{"id":161079,"date":"2025-12-20T06:51:10","date_gmt":"2025-12-20T06:51:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/161079\/"},"modified":"2025-12-20T06:51:10","modified_gmt":"2025-12-20T06:51:10","slug":"ulubione-mieso-polakow-rakotworcze-jak-azbest-i-arszenik-dietetyk-wyjasnia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/161079\/","title":{"rendered":"Ulubione mi\u0119so Polak\u00f3w rakotw\u00f3rcze jak azbest i arszenik. Dietetyk wyja\u015bnia"},"content":{"rendered":"<ul class=\"ods-m-bullet-list\">\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--bold\"> \u2014 W uproszczeniu przetworzone mi\u0119so to po prostu w\u0119dliny (kie\u0142basy, szynki, salami, boczek, par\u00f3wki, konserwy mi\u0119sne). M\u00f3wi\u0105c konkretnie, to mi\u0119so poddawane jakimkolwiek zabiegom, np. soleniu, peklowaniu, w\u0119dzeniu, fermentacji \u2014 t\u0142umaczy dietetyk dr Saj\u00f3r  <\/li>\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--bold\"> Spo\u017cywanie 50 g przetworzonego mi\u0119sa dziennie zwi\u0119ksza ryzyko raka jelita grubego o 18 proc., podobny zwi\u0105zek obserwowano r\u00f3wnie\u017c w przypadku innych nowotwor\u00f3w <\/li>\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--bold\"> Dietetyk: \u2014 Je\u017celi raz na jaki\u015b czas zjemy plasterek szynki czy kie\u0142basy podsuszanej, nie jest to du\u017cy problem. Gorzej, je\u015bli w\u0119dliny b\u0119dziemy jadali codziennie <\/li>\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--bold\"> Chcesz opowiedzie\u0107 swoj\u0105 histori\u0119 dotycz\u0105c\u0105 choroby nowotworowej, objaw\u00f3w, bada\u0144, a mo\u017ce pragniesz podzieli\u0107 si\u0119 opini\u0105? Napisz do autorki: monika.mikolajska@medonet.pl  <\/li>\n<li class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--bold\"> <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/#utm_source=detal&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=back_to_onet_bullet\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Wi\u0119cej informacji znajdziesz na stronie g\u0142\u00f3wnej Onetu<\/a> <\/li>\n<li id=\"ods-a-bullet-czat-ai-summary\" data-section=\"ochat-summary-link\" class=\"ods-a-bullet ods-a-bullet--czatai\"> <a href=\"#\"><br \/>\n    Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a skr\u00f3t artyku\u0142u<br \/>\n<\/a> <\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Monika Miko\u0142ajska\/ Medonet: Przetworzone mi\u0119so od lat jest na li\u015bcie WHO w\u015br\u00f3d najbardziej rakotw\u00f3rczych czynnik\u00f3w obok, azbestu i arszeniku (arsenu). To brzmi bardzo powa\u017cnie. Musimy wyja\u015bni\u0107, co to tak naprawd\u0119 oznacza.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Dr n.med. i n. o zdr. Iwona Saj\u00f3r: M\u00f3wimy o li\u015bcie Mi\u0119dzynarodowej Agencji Bada\u0144 nad Rakiem (IARC), kt\u00f3ra sklasyfikowa\u0142a substancje rakotw\u00f3rcze dla ludzi i u\u0142o\u017cy\u0142a je w cztery podstawowe grupy (na bie\u017c\u0105co aktualizowane). Mi\u0119so przetworzone znalaz\u0142o si\u0119 w pierwszej grupie (grupa 1A) produkt\u00f3w rakotw\u00f3rczych. Zebrano w niej czynniki, co do kt\u00f3rych nie ma w\u0105tpliwo\u015bci (bo mamy mocne dowody naukowe), \u017ce s\u0105 rakotw\u00f3rcze dla cz\u0142owieka.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W grupie tej s\u0105 te\u017c inne czynniki zwi\u0105zane z przetw\u00f3rstwem \u017cywno\u015bci, jak cho\u0107by benzo(a)piren nale\u017c\u0105cy do wielopier\u015bcieniowych w\u0119glowodor\u00f3w aromatycznych, kt\u00f3ry powstaje w czasie w\u0119dzenia, przed\u0142u\u017conego sma\u017cenia, grillowania, pra\u017cenia czy pieczenia w wysokich temperaturach mi\u0119sa, jego przetwor\u00f3w, ryb, ser\u00f3w, ziaren. Mamy tam te\u017c toksyny produkowane przez niekt\u00f3re grzyby ple\u015bniowe \u2014 tzw. <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/zdrowie,aflatoksyny---opis--zatrucie-aflatoksynami--srodki-ostroznosci,artykul,1730172.html\" id=\"9e5753b7-4343-49ef-b325-ca6c66d3de4f\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">aflatoksyny<\/a>, kt\u00f3re