{"id":164710,"date":"2025-12-22T11:00:12","date_gmt":"2025-12-22T11:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/164710\/"},"modified":"2025-12-22T11:00:12","modified_gmt":"2025-12-22T11:00:12","slug":"sily-powietrzne-skorzystaja-z-safe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/164710\/","title":{"rendered":"Si\u0142y Powietrzne skorzystaj\u0105 z SAFE"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"article-header__labels list-inline\">\n<li>\n            WIADOMO\u015aCI\n          <\/li>\n<li>\n            WYWIADY\n          <\/li>\n<li>\n            ANALIZA\n          <\/li>\n<\/ul>\n<p>  <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/strona-autora\/maciej-szopa\" target=\"_self\" class=\"article-author__wrap\" rel=\"nofollow noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/8WXfaWkS6sdrYypNAkyXmqoZY2EX7D1iifgRZLF0.6biq.jpg\" alt=\"\"  width=\"100\" height=\"100\" author=\"Defence24\/Robert Suchy\" caption=\"\" fullscreen=\"https:\/\/cdn.defence24.pl\/2025\/11\/05\/1920xpx\/8WXfaWkS6sdrYypNAkyXmqoZY2EX7D1iifgRZLF0.qevo.jpg\" class=\"img article-author__avatar img-avatar\"\/><br \/>\n          Maciej Szopa<br \/>\n        <\/a>  <\/p>\n<p>W drugiej cz\u0119\u015bci wywiadu z  gen. dyw. pil. Ireneuszem Nowakiem, zast\u0119pc\u0105 Dow\u00f3dcy Generalnego, pu\u0142kownikiem Sebastianem Paluchem, Szefem Oddzia\u0142u Sprz\u0119tu Wojskowego i Rozwoju\u00a0 w Zarz\u0105dzie Wojsk Lotniczych Inspektoratu Si\u0142 Powietrznych i pu\u0142kownikiem Paw\u0142em Muzyczukiem, Szefem Zespo\u0142u ds. wdro\u017cenia na wyposa\u017cenie SZ RP samolotu F-35 rozmawiamy przede wszytskim o kwestiach zakupowych, w tym w kontek\u015bcie funduszu SAFE. Jakiego wyposa\u017cenia i uzbrojenia potrzebuj\u0105 Si\u0142y Powietrzne w najbli\u017cszych latach i dlaczego?<\/p>\n<p>  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/jneLfOotx5j613tfp4DjmpIXW7knSsuaJd6p1vQ9.m0su.png\" alt=\"Gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak\"  width=\"800\" height=\"450\" author=\"DGRSZ\" fetchpriority=\"high\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak<br \/>\n       <br \/>Autor. DGRSZ<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\"><a href=\"https:\/\/defence24.pl\/sily-zbrojne\/general-nowak-najtrudniejsze-lata-sil-powietrznych-wywiad\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 wywiadu dost\u0119pna pod tym linkiem<\/a><\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Maciej Szopa: Ostatnio w doniesieniach powr\u00f3ci\u0142 &#8211; w kontek\u015bcie programu SAFE &#8211; temat samolotu tankowania powietrznego. Na jakim to jest etapie i na ile to dzisiaj wa\u017cne?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak: W Si\u0142ach Powietrznych nikt nie kwestionowa\u0142, \u017ce tankowce s\u0105 potrzebne. Przez lata pojawia\u0142y si\u0119 ju\u017c wszystkie mo\u017cliwe formy pozyskania takiej platformy. By\u0142 MMF (Multinational MRTT Fleet, jednostka NATO z samolotami A330 MRTT &#8211; przyp. red.) z kt\u00f3rego nie skorzystali\u015bmy. Potem by\u0142a weryfikacja, czy mo\u017cemy ponownie do tego programu przyst\u0105pi\u0107. Oceniali\u015bmy tu r\u00f3\u017cne uwarunkowania i stoj\u0119 na stanowisku, \u017ce powinni\u015bmy mie\u0107 zdolno\u015bci niezale\u017cne, narodowe. W razie konfliktu nigdy nie wiadomo, czy nie b\u0119dzie ogranicze\u0144 dost\u0119pu do samolot\u00f3w z przyczyn politycznych.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Poza tym budujemy pozycj\u0119 i rol\u0119 Polski w regionie. Nasi partnerzy licz\u0105 tutaj na nas, a obszar wojskowy jest jednym z najwa\u017cniejszych. Maj\u0105c tankowce mo\u017cemy by\u0107 dostarczycielem zdolno\u015bci w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. Mamy nadziej\u0119, \u017ce w warunkach pokojowego funkcjonowania z naszych samolot\u00f3w b\u0119dzie mog\u0142o korzysta\u0107 lotnictwo ukrai\u0144skie, ale te\u017c bu\u0142garskie, rumu\u0144skie, s\u0142owackie, czeskie, a by\u0107 mo\u017ce nawet skandynawskie. Mo\u017cna to te\u017c wykorzysta\u0107 komercyjnie. A\u017c za dobrze wiemy ile kosztuje wynaj\u0119cie tankowca, bookowanie godzin. Czemu Polska nie mia\u0142aby tego robi\u0107? To nie jest wydatek na kt\u00f3ry nas nie sta\u0107, wi\u0119c s\u0105 tutaj same zalety.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">I opr\u00f3cz tego jest to te\u017c transportowiec.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dok\u0142adnie tak. To znaczne zwi\u0119kszenie zdolno\u015bci operacyjnych lotnictwa bojowego, mo\u017cliwo\u015bci transportowych i ewakuacyjnych. Zdolno\u015b\u0107 elastycznego reagowania na kryzysy na ca\u0142ym \u015bwiecie. A nawet projekcja globalna, bo F-35 z tankowcem mog\u0105 przebazowa\u0107 si\u0119 gdziekolwiek na \u015bwiecie. Na Pacyfik, do Australii czy Japonii. Mo\u017cemy samodzielnie polecie\u0107 na \u0107wiczenia Red Flag w dowolne miejsce na \u015bwiecie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Ile egzemplarzy samolotu tankowania planujecie?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce zawsze jaki\u015b samolot jest na remontach obliczamy, \u017ce aby zapewni\u0107 wymagane zdolno\u015bci, powinni\u015bmy mie\u0107 docelowo cztery maszyny. W\u00a0 ramach funduszu SAFE liczymy na pozyskanie dw\u00f3ch. A wi\u0119c dwa z SAFE z dostaw\u0105 2029 i 2030 z opcj\u0105 na kolejne dwa, kt\u00f3re zosta\u0142yby zakupione z bud\u017cetu i pojawi\u0142yby si\u0119 w po\u0142owie lat 30.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dlaczego nie cztery maszyny z SAFE?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Przed 2030 rokiem nie da si\u0119 dostarczy\u0107 czterech, a tego wymagaj\u0105 zasady SAFE. Kolejka jest zbyt du\u017ca. Kiedy zaczynali\u015bmy naciska\u0107 w kwestii tankowca, potencjalny dostawca deklarowa\u0142 rok 2028. Wskutek braku decyzji globalna kolejka si\u0119 zwi\u0119kszy\u0142a i teraz do 2030 mo\u017cemy otrzyma\u0107 dwa.