{"id":162987,"date":"2025-12-21T11:22:20","date_gmt":"2025-12-21T11:22:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/162987\/"},"modified":"2025-12-21T11:22:20","modified_gmt":"2025-12-21T11:22:20","slug":"uciekinier-ujawnia-sekrety-korei-polnocnej-to-tworzylo-atmosfere-podejrzliwosci-i-strachu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/162987\/","title":{"rendered":"Uciekinier ujawnia sekrety Korei P\u00f3\u0142nocnej. „To tworzy\u0142o atmosfer\u0119 podejrzliwo\u015bci i strachu”"},"content":{"rendered":"

Za pseudonimem Han Jin-myung kryje si\u0119 by\u0142y p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski \u017co\u0142nierz i dyplomata. W latach 2013-2015 zajmowa\u0142 stanowisko trzeciego sekretarza w p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skiej ambasadzie w Hanoi w Wietnamie. 15 stycznia 2015 r. uciek\u0142 z ambasady. Ksi\u0105\u017cka pt.: „By\u0142em p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skim dyplomat\u0105” dost\u0119pna jest na Amazonie.<\/p>\n

Piotr Gruszka: Han Jin-myung nale\u017ca\u0142 do p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skich elit.<\/p>\n

Nicolas Levi: Tak. Jego rodzina bra\u0142a udzia\u0142 w wojnie korea\u0144skiej i otrzyma\u0142a tzw. certyfikaty m\u0119cze\u0144stwa, kt\u00f3re dawa\u0142y im uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0119 w pa\u0144stwie. Dzi\u0119ki temu mogli mieszka\u0107 w lepszych warunkach, rodzice dostali lepsz\u0105 prac\u0119, a dzieci dost\u0119p do edukacji. Matka Hana Jin-myunga by\u0142a nauczycielk\u0105, a ojciec pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dyrektora ds. ekonomicznych w Departamencie Partii Pracy Korei.<\/p>\n

Sam Han Jin-myung studiowa\u0142 romanistyk\u0119, jednak wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w jego \u017cyciu odegra\u0142o to, \u017ce jego ojciec pracowa\u0142 w Korea\u0144skiej Armii Ludowej, w jednostkach zajmuj\u0105cych si\u0119 produkcj\u0105 dron\u00f3w. Program ten rozwijano ju\u017c od pocz\u0105tku lat 80., a Han Jin-myung, jako operator dron\u00f3w, mia\u0142 szerok\u0105 wiedz\u0119 na temat tej technologii. Co ciekawe, p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski program by\u0142 w\u00f3wczas bardziej zaawansowany ni\u017c po\u0142udniowokorea\u0144ski, co dzi\u015b t\u0142umaczy m.in. zainteresowanie Rosji p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skimi dronami.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej m\u0119\u017cczyzna trafi\u0142 do MSZ i zosta\u0142 wys\u0142any na plac\u00f3wk\u0119 do Wietnamu jako trzeci sekretarz ambasady. <\/p>\n

Sp\u0119dzi\u0142 tam dwa lata, podczas kt\u00f3rych zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jego pensja nie wystarcza na podstawowe potrzeby. Zacz\u0105\u0142 wi\u0119c anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w nielegalne interesy, m.in. handel samochodami bez VAT-u i dalsz\u0105 odsprzeda\u017c z podatkiem.<\/p>\n

\"Han<\/p>\n

Han Jin-myungArchiwum prywatne<\/p>\n

W 2015 r. uciek\u0142 z Korei P\u00f3\u0142nocnej do Korei Po\u0142udniowej, trac\u0105c przy tym p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie obywatelstwo. Pracowa\u0142 nast\u0119pnie w instytucji przypominaj\u0105cej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa, lecz ta praca mu nie odpowiada\u0142a. Wyjecha\u0142 do Wielkiej Brytanii, gdzie przez kilka lat czeka\u0142 na kart\u0119 pobytu \u2014 ostatecznie jej nie otrzyma\u0142, poniewa\u017c zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c zosta\u0107 obywatelem Korei Po\u0142udniowej. Zosta\u0142 wi\u0119c deportowany i wr\u00f3ci\u0142 do Seulu, gdzie mieszka od dw\u00f3ch lat.<\/p>\n

Gdy widzia\u0142em si\u0119 z nim ostatnio, oko\u0142o dw\u00f3ch miesi\u0119cy temu, przyzna\u0142, \u017ce cz\u0119\u015bciowo \u017ca\u0142uje swojej ucieczki.<\/p>\n

Dlaczego \u017ca\u0142uje? Nie mo\u017ce si\u0119 odnale\u017a\u0107 w nowym miejscu?<\/p>\n

