zaci\u0119te i wymaga\u0142y dw\u00f3ch tur g\u0142osowania, zanim proeuropejska prezydent Maia Sandu zdoby\u0142a drug\u0105 kadencj\u0119. Wybory te r\u00f3wnie\u017c obci\u0105\u017cone by\u0142y zarzutami o pr\u00f3by wp\u0142ywania ze strony Moskwy.<\/p>\n

W ostatnich tygodniach Sandu wielokrotnie ostrzega\u0142a przed zagro\u017ceniami<\/a>. Na pocz\u0105tku wrze\u015bnia powiedzia\u0142a Parlamentowi Europejskiemu, \u017ce Kreml rozpocz\u0105\u0142 „nieograniczon\u0105 wojn\u0119 hybrydow\u0105 na skal\u0119 niespotykan\u0105 przed inwazj\u0105 na Ukrain\u0119”. W poniedzia\u0142ek doda\u0142a:<\/p>\n

\n

\u2014 Ludzie s\u0105 codziennie odurzani k\u0142amstwami. Setkom os\u00f3b p\u0142aci si\u0119 za prowokowanie chaosu, przemocy i sianie strachu.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\"Billboard<\/p>\n

Billboard z karykatur\u0105 W\u0142adimira Putina, Ilana Szora (po prawej) i Vladimira Plahotniuca (po lewej), napis brzmi: \u201eOni prosz\u0105 o Tw\u00f3j g\u0142os\u201d, 24 wrze\u015bnia 2025 r. Ungheni, Mo\u0142dawiaDaniel Mihailescu \/ AFP<\/p>\n

Cyberdyplomacja zlikwidowana<\/p>\n

Ameryka\u0144ska polityka zagraniczna w obszarze bezpiecze\u0144stwa wybor\u00f3w ponios\u0142a powa\u017cne straty od czasu obj\u0119cia urz\u0119du przez Donalda Trumpa \u2014 z powodu ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych, reorganizacji instytucji oraz jego doktryny „America First”<\/a>.<\/p>\n

Ameryka\u0144ska Agencja ds. Cyberbezpiecze\u0144stwa i Bezpiecze\u0144stwa Infrastruktury (CISA), kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 wymian\u0105 informacji o zagro\u017ceniach i odpieraniem cyberatak\u00f3w, odm\u00f3wi\u0142a komentarza na temat ewentualnego wsparcia dla Mo\u0142dawii. Departament Stanu r\u00f3wnie\u017c nie poda\u0142 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na ochron\u0119 kraju przed zagro\u017ceniami zwi\u0105zanymi z wyborami.<\/p>\n

Od czasu przej\u0119cia w\u0142adzy przez administracj\u0119 Trumpa w styczniu obie agencje stan\u0119\u0142y w obliczu ogromnych ci\u0119\u0107 kadrowych i finansowych. Oko\u0142o jednej trzeciej pracownik\u00f3w CISA odesz\u0142o w ramach ci\u0119\u0107, a wszystkie dzia\u0142ania agencji zwi\u0105zane z wyborami zosta\u0142y wstrzymane na pocz\u0105tku tego roku. W Departamencie Stanu Biuro ds. Cyberprzestrzeni i Polityki Cyfrowej zosta\u0142o podzielone na trzy inne biura, a najwy\u017csi rang\u0105 dyrektorzy odeszli.<\/p>\n

Cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 luk po USA pr\u00f3buj\u0105 wype\u0142ni\u0107 instytucje unijne<\/a>, nie zast\u0119puje to w pe\u0142ni wcze\u015bniejszego wsparcia. Mo\u0142dawia wsp\u00f3\u0142pracuje te\u017c z prywatnymi firmami ameryka\u0144skimi, czasem p\u0142ac\u0105c im z funduszy projekt\u00f3w unijnych.<\/p>\n

\n

\u2014 „Sta\u0142e wsparcie” ze strony Waszyngtonu si\u0119 sko\u0144czy\u0142o i ma to bardzo powa\u017cne negatywne skutki<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 powiedzia\u0142 eurodeputowany Siegfried Muresan z Rumunii, szef delegacji PE ds. wsp\u00f3\u0142pracy z parlamentem Mo\u0142dawii.<\/p>\n

Doda\u0142, \u017ce Stany Zjednoczone nadal finansuj\u0105 wybrane projekty. \u2014 Finansowanie jest bardziej niestabilne, ale nie znikn\u0119\u0142o ca\u0142kowicie.<\/p>\n