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Airbus A330 MRTT z mi\u0119dzynarodowej jednostki MMF.\" width=\"780\" author=\"Airbus Defence\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Airbus A330 MRTT z mi\u0119dzynarodowej jednostki MMF.<br \/>\n       <br \/>Autor. Airbus Defence<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jaka to b\u0119dzie wersja samolotu? Bo bior\u0105c pod uwag\u0119 fundusz SAFE mo\u017ce to by\u0107 tylko jeden dostawca\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">M\u00f3wimy o A330-800 MRTT+ Neo z przeprojektowanym skrzyd\u0142em i bardziej wydajnymi silnikami. Jego parametry przekraczaj\u0105 nasze oczekiwania.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: W czasie analizy powrotu do programu MMF wysz\u0142o nam, \u017ce powr\u00f3t oznacza\u0142by konieczno\u015b\u0107 pokrycia zakup\u00f3w dw\u00f3ch takich samolot\u00f3w. Wydaliby\u015bmy wi\u0119c niewiele mniej nadal nie maj\u0105c niezale\u017cnej zdolno\u015bci do reagowania ad hoc na zadania operacyjne. Wiemy te\u017c, \u017ce program MMF jest mocno niewydolny, pomimo swojego rozwoju o kolejne pa\u0144stwa. Tam po\u0142owa lot\u00f3w jest kontraktowana do zada\u0144 czysto transportowych i dost\u0119pnych godzin tankowania powietrznego jest zbyt ma\u0142o. Wiemy, \u017ce np. Niemcy &#8211; pomimo, \u017ce s\u0105 w MMF\u00a0 &#8211; te\u017c planuj\u0105 pozyskanie w\u0142asnych tankowc\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Natomiast tankowiec to wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. Ca\u0142e lotnictwo transportowe wymaga zmiany optyki\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">No w\u0142a\u015bnie dostawcy samolot\u00f3w transportowych s\u0105 dzisiaj bardzo aktywni w Polsce. Czy\u017cby co\u015b wiedzieli?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Mam wra\u017cenie, \u017ce lotnictwo transportowe jest postrzegane jako zas\u00f3b Si\u0142 Powietrznych. To nieprawda. S\u0142u\u017cy ono ca\u0142ym si\u0142om zbrojnym i jest im bardzo potrzebne. Szczeg\u00f3lnie to ci\u0119\u017ckie strategiczne.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Nasze C-130 Herculesy, s\u0105 ca\u0142y czas wykorzystywane, ci\u0105gle potrzebne. Cho\u0107 trudno je nazwa\u0107 samolotami transportu strategicznego. Potrzeby s\u0105 du\u017co wi\u0119ksze ni\u017c mo\u017cemy zapewni\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Dostrzegamy luk\u0119 w klasie szerokokad\u0142ubowej. CASA C295 by\u0142y naszym wo\u0142em roboczym, ale zosta\u0142y mocno wyeksploatowane, bo realizowa\u0142y zadania na Bliskim Wschodzie. One oczywi\u015bcie b\u0119d\u0105 modernizowane w latach 2028-2033, niemniej nadal jest to samolot w\u0105skokad\u0142ubowy o ograniczonych zdolno\u015bciach gabarytowych. Widzimy wi\u0119c potrzeb\u0119 rozwijania klasy \u015bredniej i ci\u0119\u017ckiej samolot\u00f3w transportowych.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czyli w planach s\u0105 i ci\u0119\u017ckie i \u015brednie samoloty transportowe?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Prasa to uog\u00f3lnia i pojawiaj\u0105 si\u0119 sygna\u0142y, \u017ce C-390 Millenium rywalizuje w Polsce z A400M. Dla nas to nie s\u0105 rywale, my budujemy, rozwijamy zdolno\u015bci, w trzech r\u00f3\u017cnych kodach zdolno\u015bci operacyjnych NATO, tj.: lekkiej TCC-L, \u015bredniej TCC-M i ci\u0119\u017ckiej TCC-H. Lekka to C-295, \u015bredni samolot to KC-390 lub Hercules C-130J-30, a ci\u0119\u017cki to A400M Atlas, kt\u00f3ry nie ma dzisiaj konkurenta, z uwagi na zamkni\u0119t\u0105 w 2016 roku lini\u0119 produkcyjn\u0105 C-17 Globmaster.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jest jeszcze Kawasaki C-2, ale to troch\u0119 mniejszy \u0142adunek no i jednak egzotyka\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: I jedynym u\u017cytkownikiem Japonia, to jest problem. My zawsze patrzymy na takie kwestie jak mo\u017cliwo\u015b\u0107 utrzymania sprz\u0119tu, ilu jest u\u017cytkownik\u00f3w, czy jest potencja\u0142 modernizacyjny platformy.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce tankowiec i samolot typowo transportowy to s\u0105 dwie r\u00f3\u017cne klasy samolot\u00f3w transportowych o zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych zdolno\u015bciach operacyjnych. Tankowiec powietrzny pomimo swoich wielu zalet i potencja\u0142u w zakresie wsparcia misji tankowania powietrznego, ewakuacji, czy te\u017c transportu cargo pod pok\u0142adem, nie ma rampy za\u0142adowczej, nie mo\u017cna nim przewozi\u0107 sprz\u0119tu ponadgabarytowego, desantowa\u0107 ludzi i sprz\u0119tu, czy korzysta\u0107 z nieutwardzonych pas\u00f3w startowych. Oczywi\u015bcie mo\u017ce wspomaga\u0107 typowe misje lotnictwa transportowego, ale ich nie zast\u0119puje.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Istnieje b\u0142\u0119dne przekonanie, \u017ce lotnictwo transportowe b\u0119dzie niepotrzebne ,je\u015bli nie b\u0119dziemy lata\u0107 \u201epo \u015bwiecie\u201d. Jednak wsz\u0119dzie tam gdzie jest lotnictwo bojowe, musi by\u0107 i lotnictwo transportowe, \u017ceby zabezpiecza\u0107 misje wsparcia logistycznego. Nawet w okresie potencjalnego konfliktu w regionie, tego rodzaju lotnictwo mo\u017ce wspiera\u0107 \u0142a\u0144cuchy logistyczne, przy odci\u0119ciu dr\u00f3g, kolei poprzez dokonywanie zrzut\u00f3w tar desantowych z logistyk\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: A my m\u00f3wimy nie tylko o transporcie \u017co\u0142nierzy, ale o zapewnieniu linii logistycznych z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 uzbrojenia, zaopatrzenia amunicji. By\u0107 mo\u017ce po to, \u017ceby wytrwa\u0107 na jaki\u015b pozycjach przez wiele miesi\u0119cy, czy nawet lat. Nawet gdyby\u015bmy rozpatrywali tylko operacje bojowe w naszym teatrze, to bardzo mo\u017cliwe, \u017ce pewne modu\u0142y bojowe z innych rodzaj\u00f3w Si\u0142 Zbrojnych trzeba b\u0119dzie przerzuci\u0107 w inne regiony, np. na p\u00f3\u0142noc Skandynawii, czy na Gotlandi\u0119. To mog\u0105 by\u0107 np. wyrzutnie artylerii rakietowej, \u015bmig\u0142owce, czy elementy Nadmorskiej Jednostki Rakietowej z pociskami przeciwokr\u0119towymi.