{"id":161302,"date":"2025-12-20T09:55:14","date_gmt":"2025-12-20T09:55:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/161302\/"},"modified":"2025-12-20T09:55:14","modified_gmt":"2025-12-20T09:55:14","slug":"muzyka-coraz-prostsza-i-smutniejsza-nowe-badanie-ai-cos-odkrylo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/161302\/","title":{"rendered":"Muzyka coraz prostsza i smutniejsza? Nowe badanie AI co\u015b odkry\u0142o"},"content":{"rendered":"
    \n
  1. \n

    Smutne czasy, weso\u0142a muzyka. Negatywizm jednak post\u0119puje<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    Wi\u0119cej stresu i prostoty w tekstach muzyki pop<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    Wszystko na jedno kopyto. Co si\u0119 sta\u0142o z melodiami w muzyce?<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Smutne czasy, weso\u0142a muzyka. Negatywizm jednak post\u0119puje<\/p>\n

    Zesp\u00f3\u0142 badaczy z Uniwersytetu Wiede\u0144skiego przeanalizowa\u0142 trendy w tekstach popularnych piosenek z lat 1973-2023, a tak\u017ce spr\u00f3bowa\u0142 powi\u0105za\u0107 je z wydarzeniami historycznymi w tym okresie. Analizie z wykorzystaniem przetwarzania j\u0119zyka naturalnego (NLP) poddano ponad 20 tys. tekst\u00f3w utwor\u00f3w popowych z list przeboj\u00f3w US Top 100. Poszczeg\u00f3lne techniki (LIWC, VADER, LZ77) pos\u0142u\u017cy\u0142y do zbadania s\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych ze stresem, nastroju oraz z\u0142o\u017cono\u015bci tekst\u00f3w. Jak nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, sztuczna inteligencja<\/a> odkry\u0142a, \u017ce w ci\u0105gu p\u00f3\u0142wiecza dosz\u0142o do zauwa\u017calnych r\u00f3\u017cnic.<\/p>\n

    „Nasza analiza ujawni\u0142a znacz\u0105cy wzrost u\u017cycia j\u0119zyka zwi\u0105zanego ze stresem wraz ze spadkiem pozytywnego nastroju i z\u0142o\u017cono\u015bci tekst\u00f3w na przestrzeni pi\u0119ciu dekad. Co zaskakuj\u0105ce, szoki spo\u0142eczne, takie jak COVID-19<\/a>, zbieg\u0142y si\u0119 raczej z t\u0142umieniem ni\u017c wzmocnieniem tych trend\u00f3w, wskazuj\u0105c na preferowanie niesp\u00f3jnej z emocjami muzyki, kt\u00f3ra mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako forma regulacji emocjonalnej, np. eksapizm” – zwracaj\u0105 uwag\u0119 autorzy badania, kt\u00f3re ukaza\u0142o si\u0119 w journalu\u00a0„Scientific Reports” nale\u017c\u0105cym do portfolio „Nature”.<\/p>\n

    \"Trzy<\/p>\n

    Sztuczna inteligencja odkry\u0142a nasilenie stresu oraz spadek nastroju i z\u0142o\u017cono\u015bci w tekstach piosenek popowychForamitti, M., Nater, U.M., Lamm, C. et al. (CC BY-NC-ND 4.0)materia\u0142 zewn\u0119trzny<\/p>\n

    Opr\u00f3cz nasilenia pandemii koronawirusa w 2020 r. innym znacz\u0105cym wydarzeniem w tym okresie by\u0142o 9\/11, czyli zamach na World Trade Center w 2001 r. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 w internecie ze spekulacjami, i\u017c 11 wrze\u015bnia zmieni\u0142 du\u017co w zachodniej kulturze popularnej – stanowi\u0105c pocz\u0105tek ko\u0144ca estetyki „futuryzmu Y2K” z optymistycznym nastawieniem na przysz\u0142o\u015b\u0107 i technologi\u0119, kt\u00f3ra pod koniec lat 90. XX w. by\u0142a powszechnym trendem, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 du\u017co bardziej pesymistyczny grunge z pierwszej po\u0142owy tej dekady. „Gor\u0105czka milenijna” zosta\u0142a zgaszona, a optymizm si\u0119 wyczerpa\u0142. Niekt\u00f3rzy uznaj\u0105 to za pocz\u0105tek mody na szaro\u015b\u0107 i minimalizm, obserwowan\u0105 w ubiorach ludzi, kolorach samochod\u00f3w, architekturze i wn\u0119trzach dom\u00f3w. Ale okazuje si\u0119, \u017ce nie w muzyce – a przynajmniej nie w tej z czo\u0142\u00f3wek list przeboj\u00f3w.<\/p>\n