Wycieki i kody QR<\/p>\n

Ryzyko jest ju\u017c oczywiste. Europejskie Obserwatorium Medi\u00f3w Cyfrowych stwierdzi\u0142o w zesz\u0142ym tygodniu, \u017ce w ko\u0144cowej fazie kampanii wyborczej „sytuacja w zakresie wojny informacyjnej nadal ewoluuje, a jej intensywno\u015b\u0107 ro\u015bnie”. Obejmuje to zar\u00f3wno masowe kampanie wp\u0142ywu w internecie, jak i dochodzenia w sprawie przekupstwa wyborc\u00f3w i p\u0142acenia ludziom za protesty.<\/p>\n

W sierpniu parlament Mo\u0142dawii pad\u0142 ofiar\u0105 ataku hakerskiego i wycieku<\/a>, w wyniku kt\u00f3rego ujawniono ponad 300 tys. e-maili i nazwiska pracownik\u00f3w parlamentarnych. Lupascu oceni\u0142, \u017ce atak prawdopodobnie przeprowadzi\u0142 podmiot sponsorowany przez pa\u0144stwo, wykorzystuj\u0105c przestarza\u0142\u0105 infrastruktur\u0119 IT \u2014 co jest cz\u0119stym problemem w mo\u0142dawskich instytucjach publicznych.<\/p>\n

\u2014 Opublikowali to na kilku stronach internetowych \u2014 powiedzia\u0142 Lupascu serwisowi POLITICO. \u2014 Pr\u00f3bowali\u015bmy je usun\u0105\u0107, ale oni wci\u0105\u017c je ponownie publikowali. Cz\u0119\u015b\u0107 maili ju\u017c pos\u0142u\u017cy\u0142a do szerzenia fake news\u00f3w.<\/p>\n

Firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 cyberbezpiecze\u0144stwem ostrzegaj\u0105, \u017ce Rosja od miesi\u0119cy intensyfikowa\u0142a swoje dzia\u0142ania<\/a>. Microsoft poinformowa\u0142, \u017ce powi\u0105zana z Rosj\u0105 grupa hakerska Storm-1679 <\/a>„skoncentrowa\u0142a si\u0119 na nadchodz\u0105cych wyborach parlamentarnych w Mo\u0142dawii ju\u017c w kwietniu 2025 r.”, czyli wcze\u015bniej ni\u017c w przypadku ostatnich wybor\u00f3w. Google poinformowa\u0142o w sobot\u0119, \u017ce „od czerwca 2024 r. zamkn\u0119\u0142o ponad 1000 kana\u0142\u00f3w za udzia\u0142 w skoordynowanych dzia\u0142aniach maj\u0105cych na celu wywarcie wp\u0142ywu na Mo\u0142dawi\u0119”.<\/p>\n

Recorded Future, zajmuj\u0105ca si\u0119 cyberbezpiecze\u0144stwem i analiz\u0105 zagro\u017ce\u0144, \u015bledzi\u0142a „liczne operacje wp\u0142ywu powi\u0105zane z Rosj\u0105”, kt\u00f3re mia\u0142y na celu os\u0142abienie Sandu i promowanie narracji o niekompatybilno\u015bci Mo\u0142dawii z UE.<\/p>\n

Natalia Spinu, dyrektorka Europejskiego Instytutu Studi\u00f3w Politycznych w Mo\u0142dawii i by\u0142a szefowa krajowego zespo\u0142u reagowania na zagro\u017cenia komputerowe, powiedzia\u0142a, \u017ce jedna z taktyk powi\u0105zanych z sieciami sponsorowanymi przez zbieg\u0142ego oligarch\u0119 Ilana Szora<\/a> polega\u0142a na umieszczeniu kodu QR na odwrocie ikon, kt\u00f3re rozdawano w cerkwi podczas nabo\u017ce\u0144stw. Po zeskanowaniu prowadzi\u0142 on do kana\u0142u w serwisie Telegram, gdzie obywatelom oferowano pieni\u0105dze w zamian za g\u0142os [oddany na wskazanego polityka] lub szerzenie dezinformacji.<\/p>\n

\"Przewodnicz\u0105ca<\/p>\n

Przewodnicz\u0105ca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola (z prawej) i prezydent Republiki Mo\u0142dawii Maia Sandu w Parlamencie Europejskim, Strasburg, Francja, 9 wrze\u015bnia 2025 r.Ronald Wittek \/ PAP<\/p>\n

Europa wkracza do gry<\/p>\n

Komisja Europejska pospiesznie wdra\u017ca rezerw\u0119 cyberbezpiecze\u0144stwa<\/a> \u2014 zesp\u00f3\u0142 ekspert\u00f3w z sektora prywatnego. Jest to pierwszy raz od czasu jej utworzenia w ramach nowego Aktu o Solidarno\u015bci Cybernetycznej UE, cho\u0107 nie jest jasne, ile \u015brodk\u00f3w przeznaczy na Mo\u0142dawi\u0119.<\/p>\n

