![\"Zmiany](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/1fcd131b8f73c7-948-568-0-270-4000-2399.jpg\")
fot. Andrzej Hulimka \/ \/\u00a0FORUM<\/p>\nNie przewiduje si\u0119 innego rozwi\u0105zania jak wyznaczenie zamiennika WIBOR rozporz\u0105dzeniem \u2013 poinformowa\u0142o Ministerstwo Finans\u00f3w w odpowiedzi na pytania PAP. Resort nie wyklucza tak\u017ce ujemnego wska\u017anika koryguj\u0105cego dla zamiennika WIBOR przy starych umowach kredytowych.<\/p>\n
fot. Andrzej Hulimka \/ \/\u00a0FORUM<\/p>\n
Trwa proces reformy wska\u017anik\u00f3w referencyjnych, s\u0142u\u017c\u0105cych do ustalania oprocentowania m.in. kredyt\u00f3w hipotecznych. Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wska\u017anik\u00f3w referencyjnych wyznaczy\u0142a wska\u017anik POLSTR jako ten, kt\u00f3ry zast\u0105pi WIBOR w roli g\u0142\u00f3wnego wska\u017anika referencyjnego. Wprowadzenie nowego wska\u017anika m.in. do um\u00f3w kredytowych ma odby\u0107 si\u0119 rozporz\u0105dzeniem. Pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy, \u017ce wyznaczenie nowego wska\u017anika powinno zosta\u0107 zapisane w ustawie, jednak z odpowiedzi MF wynika, \u017ce to rozwi\u0105zanie zosta\u0142o odrzucone.<\/p>\n
\u201e(\u2026) Delegacja ustawowa by\u0142a przedmiotem analiz w ramach szerokiego i \u015bci\u015ble uregulowanego procesu legislacyjnego, co mo\u017cna zweryfikowa\u0107 na stronie Rz\u0105dowego Centrum Legislacji. Obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy prawne (\u2026) ustanawiaj\u0105 tak\u017ce ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw instytucji finansowych (MFiG) jako krajowy w\u0142a\u015bciwy organ pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego uprawniony do wyznaczenia zamiennika, zgodnie z art. 23c unijnego Rozporz\u0105dzenia BMR (\u2026). Aktualnie nie przewiduje si\u0119 zatem innego rozwi\u0105zania, jak wyznaczenie zamiennika w drodze rozporz\u0105dzenia, co wprost wynika z powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w prawnych (\u2026)\u201d \u2013 napisa\u0142o Ministerstwo Finans\u00f3w w odpowiedzi na pytania PAP.<\/p>\n
Rozporz\u0105dzenie BMR (Benchmark Regulation) to unijna regulacja, kt\u00f3ra ustanawia ramy prawne dla tworzenia i nadzoru nad wska\u017anikami referencyjnymi. W\u015br\u00f3d cel\u00f3w rozporz\u0105dzenia by\u0142a m.in. poprawa jako\u015bci wska\u017anik\u00f3w, czyli oparcie ich na rzeczywistych danych transakcyjnych. Dlatego te\u017c wska\u017anik POLSTR oparty jest na rzeczywistych danych o transakcjach przeprowadzonych przez ca\u0142y dzie\u0144, dokonanych na depozytach typu overnight, kt\u00f3re nast\u0119pnie s\u0105 przeliczane \u201ena przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d. Inaczej jest w przypadku wska\u017anik\u00f3w takich jak WIBOR, gdzie pod uwag\u0119 brane s\u0105 zar\u00f3wno rzeczywiste transakcje (cho\u0107 dotyczy to transakcji w okre\u015blonym czasie w ramach tzw. fixingu), jak i prognozy (gdy nie ma transakcji w danym zakresie czasowym).<\/p>\n
