{"id":160852,"date":"2025-12-20T00:48:12","date_gmt":"2025-12-20T00:48:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/160852\/"},"modified":"2025-12-20T00:48:12","modified_gmt":"2025-12-20T00:48:12","slug":"pierwsza-taka-mapa-wszechswiata-powstawala-przez-pol-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/160852\/","title":{"rendered":"Pierwsza taka mapa wszech\u015bwiata. Powstawa\u0142a przez p\u00f3\u0142 roku"},"content":{"rendered":"<p>NASA przedstawi\u0142a w\u0142a\u015bnie efekty pracy teleskopu SPHEREx, kt\u00f3ry od marca tworzy\u0142 absolutnie wyj\u0105tkow\u0105 map\u0119 kosmosu. Urz\u0105dzenie zarejestrowa\u0142o ca\u0142e niebo w\u00a0102 odcieniach podczerwieni, niedost\u0119pnych dla ludzkiego oka. Dzi\u0119ki tej mapie naukowcy b\u0119d\u0105 mogli zabra\u0107 si\u0119 za badanie rozk\u0142adu galaktyk we wszech\u015bwiecie oraz kluczowych sk\u0142adnik\u00f3w \u017cycia w\u00a0Drodze Mlecznej.<\/p>\n<p>Zebrane dane pozwol\u0105 analizowa\u0107, jak ewoluowa\u0142y galaktyki na przestrzeni blisko 14 mld lat. Zyskujemy te\u017c now\u0105 wiedz\u0119 na temat tego, jak wczesne zjawiska po Wielkim Wybuchu wp\u0142yn\u0119\u0142y na kszta\u0142towanie si\u0119 miliard\u00f3w galaktyk. SPHEREx jest narz\u0119dziem, kt\u00f3re pomaga zrozumie\u0107 schematy rozmieszczenia materii w\u00a0trzech wymiarach przestrzeni kosmicznej.<\/p>\n<p>&#8222;To niesamowite, ile uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 informacji przez zaledwie sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy \u2014\u00a0te dane b\u0119d\u0105 szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe w\u00a0po\u0142\u0105czeniu z\u00a0wynikami naszej pozosta\u0142ej misji&#8221; \u2013\u00a0podkre\u015bla Shawn Domagal-Goldman, szef dzia\u0142u astrofizyki w\u00a0NASA. SPHEREx codziennie wykonuje a\u017c 3600 zdj\u0119\u0107, tworz\u0105c stopniowo obraz ca\u0142ego nieba.<\/p>\n<p>Proces mapowania rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w\u00a0maju, a\u00a0pierwsza mozaika ca\u0142ego nieba by\u0142a gotowa w\u00a0grudniu. W\u00a0trakcie dwuletniej misji powstan\u0105 jeszcze trzy takie mapy, co podniesie czu\u0142o\u015b\u0107 pomiar\u00f3w. Ca\u0142o\u015b\u0107 surowych danych udost\u0119pniono naukowcom i\u00a0wszystkim zainteresowanym.<\/p>\n<p>Specjalnie zaprojektowane detektory SPHEREx rozdzielaj\u0105 \u015bwiat\u0142o na 102 odcienie, co daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 bardzo szerokiej spektroskopii. Instrument jest w\u00a0stanie przyporz\u0105dkowa\u0107 ka\u017cdemu fragmentowi nieba unikaln\u0105 informacj\u0119 w\u00a0wielu zakresach fal podczerwonych. Ta funkcjonalno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cnia SPHEREx od wcze\u015bniejszych misji obserwacyjnych.<\/p>\n<p>Stworzony w\u00a0ten spos\u00f3b tr\u00f3jwymiarowy atlas wszech\u015bwiata pozwoli naukowcom dok\u0142adnie bada\u0107 procesy powstawania galaktyk i\u00a0zagadkowe zjawisko inflacji po Wielkim Wybuchu. SPHEREx ma istotny wk\u0142ad w\u00a0odkrywanie kosmicznej historii i\u00a0analiz\u0119 rozmieszczenia galaktyk na przestrzeni miliard\u00f3w lat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"NASA przedstawi\u0142a w\u0142a\u015bnie efekty pracy teleskopu SPHEREx, kt\u00f3ry od marca tworzy\u0142 absolutnie wyj\u0105tkow\u0105 map\u0119 kosmosu. Urz\u0105dzenie zarejestrowa\u0142o ca\u0142e&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":160853,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-160852","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115749145982976986","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160852"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160852\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}