\nPierwszym fundamentalnym problemem jest ca\u0142kowite pomini\u0119cie nieuchronnych skutk\u00f3w degradacji farm wiatrowych. W\u00a0strategii przyj\u0119to bardzo wysokie wsp\u00f3\u0142czynniki wykorzystania mocy, czyli rzeczywiste mo\u017cliwo\u015bci produkcyjne tych instalacji. Dla\u00a0l\u0105dowych farm wiatrowych za\u0142o\u017cono warto\u015bci si\u0119gaj\u0105ce 30%, podczas gdy \u015brednie europejskie cz\u0119sto spadaj\u0105 poni\u017cej 20%. Dla\u00a0morskich farm wiatrowych przyj\u0119to poziom 40\u201343%, mimo \u017ce\u00a0istniej\u0105ce instalacje offshore cz\u0119sto osi\u0105gaj\u0105 ni\u017csze warto\u015bci, a\u00a0ich wsp\u00f3\u0142czynnik wykorzystania mocy charakteryzuje si\u0119 wyra\u017an\u0105 tendencj\u0105 spadkow\u0105 wraz z\u00a0up\u0142ywem czasu. Ministerstwo za\u0142o\u017cy\u0142o jednak, \u017ce\u00a0produkcja z\u00a0farm wiatrowych pozostanie niezmienna przez ca\u0142y okres eksploatacji \u2014\u00a0tak, jakby turbiny nie\u00a0starza\u0142y si\u0119, nie\u00a0ulega\u0142y zu\u017cyciu, zabrudzeniom \u0142opat, erozji, zm\u0119czeniu materia\u0142owemu ani awariom.
\n<\/p>\n
\nTymczasem z\u00a0licznych analiz empirycznych, w\u00a0tym z\u00a0danych z\u00a0Danii i\u00a0Niemiec, jasno wynika, \u017ce\u00a0degradacja produkcji jest faktem, a\u00a0jej skala wcale nie\u00a0jest marginalna. Spadek produkcji energii elektrycznej wraz z\u00a0wiekiem farm mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 15\u201320%.
\n<\/p>\n
\nKonsekwencje s\u0105 oczywiste: zak\u0142adane przez Ministerstwo wolumeny energii oka\u017c\u0105 si\u0119 nieosi\u0105galne, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci w\u00a0przypadku morskich farm wiatrowych. \u201eDarmowa\u201d energia od\u00a0matki natury b\u0119dzie w\u00a0praktyce jeszcze dro\u017csza, ni\u017c\u00a0wskazuj\u0105 ju\u017c dzi\u015b bardzo wysokie ceny wynikaj\u0105ce z\u00a0kontrakt\u00f3w r\u00f3\u017cnicowych. Innymi s\u0142owy, nawet przy hojnych mechanizmach wsparcia matematyka przestaje si\u0119 domyka\u0107.
\n<\/p>\n
\nW tym samym duchu utrzymane jest za\u0142o\u017cenie \u017cywotno\u015bci farm wiatrowych na\u00a0poziomie 25 lat, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c nosi znamiona my\u015blenia \u017cyczeniowego. Owszem, turbina mo\u017ce \u201esta\u0107\u201d 25 lat, ale\u00a0kluczowe pytanie brzmi: z\u00a0jak\u0105 dyspozycyjno\u015bci\u0105, z\u00a0jakimi kosztami utrzymania i\u00a0z\u00a0jak\u0105 realn\u0105 produkcj\u0105 energii? Tych pyta\u0144 Strategia unika, mimo \u017ce\u00a0dane z\u00a0wieloletniej eksploatacji instalacji wiatrowych wskazuj\u0105, i\u017c\u00a0realny czas \u017cycia ekonomicznego rzadko przekracza 20 lat. Co\u00a0wi\u0119cej, po\u00a0oko\u0142o dekadzie koszty operacyjne i\u00a0utrzymania rosn\u0105 skokowo.
\n<\/p>\n
\nJeszcze bardziej problematyczne jest ca\u0142kowite pomini\u0119cie problemu nadprodukcji energii z\u00a0wiatrak\u00f3w i\u00a0paneli fotowoltaicznych oraz\u00a0fizycznej niemo\u017cno\u015bci jej odbioru przez system. Jest to\u00a0fakt nie\u00a0tylko istotny, ale\u00a0wr\u0119cz krytyczny dla\u00a0wszelkich d\u0142ugoterminowych prognoz. Dla\u00a0przyk\u0142adu: w\u00a0Niemczech w\u00a02023 roku zmarnowana energia z\u00a0morskich farm wiatrowych wynios\u0142a a\u017c\u00a05,7 TWh, czyli blisko 20% ca\u0142ej energii wyprodukowanej przez te\u00a0instalacje. Efekt? Rzeczywisty wsp\u00f3\u0142czynnik wykorzystania mocy morskich farm wiatrowych spad\u0142 do\u00a0oko\u0142o 30%, daleko poni\u017cej warto\u015bci zak\u0142adanych przez Ministerstwo Energii w\u00a0Strategii. To\u00a0nie jest drobna korekta, to\u00a0fundamentalna r\u00f3\u017cnica systemowa.
