Grecja opu\u015bci\u0142a ostatni program pomocowy<\/a> i ponownie zacz\u0119\u0142a finansowa\u0107 si\u0119 samodzielnie poprzez rynek kapita\u0142owy. Jednak pi\u0119tno pozosta\u0142o jeszcze przez d\u0142ugi czas: najwy\u017cszy wska\u017anik zad\u0142u\u017cenia w strefie euro, rating \u015bmieciowy, banki w kryzysie.<\/p>\nDzisiaj sytuacja wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. W szczytowym momencie pandemii koronawirusa w 2020 r. wska\u017anik zad\u0142u\u017cenia wynosi\u0142 jeszcze oko\u0142o 210 proc. PKB, a obecnie spad\u0142 do oko\u0142o 150 proc. \u2014 co stanowi spadek o ponad 50 pp. Obecna przedterminowa sp\u0142ata wpisuje si\u0119 w ten trend: do 2027 r. wska\u017anik ten ma spa\u015b\u0107 poni\u017cej 140 proc., a do 2029 r. poni\u017cej 120 proc.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem wzrostu gospodarczego Grecja nie jest ju\u017c kul\u0105 u nogi strefy euro, ale raczej pozytywnym przyk\u0142adem. Organizacja Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Komisja Europejska spodziewaj\u0105 si\u0119 wzrostu o ponad dwa procent w 2025 r. i nieco powy\u017cej tej warto\u015bci w 2026 r. \u2014 w obu przypadkach znacznie powy\u017cej \u015bredniej dla unii walutowej.<\/p>\n
Poprawa sytuacji znalaz\u0142a r\u00f3wnie\u017c odzwierciedlenie w ocenach agencji ratingowych. Grecja stopniowo powr\u00f3ci\u0142a do ligi inwestycyjnej.<\/p>\n
Agencja ratingowa S&P ponownie przyzna\u0142a jej rating inwestycyjny w 2023 r., a kolejne agencje posz\u0142y w jej \u015blady w 2024 i 2025 r. Niedawno do\u0142\u0105czy\u0142a do nich agencja Moody\u2019s. Symbolicznym punktem kulminacyjnym jest fakt, \u017ce grecki minister finans\u00f3w pe\u0142ni obecnie funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cego Eurogrupy \u2014 grupy ministr\u00f3w finans\u00f3w strefy euro. Jeszcze kilka lat temu Grecja by\u0142a tam problemem, a dzi\u015b kraj ten pe\u0142ni funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cego: z dziecka sprawiaj\u0105cego k\u0142opoty sta\u0142a si\u0119 przewodnicz\u0105cym klasy.<\/p>\n
Zwrot ten jest szczeg\u00f3lnie widoczny na gie\u0142dzie. Najwa\u017cniejszym wska\u017anikiem dla greckiego rynku akcji jest indeks MSCI Greece, kt\u00f3ry odzwierciedla sytuacj\u0119 du\u017cych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw. Je\u015bli spojrze\u0107 na ostatnie lata, uwzgl\u0119dniaj\u0105c dywidendy, czyli tzw. ca\u0142kowity zwrot, wida\u0107 prawdziw\u0105 hu\u015btawk\u0119 nastroj\u00f3w: w 2018 r. spadek o 36 proc., w 2019 r. wzrost o 44 proc., w 2020 r. ponownie spadek o 27 proc.<\/p>\n
Nast\u0119pnie nastroje ulegaj\u0105 zmianie: w 2023 r. indeks wzrasta o prawie 50 proc. a w bie\u017c\u0105cym roku ponownie odnotowuje wzrost o oko\u0142o 80 proc. W perspektywie rocznej MSCI Greece odnotowuje ca\u0142kowit\u0105 stop\u0119 zwrotu na poziomie ponad 82 proc. W ci\u0105gu trzech lat przek\u0142ada si\u0119 to na roczn\u0105 stop\u0119 zwrotu na poziomie ponad 46 proc., a w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat na prawie 28 proc. rocznie.<\/p>\n
Ryzyko wci\u0105\u017c pozostaje<\/p>\n
W uj\u0119ciu d\u0142ugoterminowym historia pozostaje jednak trudna. W perspektywie 10 lat indeks osi\u0105ga oko\u0142o 10 proc. zwrotu rocznie \u2014 mniej wi\u0119cej tyle samo, ile \u015bwiatowy indeks akcji MSCI World w tym samym okresie. Jednak w perspektywie 15 lat MSCI Greece nadal odnotowuje straty \u2014 w uj\u0119ciu rocznym wynosz\u0105 one prawie siedem procent rocznie. Ci, kt\u00f3rzy zainwestowali podczas kryzysu lub kr\u00f3tko po nim, w wielu przypadkach nadal nie odrobili w pe\u0142ni swoich strat.<\/p>\n
Mimo to obecny trend jest jednoznaczny: Grecja odnotowuje imponuj\u0105cy powr\u00f3t. Inwestowa\u0107 mo\u017cna na stosunkowo szerok\u0105 skal\u0119.<\/p>\n