Jego sytuacja jest trudna na wielu poziomach. Kiedy kto\u015b przez lata funkcjonuje w okre\u015blonym systemie, a potem nagle staje si\u0119 uchod\u017ac\u0105, musi zmierzy\u0107 si\u0119 z problemami finansowymi, spo\u0142ecznymi i j\u0119zykowymi. On straci\u0142 wszystko, co mia\u0142. Gdy po raz pierwszy trafi\u0142 do Korei Po\u0142udniowej, otrzyma\u0142 \u015brodki na start i od razu kupi\u0142 nowy samoch\u00f3d, mieszka\u0142 nawet w Seulu, w dzielnicy Gangnam. Ale p\u00f3\u017aniej zrezygnowa\u0142 z pracy, a znalezienie nowej okaza\u0142o si\u0119 niezwykle trudne.<\/p>\n

Han Jin-myung opowiada\u0142, \u017ce mimo i\u017c studiowa\u0142 francuski, ma pewn\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie ze s\u0142u\u017cb, to po ucieczce z P\u00f3\u0142nocy musia\u0142 zaczyna\u0107 od zera. Zrezygnowa\u0142 z pracy w instytucji pa\u0144stwowej, zdoby\u0142 nowe kwalifikacje i znalaz\u0142 zatrudnienie w przemy\u015ble elektrycznym jako bardziej zaawansowany pracownik \u2014 nie na podstawowym poziomie, ale te\u017c nie na stanowisku eksperckim. Jednak p\u00f3\u017aniej t\u0119 prac\u0119 porzuci\u0142 i zn\u00f3w mia\u0142 trudno\u015bci, by znale\u017a\u0107 co\u015b nowego.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Uchod\u017acy z Korei P\u00f3\u0142nocnej, nawet ci wywodz\u0105cy si\u0119 z elit, maj\u0105 w Korei Po\u0142udniowej pod g\u00f3rk\u0119. Barier\u0105 jest j\u0119zyk, r\u00f3\u017cnice spo\u0142eczne, a tak\u017ce to, \u017ce do\u015bwiadczenie zdobyte na P\u00f3\u0142nocy cz\u0119sto nie jest uznawane na Po\u0142udniu.<\/p>\n

„Powstaj\u0105 podejrzenia”<\/p>\n

Uciekinierzy z Korei P\u00f3\u0142nocnej nie s\u0105 tam darzeni zaufaniem. Zawsze pozostaje obawa, \u017ce mog\u0105 by\u0107 podw\u00f3jnymi agentami. <\/p>\n

Tym bardziej \u017ce m\u00f3wimy o elitach. Oni mieli w Korei P\u00f3\u0142nocnej lepsze \u017cycie, wi\u0119c pojawia si\u0119 pytanie: po co mieliby ucieka\u0107. A je\u015bli kto\u015b dodatkowo nale\u017ca\u0142 do kr\u0119gu w\u0142adzy albo pracowa\u0142 za granic\u0105, to tym bardziej uchodzi\u0142 za osob\u0119 lojaln\u0105 wobec systemu. Kiedy taka osoba nagle ucieka, powstaj\u0105 podejrzenia, dok\u0142adnie tak, jak pan wspomnia\u0142, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 podw\u00f3jny agent. I rzeczywi\u015bcie, zdarza\u0142y si\u0119 takie przypadki.<\/p>\n

\"Han<\/p>\n

Han Jin-myungArchiwum prywatne<\/p>\n

Jaka Korea P\u00f3\u0142nocna wy\u0142ania si\u0119 z opowie\u015bci pa\u0144skiego rozm\u00f3wcy? <\/p>\n

To jest pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym wszystko jest uporz\u0105dkowane i podporz\u0105dkowane w\u0142adzy. Ale wbrew temu, co cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 w mediach, nie jest to kraj ca\u0142kowicie zamkni\u0119ty. Istnieje dost\u0119p do zagranicznej literatury, docieraj\u0105 tam publikacje z innych kraj\u00f3w, a na kierunkach j\u0119zykowych pracuj\u0105 zagraniczni lektorzy. Przyje\u017cd\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c naukowcy z zewn\u0105trz, wi\u0119c rzeczywisto\u015b\u0107 jest nieco bardziej otwarta, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107.<\/p>\n

Drugi wa\u017cny element to stosunek Korea\u0144czyk\u00f3w z P\u00f3\u0142nocy do Chin. Oni generalnie nie lubi\u0105 Chin, cho\u0107 nie maj\u0105 wyj\u015bcia i musz\u0105 korzysta\u0107 z chi\u0144skiej pomocy. Uwa\u017caj\u0105 Chiny za pa\u0144stwo, kt\u00f3re wykorzystuje Kore\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105, d\u0105\u017cy do dominacji, a przy tym jest zbyt obecne w ich \u017cyciu. Mimo to zale\u017cno\u015b\u0107 gospodarcza sprawia, \u017ce musz\u0105 te relacje utrzymywa\u0107.<\/p>\n

