moczem<\/a>), dysfunkcja rozkurczowa lewej komory, a nawet niewydolno\u015b\u0107 serca. Pacjent tego nie odczuwa jako choroby \u2014 jedynie szybciej si\u0119 m\u0119czy, odpoczywa po wej\u015bciu na drugie pi\u0119tro. Tymczasem zesp\u00f3\u0142 sercowo-nerkowo-metaboliczny jest ju\u017c w pe\u0142ni rozwini\u0119ty.<\/p>\nProblem polega na tym, \u017ce diagnozujemy go najcz\u0119\u015bciej na etapie pe\u0142nych, cz\u0119sto nieodwracalnych powik\u0142a\u0144. A przecie\u017c w koncepcji zespo\u0142u metabolicznego \u2014 i jego rozszerzenia o powik\u0142ania \u2014 kluczowe jest wczesne dzia\u0142anie: zapobieganie, leczenie choroby oty\u0142o\u015bciowej i redukcja czynnik\u00f3w ryzyka. Je\u015bli zaczniemy odpowiednio wcze\u015bnie, mo\u017cemy cofn\u0105\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 zmian. To jest najwa\u017cniejsze.<\/p>\n
Na jakim etapie chor\u00f3b metabolicznych \u2014 w tym oty\u0142o\u015bci \u2014 warto w\u0142\u0105czy\u0107 badania serca i nerek, aby wcze\u015bniej wykry\u0107 pacjent\u00f3w zagro\u017conych powik\u0142aniami?<\/p>\n
Najwa\u017cniejsze jest ocenienie czterech podstawowych czynnik\u00f3w ryzyka: masy cia\u0142a i obwodu talii, poziomu cholesterolu, glikemii oraz ci\u015bnienia t\u0119tniczego. Ka\u017cdy z nas powinien zna\u0107 swoje warto\u015bci. Na tej podstawie lekarz decyduje, czy potrzebne s\u0105 dalsze badania \u2014 to nie jest co\u015b, co zlecamy sobie sami.<\/p>\n
W post\u0119powaniu z zespo\u0142em metabolicznym, zespo\u0142em sercowo-nerkowo-metabolicznym czy chorob\u0105 oty\u0142o\u015bciow\u0105 kluczowy jest styl \u017cycia. Mo\u017cemy zrobi\u0107 naprawd\u0119 wiele sami. Dlatego powsta\u0142a koncepcja „10 dla Serca” w ramach Narodowego Programu Chor\u00f3b Uk\u0142adu Kr\u0105\u017cenia. To 10 obszar\u00f3w ryzyka chor\u00f3b serca, kt\u00f3re pokrywaj\u0105 si\u0119 z czynnikami ryzyka chor\u00f3b sercowo-metabolicznych.<\/p>\n
Cztery z nich ju\u017c wymienili\u015bmy: ci\u015bnienie, cholesterol, glukoza, masa cia\u0142a. Pozosta\u0142e sze\u015b\u0107 to elementy stylu \u017cycia: niepalenie, niepicie alkoholu, zdrowe od\u017cywianie, regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna, zdrowy sen, redukcja stresu.<\/p>\n
Przestrzeganie tych zasad wystarczy, \u017ceby zatrzyma\u0107 post\u0119p choroby?<\/p>\n
Na ka\u017cdym etapie \u017cycia warto o tym pami\u0119ta\u0107. Je\u015bli zaczniemy interesowa\u0107 si\u0119 swoim stylem \u017cycia, mo\u017cemy zrobi\u0107 ogromn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119. Problem w Polsce polega na tym, \u017ce za ma\u0142o wierzymy w swoj\u0105 sprawczo\u015b\u0107 \u2014 nie doceniamy, jak wiele mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107, zmieniaj\u0105c codzienne nawyki.<\/p>\n
Niezale\u017cnie od wieku i masy cia\u0142a, zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci fizycznej przed\u0142u\u017ca \u017cycie. I nie chodzi o to, by od razu przebiec maraton. Wystarczy zacz\u0105\u0107 od prostych krok\u00f3w \u2014 dos\u0142ownie. Liczmy je i stopniowo zwi\u0119kszajmy ich liczb\u0119 ka\u017cdego tygodnia.<\/p>\n
Jakie objawy powinny nas zaniepokoi\u0107? Nie ka\u017cdy z nadwag\u0105 czy oty\u0142o\u015bci\u0105 uwa\u017ca si\u0119 za osob\u0119 w grupie ryzyka, wi\u0119c co jest t\u0105 prawdziw\u0105 czerwon\u0105 flag\u0105?<\/p>\n