Przedterminowa sp\u0142ata kredyt\u00f3w pomocowych jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c symbolicznym gestem. Pokazuje ona, \u017ce Grecja jest w stanie sp\u0142aci\u0107 zad\u0142u\u017cenie: kraj ten osi\u0105ga nadwy\u017cki w bud\u017cecie, a wi\u0119c ma wi\u0119ksze dochody ni\u017c wydatki, je\u015bli nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 obs\u0142ugi odsetek. Jednocze\u015bnie Ateny znajduj\u0105 inwestor\u00f3w, kt\u00f3rzy wykupuj\u0105 nowe obligacje pa\u0144stwowe na do\u015b\u0107 rozs\u0105dnych warunkach.<\/p>\n
![\"Flaga](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/kuQk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xZjhmNWIxZjY1ZjJkMmNiYWJmZDI1YTkwYmVkYWVhMy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Flaga grecka powiewaj\u0105ca obok wzg\u00f3rza Akropolu w Atenachrawf8 \/ Getty Images<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie to budzi\u0142o najwi\u0119ksze obawy podczas kryzysu euro: \u017ce kraj taki jak Grecja nigdy nie b\u0119dzie w stanie sp\u0142aci\u0107 w ca\u0142o\u015bci swojego zad\u0142u\u017cenia i ostatecznie rachunek b\u0119d\u0105 musieli zap\u0142aci\u0107 podatnicy z p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci strefy euro. Teraz okazuje si\u0119, \u017ce kredyty pomocowe faktycznie s\u0105 sp\u0142acane \u2014 i to szybciej ni\u017c si\u0119 spodziewano.<\/p>\n
W przypadku samej Grecji koszty odsetkowe spadaj\u0105, a krzywa zad\u0142u\u017cenia staje si\u0119 bardziej p\u0142aska. To sprawia, \u017ce pa\u0144stwo jest znacznie bardziej odporne na kolejny wstrz\u0105s. Poprawa zdolno\u015bci obs\u0142ugi zad\u0142u\u017cenia jest jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych agencje ratingowe ponownie przyznaj\u0105 Grecji rating inwestycyjny.<\/p>\n
Cho\u0107 liczby te wygl\u0105daj\u0105 obiecuj\u0105co, nadal istnieje pewne ryzyko. Po pierwsze, wska\u017anik zad\u0142u\u017cenia pozostaje wysoki. Przy zad\u0142u\u017ceniu wynosz\u0105cym ok. 150 proc. PKB, Grecja znacznie przewy\u017csza wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych kraj\u00f3w strefy euro. W przypadku za\u0142amania wzrostu gospodarczego lub gwa\u0142townego wzrostu st\u00f3p procentowych sytuacja mo\u017ce szybko ulec pogorszeniu.<\/p>\n
Po drugie, rynek akcji jest niewielki i silnie skoncentrowany. Inwestuj\u0105c na nim, ponosi si\u0119 znaczne ryzyko. Po trzecie, ostatni wzrost wynika g\u0142\u00f3wnie z ponownej wyceny. Po latach pozostawania w cieniu greckie akcje by\u0142y wyceniane bardzo nisko. Teraz inwestorzy powracaj\u0105, poniewa\u017c rating, wzrost gospodarczy i bilans reform wygl\u0105daj\u0105 lepiej. Mo\u017ce to jeszcze przez jaki\u015b czas nap\u0119dza\u0107 ceny, ale w ka\u017cdej chwili mo\u017cliwe s\u0105 spadki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przez lata z Grecji nap\u0142ywa\u0142y g\u0142\u00f3wnie negatywne wiadomo\u015bci finansowe. Jednak w tym tygodniu z Aten niespodziewanie nadesz\u0142a niezwyk\u0142a…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":156534,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[56,113,112,9311,7835,48,46,42,38,40,39,41,47,80,86,5126],"class_list":{"0":"post-156533","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-article_premium","9":"tag-biznes","10":"tag-business","11":"tag-euro_waluta","12":"tag-grecja","13":"tag-nat_styl","14":"tag-omp","15":"tag-pl","16":"tag-poland","17":"tag-polish","18":"tag-polska","19":"tag-polski","20":"tag-screening_general","21":"tag-swiat","22":"tag-unia_europejska","23":"tag-zadluzenie"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115736323596686317","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=156533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156533\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/156534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=156533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=156533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=156533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}