Z mojej perspektywy istotne jest jeszcze to, \u017ce Rosja coraz mocniej wkracza do gry. To dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 Korei P\u00f3\u0142nocnej, bo zmniejsza ich zale\u017cno\u015b\u0107 od Chin. Chi\u0144czycy natomiast widz\u0105 w Rosji konkurencj\u0119, je\u015bli chodzi o wp\u0142ywy w tym regionie. A Korea P\u00f3\u0142nocna jest wa\u017cna \u2014 cho\u0107by dlatego, \u017ce posiada cenne surowce naturalne.<\/p>\n

Kiedy Han Jin-myung mieszka\u0142 w Korei P\u00f3\u0142nocnej, czyli m\u00f3wimy o realiach sprzed oko\u0142o dziesi\u0119ciu lat, praktycznie nie istnia\u0142o tam poj\u0119cie w\u0142asno\u015bci prywatnej. <\/p>\n

Gdy przyjecha\u0142 do Korei Po\u0142udniowej, nie rozumia\u0142, \u017ce mo\u017cna co\u015b kupi\u0107 „na w\u0142asno\u015b\u0107”: samoch\u00f3d, mieszkanie, cokolwiek. W Korei P\u00f3\u0142nocnej elity otrzymuj\u0105 mieszkania na 20\u201330 lat, czasem d\u0142u\u017cej, ale formalnie one i tak nale\u017c\u0105 do pa\u0144stwa.<\/p>\n

Korea\u0144czycy z P\u00f3\u0142nocy nie korzystaj\u0105 te\u017c z systemu bankowego, bo nie maj\u0105 do niego zaufania. Po\u0142udniowokorea\u0144skie instytucje finansowe r\u00f3wnie\u017c s\u0105 dla nich niezrozumia\u0142e. Gospodarka Korei P\u00f3\u0142nocnej opiera si\u0119 przede wszystkim na got\u00f3wce i wymianie towarowej.<\/p>\n

Kapitalizm budzi w Hanie sprzeciw. W jego oczach to system, kt\u00f3ry prowadzi do skrajnej nier\u00f3wno\u015bci, premiuje posiadanie maj\u0105tku, a tym, kt\u00f3rzy startuj\u0105 z niczym \u2014 zw\u0142aszcza cudzoziemcom czy uchod\u017acom z P\u00f3\u0142nocy \u2014 praktycznie nie daje szans.<\/p>\n

A kwestie j\u0119zykowe?<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice s\u0105. Akcent, ton, konstrukcje gramatyczne, a nawet emocjonalno\u015b\u0107 s\u0142ownictwa s\u0105 zupe\u0142nie inne. W p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skim jest wi\u0119cej twardych, surowych sformu\u0142owa\u0144. W Korei Po\u0142udniowej od razu s\u0142ycha\u0107, \u017ce kto\u015b pochodzi z P\u00f3\u0142nocy, co natychmiast tworzy dystans mi\u0119dzy obiema grupami Korea\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n

Jakim statusem Han Jin-myung cieszy si\u0119 w\u015br\u00f3d innych uciekinier\u00f3w z P\u00f3\u0142nocy?<\/p>\n

Korea\u0144czycy z P\u00f3\u0142nocy zachowuj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 dawn\u0105 hierarchi\u0119 spo\u0142eczn\u0105, nawet ju\u017c po ucieczce. Han Jin-myung w\u015br\u00f3d samych Korea\u0144czyk\u00f3w z P\u00f3\u0142nocy cieszy si\u0119 szacunkiem, bo kiedy\u015b mieszka\u0142 za granic\u0105, studiowa\u0142 na Uniwersytecie Kim Ir Sena, mia\u0142 status. I to jest fascynuj\u0105ce: istnieje tam pewien wewn\u0119trzny podzia\u0142 spo\u0142eczny, kt\u00f3ry uchod\u017acy przenosz\u0105 ze sob\u0105 do Korei Po\u0142udniowej. Ja sam wcze\u015bniej o tym nie czyta\u0142em ani nie s\u0142ysza\u0142em \u2014 dopiero ostatnio, kiedy go widzia\u0142em, zrozumia\u0142em, \u017ce taki dualizm rzeczywi\u015bcie funkcjonuje.<\/p>\n