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czy lotnictwo transportowe jest uwzgl\u0119dnione w polskim SAFE?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Na ten moment nie. Ale widzimy stan naszych Hercules\u00f3w. Musimy wreszcie mie\u0107 rozwi\u0105zanie docelowe, a nie tylko \u0142ata\u0107. Ich nast\u0119pca powinien trafi\u0107 najp\u00f3\u017aniej do s\u0142u\u017cby z pocz\u0105tkiem lat 30.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">\u015aredni czy ci\u0119\u017cki?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: \u015aredni. Ci\u0119\u017cki chcieliby\u015bmy szybciej. Dla nas to wy\u017cszy priorytet, jako transport operacyjno-strategiczny, kt\u00f3ry mo\u017ce jednocze\u015bnie pokry\u0107 nisz\u0119 \u015bredniej klasy samolotu. Ale docelowo chcieliby\u015bmy te\u017c \u015bredni\u0105 klas\u0119, nie wsz\u0119dzie musimy operowa\u0107 maszyn\u0105 ci\u0119\u017ck\u0105.\u00a0<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Ile planujecie ci\u0119\u017ckich transportowc\u00f3w a ile \u015brednich?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Zdefiniowali\u015bmy liczb\u0119 ci\u0119\u017ckich samolot\u00f3w na poziomie 10 i \u015brednich na poziomie 8 szt, tak aby komplementarnie te klasy samolot\u00f3w uzupe\u0142nia\u0142y si\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: To si\u0119 mo\u017ce wydawa\u0107 liczb\u0105 wysok\u0105, ale proporcjonalnie do rozbudowy Si\u0142 Zbrojnych do 300 tys. ludzi, ich rosn\u0105cych potrzeb, to jest liczba adekwatna. Niemcy posiadaj\u0105 dzisiaj ponad 50 szt. A400, a np. Belgia osiem. Wracamy do tej proporcjonalno\u015bci rozwoju domen.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Lockheed Martin, Australia, Super Hercules, C-130J Super Hercules, Samoloty transporotwe Australi,\" width=\"580\" author=\"Lockheed Martin\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Amerykanki C-130J Super Hercules<br \/>\n       <br \/>Autor. Lockheed Martin<br \/>\n         <img  alt=\"KC-390 Millenium\" width=\"780\" author=\"Maciej Szopa\/Defence24\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        KC-390 Millenium<br \/>\n       <br \/>Autor. Maciej Szopa\/Defence24<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Pozosta\u0144my przy platformach wsparcia. Si\u0142y Powietrzne u\u017cytkuj\u0105 samolot wczesnego ostrzegania Saab 340 AEW. Na ile on si\u0119 sprawdza, a na ile wymaga nast\u0119pcy? Sk\u0105din\u0105d s\u0142yszymy, \u017ce wojsko jest z niego zadowolone\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Wojsko jest zadowolone z tego rozwi\u0105zania, bo lepiej mie\u0107 co\u015b ni\u017c nic. To rozwi\u0105zanie jest pomostowe i ma swoje ograniczenia. Najbardziej kuleje sieciocentryczno\u015b\u0107 &#8211; brak wpi\u0119cia platformy w Link 16. Sam samolot jako platforma jest bardzo dobry, sprawdzony, niezawodny. Najbardziej nas limituje \u017cywotno\u015b\u0107 radaru. Wiemy, \u017ce w perspektywie 2030 roku wyjdzie jego resurs. Wi\u0119c ju\u017c teraz musimy my\u015ble\u0107 o docelowym rozwi\u0105zaniu. Je\u015bli tego nie zrobimy, to mo\u017cemy utraci\u0107 t\u0119 zdolno\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Nowy samolot musi zapewnia\u0107 maksymalny zasi\u0119g obserwacji, \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105. Nie tylko w domenie powietrznej, bo takie radary wykrywaj\u0105 te\u017c w trybie GMTI i pokazuj\u0105 nam ruch i prac\u0119 system\u00f3w naziemnych. Samolot docelowy powinien mie\u0107 stanowiska flight controler\u00f3w i weapon allocator\u00f3w. Maszyny proponowane na rynku to maj\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Oczywi\u015bcie skalujemy do potrzeb Polski i mimo do\u015bwiadcze\u0144 z australijskim Wedgetailem oceniamy, \u017ce to rozwi\u0105zanie jest zbyt kosztowne. Patrzymy na samoloty mniejsze, jednocze\u015bnie zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce ta maszyna powinna maksymalnie wysoko lata\u0107, tak \u017ceby mog\u0142a zajrze\u0107 jak najdalej. Ten samolot b\u0119dzie wykrywa\u0142 pe\u0142ne spektrum zagro\u017ce\u0144 \u2013 od dron\u00f3w po pociski balistyczne.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">\u2026w dynamiczny spos\u00f3b uzupe\u0142niaj\u0105c aerostaty programu Barbara?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Barbara idzie dobrze. Budujemy ju\u017c infrastruktur\u0119 pod pierwszy posterunek, tworzymy struktury i szkolimy ludzi. Widzia\u0142em, jak to dzia\u0142a w Izraelu. Jedyna kwestia to brak naszych do\u015bwiadcze\u0144 w operowaniu aerostatami, a pogoda w Polsce jest kapry\u015bna. Aerostat jest na pewno wra\u017cliwy na opady, oblodzenie, podmuchy wiatru. Trzeba si\u0119 b\u0119dzie tego nauczy\u0107. System ten te\u017c bardzo potrzebny, nie tylko w interesie Polski, ale te\u017c kraj\u00f3w partnerskich.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Samolot wczesnego ostrzegania Saab 340 AEW nr 3402.\" width=\"780\" author=\"Jaros\u0142aw Ci\u015blak\/Defence24.pl\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Samolot wczesnego ostrzegania Saab 340 AEW nr 3402.