powstaj\u0105 wskutek niew\u0142a\u015bciwego przechowywania orzech\u00f3w, ziaren, nasion zb\u00f3\u017c, ro\u015blin str\u0105czkowych (aflatoksyny mog\u0105 uszkadza\u0107 w\u0105trob\u0119, r\u00f3wnie\u017c powoduj\u0105c raka tego narz\u0105du). W tej grupie czynnik\u00f3w rakotw\u00f3rczych znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce alkohol (<a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/choroby-od-a-do-z\/choroby-nowotworowe,picie-alkoholu-napedza-raka--onkolog--nie-ma-znaczenia--czy-to-piwo--wino-czy-wodka,artykul,31908480.html\" id=\"517adb0c-c489-441b-aeb3-088faf60bc14\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">TU przeczytasz wi\u0119cej o rakotw\u00f3rczym dzia\u0142aniu alkoholu<\/a>).<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Wracaj\u0105c do przetworzonego mi\u0119sa, nie mog\u0119 nie zapyta\u0107, czym ono tak naprawd\u0119 jest, jakie produkty s\u0105 z niego zrobione?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Mi\u0119so przetworzone, to w uproszczeniu po prostu <a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/zywienie.medonet.pl\/produkty-spozywcze\/mieso\/wedlina-sklad-wartosci-odzywcze-kalorycznosc\/j2x8s4s\" id=\"6171c256-ca1d-48d6-98b5-a3067894a523\" target=\"_blank\">w\u0119dliny<\/a> (kie\u0142basy, szynki, salami, boczek, par\u00f3wki, konserwy mi\u0119sne). M\u00f3wi\u0105c bardziej konkretnie, to mi\u0119so, kt\u00f3re jest poddawane jakimkolwiek zabiegom, czyli np. soleniu, peklowaniu, w\u0119dzeniu, fermentacji, suszeniu lub innym procesom, kt\u00f3re uwydatniaj\u0105 smak produktu lub przed\u0142u\u017caj\u0105 okres przydatno\u015bci do spo\u017cycia.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Redakcja poleca: <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/narodowy-test-zdrowia-polakow\/nowotwory,cukier-powoduje-raka--dietetyk-mowi--kiedy-zaczyna-sie-problem--zelazna-zasada,artykul,30738996.html\" id=\"4d0dc21a-40eb-42aa-9050-45615039ccbd\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Cukier powoduje raka? Dietetyk m\u00f3wi, kiedy zaczyna si\u0119 problem. \u017belazna zasada<\/a><\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W sklepach mo\u017cemy kupi\u0107 te produkty. Jak wi\u0119c rozumie\u0107 t\u0119 list\u0119 IARC? Dlaczego tak przetworzone mi\u0119so dzia\u0142a na nas rakotw\u00f3rczo?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">My, \u017cywieniowcy od wielu wielu lat ostrzegamy, \u017ce \u017cywno\u015b\u0107 wysokoprzetworzona jest zagro\u017ceniem. W przypadku mi\u0119sa wszystko sprowadza si\u0119 w\u0142a\u015bciwie do sposobu konserwacji, czyli dodawania do niego mieszanek soli peklowych, w sk\u0142ad kt\u00f3rych wchodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie azotany i azotyny sodu lub potasu. Ma to uzasadnienie technologiczne, poniewa\u017c z jednej strony dodatki te hamuj\u0105 rozw\u00f3j bakterii chorobotw\u00f3rczych, wyd\u0142u\u017caj\u0105c termin przydatno\u015bci do spo\u017cycia, kszta\u0142tuj\u0105 w du\u017cej mierze smak, aromat, utrwalaj\u0105 r\u00f3\u017cow\u0105 barw\u0119 mi\u0119sa. Ale jest te\u017c druga strona medalu.<\/p>\n<p class=\"ods-o-frame-in-text__paragraph\">Je\u015bli jeste\u015bmy zdrowi i wszystko w naszym organizmie dzia\u0142a sprawnie, azotany i azotyny pod wp\u0142ywem mikrobioty i niskiego pH \u017co\u0142\u0105dka s\u0105 metabolizowane do innych zwi\u0105zk\u00f3w azotowych i wydalane. Problem pojawia si\u0119, kiedy tych substancji dostarczamy do organizmu du\u017co i cz\u0119sto. Musimy bowiem wiedzie\u0107, \u017ce skumulowana ilo\u015b\u0107 azotan\u00f3w lub azotyn\u00f3w jest przekszta\u0142cana do bardzo niebezpiecznych dla nas nitrozoamin, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 silnie mutagennie (uszkadzaj\u0105 DNA naszych kom\u00f3rek, inicjuj\u0105c proces nowotworowy). Je\u015bli dochodzi do ich nagromadzenia, nasz organizm mo\u017ce ju\u017c nie podo\u0142a\u0107 neutrealizacji.