\"Uniwersytet<\/p>\n

Uniwersytet Kim Ir Sena (2017 r.)Ed Jones \/ AFP<\/p>\n

„Zagro\u017cenie dla systemu”<\/p>\n

P\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie s\u0142u\u017cby inwigiluj\u0105 cudzoziemc\u00f3w?<\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 obcokrajowc\u00f3w w Korei P\u00f3\u0142nocnej monitoruje si\u0119 od zawsze, poniewa\u017c w\u0142adze nie ufaj\u0105 ludziom z zewn\u0105trz. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce mog\u0105 oni negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na spo\u0142ecze\u0144stwo czy gospodark\u0119. Wynika to nie tylko z ideologii samowystarczalno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c z kontekstu kulturowego i historycznego. P\u00f3\u0142wysep Korea\u0144ski przez wieki by\u0142 miejscem walk, najazd\u00f3w i okupacji \u2014 najpierw ze strony Chin, potem Japonii, z kt\u00f3r\u0105 Korea mia\u0142a szczeg\u00f3lnie bolesne do\u015bwiadczenia w latach 1910\u20131945. To wszystko sprawi\u0142o, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo korea\u0144skie ma w sobie g\u0142\u0119boko zakorzenion\u0105 nieufno\u015b\u0107 wobec obcych.<\/p>\n

W\u0142adze p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie traktuj\u0105 zagraniczne wp\u0142ywy jako zagro\u017cenie dla systemu politycznego. Dlatego od zawsze stosowano zasad\u0119 eliminowania potencjalnych problem\u00f3w „u \u017ar\u00f3d\u0142a”. W latach 50. czy 60., je\u015bli Korea\u0144czyk mia\u0142 nieautoryzowany kontakt z obcokrajowcem \u2014 zw\u0142aszcza na terenie kraju \u2014 je\u015bli nie trafi\u0142 od razu do obozu, to na pewno by\u0142 \u015bci\u015ble monitorowany.<\/p>\n

\"Milicjantka<\/p>\n

Milicjantka na jednym ze skrzy\u017cowa\u0144 w stolicy Korei P\u00f3\u0142nocnej (1986 r.)Jan Morek \/ PAP<\/p>\n

Kontrola odbywa\u0142a si\u0119 na najni\u017cszym poziomie spo\u0142ecznym. <\/p>\n

Tak. Przyk\u0142adowo w blokowisku sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z sze\u015bciu budynk\u00f3w jedna osoba \u2014 zwykle kobieta w wieku 40\u201350 lat \u2014 pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 dozorcy i obserwowa\u0142a, co dzieje si\u0119 w okolicy. Co gorsza, mieszka\u0144cy cz\u0119sto nie wiedzieli, kto ich monitoruje. Podobnie by\u0142o w ambasadach. Han Jin-myung wspomina\u0142, \u017ce w plac\u00f3wce, w kt\u00f3rej pracowa\u0142, istnia\u0142a osoba od nadzoru, ale sami dyplomaci nie wiedzieli, kto ni\u0105 jest. To tworzy\u0142o atmosfer\u0119 podejrzliwo\u015bci i strachu.<\/p>\n

Z tego powodu Korea\u0144czycy z P\u00f3\u0142nocy a\u017c do pocz\u0105tku lat 80. \u2014 szczeg\u00f3lnie poza Pjongjangiem \u2014 unikali kontakt\u00f3w z obcokrajowcami. Postrzegali ich jako co\u015b egzotycznego i potencjalnie niebezpiecznego. Tylko stolica by\u0142a miejscem, gdzie kontakt by\u0142 bardziej naturalny, ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 dyplomat\u00f3w czy przedstawicieli organizacji z innych pa\u0144stw komunistycznych.<\/p>\n

W latach 90. i 2000. sytuacja powoli zacz\u0119\u0142a si\u0119 zmienia\u0107. Pojawi\u0142y si\u0119 kontrolowane mo\u017cliwo\u015bci kontaktu, ponownie jednak w ograniczonych warunkach. Korea\u0144czycy z P\u00f3\u0142nocy zacz\u0119li cz\u0119\u015bciej wyje\u017cd\u017ca\u0107 za granic\u0119, wysy\u0142ano student\u00f3w, a nawet pojawili si\u0119 tury\u015bci odwiedzaj\u0105cy Chiny.<\/p>\n

Mimo to zasada pozostaje ta sama: obcokrajowcy s\u0105 traktowani jako potencjalne zagro\u017cenie dla modelu politycznego opartego na ideologii Kim Ir Sena i jego nast\u0119pc\u00f3w. Kontrola, cho\u0107 dzi\u015b bardziej zniuansowana, jest wci\u0105\u017c sta\u0142ym elementem funkcjonowania pa\u0144stwa.<\/p>\n

„Brakuje twardych danych”<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce pisze pan, \u017ce pod wzgl\u0119dem gospodarczym w Korei P\u00f3\u0142nocnej nie jest tam tak \u017ale, jak nam si\u0119 wszystkim wydaje.<\/p>\n