<br \/>\n       <br \/>Autor. Jaros\u0142aw Ci\u015blak\/Defence24.pl<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czyli mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o rozwoju lotnictwa wsparcia. Czy to si\u0119 stanie kosztem dodatkowych, planowanych dotychczas eskadr bojowych? Pojawi\u0142y si\u0119 takie pog\u0142oski\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Absolutnie nie. Temat tankowc\u00f3w domykamy, po kilku latach prac nad t\u0105 kwesti\u0105. A teraz przyszed\u0142 czas w\u0142a\u015bnie na m\u00f3wienie o dw\u00f3ch eskadrach bojowych, jako kolejnym najwa\u017cniejszym priorytecie. Rodzaj\u00f3w zagro\u017ce\u0144 jest wiele. Musimy wi\u0119c pozyska\u0107 maszyn\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie na tyle utylitarna, elastyczna, \u017ceby sobie ze wszystkim radzi\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie na rynku s\u0105 rozwi\u0105zania. Celowo nie m\u00f3wimy o preferencjach, bo konkurencja jest du\u017ca i nie chcemy tego robi\u0107. Ka\u017cde z rozwi\u0105za\u0144 ma wady i zalety, daje du\u017ce zdolno\u015bci, a my mamy swoje zdanie. Wiemy wszystko o F-35, F-16 Block 70, F-15EX (tu by\u0142o spore zaskoczenie in plus), Eurofighterze i KF-21. Mo\u017cemy udzieli\u0107 przyw\u00f3dztwu polityczno-wojskowemu najlepszej wojskowej porady.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">By\u0142a ta dyskusja samolot wielozadaniowy kontra przewagi powietrznej\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Trzeba jasno powiedzie\u0107, \u017ce dzisiaj tak\u017ce samolot przewagi powietrznej jest samolotem wielozadaniowym. Na pewno zdolno\u015bci wywalczenia przewagi powietrznej s\u0105 wysoce po\u017c\u0105dane.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Trudno t\u0105 stara klasyfikacj\u0119 stosowa\u0107. \u0141atwo kiedy\u015b by\u0142o nazwa\u0107 Su-22 samolotem my\u015bliwsko-bombowym, bo mia\u0142 dwie rakiety powietrze-powietrze do samoobrony. Ale sko\u0144czy\u0142y si\u0119 czasy, kiedy wzrok pilota by\u0142 g\u0142\u00f3wnym sensorem. My\u015bliwiec musi posiada\u0107 pot\u0119\u017cny radar, eksportowa\u0107 i odbiera\u0107 dane od innych uczestnik\u00f3w pola bitwy. Powinien by\u0107 zdolny do przenoszenia du\u017cej ilo\u015bci uzbrojenia \u017ceby saturowa\u0107 zdolno\u015bci\u00a0 przeciwnika, mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 do zwalczania wszystkich rodzaj\u00f3w cel\u00f3w, ze zdolno\u015bci\u0105 do walki z Su-35 i Su-57 w\u0142\u0105cznie. By\u0142oby dobrze, gdyby mia\u0142 zdolno\u015bci do walki elektronicznej, \u017ceby nie potrzeba by\u0142o wyspecjalizowanej maszyny w rodzaju EF-18G Growler.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Na cen\u0119 zakupu patrzymy kompleksowo. Nie na cen\u0119 jednostkow\u0105, za \u201ego\u0142y\u201d samolot, bo takie my\u015blenie jest b\u0142\u0119dne. Patrzymy na ca\u0142y pakiet i na koszt cyklu \u017cycia. Przyk\u0142adowo cena zakupu jednej z rozwa\u017canych platform jest do\u015b\u0107 wysoka, ale koszt eksploatacji ju\u017c ca\u0142kiem do zniesienia. Por\u00f3wnywalny do naszego MiGa-29, przy nawet 15-krotnie wi\u0119kszych mo\u017cliwo\u015bciach operacyjnych.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Patrzymy te\u017c na zdolno\u015bci obs\u0142ugowe i serwisowe w Polsce. Wiele firm, kt\u00f3re nam oferuj\u0105 samoloty ma tutaj swoj\u0105 obecno\u015b\u0107. To nas bola\u0142o przy F-16 \u2013 brak kompleksowych remont\u00f3w silnik\u00f3w w Polsce. Teraz b\u0119dziemy mogli to robi\u0107 w kraju.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W tej chwili w wojsku zwracamy na to uwag\u0119. Dojrzeli\u015bmy mocno jako strona wojskowa i umiemy rozmawia\u0107 z biznesem. Jeste\u015bmy stron\u0105, kt\u00f3ra p\u0142aci dobrze, ale ma wymagania. One maj\u0105 by\u0107 spe\u0142nione w zakresie jako\u015bci i czasu dostaw a tak\u017ce serwisowania. Wcze\u015bniej przemys\u0142 zawodzi\u0142 nas w tych obszarach i chcemy, \u017ceby to si\u0119 zmieni\u0142o.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Firmy te\u017c wida\u0107, \u017ce do tego dojrza\u0142y. Obserwujemy, \u017ce za ka\u017cd\u0105 ofert\u0105 id\u0105 pakiety wsp\u00f3\u0142pracy, transferu technologii.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Umowa na F-16 z 2003 roku by\u0142a super, ale potem wiele rzeczy okaza\u0142o si\u0119 kompromisem, je\u017celi chodzi o dost\u0119pno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w. Za ma\u0142o zbiornik\u00f3w konforemnych, zasobnik\u00f3w celowniczych\u2026 wiele aspekt\u00f3w mog\u0142o by\u0107 lepiej wynegocjowane. Teraz jest inaczej. Po negocjacjach ws. MLU do F-16 strona ameryka\u0144ska powiedzia\u0142a, \u017ce jeszcze nie widzieli tak dobrze przygotowanego negocjatora, z tak\u0105 wiedz\u0105. Wszystko co chcieli\u015bmy mie\u0107 na F-16 b\u0119dziemy mieli, a cen\u0119 bardzo zbili\u015bmy. Podobnie by\u0142o te\u017c z F-35.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Muzyczuk: Na pewno wieloletnie u\u017cytkowanie F-16 pozwoli\u0142o nam na dobre przygotowanie si\u0119 do tych rozm\u00f3w. 20 lat temu mieli\u015bmy inny poziom wiedzy ni\u017c teraz. A przy F-35, mimo \u017ce jeste\u015bmy w miar\u0119 \u015bwie\u017cym klientem, to posiadamy zakres wiedzy umo\u017cliwiaj\u0105cy przygotowanie si\u0119 do rozm\u00f3w. Wiele pomaga dzielenie si\u0119 wiedz\u0105 mi\u0119dzy u\u017cytkownikami. Nasi oficerowie \u0142\u0105cznikowi w Waszyngtonie pracuj\u0105 obok swoich koleg\u00f3w z innych pa\u0144stw. Mo\u017cemy np. p\u00f3j\u015b\u0107 do Belg\u00f3w, kt\u00f3rzy kupili swoje F-35 rok wcze\u015bniej i s\u0105 na p\u00f3\u017aniejszym etapie wdro\u017cenie i dowiedzie\u0107 si\u0119 jak poradzili sobie z jakimi\u015b problemami.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Rok 2026 to b\u0119dzie rok przyj\u0119cia pierwszej eskadry F-35. Kluczowy rok?