\u201e(\u2026) Zamiennik wskazany w rozporz\u0105dzeniu MFiG b\u0119dzie mia\u0142 zatem zastosowanie do ju\u017c zawartych (a nie nowych) um\u00f3w i instrument\u00f3w finansowych, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do wska\u017anika WIBOR (\u2026), kt\u00f3rego opracowywanie zostanie zaprzestane, i nie maj\u0105 \u017cadnych, b\u0105d\u017a maj\u0105 niew\u0142a\u015bciwe klauzule awaryjne oraz nie zosta\u0142y pomy\u015blnie renegocjowane. Istot\u0105 wyznaczenia zamiennika (o ile, zgodnie z ustawow\u0105 procedur\u0105, jego wyznaczenie zostanie uznane za konieczne) jest zachowanie ci\u0105g\u0142o\u015bci obowi\u0105zuj\u0105cych um\u00f3w i instrument\u00f3w, co jest dzia\u0142aniem prostabilno\u015bciowym (\u2026)\u201d \u2013 poinformowa\u0142 resort finans\u00f3w.<\/p>\n
Chodzi o to, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 instytucji finansowych w umowach kredytowych ju\u017c zapisa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany wska\u017anika referencyjnego w sytuacji, kiedy dojdzie do zaprzestania publikacji WIBOR. Jednak du\u017ca liczba um\u00f3w nie posiada takich zapis\u00f3w. I cho\u0107 umowy takie mog\u0105 zosta\u0107 aneksowane w zakresie stosowania, to w sytuacji, gdy nie dojdzie to takiego porozumienia mi\u0119dzy stronami, dojdzie do zamiany wska\u017anika drog\u0105 rozporz\u0105dzenia.<\/p>\n
\u201eW pierwszej kolejno\u015bci, w ka\u017cdym przypadku zachowana jest zatem zasada swobody um\u00f3w (to strony decyduj\u0105 o wyborze wska\u017anika zast\u0119pczego podpisuj\u0105c dan\u0105 umow\u0119 wraz z odpowiedni\u0105 klauzul\u0105 awaryjn\u0105 b\u0105d\u017a aneks do umowy). Zakres zastosowania zamiennika wynika wprost z bezpo\u015brednio obowi\u0105zuj\u0105cego unijnego Rozporz\u0105dzenia BMR \u2013 ustawodawstwo krajowe nie mo\u017ce go modyfikowa\u0107\u201d \u2013 czytamy w odpowiedzi MF.<\/p>\n
Rozporz\u0105dzenie ministra finans\u00f3w i gospodarki nie tylko b\u0119dzie dotyczy\u0107 wyznaczenie nowego wska\u017anika referencyjnego, kt\u00f3ry zast\u0105pi WIBOR w umowach, ale tak\u017ce dodatkowego tzw. spreadu koryguj\u0105cego. Chodzi o unikni\u0119cie sytuacji, kiedy wskutek zmiany wska\u017anika dochodzi do wyra\u017anej zmiany wysoko\u015bci wyliczanych na jego podstawie np. rat kredytowych, wskutek czego klient musi p\u0142aci\u0107 wi\u0119cej ni\u017c do tej pory (je\u015bli nowy wska\u017anik jest wy\u017cszy) lub bank uzyskuje ni\u017csze wp\u0142ywy z rat (je\u015bli nowy wska\u017anik jest wy\u017cszy). I o ile sam wska\u017anik oraz wysoko\u015b\u0107 spreadu koryguj\u0105cego ma zosta\u0107 wyznaczony rozporz\u0105dzeniem, to rz\u0105d zamierza ustawowo zapisa\u0107, \u017ce spread mo\u017ce stanowi\u0107 trzeci \u2013 poza wska\u017anikiem referencyjnym oraz mar\u017c\u0105 banku \u2013 element oprocentowania kredytu hipotecznego. Taki zapis ma zosta\u0107 wprowadzony do prawa przez ustaw\u0119 o zmianie niekt\u00f3rych ustaw w celu rozwoju rynku finansowego oraz zwi\u0119kszenia stabilno\u015bci finansowej na tym rynku, kt\u00f3ra zosta\u0142a ju\u017c wpisana do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministr\u00f3w.<\/p>\n
\u201e(\u2026) taki spread by\u0142 ju\u017c wyznaczony chocia\u017cby dla zamiennik\u00f3w za LIBOR CHF. Jego dodawanie do zamiennika przewiduj\u0105 przepisy Rozporz\u0105dzenia BMR. Chcemy, aby wypracowane ostatecznie rozwi\u0105zania by\u0142y zgodne z tymi, kt\u00f3re s\u0105 powszechnie znane, stosowane i uznane przez rynki na ca\u0142ym \u015bwiecie. Spread, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 ostatecznie wskazany w rozporz\u0105dzeniu MFiG, b\u0119dzie najpierw zaproponowany przez KNF w stanowisku, a nast\u0119pnie szczeg\u00f3\u0142owo analizowany przez Komitet Stabilno\u015bci Finansowej (\u2026), kt\u00f3ry wyda rekomendacj\u0119 w tym zakresie\u201d \u2013 czytamy w odpowiedziach MF.<\/p>\n
