{"id":1620,"date":"2025-09-17T21:42:16","date_gmt":"2025-09-17T21:42:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/1620\/"},"modified":"2025-09-17T21:42:16","modified_gmt":"2025-09-17T21:42:16","slug":"sygnal-alarmowy-swiat-arabski-stawia-trumpa-pod-sciana-my-albo-netanjahu-izrael-atakuje-gdzie-chce-i-robi-co-chce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/1620\/","title":{"rendered":"Sygna\u0142 alarmowy”. \u015awiat arabski stawia Trumpa pod \u015bcian\u0105: my albo Netanjahu. „Izrael atakuje, gdzie chce i robi, co chce"},"content":{"rendered":"

Po dw\u00f3ch latach wojny na Bliskim Wschodzie pa\u0144stwa Zatoki Perskiej s\u0105 w\u015bciek\u0142e z powodu rzezi w Strefie Gazy<\/a>, zaskoczone nieust\u0119pliw\u0105 wrogo\u015bci\u0105 Izraela wobec nowego rz\u0105du syryjskiego i zaniepokojone kolejn\u0105 rund\u0105 walk z Iranem.<\/p>\n

Chc\u0105, aby Trump dokona\u0142 wyboru mi\u0119dzy d\u0142ugotrwa\u0142ym sojuszem z klubem bogatych, proameryka\u0144skich monarchii, a nieograniczon\u0105 przyja\u017ani\u0105 z Netanjahu \u2014 niepopularnym premierem, kt\u00f3ry wed\u0142ug wielu Izraelczyk\u00f3w prowadzi sw\u00f3j kraj do ruiny. Z perspektywy Abu Zabi, Dohy czy Rijadu wyb\u00f3r powinien by\u0107 oczywisty. Kraje te maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c swoje sposoby nacisku na Ameryk\u0119.<\/p>\n

Problem dla kraj\u00f3w Bliskiego Wschodu polega na tym, \u017ce przynajmniej do tej pory Trump zachowywa\u0142 si\u0119 tak, jakby nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zdecydowa\u0107 \u2014 czy postawi\u0107 na Izrael, czy na bogate kraje Zatoki Perskiej.<\/p>\n

Jednym z uczestnik\u00f3w spotkania by\u0142 prezydent Iranu Masud Pezeszkian. \u2014 Izrael atakuje, gdzie chce i robi, co chce \u2014 powiedzia\u0142. Nie mia\u0142o dla niego znaczenia, \u017ce trzy miesi\u0105ce wcze\u015bniej Iran wystrzeli\u0142 w\u0142asn\u0105 salw\u0119 rakiet balistycznych w kierunku Kataru: dla Teheranu naruszenia suwerenno\u015bci s\u0105 z\u0142e tylko wtedy, gdy pope\u0142nia je kto\u015b inny.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Podczas spotkania Iran nalega\u0142 na utworzenie „islamskiego NATO”, co jest pomys\u0142em skazanym na niepowodzenie, bior\u0105c pod uwag\u0119, jak wiele re\u017cim\u00f3w arabskich postrzega Teheran jako zagro\u017cenie.<\/p>\n

Sam Katar nie mo\u017ce wiele zdzia\u0142a\u0107, przynajmniej dzia\u0142aj\u0105c samodzielnie. Zacznijmy od oczywistego: nie b\u0119dzie reakcji militarnej. Katar jest zbyt ma\u0142y, aby rzuci\u0107 wyzwanie Izraelowi, a jego celem jest unikni\u0119cie konfliktu, a nie jego eskalacja. Nie mo\u017ce te\u017c grozi\u0107 zerwaniem stosunk\u00f3w dyplomatycznych lub gospodarczych z Izraelem, poniewa\u017c nie ma ani jednych, ani drugich.<\/p>\n

Katar zapewni\u0142 ju\u017c jednog\u0142o\u015bn\u0105 rezolucj\u0119 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ pot\u0119piaj\u0105c\u0105 atak. M\u00f3g\u0142by r\u00f3wnie\u017c spr\u00f3bowa\u0107 postawi\u0107 Izrael przed Mi\u0119dzynarodowym Trybuna\u0142em Sprawiedliwo\u015bci. Jednak takie kroki maj\u0105 charakter symboliczny.<\/p>\n