Kiedy poruszamy ten temat, musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce brakuje twardych danych ekonomicznych. Korea P\u00f3\u0142nocna ich nie publikuje. Dlatego ka\u017cda analiza opiera si\u0119 na relacjach i obserwacjach, kt\u00f3re zawsze maj\u0105 pewne ograniczenia. To o czym teraz opowiadam, opieram si\u0119 przede wszystkim na tym, co m\u00f3wi Han Jin-myung. Jego informacje maj\u0105 jednak ograniczenia \u2014 od oko\u0142o p\u00f3\u0142tora roku nie ma on kontaktu z nikim w Korei P\u00f3\u0142nocnej. Do momentu ostatniego kontaktu twierdzi\u0142, \u017ce sytuacja nie by\u0142a dramatyczna, cho\u0107 nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne ros\u0142y. Ci, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej mieli \u015brodki, dalej je maj\u0105. Sankcje nadal obowi\u0105zuj\u0105, ale wielu potrafi je obchodzi\u0107.<\/p>\n

Wida\u0107, jak kraj si\u0119 rozbudowuje, jak zmienia si\u0119 infrastruktura. A poza tym wielu mieszka\u0144c\u00f3w Korei P\u00f3\u0142nocnej wcale nie chce ucieka\u0107.<\/p>\n

Nie chc\u0105, czy nie mog\u0105? Zostaj\u0105 w kraju dlatego, \u017ce jest im tam dobrze, czy dlatego, \u017ce wiedz\u0105, \u017ce ucieczka jest ryzykowna?<\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce odpowied\u017a le\u017cy po\u015brodku. Technicznie rzecz bior\u0105c, mog\u0105 uciec \u2014 problemem jest to, \u017ce nie bardzo maj\u0105 dok\u0105d. Samo przekroczenie granicy to nie najwi\u0119ksze wyzwanie. Prawdziwy problem zaczyna si\u0119 p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

Korea Po\u0142udniowa niech\u0119tnie przyjmuje wielu uchod\u017ac\u00f3w, bo s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie kobiety z biedniejszych region\u00f3w p\u00f3\u0142nocnej Korei, s\u0142abiej wykszta\u0142cone, bez znajomo\u015bci j\u0119zyk\u00f3w obcych. W ocenie po\u0142udniowokorea\u0144skich s\u0142u\u017cb nie przynosz\u0105 „warto\u015bci dodanej” ani dla spo\u0142ecze\u0144stwa, ani dla wywiadu. To te\u017c wp\u0142ywa na ich decyzje oraz na realne mo\u017cliwo\u015bci ucieczki.<\/p>\n

„P\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ska Saska K\u0119pa”<\/p>\n

Mam te\u017c wra\u017cenie, \u017ce pa\u0144ski rozm\u00f3wca opowiada\u0142 to wszystko ze swojej perspektywy \u2014 jednak osoby uprzywilejowanej, a nie kogo\u015b z najni\u017cszych warstw spo\u0142ecznych. Jemu \u017cy\u0142o si\u0119 przecie\u017c znacznie lepiej ni\u017c ludziom pracuj\u0105cym na roli, z dala od du\u017cych o\u015brodk\u00f3w.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie. M\u00f3wimy o kim\u015b, kto pochodzi\u0142 z elity i mieszka\u0142 w jednej z najlepszych dzielnic \u2014 takiej p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skiej Saskiej K\u0119pie czy Wilanowie. Wszystko to trzeba rozumie\u0107 w p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skich realiach. To by\u0142a raczej klasa \u015brednia w tamtejszym wydaniu: mieli telewizor sprzed 15 lat, lod\u00f3wk\u0119, niewielkie mieszkanie, dost\u0119p do podstawowych produkt\u00f3w. Nie ma tu mowy o bogactwie, o wyjazdach zagranicznych czy swobodach znanych z Zachodu. Ale istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 studiowania, korzystania z infrastruktury rekreacyjnej, uczestniczenia w \u017cyciu spo\u0142ecznym na wy\u017cszym poziomie. I to wszystko wynika\u0142o z jednej rzeczy \u2014 lojalno\u015bci wobec systemu, a tak\u017ce oczywi\u015bcie dobrych ocen.<\/p>\n

\"Wzorcowe<\/p>\n

Wzorcowe mieszkanie urz\u0105dzone na rozkaz w\u0142adz, przeznaczone do demonstrowania zagranicznym go\u015bciom, jako typowe mieszkanie Korea\u0144czyka. Na \u015bcianie portret Kim Ir Sena oraz jego syna Kim Dzong Ila (1986 r.)Jan Morek \/ PAP<\/p>\n

„Drony by\u0142y ju\u017c wtedy zaawansowane”<\/p>\n

Pa\u0144ski rozm\u00f3wca odbywa\u0142 w Korei P\u00f3\u0142nocnej s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. Jaki by\u0142 wtedy stan armii?<\/p>\n