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Muzyczuk: TR3 op\u00f3\u017ani\u0142 dostawy samolot\u00f3w i trzeba by\u0142o wdro\u017cy\u0107 rozwi\u0105zania pomostowe, je\u017celi chodzi o oprogramowanie. Tak, \u017ceby m\u00f3c zacz\u0105\u0107 szkolenie naszych pilot\u00f3w. Ale wida\u0107, \u017ce Joint Programme Office pr\u00f3buje wyj\u015b\u0107 z tych problem\u00f3w i stara si\u0119 nadrobi\u0107 stracony czas. Ju\u017c teraz program nadrobi\u0142 dostawy samolot\u00f3w przetrzymywanych wcze\u015bniej na ternie fabryki. Oko\u0142o maja-czerwca pierwsze polskie F-35 przylec\u0105 do bazy w \u0141asku. Mo\u017cliwe, \u017ce wszystkie 15 maszyn zaplanowanych na 2026 rok trafi do Polski na czas.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Szkolimy personel lataj\u0105cy i naziemny. Mamy ju\u017c czterech pilot\u00f3w przeszkolonych w tym trzech do poziomu instruktorskiego. Nied\u0142ugo ci ludzie b\u0119d\u0105 wracali do kraju. W zwi\u0105zku z op\u00f3\u017anieniami i tym, \u017ce pierwsze dostawy F-35 mia\u0142y by\u0107 w styczniu i mia\u0142y zosta\u0107 dostarczone symulatory, nasi piloci b\u0119d\u0105 musieli wraca\u0107 do baz Eglin i Ebbing \u017ceby podtrzymywa\u0107 umiej\u0119tno\u015bci. Ale jest plan, \u017ce ju\u017c w 2026 roku rozpocz\u0119te zostanie szkolenie w Polsce \u2013 lotnicze i dla personelu SIL.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Polski personel naziemny tak\u017ce jest szkolony dzisiaj w Stanach Zjednoczonych, dostawa ich trena\u017cer\u00f3w do Polski te\u017c jest op\u00f3\u017aniona, ale wszystko powinno zosta\u0107 domkni\u0119te w 2027 roku.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Pojawi\u0142a si\u0119 pog\u0142oska, \u017ce polski personel SIL nie zostanie dopuszczony do F-35 i b\u0119d\u0105 go obs\u0142ugiwali Amerykanie. To prawda?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Muzyczuk: Chcia\u0142bym to sprostowa\u0107. W Polsce F-35 b\u0119d\u0105 obs\u0142ugiwane przez przeszkolony polski personel techniczny, wspierany przez Interim Contract Support \u2013 ICS. To s\u0105 specjali\u015bci zatrudnieni przez Lockheed Martin i przez nas na jaki\u015b czas. To taki mentoring, kt\u00f3ry potrwa 2-3 lata do czasu osi\u0105gni\u0119cia gotowo\u015bci przez polski personel. Tak samo jak to mia\u0142o miejsce przy F-16.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">B\u0119dziemy te\u017c mieli kilku in\u017cynier\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci administracyjne i w pocz\u0105tkowym okresie pomog\u0105 niekt\u00f3re rzeczy przyspieszy\u0107 i u\u0142atwi\u0107 pozyskanie informacji od producenta. Ale to te\u017c jest tylko tymczasowe.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czyli docelowo Polacy b\u0119d\u0105 mieli taki sam dost\u0119p do naszych F-35 jak np. Skandynawowie do swoich?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Muzyczuk: Oczywi\u015bcie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jak Si\u0142y Powietrzne patrz\u0105 na termin modernizacji F-16?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Nie jeste\u015bmy z niego zadowoleni, trzeba to powiedzie\u0107 wprost. Zastali\u015bmy trudn\u0105 sytuacj\u0119, ale uda\u0142o si\u0119 nam maksymalnie przyspieszy\u0107 ten termin. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce finansowanie na ten program by\u0142o dost\u0119pne wcze\u015bniej, ale niestety strona biznesowa nie mog\u0142a wcze\u015bniej zrealizowa\u0107 naszego wymagania. Ograniczona by\u0142a m.in. dost\u0119pno\u015b\u0107 zestaw\u00f3w modernizacyjnych.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Du\u017co klient\u00f3w na F-16.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Tak, ale to tak\u017ce polski problem. Kwestie modernizacyjne by\u0142y w Polsce zawsze zaniedbywane. Mieli\u015bmy zawsze najmniej zmodernizowane samoloty, nawet te poradzieckie. Ten sam problem dotyka\u0142 F-16, do czasu kiedy \u017cycie udowodni\u0142o, \u017ce to jest potrzebne. W nowoczesnej technice lotniczej zjawisko starzenia to istotny czynnik. Starzej\u0105 si\u0119 komponenty i oprogramowanie. U nas g\u0142\u00f3wnym czynnikiem, kt\u00f3ry wym\u00f3g\u0142 modernizacj\u0119 by\u0142 radar. Teraz musi by\u0107 ze skanowaniem fazowym a nie mechanicznym, nie ma innego wyj\u015bcia.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jednocze\u015bnie w nasze F-16 warto inwestowa\u0107. One s\u0105 ma\u0142o wyeksploatowane, zu\u017cy\u0142y dopiero 25 proc. swojego cyklu \u017cycia. By\u0142y te\u017c w Polsce obs\u0142ugiwane na wysokim poziomie. Akurat kultura techniczna w Si\u0142ach Powietrznych jest bardzo wysoka, znacznie wy\u017csza ni\u017c wielu innych pa\u0144stwach.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: mimo, \u017ce kontrakt na modernizacj\u0119 MLU F-16 zosta\u0142 podpisany w sierpniu 2025 roku, to jego bezw\u0142adno\u015b\u0107, zanim wejdzie w praktyczn\u0105 faz\u0105 realizacji na samolotach jest du\u017ca. Pierwsze samoloty wejd\u0105 do hangaru w 2029 roku. Aktualnie trwaj\u0105 prace projektowe, kontraktorskie po stronie rz\u0105du Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Kiedy podpisywano umow\u0119 na F-16 w roku 2003, trzeba ju\u017c by\u0142o zak\u0142ada\u0107, \u017ce w 20. roku eksploatacji b\u0119d\u0105 modernizowane. Ale takiej \u015bwiadomo\u015bci wtedy nie by\u0142o.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Muzyczuk: Por\u00f3wnam to do programu F-35. Tu zanim pierwszy samolot zosta\u0142 wyprodukowany, mieli\u015bmy ju\u017c spotkania z producentem co do modernizacji w przysz\u0142o\u015bci. Czyli tu w ramach umowy, kt\u00f3r\u0105 mamy ju\u017c b\u0119d\u0105 rozwijane zdolno\u015bci na kolejne lata.