\n

Ka\u017cda powa\u017cna reakcja musi by\u0107 skoordynowana z innymi pa\u0144stwami Zatoki Perskiej i krajami arabskimi, kt\u00f3re cz\u0119sto nie potrafi\u0105 doj\u015b\u0107 do porozumienia w wielu kwestiach. Przyk\u0142adowo: w\u0142adze Kataru wezwa\u0142y Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA) do ograniczenia stosunk\u00f3w z Izraelem. Emiraty podj\u0119\u0142y pewne niewielkie kroki, wzywaj\u0105c zast\u0119pc\u0119 ambasadora Izraela do z\u0142o\u017cenia noty dyplomatycznej i zakazuj\u0105c izraelskim firmom udzia\u0142u w listopadowych targach lotniczych w Dubaju.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Kraje Bliskiego Wschodu wahaj\u0105 si\u0119 przed podj\u0119ciem dalszych krok\u00f3w (chocia\u017c mo\u017ce si\u0119 to zmieni\u0107, je\u015bli premier Izraela Binjamin Netanjahu zrealizuje swoj\u0105 gro\u017ab\u0119 aneksji cz\u0119\u015bci okupowanego Zachodniego Brzegu<\/a>).<\/p>\n

„Kraje Zatoki Perskiej mog\u0142yby rozwa\u017cy\u0107 zmniejszenie zakup\u00f3w od Ameryki”<\/p>\n

Dyplomaci z Zatoki Perskiej na spotkaniu 15 wrze\u015bnia spekulowali na temat innych mo\u017cliwych \u015brodk\u00f3w, takich jak zamkni\u0119cie przestrzeni powietrznej dla izraelskich samolot\u00f3w. \u017badne z nich nie znalaz\u0142o si\u0119 w ostatecznym komunikacie ze szczytu w Dosze, kt\u00f3ry by\u0142 pe\u0142en frazes\u00f3w. Ta rozbie\u017cno\u015b\u0107 sk\u0142oni\u0142a niekt\u00f3rych proizraelskich analityk\u00f3w do twierdzenia, \u017ce pot\u0119pienie ataku ma w du\u017cej mierze charakter pozorny. Zdaniem tych ekspert\u00f3w inne kraje arabskie mog\u0105 publicznie pot\u0119pia\u0107 Izrael, ale prywatnie maj\u0105 pretensje do Kataru za wspieranie grup islamskich i nie b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 w jego imieniu.<\/p>\n

Jest to b\u0142\u0119dny pogl\u0105d. „By\u0142o to dla nas wszystkich sygna\u0142em alarmowym” \u2014 m\u00f3wi jeden z dyplomat\u00f3w z Zatoki Perskiej, kt\u00f3ry cz\u0119sto krytykuje Katar. „Postrzegamy nasze wsp\u00f3lne bezpiecze\u0144stwo jako sp\u00f3jne, a Izrael je naruszy\u0142” \u2014 dodaje inny.<\/p>\n

\n

Stonowana reakcja odzwierciedla po prostu rzeczywisto\u015b\u0107 \u2014 pa\u0144stwa Zatoki Perskiej nie maj\u0105 zbyt du\u017cego wp\u0142ywu na rz\u0105d Netanjahu. Je\u015bli jednak nie mog\u0105 wywrze\u0107 presji na Izrael, b\u0119d\u0105 stara\u0142y si\u0119 wywrze\u0107 presj\u0119 na najbli\u017cszego sojusznika Izraela.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Przez dziesi\u0119ciolecia stosunki mi\u0119dzy Ameryk\u0105 a sze\u015bcioma pa\u0144stwami Rady Wsp\u00f3\u0142pracy Zatoki Perskiej (GCC) \u2014 Bahrajnem, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi \u2014 opiera\u0142y si\u0119 na umowie. Ameryka mia\u0142a chroni\u0107 pa\u0144stwa Zatoki Perskiej, a one w zamian mia\u0142y gwarantowa\u0107 niezawodne dostawy ropy i gazu.<\/p>\n

Uk\u0142ad ten zacz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c chwia\u0107 po atakach sponsorowanych przez Iran na Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 w 2019 r. i Zjednoczone Emiraty Arabskie w 2022 r., na kt\u00f3re Stany Zjednoczone nie zareagowa\u0142y zdecydowanie. Pa\u0144stwa Zatoki Perskiej chc\u0105 teraz silniejszej reakcji: nie tylko stanowczego zobowi\u0105zania, \u017ce Izrael nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 ponownie zaatakowa\u0107, ale tak\u017ce bardziej formalnej gwarancji bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Pa\u0144stwa Zatoki Perskiej nie s\u0105 pozbawione wp\u0142yw\u00f3w na swojego protektora. Je\u015bli Ameryka b\u0119dzie si\u0119 wzbrania\u0107, kraje Bliskiego Wschodu mog\u0105 naciska\u0107 na Waszyngton, chocia\u017c mog\u0105 mie\u0107 trudno\u015bci z wykorzystaniem swoich kart w tej rozgrywce.<\/p>\n