UE rozszerza tak\u017ce swoje dzia\u0142ania na rzecz zwalczania dezinformacji na Mo\u0142dawi\u0119. W lipcu Komisja og\u0142osi\u0142a powstanie nowego centrum walki z dezinformacj\u0105 dla Ukrainy i Mo\u0142dawii. Takie centra dzia\u0142aj\u0105 w ramach Europejskiego Obserwatorium Medi\u00f3w Cyfrowych i skupiaj\u0105 regionalnych ekspert\u00f3w do walki z obc\u0105 ingerencj\u0105. Sze\u015b\u0107 z nich otrzyma \u0142\u0105cznie 8 mln 800 tys. euro (ok. 38 mln 500 tys. z\u0142) na maksymalnie trzy lata.<\/p>\n

Unijna egzekutywa przeprowadzi\u0142a te\u017c „testy wytrzyma\u0142o\u015bciowe” z udzia\u0142em Google, Meta i TikToka, symuluj\u0105c reakcje na zagro\u017cenia hybrydowe przed wyborami.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Vitu, przewodnicz\u0105ca Rady Audiowizualnej, powiedzia\u0142a, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wsparcia UE trafi\u0142a do mo\u0142dawskiego centrum StratCom, kt\u00f3re zajmuje si\u0119 mapowaniem kampanii dezinformacyjnych i atak\u00f3w hybrydowych. Doda\u0142a, \u017ce Mo\u0142dawia pracuje tak\u017ce nad dostosowaniem swojego prawa do regulacji unijnych dotycz\u0105cych moderacji tre\u015bci.<\/p>\n

Cho\u0107 Vitu pochwali\u0142a te inicjatywy i powiedzia\u0142a, \u017ce s\u0105 „najlepszym sposobem” walki z rosyjskimi wp\u0142ywami, to jednocze\u015bnie przyzna\u0142a, \u017ce istniej\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, czy b\u0119d\u0105 one wystarczaj\u0105co skuteczne. \u2014 Ostatecznie jeste\u015bmy na \u0142asce wielkich platform \u2014 powiedzia\u0142a. Obawy dotar\u0142y nawet do Kapitolu, gdzie nie wszyscy s\u0105 zadowoleni z faktu, \u017ce Stany Zjednoczone w du\u017cej mierze nie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 wybory.<\/p>\n

Demokratka Jeanne Shaheen i republikanin Thom Tillis, cz\u0142onkowie komisji spraw zagranicznych Senatu, wys\u0142ali na pocz\u0105tku wrze\u015bnia listy do firm Meta i Alphabet, wzywaj\u0105c je do przeciwdzia\u0142ania szerzeniu propagandy podczas wybor\u00f3w w Mo\u0142dawii.<\/p>\n

W ubieg\u0142ym tygodniu do\u0142\u0105czyli do nich przewodnicz\u0105cy komisji James Risch oraz senatorowie Chris Murphy, Chuck Grassley, Ted Budd i Chris Coons, publikuj\u0105c wsp\u00f3lne o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym podkre\u015blili, \u017ce istniej\u0105 „jasne dowody” potwierdzaj\u0105ce rosyjsk\u0105 ingerencj\u0119 w nadchodz\u0105ce wybory.<\/p>\n

„Mo\u0142dawianie, tak jak wszystkie narody, maj\u0105 prawo samodzielnie decydowa\u0107 o swojej przysz\u0142o\u015bci bez obcej ingerencji” \u2014 napisali senatorowie. „Stany Zjednoczone chc\u0105 pom\u00f3c im to prawo zachowa\u0107, podczas gdy Rosja stara si\u0119 im je odebra\u0107, realizuj\u0105c w\u0142asne cele geopolityczne”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zachodnie s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa i firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 cyberwywiadem twierdz\u0105, \u017ce Moskwa pr\u00f3buje ingerowa\u0107 w wybory prezydenckie w Mo\u0142dawii.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15640,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,2363,44,27,34,35,3319,3318,28,31,48,25,46,4897,40,41,87,47,80,29,30,86,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-15639","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-cyberbezpieczenstwo","12":"tag-donald_trump","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-maia_sandu","17":"tag-moldawia","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-perso_tst0","24":"tag-polish","25":"tag-polski","26":"tag-rosja","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-unia_europejska","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-wladimir_putin","34":"tag-world","35":"tag-world-news","36":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15639"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15639\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}