W jego przypadku wygl\u0105da\u0142o to tak, \u017ce najpierw pracowa\u0142 na lotnisku, a p\u00f3\u017aniej z dnia na dzie\u0144 przeniesiono go na inn\u0105 baz\u0119 lotnicz\u0105, gdzie rozwijano program dron\u00f3w. Nie by\u0142 na to przygotowany \u2014 po prostu zabrano go razem z grup\u0105 \u017co\u0142nierzy. Nowe zaj\u0119cie wi\u0105za\u0142o si\u0119 z du\u017c\u0105 izolacj\u0105. Rzadko m\u00f3g\u0142 wraca\u0107 do rodziny, tak\u017ce do Pjongjangu. S\u0142u\u017cba by\u0142a obowi\u0105zkowa, ale dawa\u0142a mu p\u00f3\u017aniej przepustk\u0119 do dalszej edukacji.<\/p>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Han Jin-myung dwukrotnie studiowa\u0142 romanistyk\u0119: najpierw na Uniwersytecie J\u0119zyk\u00f3w Obcych, potem odby\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105, a nast\u0119pnie trafi\u0142 na Uniwersytet im. Kim Ir Sena. W trakcie s\u0142u\u017cby pracowa\u0142 w\u0142a\u015bnie przy rozwoju programu dron\u00f3w. Korzystali ze starych podr\u0119cznik\u00f3w rosyjskoj\u0119zycznych \u2014 nawet nieprzet\u0142umaczonych na korea\u0144ski. A same drony by\u0142y ju\u017c wtedy zaawansowane. By\u0142y to maszyny rozpoznawcze, ale tak\u017ce zdolne do ataku, wyposa\u017cone w zbiorniki pozwalaj\u0105ce przenosi\u0107 substancje chemiczne.<\/p>\n

\"Parada<\/p>\n

Parada wojskowa z okazji 80. rocznicy powstania Partii Pracy Korei (Pjongjang, 2025 r.)Xinhua\/ABACA \/ PAP<\/p>\n

Dzi\u0119ki temu te drony mog\u0142y nie tylko obserwowa\u0107, ale te\u017c zaatakowa\u0107. I by\u0142y u\u017cywane r\u00f3wnie\u017c w operacjach zagranicznych, o czym ma\u0142o si\u0119 m\u00f3wi. Niekt\u00f3re p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie drony trafia\u0142y nawet w pobli\u017ce Niebieskiego Domu, czyli siedziby prezydenta Korei Po\u0142udniowej, a tak\u017ce do Japonii. By\u0142y wi\u0119c bardzo rozwini\u0119te technologicznie. Sam Han Jin-myung chyba dopiero po ucieczce zrozumia\u0142, jak zaawansowany by\u0142 p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski program. Kiedy trafi\u0142 do Korei Po\u0142udniowej i pracowa\u0142 w tamtejszych instytucjach, zobaczy\u0142 r\u00f3\u017cnice na w\u0142asne oczy.<\/p>\n

„Rodzina Kim\u00f3w jest wszechobecna”<\/p>\n

Propaganda w Korei P\u00f3\u0142nocnej jest wszechobecna. Indoktrynacji poddawane s\u0105 ju\u017c najm\u0142odsi.<\/p>\n

B\u0119d\u0105c niedawno w po\u0142udniowokorea\u0144skim Seulu, czyta\u0142em p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie podr\u0119czniki dla dzieci. Ju\u017c na pierwszej stronie znajduj\u0105 si\u0119 piosenki ku czci Kim Ir Sena i Kim Dzong Ila. W czasopismach naukowych ka\u017cd\u0105 publikacj\u0119 otwiera cytat z Kim Ir Sena.<\/p>\n

Rodzina Kim\u00f3w jest wszechobecna \u2014 „ma zdanie” na ka\u017cdy temat, a to zdanie jest utrwalone na pi\u015bmie. Z naszej perspektywy wygl\u0105da to tak, jakby Kim Ir Sen by\u0142 obecny wsz\u0119dzie: jako autorytet ostateczny, kto\u015b, kto najlepiej wie, jak \u017cy\u0107 i jak dzia\u0142a pa\u0144stwo.<\/p>\n

\"Kim<\/p>\n

Kim Ir Sen z oficjaln\u0105 wizyt\u0105 w Polsce. Po prawej stronie gen. Wojciech Jaruzelski (27-29 maja 1984 r.)Grzegorz Rogi\u0144ski \/ PAP<\/p>\n

A jaki w og\u00f3le jest przekaz tej propagandy?<\/p>\n

Pierwotnie by\u0142 to przekaz o wy\u017cszo\u015bci Korei P\u00f3\u0142nocnej i jej samowystarczalno\u015bci \u2014 gospodarczej, politycznej i militarnej. Ideologia konsekwentnie podkre\u015bla\u0142a, \u017ce kraj nie potrzebuje nikogo z zewn\u0105trz, \u017ce poradzi sobie sam.<\/p>\n