    Trendy, kt\u00f3re ukaza\u0142a sztuczna inteligencja, pokazuj\u0105 raczej, \u017ce masowy s\u0142uchacz popu traktuje ten gatunek raczej jako odskoczni\u0119 od trudnej rzeczywisto\u015bci i radosny nastr\u00f3j tej muzyki jest negatywnie skorelowany z traumatycznymi wydarzeniami w spo\u0142ecze\u0144stwie. Oznacza to tak\u017ce, \u017ce s\u0142uchacze tej muzyki rzadziej s\u0142uchaj\u0105 smutnych utwor\u00f3w, gdy jest im smutno, co bywa obserwowane w przypadku innych gatunk\u00f3w. Zupe\u0142nie inaczej mo\u017ce bowiem by\u0107 w muzyce undergroundowej lub ju\u017c nawet tej spoza list pokroju US Top 100.<\/p>\n

    Wi\u0119cej stresu i prostoty w tekstach muzyki pop<\/p>\n

    Mimo tych „peak\u00f3w” w nastroju tekst\u00f3w w obliczu traumatycznych, stresuj\u0105cych wydarze\u0144, og\u00f3lny trend jest spadkowy. Teksty utwor\u00f3w w 2023 roku by\u0142y znacz\u0105co smutniejsze ni\u017c w 1973. Znacz\u0105co wzros\u0142o tak\u017ce u\u017cycie s\u0142ownictwa zwi\u0105zanego ze stresem – nie tylko na przestrzeni pi\u0119ciu dekad, ale tak\u017ce w okresach po 11 wrze\u015bnia (2001) i nasileniu pandemii COVID-19 (2020). By\u0142y to bardzo gwa\u0142towne wzrosty.<\/p>\n

    Co ciekawe, tu\u017c po tych wydarzeniach nastr\u00f3j w tekstach piosenek z list przeboj\u00f3w pocz\u0105tkowo spada\u0142, a by potem gwa\u0142townie wzrosn\u0105\u0107, a nast\u0119pnie unormowa\u0107 si\u0119 do og\u00f3lnego trendu. A co ze z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 warstwy lirycznej? Tu badacze u\u017cyli angielskiego terminu compressibility\u00a0(\u015bci\u015bliwo\u015b\u0107, prasowalno\u015b\u0107), kt\u00f3ry mo\u017cna rozumie\u0107 jako zubo\u017cenie s\u0142ownika. Og\u00f3lny trend w latach 1973-2023 pokazuje, \u017ce teksty s\u0105 coraz mniej z\u0142o\u017cone, ale w okolicach dw\u00f3ch szok\u00f3w spo\u0142ecznych w pierwszych dziesi\u0119cioleciach XXI wieku dosz\u0142o do mocnych waha\u0144.<\/p>\n

    \"Trzy<\/p>\n

    Wydarzenia, kt\u00f3re wstrz\u0105sn\u0119\u0142y spo\u0142ecze\u0144stwem, odbi\u0142y si\u0119 na badanych aspektach tekst\u00f3w piosenek – czasem w zaskakuj\u0105cy spos\u00f3bForamitti, M., Nater, U.M., Lamm, C. et al. (CC BY-NC-ND 4.0)materia\u0142 zewn\u0119trzny<\/p>\n

    Tu\u017c po atakach z 11 wrze\u015bnia dosz\u0142o do gwa\u0142townego wzrostu tego zjawiska, a nast\u0119pnie spadku, po czym w okolicach 2005 roku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 mocny i jednostajny okres upraszczania tekst\u00f3w. Bardzo gwa\u0142towne odbicie nast\u0105pi\u0142o przed 2020 rokiem. Wygl\u0105da na to, \u017ce w trakcie pandemii teksty utwor\u00f3w z ameryka\u0144skiej listy przeboj\u00f3w sta\u0142y si\u0119 du\u017co bardziej z\u0142o\u017cone, by nie rzec, \u017ce wr\u0119cz poetyckie – w por\u00f3wnaniu do tego, co dzia\u0142o si\u0119 przez ostatnie dwie dekady. Niewykluczone, \u017ce po tych zawirowaniach z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tekst\u00f3w wr\u00f3ci do stanu z lat 90., co mo\u017ce zwiastowa\u0107 koniec prymitywizmu.<\/p>\n

    Naukowcy z Wiednia pr\u00f3bowali tak\u017ce znale\u017a\u0107 korelacj\u0119 mi\u0119dzy charakterem tekst\u00f3w a median\u0105 dochod\u00f3w gospodarstwa domowego. Takiego zwi\u0105zku jednak nie wykryto. „Po uwzgl\u0119dnieniu d\u0142ugoterminowych trend\u00f3w nie znale\u017ali\u015bmy znacz\u0105cego zwi\u0105zku pomi\u0119dzy wzrostem dochod\u00f3w a stresem lub nastrojem w tekstach” – wyja\u015bniaj\u0105 eksperci. „Dla kontrastu – okresy z j\u0119zykiem o wysokim poziomie stresu korespondowa\u0142y ze zwi\u0119kszon\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 tekst\u00f3w. Te wyniki potwierdzaj\u0105 obserwacj\u0119, \u017ce muzyka odgrywa dwoist\u0105 rol\u0119 w zarz\u0105dzaniu kolektywnym nastrojem, funkcjonuj\u0105c jako [narz\u0119dzie] zarz\u0105dzania i regulacji nastroju w zale\u017cno\u015bci od kontekstu i intensywno\u015bci nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych”.<\/p>\n