\n<\/p>\n
\nKolejnym elementem pomini\u0119tym w\u00a0planach Ministerstwa jest profil produkcji energii, czyli jej zmienno\u015b\u0107 w\u00a0czasie. Dane z\u00a0systemu niemieckiego jednoznacznie wskazuj\u0105, \u017ce\u00a0profile produkcji morskich i\u00a0l\u0105dowych farm wiatrowych s\u0105 silnie skorelowane. Innymi s\u0142owy: gdy wieje, wieje wsz\u0119dzie, a\u00a0gdy nie\u00a0wieje \u2014\u00a0nie\u00a0wieje nigdzie.
\n<\/p>\n
\nOznacza to, \u017ce\u00a0nadprodukcje energii z\u00a0l\u0105dowych i\u00a0morskich farm wiatrowych b\u0119d\u0105 wyst\u0119powa\u0142y jednocze\u015bnie, a\u00a0nie komplementarnie. Wbrew cz\u0119sto powtarzanej narracji farmy morskie nie\u00a0s\u0105 znacz\u0105co bardziej stabilne od\u00a0l\u0105dowych. Podlegaj\u0105 podobnej zmienno\u015bci \u2014\u00a0gwa\u0142townym wzrostom i\u00a0spadkom produkcji \u2014\u00a0a\u00a0ich wy\u017csza \u015brednia produkcja wynika g\u0142\u00f3wnie z\u00a0silniejszych wiatr\u00f3w, a\u00a0nie z\u00a0bardziej \u201er\u00f3wnomiernej\u201d wietrzno\u015bci.
\n<\/p>\n
\nSkutki tego zjawiska s\u0105 ju\u017c dzi\u015b widoczne w\u00a0Niemczech: coraz wi\u0119ksze wolumeny energii s\u0105 marnowane w\u00a0wyniku nadprodukcji, co\u00a0wprost przek\u0142ada si\u0119 na\u00a0wzrost koszt\u00f3w systemowych i\u00a0cen energii elektrycznej.
\n<\/p>\n
\nZjawisko to\u00a0jest istotne r\u00f3wnie\u017c w\u00a0przypadku Polski. W\u00a0bie\u017c\u0105cym roku odnotowano ponad 100 dni, w\u00a0kt\u00f3rych rynek energii nie\u00a0by\u0142 w\u00a0stanie zagospodarowa\u0107 nadwy\u017cek pr\u0105du z\u00a0istniej\u0105cych l\u0105dowych farm wiatrowych. W\u00a0konsekwencji operator sieci by\u0142 zmuszony do\u00a0czasowego od\u0142\u0105czania tych instalacji, aby\u00a0utrzyma\u0107 system energetyczny w\u00a0r\u00f3wnowadze i\u00a0zapobiec blackoutowi. Po\u00a0dodaniu planowanych farm morskich, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 generowa\u0142y energi\u0119 w\u00a0tym samym czasie co\u00a0farmy l\u0105dowe, mo\u017cna z\u00a0du\u017c\u0105 pewno\u015bci\u0105 oczekiwa\u0107 dalszego, znacz\u0105cego wzrostu ilo\u015bci marnowanej energii.
\n<\/p>\n
\nNie mniej krytyczny aspekt strategii Ministerstwa ujawnia si\u0119 w\u00a0postaci nieuniknionego konfliktu mi\u0119dzy energetyk\u0105 wiatrow\u0105 a\u00a0energetyk\u0105 j\u0105drow\u0105. Morskie farmy wiatrowe oraz\u00a0pierwsze planowane elektrownie j\u0105drowe b\u0119d\u0105 zlokalizowane blisko siebie na\u00a0p\u00f3\u0142nocy kraju, podczas gdy g\u0142\u00f3wne centra zu\u017cycia energii znajduj\u0105 si\u0119 na\u00a0po\u0142udniu. Oznacza to\u00a0konieczno\u015b\u0107 przesy\u0142u ogromnych ilo\u015bci energii na\u00a0du\u017ce odleg\u0142o\u015bci \u2014\u00a0kosztownego, technicznie trudnego i\u00a0coraz mniej uzasadnionego ekonomicznie.