W przypadku choroby oty\u0142o\u015bciowej trudno czasem odr\u00f3\u017cni\u0107, co jest objawem niewydolno\u015bci serca, a co skutkiem braku aktywno\u015bci i noszenia nadmiernych kilogram\u00f3w. To tak, jakby szczup\u0142a osoba nagle zacz\u0119\u0142a nosi\u0107 10\u201320 kg dodatkowego ci\u0119\u017caru \u2014 nie jest to \u0142atwe.<\/p>\n
Objawy, kt\u00f3re mog\u0105 sugerowa\u0107 niewydolno\u015b\u0107 serca, to m.in. szybkie m\u0119czenie si\u0119 i obrz\u0119ki. Ale je\u015bli one si\u0119 pojawiaj\u0105, to znaczy, \u017ce sytuacja jest ju\u017c powa\u017cna. Dlatego kluczowa jest prewencja \u2014 my\u015blenie o zdrowiu ju\u017c w wieku 20\u201330 lat, cho\u0107 perspektywa 30-40 lat wydaje si\u0119 odleg\u0142a.<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie dlatego powsta\u0142a ankieta „10 dla Serca” w aplikacji mojeIKP. Ocena 10 obszar\u00f3w ryzyka pokazuje, jakie mamy szanse na zgon w por\u00f3wnaniu z osob\u0105 o optymalnych parametrach \u2014 i ile mo\u017cemy zrobi\u0107, by to ryzyko zmniejszy\u0107.<\/p>\n
Bo lekarz nie p\u00f3jdzie z pacjentem na spacer ani nie b\u0119dzie pilnowa\u0142, by nie pali\u0142 papieros\u00f3w lub czy zjad\u0142 ju\u017c zalecan\u0105 porcj\u0119 warzyw. To zale\u017cy od nas. Cz\u0119sto oczekujemy, \u017ce tabletki za\u0142atwi\u0105 wszystko, ale to nie dzia\u0142a w ten spos\u00f3b. Leczenie to umowa dwustronna: ja daj\u0119 najlepsze leki, kt\u00f3re mamy \u2014 a mamy naprawd\u0119 \u015bwietne terapie przed\u0142u\u017caj\u0105ce \u017cycie i poprawiaj\u0105ce jego jako\u015b\u0107 \u2014 ale pacjent musi wprowadzi\u0107 zmiany w stylu \u017cycia.<\/p>\n
W naszej Poradni Kardiometabolicznej w Narodowym Instytucie Kardiologii widzimy, jak pacjenci zmniejszaj\u0105 mas\u0119 cia\u0142a, zaczynaj\u0105 si\u0119 rusza\u0107, odstawiaj\u0105 alkohol i m\u00f3wi\u0105, \u017ce czuj\u0105 si\u0119 \u015bwietnie. Nie chc\u0105 wraca\u0107 do starego stylu \u017cycia, bo doceniaj\u0105, jak dobrze jest \u017cy\u0107 zdrowiej.<\/p>\n
Pacjenci zaczynaj\u0105 docenia\u0107 swoj\u0105 sprawczo\u015b\u0107? Wierz\u0105, \u017ce maj\u0105 realny wp\u0142yw na popraw\u0119 stanu zdrowia? <\/p>\n
Zauwa\u017cam, \u017ce gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze efekty, pacjent zaczyna wierzy\u0107 w swoj\u0105 sprawczo\u015b\u0107. Widzi, \u017ce mo\u017ce co\u015b zmieni\u0107 \u2014 ma mniejsz\u0105 mas\u0119 cia\u0142a, czasem po raz pierwszy od dawna bez problemu ubiera si\u0119 czy zawi\u0105zuje buty. To dla niego ogromna zmiana, kt\u00f3ra motywuje do dalszych krok\u00f3w.<\/p>\n
Nowoczesne leki rzeczywi\u015bcie dzia\u0142aj\u0105 jednocze\u015bnie na serce, nerki i metabolizm?<\/p>\n
Dzi\u015b mamy wiele lek\u00f3w, kt\u00f3re stosujemy przede wszystkim po to, by przed\u0142u\u017cy\u0107 \u017cycie pacjent\u00f3w. Oczywi\u015bcie s\u0105 preparaty obni\u017caj\u0105ce ci\u015bnienie, ale cz\u0119\u015b\u0107 z nich dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c ochronnie na nerki \u2014 np. inhibitory konwertazy angiotensyny i sartany.<\/p>\n