POLSTR dro\u017cszy od WIBOR-u. Konieczny ujemny spread?<\/p>\n
W dotychczas stosowanych umowach kredytu o oprocentowaniu zmiennym, kt\u00f3re s\u0105 oparte o wska\u017anik WIBOR, zazwyczaj stosuje si\u0119 wska\u017anik trzymiesi\u0119czny, czyli WIBOR 3M, ewentualnie \u2013 cho\u0107 rzadziej \u2013 wska\u017anik sze\u015bciomiesi\u0119czny (WIBOR 6M). Ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce POLSTR oparty jest na rzeczywistych transakcjach, oznacza to, \u017ce analogiczne odmiany tego wska\u017anika dla tych okres\u00f3w s\u0105 obecnie wy\u017csze ni\u017c WIBOR 3M czy WIBOR 6M. Na przyk\u0142ad WIBOR 3M z 17 grudnia 2025 r. mia\u0142 wysoko\u015b\u0107 4,04 proc., tymczasem POLSTR 3M \u2013 prawie 4,22 proc., a wi\u0119c by\u0142 wy\u017cszy o 0,17 pkt. proc. WIBOR 6M tego samego dnia mia\u0142 warto\u015b\u0107 3,92 proc., podczas gdy POLSTR 6M wynosi\u0142 prawie 4,57 proc., a wi\u0119c r\u00f3\u017cnica wynosi\u0142a 0,65 pkt. proc. Gdyby dosz\u0142o do zamiany wska\u017anik\u00f3w na zasadzie analogii \u2013 czyli POLSTR 3M zast\u0105pi\u0142by WIBOR 3M itd., to dla klient\u00f3w bank\u00f3w oznacza\u0142oby to podwy\u017ck\u0119 raty. To za\u015b sugeruje, \u017ce w takim przypadku powinien zosta\u0107 zastosowany ujemny spread koryguj\u0105cy.<\/p>\n
\u201eSpread mo\u017ce by\u0107 dodatni, zerowy, ujemny – w zale\u017cno\u015bci od wylicze\u0144 r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy wska\u017anikiem zast\u0119powanym a zast\u0119puj\u0105cym oraz momentu zamro\u017cenia spreadu. W swoich dzia\u0142aniach chcemy pozosta\u0107 sp\u00f3jni z analogicznymi procesami, co wzmacnia przewidywalno\u015b\u0107 i wiarygodno\u015b\u0107 polskiego rynku w\u015br\u00f3d inwestor\u00f3w oraz instytucji mi\u0119dzynarodowych\u201d \u2013 czytamy w odpowiedziach Ministerstwa Finans\u00f3w. \u2013 \u201eProcedura prawna wyznaczenia zamiennika zosta\u0142a skonstruowana tak, \u017ceby ze wzgl\u0119du na wag\u0119 tematu i skal\u0119 stosowania wska\u017anika, zaanga\u017cowa\u0107 w ni\u0105 wszystkie instytucje sieci bezpiecze\u0144stwa finansowego \u2013 by wypracowane ostatecznie rozwi\u0105zanie by\u0142o s\u0142uszne i najbardziej optymalne\u201d \u2013 czytamy tak\u017ce.<\/p>\n
Innym rozwi\u0105zaniem by\u0142oby wyznaczenie jako zamiennika WIBOR 3M i 6M wska\u017anika POLSTR 1M. O tym, \u017ce to powinien by\u0107 wska\u017anik preferowany w umowach, m\u00f3wi\u0142 w czwartek prezes Zwi\u0105zku Bank\u00f3w Polskich i przewodnicz\u0105cy Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wska\u017anik\u00f3w referencyjnych Tadeusz Bia\u0142ek.<\/p>\n
– Tak jak przy WIBOR-ze mieli\u015bmy najcz\u0119\u015bciej do czynienia z 3-miesi\u0119cznym tenorem, tak na pewno przy POLSTR b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia w wi\u0119kszo\u015bci z jednomiesi\u0119cznym tenorem \u2013 powiedzia\u0142 Tadeusz Bia\u0142ek podczas konferencji ZBP. – Podkre\u015blam jeszcze raz, dzisiaj nie mog\u0119 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce tak b\u0119dzie, ale prace ku temu zmierzaj\u0105, aby by\u0142 to jednomiesi\u0119czny tenor \u2013 m\u00f3wi\u0142 tak\u017ce.<\/p>\n
