{"id":158008,"date":"2025-12-18T13:46:09","date_gmt":"2025-12-18T13:46:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/158008\/"},"modified":"2025-12-18T13:46:09","modified_gmt":"2025-12-18T13:46:09","slug":"zabojstwo-w-jeleniej-gorze-psycholog-o-sygnalach-ostrzegawczych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/158008\/","title":{"rendered":"Zab\u00f3jstwo w Jeleniej G\u00f3rze. Psycholog o sygna\u0142ach ostrzegawczych"},"content":{"rendered":"

„Moje dziecko zn\u0119ca si\u0119 nad innymi dzie\u0107mi” \u2014 to zdanie, kt\u00f3rego \u017caden rodzi\u0107 nie chcia\u0142by by\u0107 zmuszony wypowiedzie\u0107. Zanim jednak dojdzie do eskalacji przemocy, prawdopodobnie musz\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 jakie\u015b sygna\u0142y ostrzegawcze w zachowaniu dziecka. Trudno sobie wyobrazi\u0107, by taka sytuacja, jaka mia\u0142a miejsce w Jeleniej G\u00f3rze, gdzie prawdopodobnie zab\u00f3jczyni\u0105 11-latki by\u0142a 12-letnia dziewczynka<\/a>, wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d. Na co trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119? <\/p>\n

Martyna G\u00f3ralska: \u2014 Przede wszystkim na to, jak dziecko funkcjonuje w domu. Jak reaguje na zakazy? Czy potrafi poradzi\u0107 sobie z emocjami w codziennych sytuacjach? Czy jest w stanie funkcjonowa\u0107 w ramach ustalonych zasad?<\/p>\n

Mam na my\u015bli sytuacje, w kt\u00f3rych rozmawiamy z dzieckiem o \u017cyciowych sprawach, ustalamy regu\u0142y i obserwujemy, czy jest w stanie ich przestrzega\u0107. Je\u015bli nie potrafi konstruktywnie funkcjonowa\u0107 ju\u017c na poziomie domu, a potem tak\u017ce w szkole \u2014 w relacjach klasowych i r\u00f3wie\u015bniczych \u2014 to s\u0105 to pierwsze sygna\u0142y, \u017ce mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 co\u015b powa\u017cniejszego. Wtedy zdecydowanie trzeba reagowa\u0107.<\/p>\n

W takim razie problem mo\u017ce te\u017c le\u017ce\u0107 po stronie rodzica, kt\u00f3ry nie jest w stanie wyegzekwowa\u0107 zasad albo by\u0107 konsekwentnym.<\/p>\n

Zdecydowanie tak. Kluczowe s\u0105 tutaj kwestie systemowe, czyli to, jak funkcjonuje ca\u0142a rodzina. Problemy z agresj\u0105 i regulacj\u0105 emocji bardzo rzadko bior\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z samego dziecka. Najcz\u0119\u015bciej maj\u0105 przyczyny zewn\u0119trzne \u2014 zwi\u0105zane z tym, jak dzia\u0142a rodzina, jak\u0105 opiek\u0119 dziecko ma zapewnion\u0105.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaburzenia osobowo\u015bciowe czy niepe\u0142nosprawno\u015bci, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na zdolno\u015b\u0107 rozpoznawania emocji \u2014 to s\u0105 czynniki wewn\u0119trzne, na kt\u00f3re dziecko nie ma wp\u0142ywu. Natomiast to, co dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142 dziecka, czyli \u015brodowisko, w kt\u00f3rym funkcjonuje, ma kluczowe znaczenie i realnie kszta\u0142tuje jego emocje oraz zachowania.<\/p>\n

Chcia\u0142abym przytoczy\u0107 relacj\u0119 matki, kt\u00f3ra przy\u0142apa\u0142a swoje dziecko na byciu jednym z prowodyr\u00f3w agresywnych zachowa\u0144 i podzieli\u0142a si\u0119 swoim do\u015bwiadczeniem w komentarzu pod artyku\u0142em o zabiciu 11-latki z Jeleniej G\u00f3ry. Chcia\u0142abym zapyta\u0107 pani\u0105 o ocen\u0119 strategii, kt\u00f3r\u0105 ta matka przyj\u0119\u0142a.<\/p>\n

Dobrze.<\/p>\n

\n

Moja c\u00f3rka kiedy\u015b kogo\u015b skrzywdzi\u0142a \u2014 niefizycznie. Przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do grupy i zacz\u0105\u0142 si\u0119 hejt. Szybko do mnie to dotar\u0142o, du\u017co rozmawiali\u015bmy, t\u0142umaczyli\u015bmy, a ona m\u00f3wi\u0142a, \u017ce nigdy nic by nikomu nie zrobi\u0142a. Tymczasem dziecko, kt\u00f3re gn\u0119bi\u0142a, dostawa\u0142o biegunki ze strachu przed p\u00f3j\u015bciem do szko\u0142y \u2014 ba\u0142o si\u0119, \u017ce j\u0105 tam spotka.<\/p>\n