Nowoczesne leki przeciwcukrzycowe, pocz\u0105tkowo opracowane do obni\u017cania poziomu glukozy, okaza\u0142y si\u0119 chroni\u0107 serce i nerki. To tzw. flozyny (dapagliflozyna, empagliflozyna, kanagliflozyna), kt\u00f3re nie tylko wyd\u0142u\u017caj\u0105 \u017cycie, ale te\u017c \u015bwietnie sprawdzaj\u0105 si\u0119 u pacjent\u00f3w z niewydolno\u015bci\u0105 serca czy przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek. Dzia\u0142aj\u0105 wielotorowo i wpisuj\u0105 si\u0119 w koncepcj\u0119 zespo\u0142u sercowo-nerkowo-metabolicznego \u2014 maj\u0105 zarejestrowane wskazania zar\u00f3wno w leczeniu powik\u0142a\u0144, jak i w profilaktyce u os\u00f3b z cukrzyc\u0105, zanim dojdzie do uszkodze\u0144 narz\u0105dowych.<\/p>\n
Now\u0105 grup\u0105 lek\u00f3w s\u0105 leki inkretynowe, to leki nie tylko stosowane w cukrzycy ale tak\u017ce przede wszystkim w leczeniu choroby oty\u0142o\u015bciowej. Dodatkowo leki te obni\u017caj\u0105 ci\u015bnienie, zmniejszaj\u0105 nasilenie stanu zapalnego i wspieraj\u0105 prac\u0119 serca, oraz statyny \u2014 bezpieczne, skuteczne w obni\u017caniu cholesterolu i przed\u0142u\u017caj\u0105ce \u017cycie.<\/p>\n
Dysponujemy wi\u0119c szerokim wachlarzem terapii, kt\u00f3re u pacjent\u00f3w z zespo\u0142em sercowo-nerkowo-metabolicznym poprawiaj\u0105 rokowanie i jako\u015b\u0107 \u017cycia. Ale najlepiej dzia\u0142a profilaktyka \u2014 je\u015bli w por\u0119 zaczniemy leczy\u0107 oty\u0142o\u015b\u0107 i zmienia\u0107 styl \u017cycia, mo\u017cemy w og\u00f3le nie doj\u015b\u0107 do etapu, w kt\u00f3rym potrzebne b\u0119d\u0105 leki.<\/p>\n
Czy w przypadku tych nowoczesnych lek\u00f3w nie ma ryzyka, o kt\u00f3rym pacjenci cz\u0119sto wspominaj\u0105 \u2014 \u017ce pomagaj\u0105 na jedno, ale przy tym szkodz\u0105 innemu narz\u0105dowi?<\/p>\n
Polscy pacjenci najcz\u0119\u015bciej obawiaj\u0105 si\u0119 o \u017co\u0142\u0105dek i w\u0105trob\u0119 \u2014 to dwa narz\u0105dy, kt\u00f3re uznaj\u0105 za najbardziej nara\u017cone. Tymczasem nowoczesne leki nie uszkadzaj\u0105 tych organ\u00f3w. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3re preparaty stosowane w leczeniu nadci\u015bnienia maj\u0105 profil dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych lepszy ni\u017c placebo \u2014 w badaniach z podw\u00f3jnym za\u015blepieniem dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane wyst\u0119puj\u0105 rzadziej u os\u00f3b przyjmuj\u0105cych lek ni\u017c u tych, kt\u00f3re dostaj\u0105 placebo.<\/p>\n
Podobnie w przypadku statyn, o kt\u00f3rych kr\u0105\u017cy wiele mit\u00f3w \u2014 gdy pacjent nie wie, czy przyjmuje statyn\u0119, czy placebo, wi\u0119kszo\u015b\u0107 zg\u0142aszanych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych pojawia si\u0119 z tak\u0105 sam\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 w obu grupach. To pokazuje, \u017ce obawy s\u0105 cz\u0119sto nieuzasadnione.<\/p>\n
Czy fakt, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o tych zespo\u0142ach, oznacza, \u017ce choroby cywilizacyjne wymykaj\u0105 si\u0119 spod kontroli? A mo\u017ce wr\u0119cz przeciwnie \u2014 to znak, \u017ce lepiej nad nimi panujemy?<\/p>\n
Musimy zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce zmienia si\u0119 nasza sytuacja \u2014 jeste\u015bmy bogatszym spo\u0142ecze\u0144stwem, mamy \u0142atwy dost\u0119p do wysoko przetworzonej \u017cywno\u015bci, a nasze organizmy nie s\u0105 do tego przystosowane. Nasza ewolucja zatrzyma\u0142a si\u0119 na etapie my\u015blywego-zbieracza. To jedna z przyczyn, dla kt\u00f3rych zmienia si\u0119 krajobraz czynnik\u00f3w ryzyka.<\/p>\n