Ogromn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 te\u017c teksty Kim Ir Sena, dotycz\u0105ce w\u0142a\u015bciwie wszystkiego: edukacji, sportu, gotowania, zabawek \u2014 dos\u0142ownie ka\u017cdej dziedziny \u017cycia. W ka\u017cdym z tych tekst\u00f3w powraca kilka g\u0142\u00f3wnych w\u0105tk\u00f3w: wy\u017cszo\u015b\u0107 pa\u0144stwa, samowystarczalno\u015b\u0107 oraz nadrz\u0119dna pozycja rodziny Kim\u00f3w. Kt\u00f3ra jest nie do zast\u0105pienia. W narracji re\u017cimu tylko cz\u0142onkowie tej rodziny s\u0105 w stanie doprowadzi\u0107 rewolucj\u0119 do ko\u0144ca, bo wy\u0142\u0105cznie oni „prawdziwie rozumiej\u0105” ideologi\u0119. W\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b uzasadniano kolejne sukcesje \u2014 od Kim Ir Sena, przez Kim Dzong Ila, po Kim Dzong Una.<\/p>\n

Propaganda jasno okre\u015bla te\u017c wrog\u00f3w: Kore\u0119 Po\u0142udniow\u0105 i, w jeszcze wi\u0119kszym stopniu, Japoni\u0119. To element stale obecny w przekazie i wychowaniu od najm\u0142odszych lat.<\/p>\n

\"Pos\u0105gi<\/p>\n

Pos\u0105gi za\u0142o\u017cyciela Korei P\u00f3\u0142nocnej, Kim Ir Sena (po lewej), oraz jego syna, Kim Dzong Ila, w PjongjanguNewscom \/ PAP<\/p>\n

Jest jaka\u015b szansa na normalizacj\u0119 relacji pomi\u0119dzy obiema Koreami?<\/p>\n

Na r\u00f3\u017cnych przyj\u0119ciach dyplomatycznych czasem sami Korea\u0144czycy z p\u00f3\u0142nocy podchodz\u0105 do mnie, \u017ceby porozmawia\u0107. Pytaj\u0105 wr\u0119cz: „Dlaczego nie rozmawiacie z nami?”. To s\u0105 oczywi\u015bcie pojedyncze sytuacje, ale jednak si\u0119 zdarzaj\u0105.<\/p>\n

Teraz na przyk\u0142ad przygotowywali\u015bmy wydarzenie dotycz\u0105ce praw kobiet w Korei P\u00f3\u0142nocnej i zastanawiali\u015bmy si\u0119, jak poprawia\u0107 sytuacj\u0119 praw cz\u0142owieka, nie antagonizuj\u0105c przy tym w\u0142adz w Pjongjangu. Wymy\u015blili\u015bmy wi\u0119c kilka projekt\u00f3w dotycz\u0105cych przedsi\u0119biorczo\u015bci czy rozwoju osobistego \u2014 temat\u00f3w neutralnych, a jednocze\u015bnie otwieraj\u0105cych przestrze\u0144 do rozmowy.<\/p>\n

Wpadli\u015bmy te\u017c na pomys\u0142, \u017ceby napisa\u0107 do wszystkich mo\u017cliwych ambasad i do p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skich dyplomat\u00f3w mieszkaj\u0105cych za granic\u0105 z propozycj\u0105 udzia\u0142u w tych inicjatywach. Bo niestety w\u0142a\u015bnie taka pr\u00f3ba dialogu, nawet minimalnego, jest jedyn\u0105 drog\u0105, by cokolwiek zmienia\u0107.<\/p>\n

Trzeba „otwiera\u0107 okna w Pjongjangu” \u2014 umo\u017cliwi\u0107 obecno\u015b\u0107 zagranicznych stacji telewizyjnych, takich jak CNN czy BBC, otworzy\u0107 kraj na jakiekolwiek zewn\u0119trzne tre\u015bci. To kluczowe. My pr\u00f3bujemy dzia\u0142a\u0107 w tym kierunku, cho\u0107 wiem, \u017ce to trudne i powolne procesy. Ale je\u015bli cz\u0142owiek nie spr\u00f3buje, to nigdy nic si\u0119 nie zmieni.<\/p>\n

„Korea P\u00f3\u0142nocna czerpie z tego korzy\u015bci”<\/p>\n

Czy Korea P\u00f3\u0142nocna ma w Polsce jakie\u015b interesy? Wiadomo, \u017ce jest ambasada, ale czy co\u015b poza tym?<\/p>\n