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Polski F-16C, Krzesiny\" width=\"780\" author=\"Maciej Szopa\/Defence24\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Polski F-16C, Krzesiny<br \/>\n       <br \/>Autor. Maciej Szopa\/Defence24<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W przypadku F-16 m\u00f3wi si\u0119, \u017ce \u017ale by\u0142y wynegocjowane pakiety wsparcia, dostawy cz\u0119\u015bci zamiennych, ale umowa MLU zmieni t\u0105 sytuacj\u0119. To prawda?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Chcemy to poprawi\u0107. Ale ca\u0142y czas mamy z ty\u0142u g\u0142owy robienie tego w polskim przemy\u015ble i zwi\u0119kszanie jego mo\u017cliwo\u015bci. Z premedytacj\u0105 wskazali\u015bmy WZL Nr 2 jako miejsce wykonywania modernizacji. By\u0142y trzy opcje na stole: ca\u0142o\u015b\u0107 prac w Stanach Zjednoczonych, albo w naszych jednostkach, albo z wykorzystaniem przemys\u0142u polskiego. Poszli\u015bmy do przemys\u0142u, \u017ceby uzyskali kompetencje i \u017ceby wymusi\u0107 u nich transformacj\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Oni te\u017c parli do tego od lat\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Widzimy tu szanse, cho\u0107 widzimy te\u017c ryzyka. I to ryzyko ma odzwierciedlenie w cenie kontraktu modernizacyjnego,ale d\u0142ugoterminowo to jest rozw\u00f3j i inwestycja w zdolno\u015bci pa\u0144stwa.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: To tak\u017ce impuls rozwojowy dla WZL Nr 2, kt\u00f3re maj\u0105 du\u017cy potencja\u0142. Ale nie mogli dot\u0105d rozwin\u0105\u0107 w pe\u0142ni skrzyde\u0142. Teraz mam nadziej\u0119, \u017ce tak b\u0119dzie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">To mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci do F-35 te\u017c zostan\u0105 dopuszczeni?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Muzyczuk: To co\u015b co w pierwszej umowie zosta\u0142o pomini\u0119te, ale patrzymy w przysz\u0142o\u015b\u0107 i rozmowy trwaj\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">FA-50. Kiedy one wejd\u0105 do systemu obrony kraju? Bo nied\u0142ugo \u017cegnamy chyba MiGi\u2026?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Tu jest dylemat. Od pocz\u0105tku m\u00f3wili\u015bmy, \u017ce te 12 samolot\u00f3w w wersji nazwanej Gap Filler, w naszej koncepcji maj\u0105 bardziej funkcje szkoln\u0105. Maj\u0105 nam produkowa\u0107 pilot\u00f3w gotowych do przeszkolenia na prawdziwe platformy bojowe typu F-16 i F-35. Maj\u0105 te\u017c mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 do pe\u0142nienia dy\u017cur\u00f3w bojowych i oddzia\u0142ywania ogniowego. Musimy teraz si\u0119 skupi\u0107 na szybkim wyprodukowaniu kadry instruktorskiej i wyszkoleniu jej, do poziomu takiego, \u017ceby osi\u0105gn\u0119li samodzielno\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u017celi tego nie zrobimy, a wstawimy samoloty w dy\u017cur, to znacznie spowolnimy proces szkolenia. Pytanie co jest w danym momencie wa\u017cne. Je\u015bli wa\u017cniejsze b\u0119d\u0105 dy\u017cury, to w\u0142\u0105czymy w nie FA-50 w przysz\u0142ym roku.\u00a0 Rakiety do nich ju\u017c s\u0105 w drodze.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">A wersja PL?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Prowadzimy kompleksowe prace koncepcyjne. Jakie uzbrojenie zintegrowa\u0107 na PL, a co na GF. Rozpocz\u0119li\u015bmy mocny dialog z producentami europejskimi. Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce samolot w wersji PL b\u0119dzie bardzo wszechstronn\u0105 platform\u0105, zdoln\u0105 do przenoszenia nie tylko rodziny uzbrojenia ameryka\u0144skiego, ale te\u017c europejskiego.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Brimstone? Meteor?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Chodzi o Brimstony, ASRAAM-a i Iris-T<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: Priorytetem dla wersji PL b\u0119dzie na pewno pocisk \u015bredniego zasi\u0119gu, chodzi nam g\u0142\u00f3wnie o pocisk AIM-120 AMRAAM. Do tego rakieta kr\u00f3tkiego zasi\u0119gu, jako zasadnicza AIM-9X Sidewinder. Widzimy te\u017c potrzeb\u0119 rozpocz\u0119cia prac nad integracj\u0105 nowego typu rakiety kr\u00f3tkiego zasi\u0119gu do wersji Gap Filler. Obecnie ona jest zintegrowana z Sidewinderami L,M i P, ale to pociski starego typu, kt\u00f3rego zapasy globalne si\u0119 wyczerpuj\u0105 przez zu\u017cycie ich na Ukrainie. Musimy my\u015ble\u0107 o pocisku na najbli\u017csze trzy-cztery dekady.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czyli z FA-50GF wyp\u0105czkuje nowa wersja. Nie b\u0119d\u0105 doprowadzone do standardu PL?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k Paluch: S\u0105 ograniczenia finansowe i jest kwestia koszt-efekt. Pozostaniemy przy zwi\u0119kszonej funkcji szkolnej Gap Filler\u00f3w, ale w rozumieniu szkolenia zaawansowanego pilot\u00f3w i oszcz\u0119dzania platform docelowych (bojowych \u2013 przyp. red.) do tego szkolenia. Zmiana GF w PL wi\u0105za\u0142aby si\u0119 ze zmian\u0105 obecnego radaru. Pozbywanie si\u0119 go nie jest zasadne. To urz\u0105dzenie jest por\u00f3wnywalne z obecnymi radiolokatorami naszych F-16, a pod pewnymi wzgl\u0119dami nawet lepsze.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Podsumowuj\u0105c, chcemy, \u017ceby FA-50PL by\u0142 maksymalnie elastycznym, wielozadaniowym samolotem, ale niskokosztowym. Ma mie\u0107 pe\u0142ne spektrum uzbrojenia do zwalczania cel\u00f3w powierzchniowych, powietrznych i naziemnych. Z pe\u0142n\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do pe\u0142nienia dy\u017cur\u00f3w w obronie powietrznej.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Warto wspomnie\u0107, \u017ce istniej\u0105 ciekawe oferty niskokosztowego pocisku manewruj\u0105cego, kt\u00f3ry FA-50PL m\u00f3g\u0142by przenosi\u0107 i s\u0142u\u017cy\u0142by jako stosunkowo tania bro\u0144 ofensywna saturuj\u0105ca przeciwnika.