Gdy c\u00f3rka wr\u00f3ci\u0142a do domu, by\u0142 to pierwszy i jedyny raz w moim \u017cyciu, kiedy uderzy\u0142am j\u0105 pasem. Gdy smarkula mi powiedzia\u0142a „zg\u0142osz\u0119 ci\u0119”, przynios\u0142am walizk\u0119, kaza\u0142am si\u0119 spakowa\u0107 i poda\u0142am telefon: „Dzwo\u0144. Skoro ja nie potrafi\u0119 ci\u0119 wychowa\u0107, niech zrobi to pa\u0144stwo. Mo\u017cesz i\u015b\u0107 do domu dziecka. Ja w swoim domu gnoja trzyma\u0107 nie b\u0119d\u0119”. Ca\u0142a sprawa bardzo szybko si\u0119 zako\u0144czy\u0142a. Zg\u0142oszona zosta\u0142a w szkole, a ustawa Kamilka zrobi\u0142a swoje. Tamto dziecko chodzi dzi\u015b do szko\u0142y spokojnie. Skontaktowa\u0142am si\u0119 te\u017c z rodzicami innych dzieci. Moja c\u00f3rka musia\u0142a stan\u0105\u0107 z t\u0105 rodzin\u0105 twarz\u0105 w twarz i przeprosi\u0107. Prosz\u0119 mi nie pisa\u0107, \u017ce jestem nienormalna \u2014 to \u015bwiat i ludzie s\u0105 dzi\u015b nienormalni.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Pod t\u0105 wypowiedzi\u0105 pojawi\u0142y si\u0119 setki pozytywnych komentarzy i reakcji. Chcia\u0142abym zapyta\u0107 Pani\u0105 wprost: czy w tak skrajnych sytuacjach, gdy dziecko jest ju\u017c sprawc\u0105 agresji wobec innego dziecka, mo\u017cna \u2014 albo wolno \u2014 dyscyplinowa\u0107 je przy u\u017cyciu agresji?<\/p>\n

Warto zrobi\u0107 krok do ty\u0142u i zastanowi\u0107 si\u0119, dlaczego dziecko zareagowa\u0142o agresj\u0105. Sk\u0105d w og\u00f3le bierze si\u0119 u niego taki schemat funkcjonowania? Widzimy bowiem, \u017ce matka, dowiaduj\u0105c si\u0119 o niew\u0142a\u015bciwym zachowaniu dziecka, nie siada z nim, nie rozmawia, nie wyja\u015bnia sytuacji i nie t\u0142umaczy, co zosta\u0142o zrobione niezgodnie z og\u00f3lnie przyj\u0119tymi zasadami, tylko sama reaguje agresj\u0105.<\/p>\n

W tym systemie rodzinnym bardzo wyra\u017anie wida\u0107, wi\u0119c okre\u015blony schemat funkcjonowania. Dziecko obserwuje rodzica i uczy si\u0119 od niego, jak reagowa\u0107. To rodzic jest dla dziecka wzorem. My rodzice nie uczymy dzieci poprzez opowiadanie, ale poprzez pokazywanie, anga\u017cowanie i w\u0142asne reakcje. Je\u015bli dziecko widzi tak\u0105 reakcj\u0119 u matki, to jak ono mia\u0142oby zareagowa\u0107 inaczej? Mo\u017cna wi\u0119c podejrzewa\u0107, \u017ce ca\u0142y schemat funkcjonowania tej rodziny oparty jest na agresji \u2014 przynajmniej tak to wybrzmiewa z tej relacji.<\/p>\n

Czyli w takiej sytuacji problem mo\u017ce zosta\u0107 rozwi\u0105zany wy\u0142\u0105cznie przez instytucje zewn\u0119trzne, skoro sama rodzina nie ma nawet \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce to, co robi, jest z\u0142e?<\/p>\n

Tak. Wida\u0107 tutaj wyra\u017anie brak kompetencji rodzicielskich i umiej\u0119tno\u015bci przerwania pewnych zachowa\u0144. Istnieje wiele instytucji, kt\u00f3re prowadz\u0105 szko\u0142y i warsztaty dla rodzic\u00f3w, podczas kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 takich kompetencji nauczy\u0107. To nie jest tak, \u017ce nie da si\u0119 wp\u0142yn\u0105\u0107 na funkcjonowanie samego rodzica. S\u0105 specjali\u015bci, kt\u00f3rzy z rodzicami pracuj\u0105 i pokazuj\u0105, jakie zachowania s\u0105 adekwatne oraz jak reagowa\u0107 w spos\u00f3b dostosowany do wieku dziecka, bo dzieci na r\u00f3\u017cnych etapach rozwojowych funkcjonuj\u0105 zupe\u0142nie inaczej. Tego naprawd\u0119 mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107. Liczy si\u0119 motywacja wewn\u0119trzna rodzica.<\/p>\n