<\/p>\n<p>  <img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/HGYk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kNGMxNWU0Zjk2NjE1ZjIxNjdkNTcwZmIyZmQ4NGMxMy5qcGeRlQLNA.jpeg\" height=\"675\" width=\"450\" alt=\"Dr n. med. i n. o zdr. Iwona Saj\u00f3r\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"low\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce przetworzone mi\u0119so nie jest jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em nitrozoamin. Powstaj\u0105 one tak\u017ce w trakcie podgrzewania produkt\u00f3w konserwowanych za pomoc\u0105 soli peklowych (i tak np. podsma\u017cana w\u0119dlina b\u0119dzie ich istotnym \u017ar\u00f3d\u0142em). Pewna ilo\u015b\u0107 nitrozoamin mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w d\u0142ugo dojrzewaj\u0105cych serach, winie, herbatach.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Redakcja poleca: <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/narodowy-test-zdrowia-polakow\/nowotwory,jak-zaczyna-sie-rak--prof--hac--tak-wyglada-poczatek--zawsze,artykul,50055843.html\" id=\"3b843755-0810-4cbe-bfb6-64dca563098a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Jak zaczyna si\u0119 rak? Prof. Ha\u0107: tak wygl\u0105da pocz\u0105tek, zawsze<\/a><\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pad\u0142y tutaj kluczowe s\u0142owa: du\u017co i cz\u0119sto. Mo\u017cna powiedzie\u0107, jak du\u017co takiego przetworzonego mi\u0119sa mo\u017ce zadzia\u0142a\u0107 rakotw\u00f3rczo?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Na przyk\u0142ad, kiedy jemy je codziennie. Wyniki bada\u0144 wyra\u017anie wskazuj\u0105, \u017ce zjadanie ka\u017cdego dnia chocia\u017cby 50 gram\u00f3w takich w\u0119dlin, zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na nowotwory. W szczeg\u00f3lno\u015bci wykazano zwi\u0105zek z <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/choroby-od-a-do-z\/choroby-nowotworowe,rak-jelita-grubego---pierwsze-objawy--przyczyny--dziedziczenie,artykul,1655756.html\" id=\"0c04f2e0-0d0a-464b-8fe9-582a0cb97d09\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">rakiem jelita grubego<\/a> \u2014 przy wspomnianych 50 gramach dziennie ryzyko tego nowotworu by\u0142o o 18 proc. wy\u017csze w por\u00f3wnaniu z osobami, kt\u00f3re tego typu mi\u0119sa nie spo\u017cywa\u0142y lub jada\u0142y je sporadycznie.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p> Jak przetworzone mi\u0119so wp\u0142ywa na zdrowie? <\/p>\n<p> Co to jest przetworzone mi\u0119so? <\/p>\n<p> Ile przetworzonego mi\u0119sa zwi\u0119ksza ryzyko raka jelita grubego? <\/p>\n<p> Jakie alternatywy dla w\u0119dlin proponuje dietetyk? <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ryzyko raka wy\u017csze o 18 proc. to du\u017co.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Du\u017co. To jednak nie koniec, bo podobny zwi\u0105zek obserwowano r\u00f3wnie\u017c w przypadku innych nowotwor\u00f3w, chocia\u017cby nosogardzieli, prze\u0142yku, \u017co\u0142\u0105dka, trzustki, a nawet p\u0142uca. Wprawdzie powi\u0105zanie z tymi nowotworami by\u0142o troch\u0119 mniejsze ni\u017c w przypadku raka jelita grubego, ale i tak by\u0142o znacz\u0105ce.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Je\u017celi wi\u0119c raz na jaki\u015b czas zjemy sobie plasterek szynki czy kie\u0142basy podsuszanej, nie jest to du\u017cy problem, szczeg\u00f3lnie je\u015bli dla r\u00f3wnowagi do\u0142o\u017cymy do tego du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 warzyw bogatych w antyoksydanty. Gorzej je\u015bli w\u0119dliny b\u0119dziemy jadali codziennie&#8230;<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Redakcja poleca: <a href=\"https:\/\/www.medonet.pl\/choroby-od-a-do-z\/choroby-nowotworowe,od-czego-dostaje-sie-raka-trzustki--profesor--w-pewnym-sensie-to-choroba-z-dobrobytu,artykul,23657533.html\" id=\"2859b63a-8b8c-40ae-b85f-784d7120d803\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Z czego bierze si\u0119 rak trzustki? Profesor: w pewnym sensie to choroba z dobrobytu<\/a><\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">A w Polsce niestety tak to cz\u0119sto wygl\u0105da.