{"id":157795,"date":"2025-12-18T11:45:07","date_gmt":"2025-12-18T11:45:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/157795\/"},"modified":"2025-12-18T11:45:07","modified_gmt":"2025-12-18T11:45:07","slug":"dlugo-zanim-powstala-ziemia-zjawisko-astronomiczne-sprzed-8-mld-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/157795\/","title":{"rendered":"D\u0142ugo zanim powsta\u0142a Ziemia. Zjawisko astronomiczne sprzed 8 mld lat"},"content":{"rendered":"\n<p>&#13;<br \/>\nW lipcu ubieg\u0142ego roku naukowcy dostrzegli na\u00a0niebie niezwyk\u0142y rozb\u0142ysk gamma o\u00a0bezprecedensowo d\u0142ugim czasie trwania. Do\u00a0dzi\u015b nie\u00a0wiadomo, co\u00a0to\u00a0jest. Teorie si\u0119 mno\u017c\u0105, jednak niewykluczone, \u017ce\u00a0jeste\u015bmy \u015bwiadkami czego\u015b, czego nigdy wcze\u015bniej nie\u00a0zaobserwowano i\u00a0czego nie\u00a0umiemy jeszcze opisa\u0107. Najog\u00f3lniej m\u00f3wi\u0105c obserwujemy w\u0142a\u015bnie niezwyk\u0142e zderzenie, po\u0142\u0105czenie, a\u00a0mo\u017ce \u201etaniec\u201d czarnej dziury i\u00a0gwiazdy. Zjawisko otrzyma\u0142o robocz\u0105 nazw\u0119 GRB 250702B. &#13;\n<\/p>\n<p> Zagadkowy rozb\u0142ysk <\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nRozb\u0142yski gamma s\u0105 najja\u015bniejszymi i\u00a0najbardziej energetycznymi zjawiskami w\u00a0kosmosie. Natura zaobserwowanego rozb\u0142ysku, o\u00a0kt\u00f3rym tu mowa jest jednak zupe\u0142nie inna, ni\u017c\u00a0wszystkie dot\u0105d znane. D\u0142ugie rozb\u0142yski gamma s\u0105 zazwyczaj agoni\u0105 masywnej gwiazdy w\u00a0jej ostatecznym zapadni\u0119ciu si\u0119 w\u00a0czarn\u0105 dziur\u0119. To\u00a0b\u0142ysk wysokoenergetycznego promieniowania, kt\u00f3ry rzadko trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c\u00a0minut\u0119. W\u00a0tym przypadku b\u0142ysk trwa\u0142 prawie siedem godzin, wykazuj\u0105c ponadto aktywno\u015b\u0107 rentgenowsk\u0105 na\u00a0dzie\u0144 przed wykryciem. &#13;\n<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nTeleskopy na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie zosta\u0142y zaalarmowane o\u00a0nietypowym zdarzeniu 2\u00a0lipca 2024 roku. Odkrycia dokona\u0142 jako pierwszy Teleskop Promieniowania Gamma Fermiego NASA, jednak si\u0142a zjawiska by\u0142a tak wielka, \u017ce\u00a0\u017cadne pojedyncze urz\u0105dzenie nie\u00a0by\u0142o w\u00a0stanie uchwyci\u0107 w\u00a0pe\u0142ni jego istoty. W\u00a0stron\u0119 GRB 250702B skierowane kolejne narz\u0119dzia z\u00a0ca\u0142ego \u015bwiata, kt\u00f3re zarejestrowa\u0142y promieniowanie gamma i\u00a0rentgenowskie, \u015bwiat\u0142o podczerwone i\u00a0fale radiowe. Obserwacje prowadzi\u0142y wsp\u00f3lnie m.in. chi\u0144ska sonda Einstein Probe i\u00a0Very Large Array ameryka\u0144skiej Narodowej Fundacji Nauki. &#13;\n<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/d36a051bcc58cb54e463216dffe2.jpeg\" alt=\"Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba chwil\u0119 po\u00a0od\u0142\u0105czeniu od\u00a0rakiety Ariane 5\" width=\"320\" height=\"133\" data-width=\"826\" data-height=\"344\" data-schema=\"DORZECZY\" loading=\"lazy\"\/>&#13;\n<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n5 pa\u017adziernika Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba nale\u017c\u0105cy do\u00a0NASA umo\u017cliwi\u0142 astronomom uzyskanie najwyra\u017aniejszego obrazu galaktyki, w\u00a0kt\u00f3rej dosz\u0142o do\u00a0pot\u0119\u017cnej eksplozji GRB 250702. Galaktyka ta\u00a0znajduje si\u0119 tak daleko od\u00a0Ziemi, \u017ce\u00a0\u015bwiat\u0142o potrzebuje 8\u00a0miliard\u00f3w lat, aby\u00a0dotrze\u0107 do\u00a0naszej planety. Galaktyka ta\u00a0zosta\u0142a zaobserwowana w\u00a0g\u0119stym polu gwiazd Drogi Mlecznej. Rozb\u0142ysk zaobserwowano w\u00a0pobli\u017cu g\u00f3rnej kraw\u0119dzi galaktyki, co\u00a0eliminuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 powstania rozb\u0142ysku w\u00a0pobli\u017cu supermasywnej czarnej dziury znajduj\u0105cej si\u0119 w\u00a0j\u0105drze galaktyki. Do\u00a0zdarzenia, kt\u00f3re obserwowali\u015bmy dosz\u0142o zatem kilka miliard\u00f3w lat wcze\u015bniej, zanim powsta\u0142a Ziemia. &#13;\n<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nPo eksplozji astronomowie prowadzili dalsze obserwacje kamer\u0105 bliskiej podczerwieni teleskopu Webba, aby\u00a0zbada\u0107 otoczenie zjawiska. Zauwa\u017cano