Bran\u017ca koncertowa dawno ju\u017c wyliza\u0142a rany po pandemii. Lockdownowa trauma, a nast\u0119pnie spektakularna hossa koncertowa wprowadzi\u0142a firmy odpowiedzialne za techniczne aspekty koncert\u00f3w na wy\u017cszy poziom. Sprawne wej\u015bcie, o\u015bwietlenie, wyra\u017any d\u017awi\u0119k i ogromna scena to efekt pracy setek os\u00f3b, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 w cieniu gwiazd. \u2014 Przed typowym stadionowym koncertem dooko\u0142a sceny pracuje od 130 do 150 os\u00f3b. Liczymy w tym zar\u00f3wno specjalist\u00f3w od d\u017awi\u0119ku i o\u015bwietlenia, jak i student\u00f3w, kt\u00f3rzy pchaj\u0105 case\u2019y ze sprz\u0119tem i stawiaj\u0105 rusztowania sceniczne \u2014 t\u0142umaczy Onetowi Robert, od 11 lat w bran\u017cy.<\/p>\n
Robert ma 27 lat. Od zawsze czu\u0142 w sobie pasj\u0119 do muzyki, dlatego postanowi\u0142 zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do niej poprzez organizacj\u0119 wydarze\u0144. Dla tej pracy rzuci\u0142 nawet szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 i zacz\u0105\u0142 pojawia\u0107 si\u0119 za kulisami muzycznych wydarze\u0144 jako stagehand, czyli pracownik sceniczny. Dzi\u015b pracuje przy tworzeniu najwi\u0119kszych scen w Polsce i Europie i jest odpowiedzialny za opraw\u0119 wizualn\u0105 koncert\u00f3w.<\/p>\n
\u2014 Dla przyk\u0142adu scen\u0119 na Stadionie \u015al\u0105skim przed koncertem Dawida Podsiad\u0142o stawiamy w ci\u0105gu 3-4 dni. Rozbi\u00f3rka jest zawsze kr\u00f3tsza. Wszystkim zale\u017cy na czasie, bo wynajem takich miejsc liczony jest w dobach \u2014 s\u0142ysz\u0119.<\/p>\n
Pandemia przynios\u0142a chwilowy kryzys w bran\u017cy, jednak d\u0142ugoterminowo wymusi\u0142a na krajowych organizatorach nowe warunki wsp\u00f3\u0142pracy z podwykonawcami. W trakcie lockdownu do\u015bwiadczeni pracownicy, nad kt\u00f3rymi ci\u0105\u017cy\u0142y zobowi\u0105zania rodzinne i kredyty hipoteczne, zacz\u0119li zmienia\u0107 bran\u017c\u0119.<\/p>\n
\u2014 Masa os\u00f3b pomy\u015bla\u0142a: „umiem pracowa\u0107 na linach, nie musz\u0119 pracowa\u0107 w event\u00f3wce, kt\u00f3r\u0105 za chwil\u0119 mog\u0105 znowu zamkn\u0105\u0107”. Dla tych, kt\u00f3rzy przetrwali w bran\u017cy pandemi\u0119, stawki wystrzeli\u0142y dwukrotnie \u2014 s\u0142ysz\u0119.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c warto\u015b\u0107 polskiego rynku fonograficznego ro\u015bnie w ka\u017cdym kolejnym roku. Po raz pierwszy w historii Polska znalaz\u0142a si\u0119 w gronie dwudziestu najwi\u0119kszych rynk\u00f3w muzycznych \u015bwiata<\/a>.<\/p>\n Du\u017ce zmiany przynios\u0142o zainteresowanie rodzimymi wykonawcami. Zjawisko to znajduj\u0119 potwierdzenie w statystykach. 80 na 100 najpopularniejszych utwor\u00f3w w serwisach streamingowych to piosenki polskich artyst\u00f3w.<\/p>\n Zape\u0142nianie wielkich aren przesta\u0142o by\u0107 domen\u0105 zagranicznych artyst\u00f3w. Dawida Podsiad\u0142o czy Sanah wyprzedaj\u0105 swoje najwi\u0119ksze koncerty w kilka minut, mimo tego decyduj\u0105 si\u0119 wyst\u0119powa\u0107 dwa dni z rz\u0119du na tych samych obiektach. Aby zobrazowa\u0107 fenomen, nale\u017cy przytoczy\u0107 kilka liczb. Dwa wyst\u0119py Dawida Podsiad\u0142y w 2024 r. na Stadionie \u015al\u0105skim w Chorzowie \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y prawie 180 tys. fan\u00f3w, z kolei ca\u0142a trasa artysty zgromadzi\u0142a \u0142\u0105cznie p\u00f3\u0142 miliona widz\u00f3w.<\/p>\n Jak wygl\u0105da koncertowa infrastruktura od drugiej strony? Firmy odpowiedzialne za polskie trasy zagranicznych gwiazd wynajmuj\u0105 jedynie sceny od lokalnych firm, poniewa\u017c koszt transportu stali pomi\u0119dzy krajami jest zbyt wysoki. Za reszt\u0119 produkcji, czyli \u015bwiat\u0142a i nag\u0142o\u015bnienie, odpowiadaj\u0105 zagraniczne firmy, kt\u00f3re towarzyszom swoim artystom w trasie.