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Kiedy rozmawiam z pacjentami, faktycznie s\u0142ysz\u0119, \u017ce w\u0119dliny jadane s\u0105 cz\u0119sto i na \u015bniadanie, i na kolacj\u0119. Przemawia za tym wygoda, przyzwyczajenie, brak pomys\u0142u, czym je zast\u0105pi\u0107.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To jak du\u017co i jak cz\u0119sto mo\u017cna je\u015b\u0107 w\u0119dliny, \u017ceby tego ryzyka rakotw\u00f3rczego nie by\u0142o?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Nie mam tutaj dobrych informacji. \u015awiatowa Fundacja Bada\u0144 nad Rakiem (WCRF), kt\u00f3ra wyda\u0142a rekomendacje, maj\u0105ce zapobiega\u0107 powstawaniu nowotwor\u00f3w, wskazuje w nich wyra\u017anie, by zmniejszy\u0107 konsumpcj\u0119 czerwonego mi\u0119sa i unika\u0107 przetworzonego. I o ile w przypadku czerwonego mi\u0119sa rekomenduje si\u0119 ograniczenie do 350-500 g tygodniowo po przygotowaniu, to dla mi\u0119sa przetworzonego nie ma \u017cadnej ilo\u015bciowej wskaz\u00f3wki. Zasada brzmi: je\u015bli ju\u017c jesz, to jak najmniej. To sugeruje wr\u0119cz, \u017ce spo\u017cywanie mi\u0119sa przetworzonego jest jeszcze mniej bezpieczne ni\u017c czerwonego mi\u0119sa w umiarkowanych ilo\u015bciach (<a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/zywienie.medonet.pl\/produkty-spozywcze\/mieso\/czerwone-mieso-powoduje-raka-dietetyk-mowi-kiedy-zaczyna-sie-problem\/tbmxd9s\" id=\"1e46283d-39e9-4b0c-8bf6-2d8030c3b8c1\" target=\"_blank\">TU przeczytasz wi\u0119cej o tym, dlaczego mi\u0119so czerwone szkodzi<\/a>).<\/p>\n<p>   <a href=\"https:\/\/eventory.cc\/event\/i-kongres-medonetpro#dlapi_npa=0&amp;dlapi_aid=f49e856d87f3b4b0bde1ff771909bff6&amp;dlapi_lu=202410231157264939106249\" title=\"MedonetPRO OnetPremium\" data-astro-prefetch=\"tap\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1760947870_673_9xOk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hMGY5NWNmMDcwYzA5MjFiZDc2NTFlYzU4MDEzNGIzNy5wbmeSlQMAA.jpeg\" height=\"200\" width=\"840\" alt=\"MedonetPRO OnetPremium\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/> <\/a><\/p>\n<p>MedonetPRO OnetPremiumMedonet<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">I tu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi pewnie zada pytanie: jak nie w\u0119dlina, to w takim razie co?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pierwsza rzecz: warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce przybywa producent\u00f3w w\u0119dlin, kt\u00f3rzy ograniczaj\u0105 dodatek soli pekluj\u0105cych, fosforan\u00f3w, <a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/zywienie.medonet.pl\/produkty-spozywcze\/dodatki-do-zywnosci\/glutaminian-sodu-sklad-zastosowanie-wlasciwosci-zdrowotne\/q806zhc\" id=\"08f31cc9-204a-47c6-96fc-cb8577b48f73\" target=\"_blank\">glutaminianu sodu<\/a> i staraj\u0105 si\u0119 produkowa\u0107 w\u0119dliny o prostszym sk\u0142adzie i kr\u00f3tszej dacie przydatno\u015bci do spo\u017cycia. Dlatego tak wa\u017cne jest, by czyta\u0107 etykiety \u2014 w sk\u0142adzie s\u0105 wymienione sk\u0142adniki produktu. Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce je\u015bli kupujemy w\u0119dliny na wag\u0119, sprzedawca zobowi\u0105zany jest pokaza\u0107 nam etykiet\u0119 produktu, je\u015bli o to poprosimy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Druga kwestia \u2014 czym zast\u0105pi\u0107 mi\u0119so przetworzone? Du\u017co zdrowsz\u0105 alternatyw\u0105 jest przygotowywanie mi\u0119sa samodzielnie. Wystarczy doda\u0107 troch\u0119 pieprzu, soli, zi\u00f3\u0142, zamarynowa\u0107 i upiec je w naczyniu \u017caroodpornym lub w pergaminie (nie spiekaj\u0105c powierzchni za mocno). Innym dobrym pomys\u0142em s\u0105 pasty kanapkowe na bazie ugotowanego