pojedyncz\u0105, du\u017c\u0105 galaktyk\u0119 z\u00a0\u201eprzecinaj\u0105cym\u201d j\u0105 pasem py\u0142u, wci\u0105\u017c jednak nie\u00a0wiadomo, co\u00a0by\u0142o przyczyn\u0105 tak d\u0142ugo trwaj\u0105cego rozb\u0142ysku. Obserwacje wykluczaj\u0105 teori\u0119 o\u00a0po\u0142\u0105czeniu si\u0119 galaktyk i\u00a0raczej na\u00a0pewno eliminuj\u0105 tez\u0119 m\u00f3wi\u0105c\u0105 o\u00a0rozerwaniu p\u0142ywowym gwiazdy przez czarn\u0105 dziur\u0119. Kolejne hipotezy m\u00f3wi\u0105 o\u00a0interakcji niewielkiej czarnej dziury, kt\u00f3ra \u201epowoli\u201d, sukcesywnie niszczy\u0142aby gwiazd\u0119 czy\u00a0te\u017c o\u00a0czarnej dziurze, kt\u00f3ra po\u0142\u0105czy\u0142aby si\u0119 z\u00a0ods\u0142oni\u0119tym j\u0105drem olbrzymiej gwiazdy, sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z\u00a0helu. &#13;\n<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nZjawiska pod\u00a0nazw\u0105 GRB 250702B wci\u0105\u017c ka\u017ce stawia\u0107 wi\u0119cej pyta\u0144, ni\u017c\u00a0daje odpowiedzi. Wszech\u015bwiat, jak podkre\u015blaj\u0105 sami naukowcy, kolejny raz pokaza\u0142, \u017ce\u00a0skrywa wielkie tajemnice i\u00a0udowodni\u0142, jak ma\u0142o ca\u0142y czas o\u00a0nim wiemy. &#13;\n<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nWi\u0119cej o\u00a0zjawisku: &#13;\n<\/p>\n<ul>&#13;<\/p>\n<li>&#13;<br \/>\nJ. Carney, I. Andreoni, et al., Optical\/Infrared Observations of\u00a0the\u00a0Extraordinary GRB 250702B: A\u00a0Highly Obscured Afterglow in\u00a0a\u00a0Massive Galaxy Consistent with Multiple Possible Progenitors; &#13;\n<\/li>\n<p>&#13;<\/p>\n<li>&#13;<br \/>\nA.J. Levan, A. Martin-Carrillo, et al., The\u00a0Day-long, Repeating GRB 250702B: A\u00a0Unique Extragalactic Transient. &#13;\n<\/li>\n<p>&#13;\n<\/ul>\n<p>&#13;<br \/>\nCzytaj te\u017c:<br \/><a href=\"https:\/\/historia.dorzeczy.pl\/historia-wspolczesna\/813585\/nieznany-obiekt-w-pasie-kuipera-co-znalezli-astronomowie.html\" rel=\"follow nofollow noopener\" data-schema=\"DORZECZY\" data-image=\"https:\/\/img.dorzeczy.pl\/_thumb\/77\/93\/7f4fda82010f9e958e34aee0f444.jpeg\" target=\"_blank\">Nieznany obiekt w\u00a0Pasie Kuipera. Co\u00a0znale\u017ali astronomowie?<\/a>Czytaj te\u017c:<br \/><a href=\"https:\/\/historia.dorzeczy.pl\/starozytnosc\/820487\/czy-w-tym-roku-zobaczymy-gwiazde-betlejemska-co-nia-bedzie.html\" rel=\"follow nofollow noopener\" data-schema=\"DORZECZY\" data-image=\"https:\/\/img.dorzeczy.pl\/_thumb\/32\/31\/2860e7b40e6cd4c6807726575232.jpeg\" target=\"_blank\">Czy w\u00a0tym roku zobaczymy &#8222;gwiazd\u0119 betlejemsk\u0105&#8221;? Co\u00a0ni\u0105 b\u0119dzie?<\/a>Czytaj te\u017c:<br \/><a href=\"https:\/\/historia.dorzeczy.pl\/historia-wspolczesna\/821129\/elektrownia-atomowa-w-budowie-w-likwidacji.html\" rel=\"follow nofollow noopener\" data-schema=\"DORZECZY\" data-image=\"https:\/\/img.dorzeczy.pl\/_thumb\/00\/c1\/5407a53cab76350ec332635cfbba.jpeg\" target=\"_blank\">&#8222;Elektrownia atomowa w\u00a0budowie w\u00a0likwidacji&#8221;<\/a>&#13;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#13; W lipcu ubieg\u0142ego roku naukowcy dostrzegli na\u00a0niebie niezwyk\u0142y rozb\u0142ysk gamma o\u00a0bezprecedensowo d\u0142ugim czasie trwania. Do\u00a0dzi\u015b nie\u00a0wiadomo, co\u00a0to\u00a0jest.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":157796,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[4624,10611,208,31353,98,31354,291,4626,10670,120,118,119,42,38,40,39,41,31352,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-157795","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-anna-szczepanska","9":"tag-astronomia","10":"tag-ciekawostki","11":"tag-czarna-dziura","12":"tag-dorzeczy","13":"tag-grb-250702b","14":"tag-historia","15":"tag-historia-wspolczesna","16":"tag-ludzie","17":"tag-nauka","18":"tag-nauka-i-technika","19":"tag-naukatechnika","20":"tag-pl","21":"tag-poland","22":"tag-polish","23":"tag-polska","24":"tag-polski","25":"tag-rozblysk-gamma","26":"tag-science","27":"tag-science-and-technology","28":"tag-sciencetechnology","29":"tag-technika","30":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115740405194748461","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157795"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157795\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/157796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}