Zastrzeg\u0142 jednak, \u017ce je\u015bli chodzi o zamian\u0119 wska\u017anika w starych umowach, to \u201ejaki tam b\u0119dzie tenor przyj\u0119ty, jeszcze za wcze\u015bnie, \u017ceby o tym m\u00f3wi\u0107\u201d.<\/p>\n
Wska\u017anik POLSTR 1M wynosi\u0142 17 grudnia 3,9 proc., a wi\u0119c by\u0142 jedynie nieznacznie ni\u017cszy od wska\u017anika WIBOR 3M i prawie na takim samym poziomie jak WIBOR 6M.<\/p>\n
Prace nad reform\u0105 wska\u017anik\u00f3w na \u015bwiecie zacz\u0119\u0142y si\u0119 po tym, jak wykryto manipulacje globalnych bank\u00f3w na wska\u017aniku LIBOR. Wtedy zdecydowano si\u0119 na przej\u015bcie na tzw. wska\u017aniki risk free, a wi\u0119c oparte na rzeczywistych transakcjach, bez uwzgl\u0119dniania m.in. prognoz. W efekcie w UE przyj\u0119te zosta\u0142o rozporz\u0105dzenie BMR, kt\u00f3re wskaza\u0142o tego typu wska\u017aniki jako preferowane.<\/p>\n
Pod koniec kwietnia 2022 r. \u00f3wczesny premier Mateusz Morawiecki zapowiada\u0142 plan pomocy kredytobiorcom. Jednym z jego element\u00f3w by\u0142o zast\u0105pienie WIBOR-u \u201ebardziej przejrzystym, transparentnym i sprawiedliwym mechanizmem kalkulowania koszt\u00f3w kredytu\u201d. Celem by\u0142o, by nowy wska\u017anik obowi\u0105zywa\u0142 od pocz\u0105tku 2023 r. i bazowa\u0142 na depozytach overnight. Rozwi\u0105zanie to mia\u0142o by\u0107 \u201eznacz\u0105co bardziej korzystne dla wszystkich kredytobiorc\u00f3w\u201d, a z przedstawionej w\u00f3wczas prezentacji wynika\u0142o, \u017ce spowoduje spadek wysoko\u015bci rat kredytobiorc\u00f3w w sumie o oko\u0142o 1 mld z\u0142.<\/p>\n
Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wska\u017anik\u00f3w referencyjnych (NGR) zosta\u0142a powo\u0142ana w 2022 r. w zwi\u0105zku z reform\u0105 wska\u017anik\u00f3w referencyjnych w Polsce. Jej celem jest przygotowanie \u201emapy drogowej\u201d oraz harmonogramu dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych sprawnemu i bezpiecznemu wdro\u017ceniu poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w procesu prowadz\u0105cego do zast\u0105pienia wska\u017anika referencyjnego stopy procentowej WIBOR nowym wska\u017anikiem referencyjnym. W pracach grupy udzia\u0142 bior\u0105 przedstawiciele m.in. MF, NBP, KNF, BFG, PFR, GPW oraz wiod\u0105cych bank\u00f3w komercyjnych.<\/p>\n
W trakcie prac Grupy nad reform\u0105 wska\u017anik\u00f3w najpierw wybrano inny indeks \u2013 WIRON, kt\u00f3ry oparty by\u0142 na depozytach instytucji finansowych oraz du\u017cych firm. W ubieg\u0142ym roku po przegl\u0105dzie propozycji indeks\u00f3w podj\u0119to decyzj\u0119 o rezygnacji z WIRON-u na rzecz POLSTR. Grupa wypracowa\u0142a tzw. map\u0119 drogow\u0105, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 od stycznia 2028 r. na rynku nie powinno by\u0107 \u017cadnych um\u00f3w opartych na WIBOR-ze. <\/p>\n
Marek Siudaj, Jacek Stankiewicz (PAP)<\/p>\n
ms\/ malk\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie przewiduje si\u0119 innego rozwi\u0105zania jak wyznaczenie zamiennika WIBOR rozporz\u0105dzeniem \u2013 poinformowa\u0142o Ministerstwo Finans\u00f3w w odpowiedzi na pytania…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":160744,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-160743","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115748721587510677","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160743\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}