<\/p>\n Do tej pory polskie firmy nie odczuwa\u0142y presji na inwestowanie w sprz\u0119t. Dzi\u015b sytuacja wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. \u2014 Popularno\u015b\u0107 polskich raper\u00f3w i artyst\u00f3w pokroju Sanah i Podsiad\u0142o zupe\u0142nie zmieni\u0142o bran\u017c\u0119. Pojawi\u0142o si\u0119 mn\u00f3stwo pieni\u0119dzy i zapotrzebowania na najnowszy sprz\u0119t. Nikogo ju\u017c nie dziwi, \u017ce polska firma dysponuje lamp\u0105 Vari-Lite VL 3600 za 19 tys. dolar\u00f3w \u2014 zauwa\u017ca Robert.<\/p>\n Jednak bran\u017ca koncertowa nie ko\u0144czy si\u0119 na artystach i promotorach wydarze\u0144. W przygotowaniu koncertu bierze udzia\u0142 armia do\u015bwiadczonych pracownik\u00f3w i pracowniczek. Zaczynaj\u0105c od obs\u0142ugi technicznej scen, przez osoby odpowiedzialne za o\u015bwietlenie i d\u017awi\u0119k, ko\u0144cz\u0105c na ochronie. Cho\u0107 to zaledwie kilka element\u00f3w koncertowej machiny.<\/p>\n \u2014 W tej bran\u017cy umowy o prac\u0119 nie istniej\u0105. Wszystko jest oparte na dzia\u0142alno\u015bci, na fakturowaniu si\u0119. Przed pandemi\u0105 popularne by\u0142o pracowanie na czarno, ale lockdown wszystko zmieni\u0142 \u2014 zauwa\u017ca Robert.<\/p>\n Podzia\u0142 na czas przed i po pandemii przewija si\u0119 w naszej rozmowie bardzo cz\u0119sto. W ocenie Roberta czas lockdownu ucywilizowa\u0142 bran\u017c\u0119. Na rynku pozostali najwi\u0119ksi gracze, kt\u00f3rzy musieli dostosowa\u0107 si\u0119 nowych warunk\u00f3w.<\/p>\n Dobrze pami\u0119tam czasy, kiedy zdarza\u0142a si\u0119 praca po 48-godzin przy budowaniu sceny. Dochodzi\u0142o do dramatycznych sytuacji. Pracownik techniczny spad\u0142 z rusztowania na stadionie. Jako \u017ce pracowa\u0142 na czarno, to kilku ch\u0142opak\u00f3w wynios\u0142o go poza stadion i zadzwoni\u0142o po karetk\u0119. Teraz to jest praktycznie nie do pomy\u015blenia<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 zdradza.<\/p>\n Obecnie niemal wszyscy pracownicy w bran\u017cy eventowej prowadz\u0105 jednoosobowe dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze.<\/a> \u2014 Jeste\u015bmy najemnikami, prowadz\u0105cymi w\u0142asne firmy. To, ile i jak zarabiasz, zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od ciebie \u2014 m\u00f3wi Robert.<\/p>\n Jego zdaniem taka forma wsp\u00f3\u0142pracy odpowiada warunkom pracy technik\u00f3w scenicznych. Jest to zwi\u0105zane z nieregularnymi godzinami, w kt\u00f3rych musz\u0105 wykonywa\u0107 swoje zadania. Jednak ten system ma te\u017c swoje wady.<\/p>\n \u2014 Mog\u0119 ci zagwarantowa\u0107, \u017ce nie by\u0142e\u015b na koncercie, na kt\u00f3rym w trakcie budowania sceny nie pojawi\u0142a si\u0119 ani jedna kreska \u2014 \u015bmieje si\u0119 Robert i dodaje. \u2014 Ka\u017cdy pracownik, jako firma, zobowi\u0105zuje si\u0119 do wykonania us\u0142ugi i tak naprawd\u0119 nikogo za bardzo nie obchodzi, w jakim stanie wykonam t\u0119 us\u0142ug\u0119. Dop\u00f3ki wszystko jest dobrze i nie dojdzie do wypadku, ka\u017cdy umywa r\u0119ce \u2014 s\u0142ysz\u0119.<\/p>\n \u2014 My wszyscy gramy do jednej bramki. Ka\u017cdemu zale\u017cy, \u017ceby event by\u0142 gotowy na konkretn\u0105 godzin\u0119. Przyjazd policji albo Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy nie jest nikomu na r\u0119k\u0119 \u2014 dodaje.<\/p>\n Robert wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c z klientami w Anglii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych. Pytam, jak tam wygl\u0105da sytuacja pracownik\u00f3w technicznych.<\/p>\n \u2014 W por\u00f3wnaniu z tymi rynkami Polska to wci\u0105\u017c wolna amerykanka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 aspekt\u00f3w pracy technik\u00f3w jest tam unormowana, bo pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105 zwi\u0105zki zawodowe, kt\u00f3re walcz\u0105 z patologiami \u2014 odpowiada.<\/p>\n \u2014 Dzi\u015b najwygodniej jest pracowa\u0107 przez jedn\u0105 z du\u017cych firmy outsourcingowych, kt\u00f3ra oferuje umowy i zapewniaj\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 zlece\u0144. Z czasem, za po\u015brednictwem tych firm, mo\u017cna otrzyma\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 szkole\u0144 i kurs\u00f3w. Kiedy zaczynasz u nich prac\u0119, dostajesz w PDF-ie podr\u0119cznik, spotka\u0142em si\u0119 nawet ze s\u0142ownikami bran\u017cowymi \u2014 zauwa\u017ca.<\/p>\n\n