30\u201340 lat temu g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenia to by\u0142o nadci\u015bnienie i wysokie st\u0119\u017cenie cholesterolu, kt\u00f3rych nie leczyli\u015bmy tak skutecznie jak dzi\u015b, a tak\u017ce palenie tytoniu. Dzi\u015b dominuj\u0105 czynniki zwi\u0105zane z oty\u0142o\u015bci\u0105 \u2014 wci\u0105\u017c nadci\u015bnienie, ale tak\u017ce zaburzenia gospodarki w\u0119glowodanowej.<\/p>\n
Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w pewnym momencie oty\u0142o\u015b\u0107 jest kluczowym czynnikiem ryzyka, ale p\u00f3\u017aniej jej nast\u0119pstwa \u2014 cukrzyca, choroby serca, niewydolno\u015b\u0107 nerek \u2014 staj\u0105 si\u0119 jeszcze gro\u017aniejsze. Tylko \u017ce do nich by nie dosz\u0142o, gdyby nie choroba oty\u0142o\u015bciowa.<\/p>\n
Czyli je\u015bli mamy chorob\u0119 oty\u0142o\u015bciow\u0105, a do tego zdiagnozowan\u0105 cukrzyc\u0119 i nadci\u015bnienie, to znaczy, \u017ce jeste\u015bmy ju\u017c w grupie wysokiego ryzyka i musimy szczeg\u00f3lnie na siebie uwa\u017ca\u0107 \u2014 tak?<\/p>\n
W takiej sytuacji jeste\u015bmy w grupie bardzo wysokiego ryzyka. Ale warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce leczenie choroby oty\u0142o\u015bciowej mo\u017ce doprowadzi\u0107 do remisji cukrzycy i znacz\u0105cego obni\u017cenia ci\u015bnienia t\u0119tniczego. To powinno by\u0107 motywacj\u0105 \u2014 czasem m\u00f3wi\u0119 pacjentowi: dzi\u015b bierze pan trzy leki na nadci\u015bnienie, ale je\u015bli uda si\u0119 zmniejszy\u0107 mas\u0119 cia\u0142a, by\u0107 mo\u017ce ograniczymy terapi\u0119 do jednej tabletki.<\/p>\n
I to ju\u017c dzia\u0142a na wyobra\u017ani\u0119?<\/p>\n
Dzia\u0142a, bo wida\u0107 wyra\u017any zwi\u0105zek przyczynowo-skutkowy. Gdy poka\u017cemy pacjentowi jego wyniki sprzed okresu zmniejszania masy cia\u0142a, a potem po redukcji, r\u00f3\u017cnica jest oczywista: lepsza kontrola ci\u015bnienia, spadek st\u0119\u017cenia glukozy. Efekt jest widoczny \u2014 i co najwa\u017cniejsze, poprawia si\u0119 samopoczucie.<\/p>\n
Cz\u0119sto powtarzam: medycyna dowiezie nas do osiemdziesi\u0105tki, ale w jakim stylu przekroczymy t\u0119 granic\u0119, zale\u017cy od nas. Je\u015bli b\u0119dziemy aktywni, dba\u0107 o zdrowy styl \u017cycia, przejdziemy, a nawet przebiegniemy j\u0105 w \u015bwietnej formie. Je\u015bli nie \u2014 \u017cycie b\u0119dzie mia\u0142o znacznie gorsz\u0105 jako\u015b\u0107.<\/p>\n
Prof. Aleksander Prejbisz <\/p>\n
Specjalista chor\u00f3b wewn\u0119trznych i hipertensjologii, posiada te\u017c tytu\u0142 Clinical Hypertension Specialist, przyznawany przez European Society of Hypertension. Kierownik Centrum Prewencji i Epidemiologii Chor\u00f3b Uk\u0142adu Kr\u0105\u017cenia Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie. Rozwija dzia\u0142alno\u015b\u0107 Poradni Kardiometabolicznej \u2014 pierwszej poradni w Polsce, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 ca\u0142o\u015bciowo pacjentami z chorob\u0105 oty\u0142o\u015bciow\u0105 wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ca z chorobami uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Jest g\u0142\u00f3wnym badaczem trzeciej edycji badania epidemiologicznego WOBASZ, kt\u00f3ra zostanie przeprowadzona w latach 2025-2026. Jest koordynatorem merytorycznym wieloo\u015brodkowego badania klinicznego OPTIMAL-HT realizowanego ze \u015brodk\u00f3w ABM.<\/p>\n