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"FA-50GF w bazie w Mi\u0144sku Mazowieckim\" width=\"580\" author=\"Miros\u0142aw Mr\u00f3z Defence24.pl\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        FA-50GF w bazie w Mi\u0144sku Mazowieckim<br \/>\n       <br \/>Autor. Miros\u0142aw Mr\u00f3z Defence24.pl<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">A jak wygl\u0105da kwestia bezza\u0142ogowych skrzyd\u0142owych?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Tutaj du\u017co si\u0119 dzieje. Chcemy unikn\u0105\u0107 sytuacji jaka by\u0142a kiedy\u015b z F-35. Kiedy zapytano Polsk\u0119, czy chcia\u0142aby by\u0107 partnerem programu Joint Strike Fighter i odm\u00f3wi\u0142a. Chcemy w CCA by\u0107 w grupie pierwszych pa\u0144stw, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 torowa\u0142y drog\u0119 do tego programu. Na razie Holandia do niego przyst\u0105pi\u0142a, a my jeste\u015bmy obserwatorem.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Koncepcja jest ciekawa, bo CCA nie jest przeznaczony tylko do F-35, ale tak\u017ce do innych platform, np. zmodernizowanego F-16 albo nowego my\u015bliwca. Jest to mo\u017cliwe, bo system zarz\u0105dzania nie b\u0119dzie integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 awioniki tylko dodatkowym elementem przenoszonym przez za\u0142og\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">A w przypadku FA-50?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Tu jest inna \u015bcie\u017cka, bo KAI rozwija w\u0142asny bezza\u0142ogowiec podobnej klasy. B\u0119dziemy ten temat tak\u017ce obserwowa\u0107. Trzeba my\u015ble\u0107 o nnowacyjnych programach, nie mo\u017cemy przespa\u0107 okazji. Jeste\u015bmy dzisiaj widziani jako powa\u017cny partner przez Stany Zjednoczone, a nie wszyscy s\u0105 do tego zapraszani.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Pod wzgl\u0119dem operacyjnym i technicznym?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Nie postrzega si\u0119 nas ju\u017c jako klienta do kupna i serwisu \u201ez p\u00f3\u0142ki\u201d. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017ceby to zosta\u0142o zakorzenione w Polsce. Mamy potencja\u0142 w polskim przemy\u015ble, know-how, m\u0105drych ludzi.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jedn\u0105 z najbardziej pal\u0105cych kwestii, je\u015bli chodzi o statki powietrzne jest dzisiaj \u015bmig\u0142owiec szkolny\u2026<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: My uciekamy od m\u00f3wienia o konkretnych platformach, m\u00f3wimy o zdolno\u015bciach. Na pewno nie zaakceptujemy rozwi\u0105zania, kt\u00f3re jest wy\u0142\u0105cznie szkolne. To musi by\u0107 rozwi\u0105zanie szkolno-bojowe, dual use &#8211; kiedy nie szkoli pilot\u00f3w, to mo\u017ce by\u0107 u\u017cyte w prostych misjach bojowych albo patrolowych. B\u0119dzie mia\u0142o do tego wyposa\u017cenie i sensory. Nigdy wi\u0119cej nie p\u00f3jdziemy \u015bcie\u017ck\u0105 AJT i M-346, kupna lataj\u0105cego symulatora.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Krajowa zdolno\u015b\u0107 serwisu i produkcji jest tu istotna?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Oczywi\u015bcie, \u017ce jest, ale dla nas najwa\u017cniejsza jest sprawno\u015b\u0107 \u015bmig\u0142owca. Nie mo\u017cemy mie\u0107 platformy o 50 proc. sprawno\u015bci. Nas interesuje porz\u0105dne wsparcie produktu, kt\u00f3re nam pozwoli na utrzymanie dost\u0119pno\u015bci operacyjnej na poziomie 70 proc. lub wi\u0119kszym. Inaczej nie mo\u017cemy realizowa\u0107 zada\u0144.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Apache b\u0119dzie w Wojskach L\u0105dowych czy Si\u0142ach Powietrznych? I dlaczego 96 sztuk?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: To czy Apache to b\u0119d\u0105 SP, czy WL to kwestia wt\u00f3rna, a pole do dyskusji na temat liczby tych \u015bmig\u0142owc\u00f3w ju\u017c nie istnieje. Decyzja zapad\u0142a i trudno sobie wyobrazi\u0107, cho\u0107by ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych, \u017ceby tu by\u0142a korekta.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u015bli chodzi o proces implementacji, to jestem umiarkowanym optymist\u0105. To idzie dobrze. Ten program ma czas, nie jest pod presj\u0105, a idzie zgodnie z planem. Jest te\u017c rozs\u0105dny mentoring strony ameryka\u0144skiej. Jednostk\u0105, kt\u00f3ra nam pomaga jest 12 CAB (Combat Air Brigade), to typowa brygada US Army z Apache, Chinookami i Black Hawkami. Produkcja \u015bmig\u0142owc\u00f3w te\u017c idzie bez zak\u0142\u00f3ce\u0144, s\u0105 szkolone za\u0142ogi. \u015awietny jest pomys\u0142 z leasingiem \u015bmig\u0142owc\u00f3w wersji D. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna ju\u017c \u0107wiczy\u0107 taktyk\u0119, techniki i procedury. Kiedy pojawi\u0105 si\u0119 docelowe maszyny b\u0119dziemy gotowi.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u015bli chodzi o zastosowanie to trzeba powiedzie\u0107 to g\u0142o\u015bno: polski Apache b\u0119dzie bardzo elastyczn\u0105 platform\u0105. G\u0142\u00f3wnym jego zadaniem jest wsparcie Wojsk L\u0105dowych, ale mo\u017ce zwalcza\u0107 drony, wi\u0119c b\u0119dzie to te\u017c maszyna obrony powietrznej. Uzbrojona w systemy rakiet powietrze-powietrze, Stinger, a tak\u017ce rakiety APKWS i dzia\u0142ka pok\u0142adowe. B\u0119d\u0105 mie\u0107 du\u017c\u0105 zdolno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania na te niskokosztowe zagro\u017cenia.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dodatkowo my\u015blimy o Apache w kontek\u015bcie dania mu d\u0142ugiego ramienia. By\u0142o ju\u017c strzelanie demonstracyjne pociskami Spike NLOS, co czyni z Apache \u015brodek do zada\u0144 szczebla operacyjnego. Np. mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce b\u0119dzie uczestniczy\u0142 w prze\u0142amywaniu obrony powietrznej uderzaj\u0105c spoza zasi\u0119giem widzialno\u015bci wzrokowej.