W latach 2020-24 Katar by\u0142 trzecim co do wielko\u015bci importerem broni na \u015bwiecie, ust\u0119puj\u0105c jedynie Ukrainie (kt\u00f3ra jest w stanie wojny) i Indiom (kt\u00f3rych populacja jest prawie 500 razy wi\u0119ksza).<\/p>\n

\"Panorama<\/p>\n

Panorama stolicy Kataru, Dohy (zdj. ilustracyjne)Noushad Thekkayil\/NurPhoto via Getty Images \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n

Arabia Saudyjska zaj\u0119\u0142a czwarte miejsce, a Bahrajn, Kuwejt i Zjednoczone Emiraty Arabskie znalaz\u0142y si\u0119 w pierwszej 25-tce. Ameryka jest najwi\u0119kszym dostawc\u0105 uzbrojenia dla ka\u017cdego z tych kraj\u00f3w. Pa\u0144stwa Zatoki Perskiej mog\u0142yby szuka\u0107 innych dostawc\u00f3w, co zmniejszy\u0142oby wp\u0142yw Ameryki w regionie i zaszkodzi\u0142o jej przemys\u0142owi zbrojeniowemu.<\/p>\n

\u0141atwiej to jednak powiedzie\u0107 ni\u017c zrobi\u0107. Zakup broni od rywali Ameryki wywo\u0142a\u0142by furi\u0119 obu partii w Waszyngtonie. Pojawi\u0142by si\u0119 r\u00f3wnie\u017c problem praktyczny \u2014 systemy z Rosji i Chin nie s\u0105 kompatybilne z zestawami produkowanymi przez cz\u0142onk\u00f3w NATO.<\/p>\n

Kraje Zatoki Perskiej mog\u0142yby rozwa\u017cy\u0107 zmniejszenie zakup\u00f3w od Ameryki i zwi\u0119kszenie zakup\u00f3w od sojusznik\u00f3w ameryka\u0144skich; na przyk\u0142ad tureckie drony s\u0105 ju\u017c bardzo popularne w regionie. Mog\u0142yby r\u00f3wnie\u017c zainwestowa\u0107 wi\u0119cej w lokaln\u0105 produkcj\u0119 broni, co by\u0142o ju\u017c celem Saudyjczyk\u00f3w i Emiratczyk\u00f3w. Jednak wdro\u017cenie takich krok\u00f3w wymaga czasu.<\/p>\n

Kolejnym czynnikiem jest gospodarka. W maju Trump odby\u0142 czterodniow\u0105 podr\u00f3\u017c po Arabii Saudyjskiej, Katarze i Zjednoczonych Emiratach Arabskich<\/a>. Po powrocie do domu chwali\u0142 si\u0119 umowami handlowymi i inwestycyjnymi o warto\u015bci 2 bln dol. (ok. 7 bln 200 mld z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie walutowym \u2014 kwota ta by\u0142a prawie na pewno zawy\u017cona). Kraje Zatoki Perskiej mog\u0142yby zagrozi\u0107 anulowaniem niekt\u00f3rych planowanych inwestycji.<\/p>\n

Jednak r\u00f3wnie\u017c w tym przypadku ryzykuj\u0105 zdenerwowanie kapry\u015bnego prezydenta i zagro\u017cenie dla w\u0142asnych wysi\u0142k\u00f3w na rzecz rozwoju gospodarek niezwi\u0105zanych z rop\u0105 naftow\u0105. Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie nie stawiaj\u0105 na ameryka\u0144skie firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 tylko po to, aby zadowoli\u0107 Trumpa; chc\u0105 r\u00f3wnie\u017c wzmocni\u0107 w\u0142asny sektor technologiczny.<\/p>\n

\u00a9 The Economist Newspaper Limited, Londyn, 16 wrze\u015bnia 2025 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po dw\u00f3ch latach wojny na Bliskim Wschodzie pa\u0144stwa Zatoki Perskiej s\u0105 w\u015bciek\u0142e z powodu rzezi w Strefie Gazy,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1621,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,905,32,33,44,27,91,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-1620","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-bliski_wschod","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-donald_trump","13":"tag-headlines","14":"tag-izrael","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-wiadomosci","29":"tag-world","30":"tag-world-news","31":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1620"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1620\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}