mi\u0119sa lub upieczonej ryby (mo\u017cna doda\u0107 gotowan\u0105 w\u0142oszczyzn\u0119, papryk\u0119, natk\u0119 pietruszki, koperek itp.) albo na bazie nasion ro\u015blin str\u0105czkowych typu <a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/zywienie.medonet.pl\/produkty-spozywcze\/hummus-charakterystyka-wlasciwosci-zastosowanie-przepis\/5m9zqzt\" id=\"bc5fcf9c-8242-47a9-9286-026e143a1747\" target=\"_blank\">hummus<\/a>. Oczywi\u015bcie pami\u0119tajmy o jajkach oraz chudych i p\u00f3\u0142t\u0142ustych serach twarogowych. Opcji mamy naprawd\u0119 sporo, jest to tylko kwestia wyj\u015bcia z dotychczasowego schematu i wypr\u00f3bowania nowych rozwi\u0105za\u0144. W\u0119dliny radzi\u0142abym traktowa\u0107 jako produkt jedzony bardziej od \u015bwi\u0119ta ni\u017c jako codzienny dodatek do kanapek.<\/p>\n<p class=\"ods-o-frame-in-text__paragraph\">Dr n. med. i n. o zdr. Iwona Saj\u00f3r \u2014 dyplomowana dietetyczka i specjalistka ds. \u017cywienia; absolwentka Wydzia\u0142u Nauk o \u017bywieniu Cz\u0142owieka i Konsumpcji Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Wydzia\u0142u Nauk o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego; cz\u0142onkini Polskiego Towarzystwa Dietetyki. W latach 2005-2019 pracowa\u0142a w Instytucie \u017bywno\u015bci i \u017bywienia im. prof. A. Szczyg\u0142a w Warszawie (Zak\u0142ad Dietetyki i \u017bywienia Szpitalnego z Klinik\u0105 Chor\u00f3b Metabolicznych i Gastroenterologii), od 2015 r. na stanowisku Kierownika Pracowni Prewencji i Leczenia \u017bywieniowego Nowotwor\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142a normy \u017cywienia, zalecenia \u017cywieniowe dla polskiej populacji oraz piramid\u0119 zdrowego \u017cywienia. Jest autorem i wsp\u00f3\u0142autorem blisko 100 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Prowadzi indywidualne poradnictwo dietetyczne, organizuje warsztaty \u017cywieniowe, edukuje pacjent\u00f3w i ich rodziny, student\u00f3w dietetyki, dietetyk\u00f3w i personel medyczny. Realizuje tak\u017ce projekty prozdrowotne, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c m.in. z Akademi\u0105 Piel\u0119gniarstwa Onkologicznego, Centrum Edukacji Zdrowotnej, Centrum Medycznym Alfa-Lek, Centrum Leczenia Zaburze\u0144 Pami\u0119ci Affidea oraz fundacjami Tam i z powrotem, DKMS i Carita im. W. Adamiec.<\/p>\n<p>  <img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/HGYk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kNGMxNWU0Zjk2NjE1ZjIxNjdkNTcwZmIyZmQ4NGMxMy5qcGeRlQLNA.jpeg\" height=\"675\" width=\"450\" alt=\"Dr n. med. i n. o zdr. Iwona Saj\u00f3r\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"low\" decoding=\"async\"\/>  Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2014 W uproszczeniu przetworzone mi\u0119so to po prostu w\u0119dliny (kie\u0142basy, szynki, salami, boczek, par\u00f3wki, konserwy mi\u0119sne). M\u00f3wi\u0105c konkretnie,&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":161080,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,1845,27196,36,37,27,31914,34,35,15627,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,22746,26,31913],"class_list":{"0":"post-161079","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-choroby_od_a_do_z","11":"tag-dietetyk","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-konserwanty_w_jedzeniu","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-mieso","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-nat_styl","22":"tag-news","23":"tag-omp","24":"tag-pl","25":"tag-poland","26":"tag-polish","27":"tag-polska","28":"tag-polski","29":"tag-screening_general","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-wedliny","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-zwiazki_rakotworcze"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115750573805810167","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161079\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/161080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}