Je\u015bli Korea P\u00f3\u0142nocna utrzymuje plac\u00f3wk\u0119 dyplomatyczn\u0105 w danym pa\u0144stwie, to dlatego, \u017ce ma tam konkretne interesy. Historycznie istnia\u0142y w Polsce p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie sp\u00f3\u0142ki zajmuj\u0105ce si\u0119 logistyk\u0105, obr\u00f3bk\u0105 produkt\u00f3w metalowych czy transportem morskim. Jedn\u0105 z najbardziej znanych by\u0142a sp\u00f3\u0142ka Chopol, polsko\u2013p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ska firma przewozowa. Zosta\u0142a rozwi\u0105zana stosunkowo niedawno.<\/p>\n

Obecnie w Polsce pracuje oko\u0142o siedmiu p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skich dyplomat\u00f3w. Sam fakt utrzymywania ambasady oznacza, \u017ce Korea P\u00f3\u0142nocna czerpie z tego korzy\u015bci. My zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u2014 chcemy mie\u0107 w\u0142asn\u0105 plac\u00f3wk\u0119 w Pjongjangu.<\/p>\n

\"Ambasada<\/p>\n

Ambasada Korei P\u00f3\u0142nocnej w PolsceMarcin Kali\u0144ski \/ PAP<\/p>\n

Wida\u0107, \u017ce w Europie \u015arodkowej wci\u0105\u017c dzia\u0142a wielu p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skich dyplomat\u00f3w. To \u015bwiadczy o tym, \u017ce ten region ma dla Pjongjangu znaczenie strategiczne \u2014 troch\u0119 podobne jak kraje ASEAN (w tym m.in. Wietnam), z kt\u00f3rych Korea P\u00f3\u0142nocna korzysta, by omija\u0107 sankcje.<\/p>\n

Dlaczego interesuj\u0105 si\u0119 Europ\u0105 \u015arodkow\u0105? <\/p>\n

Po pierwsze, istniej\u0105 historyczne powi\u0105zania gospodarcze, jeszcze z czas\u00f3w wcze\u015bniejszych generacji. Po drugie, lokalne systemy prawne bywaj\u0105 mniej restrykcyjne ni\u017c na Zachodzie.<\/p>\n

Podam ciekawy przyk\u0142ad. Mimo \u017ce jest to zabronione przez konwencj\u0119 wiede\u0144sk\u0105, Korea P\u00f3\u0142nocna wynajmuje pomieszczenia ambasad r\u00f3\u017cnym podmiotom \u2014 polskim, a nawet po\u0142udniowokorea\u0144skim. Dzieje si\u0119 tak nie tylko w Warszawie, lecz tak\u017ce w Sofii, Bukareszcie, Pary\u017cu czy Berlinie. To pokazuje, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 plac\u00f3wek to nie tylko dyplomacja i kultura, ale tak\u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cia na granicy legalno\u015bci.<\/p>\n

Warto doda\u0107, \u017ce podobne praktyki nie by\u0142y obce tak\u017ce innym pa\u0144stwom. Polska w latach 70. r\u00f3wnie\u017c wykorzystywa\u0142a swoj\u0105 ambasad\u0119 w Mongolii do nie do ko\u0144ca jasnych interes\u00f3w. Mam wi\u0119c wra\u017cenie, \u017ce przymykamy oko na dzia\u0142ania Korei P\u00f3\u0142nocnej, poniewa\u017c sami chcemy utrzyma\u0107 w\u0142asn\u0105 obecno\u015b\u0107 dyplomatyczn\u0105 w Pjongjangu.<\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/p>\n

Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki „By\u0142em p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skim dyplomat\u0105”Onet<\/p>\n

***<\/p>\n

*Dr Nicolas Levi, adiunkt w Instytucie Kultur \u015ar\u00f3dziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk, autor i wsp\u00f3\u0142autor 9 ksi\u0105\u017cek o Korei P\u00f3\u0142nocnej. Wyk\u0142adowca na europejskich i po\u0142udniowokorea\u0144skich uczelniach. Konsultant ds. P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego dla mi\u0119dzynarodowych organizacjach. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Za pseudonimem Han Jin-myung kryje si\u0119 by\u0142y p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski \u017co\u0142nierz i dyplomata. W latach 2013-2015 zajmowa\u0142 stanowisko trzeciego sekretarza…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":162988,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[56,32,33,85,36,37,27,2015,32301,2014,5835,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,80,29,30,26],"class_list":{"0":"post-162987","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-chiny","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-kim_dzong_un","16":"tag-kim_ir_sen","17":"tag-korea_polnocna","18":"tag-korea_poludniowa","19":"tag-latest-news","20":"tag-latestnews","21":"tag-naglowki","22":"tag-najwazniejsze-artykuly","23":"tag-nat_styl","24":"tag-news","25":"tag-omp","26":"tag-pl","27":"tag-poland","28":"tag-polish","29":"tag-polska","30":"tag-polski","31":"tag-screening_general","32":"tag-swiat","33":"tag-top-stories","34":"tag-topstories","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115757302393838791","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162987"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162987\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/162988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}