\n

My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce problem polega na tym, \u017ce rodzice cz\u0119sto nie chc\u0105 si\u0119 uczy\u0107. \u0141atwiej jest zg\u0142osi\u0107 dziecko do pedagoga lub psychologa szkolnego i powiedzie\u0107: „zr\u00f3bcie co\u015b z moim dzieckiem”. Tymczasem dziecko wraca potem do tego samego systemu rodzinnego i dalej funkcjonuje dok\u0142adnie tak samo, jak wcze\u015bniej.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Czy jest mo\u017cliwa sytuacja, w kt\u00f3rej rodzina jest w pe\u0142ni funkcjonalna, ale to tylko i wy\u0142\u0105cznie grupa r\u00f3wie\u015bnicza mo\u017ce nauczy\u0107 dziecko toksycznych schemat\u00f3w?<\/p>\n

\u015arodowisko r\u00f3wie\u015bnicze staje si\u0119 dla dziecka najwa\u017cniejsze mniej wi\u0119cej w okresie adolescencji, czyli mi\u0119dzy 12-17 rokiem \u017cycia. Rola tego rodzica staje si\u0119 mniejsza. Wtedy autorytetem dla m\u0142odego cz\u0142owieka staje si\u0119 r\u00f3wie\u015bnik.<\/p>\n

\n

Niemniej jednak dziecko, kt\u00f3re ma dobry kontakt z rodzicem, przyjdzie i powie, \u017ce co\u015b si\u0119 dzieje, bo wie, \u017ce rodzic przede wszystkim zareaguje.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Nie deprecjonuj\u0119 dziecka, nie nakrzyczy, nie zareaguje agresj\u0105. Wtedy dziecko b\u0119dzie mia\u0142o pewno\u015b\u0107, \u017ce mo\u017ce przyj\u015b\u0107 i o pewnych rzeczach powiedzie\u0107. Rodzic mo\u017ce wtedy zareagowa\u0107 w odpowiednim czasie.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Jakie sygna\u0142y ostrzegawcze mog\u0105 wskazywa\u0107 na problemy dziecka? <\/p>\n

Co mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 agresji u dzieci? <\/p>\n

Jak rodzice mog\u0105 pom\u00f3c dziecku po traumatycznych wydarzeniach? <\/p>\n

Jakie instytucje oferuj\u0105 pomoc dla rodzic\u00f3w w wychowaniu dzieci? <\/p>\n

Na koniec chcia\u0142abym wr\u00f3ci\u0107 do zab\u00f3jstwa w Jeleniej G\u00f3rze. Wiadomo, \u017ce dzieci z tej szko\u0142y zosta\u0142y obj\u0119te pomoc\u0105 psychologiczn\u0105. Na co rodzice powinni szczeg\u00f3lnie zwraca\u0107 uwag\u0119, obserwuj\u0105c swoje dzieci po tak traumatycznym wydarzeniu? <\/p>\n

Przede wszystkim na nastr\u00f3j jak dziecka, na jego zachowanie, na zmiany w tych dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach. Czy dziecko nie p\u0142acze, nie jest smutne, nie wida\u0107 objaw\u00f3w l\u0119kowych, obgryzania paznokci, zamykania si\u0119 w pokoju, trudno\u015bci ze snem, brakiem apetytu czy brakiem relacji r\u00f3wie\u015bniczych?<\/p>\n

Podstawa to obserwacja stanu psychicznego, tego, czy dziecko na przyk\u0142ad nagle nie przesta\u0142o rozmawia\u0107 o jakich\u015b sytuacjach, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 dla niego trudne. No i tak naprawd\u0119 to chyba to jest g\u0142\u00f3wna rzecz, o kt\u00f3rej rodzice powinni pami\u0119ta\u0107. Je\u017celi pojawi si\u0119 jakikolwiek objaw tego, \u017ce dziecko zaczyna inaczej funkcjonowa\u0107, to nale\u017cy zg\u0142asza\u0107 si\u0119 do specjalisty. Jest naprawd\u0119 wielu specjalist\u00f3w, w sektorze prywatnym, ale r\u00f3wnie\u017c bezp\u0142atnie pomagaj\u0105 m\u0142odym ludziom. Jest du\u017co poradni, pierwszego poziomu referencyjnego, drugiego poziomu referencyjnego, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, do kt\u00f3rych mo\u017cna zg\u0142osi\u0107 si\u0119 z dzieckiem i uzyska\u0107 fachow\u0105 pomoc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Moje dziecko zn\u0119ca si\u0119 nad innymi dzie\u0107mi” \u2014 to zdanie, kt\u00f3rego \u017caden rodzi\u0107 nie chcia\u0142by by\u0107 zmuszony wypowiedzie\u0107.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":158009,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[2322,32,33,36,37,27,30648,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,8873,26],"class_list":{"0":"post-158008","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-agresja","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-jelenia_gora","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-pl","23":"tag-poland","24":"tag-polish","25":"tag-polska","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-warto_wiedziec","31":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115740880694787411","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=158008"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158008\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=158008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=158008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=158008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}