    Wszystko na jedno kopyto. Co si\u0119 sta\u0142o z melodiami w muzyce?<\/p>\n

    W muzyce popularnej nie tylko teksty staj\u0105 si\u0119 konsekwentnie prostsze. To samo dzieje si\u0119 z melodiami. Je\u015bli odnosicie wra\u017cenie, \u017ce dzi\u015b wszystko brzmi na jedno kopyto, to… s\u0142uchacie za du\u017co radia albo niew\u0142a\u015bciwych stacji. \u017barty \u017cartami, ale faktycznie jest w tym sporo prawdy. Melodie w muzyce popularnej sta\u0142y si\u0119 bardziej prymitywne w latach 1950-2023, jak wykaza\u0142o wcze\u015bniejsze badanie, przeprowadzone przez badaczy z Music Cognition Lab na Queen Mary University of London i opublikowane w 2024 roku – tak\u017ce w czasopi\u015bmie „Scientific Reports” nale\u017c\u0105cym do „Nature”.<\/p>\n

    \"Zbi\u00f3r<\/p>\n

    Przez ostatnie dekady melodie w utworach z czo\u0142\u00f3wki listy przeboj\u00f3w Billboard stawa\u0142y si\u0119 coraz prostszeHamilton, M., Pearce, M. (CC BY 4.0)materia\u0142 zewn\u0119trzny<\/p>\n

    Badanie to skupi\u0142o si\u0119 na ewolucji melodii w utworach z 5 pierwszych miejsc listy U.S. Billboard i wykaza\u0142o, \u017ce znacz\u0105ce spadki jej z\u0142o\u017cono\u015bci zasz\u0142y w latach 1975 i 2000, a tak\u017ce jedno mniejsze w 1996 roku. Analizy dokonano na plikach MIDI. Jako melodi\u0119 nale\u017cy tu rozumie\u0107 „sekwencj\u0119 nienak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 zda\u017ce\u0144 o okre\u015blonej wysoko\u015bci d\u017awi\u0119ku, odtwarzanych w okre\u015blonym rytmie”. R\u00f3\u017cne metody analizy z\u0142o\u017cono\u015bci melodii da\u0142y r\u00f3\u017cne wyniki, jednak og\u00f3lny trend jest jasny – na czo\u0142\u00f3wkach s\u0142ynnej ameryka\u0144skiej listy przeboj\u00f3w goszcz\u0105 coraz prostsze melodie. Bo jak por\u00f3wna\u0107 cho\u0107by Bohemian Rhapsody Queen do muzyki Taylor Swift<\/a>, kt\u00f3ra ma przynajmniej 21 utwor\u00f3w opartych na dok\u0142adnie tej samej progresji akord\u00f3w?<\/p>\n

    Niemelodyjno\u015b\u0107 czy wr\u0119cz atonalno\u015b\u0107 nie musi by\u0107 oczywi\u015bcie wad\u0105. S\u0105 gatunki, takie jak death metal czy techno, w kt\u00f3rych licz\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie inne aspekty – cho\u0107 i one posiadaj\u0105 swoje melodyjne odmiany. Og\u00f3lny trend zaprezentowany przez oba omawiane wy\u017cej badania pokazuje jednak co\u015b innego. \u015awiat muzyki popularnej przez ostatnie dekady sta\u0142 si\u0119 mniej barwny i r\u00f3\u017cnorodny, a bardziej zestresowany i ubogi. Mo\u017ce to by\u0107 zar\u00f3wno odbiciem nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych, jak i ich zaprzeczeniem – w formie eskapizmu.<\/p>\n

    Warto przypomnie\u0107, \u017ce m\u00f3wimy tu o szczytach list przeboj\u00f3w, czyli z regu\u0142y bardziej o produktach przemys\u0142u rozrywkowego (i coraz cz\u0119\u015bciej AI) ni\u017c o oddolnej, autentycznej tw\u00f3rczo\u015bci ludzi. W muzycznym undergroundzie nadal dzieje si\u0119 wszystko i tak\u017ce wszystko mo\u017cna w nim znale\u017a\u0107 – w ca\u0142ym mo\u017cliwym spektrum pesymizmu-optymizmu oraz prymitywizmu-progresywno\u015bci.<\/p>\n