Sekretarz Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w kadencji 2025-2027. Przewodnicz\u0105cy Komisji ds. Strategii w Prewencji Chor\u00f3b Serca i Naczy\u0144 Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Prezes Zarz\u0105du Polskiego Towarzystwa Nadci\u015bnienia T\u0119tniczego w kadencji 2020\u20132022. Nale\u017cy tak\u017ce do Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, European Society of Cardiology oraz European Society of Hypertension.<\/p>\n
Jest autorem licznych artyku\u0142\u00f3w naukowych w cenionych czasopismach w Polsce i za granic\u0105, a tak\u017ce autorem i wsp\u00f3\u0142autorem wielu monografii, g\u0142\u00f3wnie na temat nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, chor\u00f3b metabolicznych, prewencji chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego oraz zdrowego stylu \u017cycia. Dorobek prof. Aleksandra Prejbisz obejmuje ponad 150 prac oryginalnych, 200 pogl\u0105dowych, liczne prace kazuistyczne o \u0142\u0105cznym IF ponad 800 i h-Index 42.<\/p>\n
Prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz jest g\u0142\u00f3wnym autorem wytycznych post\u0119powania w nadci\u015bnieniu t\u0119tniczym PTNT\/PTK z 2024 roku, g\u0142\u00f3wnym autorem wytycznych post\u0119powania w nadci\u015bnieniu t\u0119tniczym w ci\u0105\u017cy PTNT\/PTK\/PTGiP z 2018 roku. Jest wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 wytycznych polskich towarzystw naukowych i sekcji dotycz\u0105cych zespo\u0142u metabolicznego z 2022 roku, kt\u00f3re wprowadzi\u0142y now\u0105 definicj\u0119 tego zespo\u0142u.<\/p>\n
Jest laureatem wielu nagr\u00f3d i wyr\u00f3\u017cnie\u0144, a tak\u017ce cenionym dydaktykiem, wyk\u0142adowc\u0105 i prelegentem na konferencjach i kongresach.<\/p>\n
![\"Prof.](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/kByk9lCaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy83N2VjYTA1YWI1ZTJmZWNkNDIxYTE2Zjk2MjY4Y2U4ZS5qcGVnkZUCz.jpeg\")
Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Aleksandra Bujas, Medonet.pl: Panie profesorze, jak rozpozna\u0107 zesp\u00f3\u0142 CKM (sercowo-nerkowo-metaboliczny), o kt\u00f3rym m\u00f3wi si\u0119 jako o „nowej” chorobie?…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":162013,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,1845,7360,32119,36,37,27,5463,34,35,28,31,48,11598,25,46,42,38,40,39,41,47,7361,29,30,26,32118],"class_list":{"0":"post-162012","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-choroby_od_a_do_z","11":"tag-choroby_ukladu_krazenia","12":"tag-choroby_ukladu_sercowo_naczyniowego","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-headlines","16":"tag-kardiologia","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-nat_styl","22":"tag-nerki","23":"tag-news","24":"tag-omp","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-serce","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-wiadomosci","35":"tag-zespol_metaboliczny"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115753240399607683","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162012\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/162013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}