\n<\/p>\n
\nCo wi\u0119cej, dane zawarte w\u00a0samej Strategii pokazuj\u0105 sytuacj\u0119 wr\u0119cz kuriozaln\u0105. W\u00a02040 roku zak\u0142ada si\u0119, \u017ce\u00a0elektrownie j\u0105drowe b\u0119d\u0105 produkowa\u0142y wyra\u017anie mniej energii, ni\u017c\u00a0pozwalaj\u0105 na\u00a0to\u00a0ich mo\u017cliwo\u015bci technologiczne, podczas gdy morskie farmy wiatrowe maj\u0105 utrzymywa\u0107 maksymaln\u0105 mo\u017cliw\u0105 produkcj\u0119. Oznacza to\u00a0wprost, \u017ce\u00a0elektrownie j\u0105drowe \u2014\u00a0stabilne, sterowalne i\u00a0bezemisyjne \u2014\u00a0b\u0119d\u0105 musia\u0142y ust\u0119powa\u0107 miejsca niestabilnym farmom wiatrowym, redukuj\u0105c w\u0142asn\u0105 produkcj\u0119. Trudno o\u00a0lepszy przyk\u0142ad systemowej niegospodarno\u015bci.
\n<\/p>\n
\nNa deser pozostaj\u0105 jeszcze b\u0142\u0119dy formalne. W\u00a0jednym z\u00a0zestawie\u0144 jedna z\u00a0technologii OZE osi\u0105ga wsp\u00f3\u0142czynnik wykorzystania mocy przekraczaj\u0105cy 100%. Pozostaje wi\u0119c pytanie: czy\u00a0w\u00a0Ministerstwie przewiduje si\u0119 prze\u0142om w\u00a0fizyce i\u00a0wynalezienie perpetuum mobile, czy\u00a0te\u017c po\u00a0prostu nikt nie\u00a0zada\u0142 sobie trudu, by\u00a0sprawdzi\u0107 podstawow\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 danych?
\n<\/p>\n
\nHistoria nauki uczy jednej, zaskakuj\u0105co uniwersalnej lekcji: systemy proste s\u0105 stabilniejsze, ta\u0144sze i\u00a0bli\u017csze prawdy, bo\u00a0wynikaj\u0105 z\u00a0poprawnego opisu rzeczywisto\u015bci, a\u00a0nie z\u00a0pr\u00f3b jej naginania. System geocentryczny dzia\u0142a\u0142 przez stulecia, ale\u00a0tylko dlatego, \u017ce\u00a0by\u0142 nieustannie \u201eratowany\u201d kolejnymi \u201eudoskonaleniami\u201d. System kopernika\u0144ski zwyci\u0119\u017cy\u0142 nie\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0by\u0142 modny, lecz dlatego, \u017ce\u00a0by\u0142 prostszy, bardziej stabilny i\u00a0po prostu prawdziwy. W\u00a0energetyce obserwujemy dzi\u015b proces odwrotny: zamiast upraszcza\u0107, dok\u0142adamy warstwy z\u0142o\u017cono\u015bci, kompensacji i\u00a0us\u0142ug systemowych, tworz\u0105c konstrukcj\u0119 coraz dro\u017csz\u0105 i\u00a0coraz bardziej kruch\u0105. To\u00a0nie jest droga ku\u00a0nowoczesno\u015bci, lecz \u015bwiadoma transformacja w\u00a0stron\u0119 systemu antykopernika\u0144skiego \u2014\u00a0takiego, kt\u00f3ry mo\u017ce jeszcze wygl\u0105da\u0107 poprawnie na\u00a0wykresach, ale\u00a0coraz gorzej radzi sobie z\u00a0rzeczywisto\u015bci\u0105.
\n<\/p>\n
\nProf. Ziemowit Malecha
\n<\/p>\n
\nPiotr Gr\u0105dzik
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pierwszym fundamentalnym problemem jest ca\u0142kowite pomini\u0119cie nieuchronnych skutk\u00f3w degradacji farm wiatrowych. W\u00a0strategii przyj\u0119to bardzo wysokie wsp\u00f3\u0142czynniki wykorzystania…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":165149,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,98,105,2624,102,42,38,40,39,41,15435,2846],"class_list":{"0":"post-165148","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-dorzeczy","11":"tag-ekonomia","12":"tag-energetyka","13":"tag-opinie","14":"tag-pl","15":"tag-poland","16":"tag-polish","17":"tag-polska","18":"tag-polski","19":"tag-transformacja","20":"tag-tylko-na-dorzeczy-pl"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115763868232759119","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}