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Znowu: prosz\u0119 nie wpada\u0107 w pu\u0142apk\u0119, \u017ce \u201etylko drony\u201d albo inny modny akurat system uzbrojenia. Wszystkie think tanki wskazuj\u0105, \u017ce drony trzeba mie\u0107 na uwadze, ale nie wolno zaniedbywa\u0107 klasycznych system\u00f3w uzbrojenia. To podstawowa rzecz. Apache z tymi sensorami, efektorami b\u0119dzie narz\u0119dziem dla domeny l\u0105dowej i powietrznej.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"AH-64E Apache Guardian\" width=\"580\" author=\"U.S. Army\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        \u015amig\u0142owiec uderzeniowy AH-64E Apache Guardian<br \/>\n       <br \/>Autor. U.S. Army<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jakie inne klasy \u015bmig\u0142owc\u00f3w macie na uwadze poza \u015bmig\u0142owcami szkolnymi?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Potrzeby s\u0105 ogromne w lotnictwie \u015bmig\u0142owcowym.\u00a0 Mamy tu baga\u017c trzech dekad zaniecha\u0144. Takim pal\u0105cym problemem s\u0105 teraz \u015bmig\u0142owce pok\u0142adowe. Musimy ju\u017c o nich my\u015ble\u0107 w kontek\u015bcie programu Miecznik. Te fregaty nie s\u0105 kompletnym systemem, je\u015bli nie maj\u0105 \u015bmig\u0142owca na pok\u0142adzie. \u017beby te \u015bmig\u0142owce by\u0142y na czas to trzeba o nich my\u015ble\u0107 ju\u017c teraz. Mamy te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce trzeba wymieni\u0107 Soko\u0142y SAR i ASAR i wa\u017cne jest te\u017c to, \u017ceby pomy\u015ble\u0107 o \u015bmig\u0142owcach ci\u0119\u017ckich. Apache nie dzia\u0142a sam. Kto\u015b musi mu dowie\u017a\u0107 amunicj\u0119 i paliwo. On nie mo\u017ce odlatywa\u0107 za ka\u017cdym razem do macierzystej bazy. Tak wi\u0119c tych potrzeb jest du\u017co, ale teraz najwa\u017cniejsze jest szkolenie, czyli nast\u0119pca Mi-2 i SW-4.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">P\u0142k. Paluch: W dalszej perspektywie widzimy potrzeb\u0119 wymiany \u015bmig\u0142owc\u00f3w VIP z uwagi na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci wsparcia silnik\u00f3w, tam s\u0105 jeszcze elementy poradzieckie. W perspektywie 2030 roku powinna nast\u0105pi\u0107, przynajmniej cz\u0119\u015bciowa ich wymiana.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Na koniec chcia\u0142em zapyta\u0107 o kwesti\u0119 podej\u015bcia Si\u0142 Powietrznych, je\u015bli chodzi o infrastruktur\u0119. Czy do tych nowych statk\u00f3w powietrznych s\u0105 lub b\u0119d\u0105 hangary?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gen. Nowak: Tak, zw\u0142aszcza w Tomaszowie Mazowieckim zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 problemy. \u017beby nowe \u015bmig\u0142owce nie sta\u0142y pod chmur\u0105. Nie sta\u0107 nas, \u017ceby wybudowa\u0107 wsz\u0119dzie niesamowicie wyrafinowan\u0105 infrastruktur\u0119, ale chcemy u\u017cy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci jakie daj\u0105 lekkie hangary. Oczywi\u015bcie w ka\u017cdej bazie jest potrzebny hangar matka, gdzie mo\u017cna statek powietrzny rozkr\u0119ci\u0107 do przys\u0142owiowej \u015brubki i prowadzi\u0107 obs\u0142ugi wy\u017cszego rz\u0119du. Ale do takiego codziennego u\u017cytkowania nie s\u0105 potrzebne a\u017c tak wyrafinowane obiekty. Wystarczy, \u017ceby wilgotno\u015b\u0107 i temperatura by\u0142a kontrolowana, \u017ceby m\u00f3c wykona\u0107 czynno\u015bci przed i polotowe. Idziemy w tym kierunku. Tomasz\u00f3w b\u0119dzie otrzymywa\u0142 tak\u0105 infrastruktur\u0119 lekk\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\"><a href=\"https:\/\/defence24.pl\/sily-zbrojne\/general-nowak-najtrudniejsze-lata-sil-powietrznych-wywiad\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 wywiadu dost\u0119pna o sytuacji i wyzwaniach Si\u0142 Powietrznych pod tym linkiem<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"WIADOMO\u015aCI WYWIADY ANALIZA Maciej Szopa W drugiej cz\u0119\u015bci wywiadu z gen. dyw. pil. Ireneuszem Nowakiem, zast\u0119pc\u0105 Dow\u00f3dcy Generalnego,&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":164711,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32579,32581,25852,32582,32,33,4250,4944,26063,29278,32586,32584,12242,32580,27,32583,34,35,4552,28,31,25,40,41,8465,9954,16864,27751,80,29,30,26,82,83,84,32585,32587],"class_list":{"0":"post-164710","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-a330mrtt","9":"tag-a400m","10":"tag-ah-64e","11":"tag-apache","12":"tag-breaking-news","13":"tag-breakingnews","14":"tag-f-16","15":"tag-f-35","16":"tag-f-35a","17":"tag-fa-50","18":"tag-fa-50gf","19":"tag-fa-50pl","20":"tag-fundusze","21":"tag-general-nowak","22":"tag-headlines","23":"tag-ireneusz-nowak","24":"tag-latest-news","25":"tag-latestnews","26":"tag-lotnictwo","27":"tag-naglowki","28":"tag-najwazniejsze-artykuly","29":"tag-news","30":"tag-polish","31":"tag-polski","32":"tag-safe","33":"tag-samoloty","34":"tag-sily-powietrzne","35":"tag-smiglowce","36":"tag-swiat","37":"tag-top-stories","38":"tag-topstories","39":"tag-wiadomosci","40":"tag-world","41":"tag-world-news","42":"tag-worldnews","43":"tag-zakupy-samolotow","44":"tag-zakupy-sprzetu-wojskowego"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115762877319865023","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164710"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164710\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/164711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=164710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=164710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}