{"id":165300,"date":"2025-12-22T16:38:14","date_gmt":"2025-12-22T16:38:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/165300\/"},"modified":"2025-12-22T16:38:14","modified_gmt":"2025-12-22T16:38:14","slug":"w-rosji-kwitnie-makabryczny-biznes-wszystko-przez-wojne-putina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/165300\/","title":{"rendered":"W Rosji kwitnie makabryczny biznes. Wszystko przez wojn\u0119 Putina"},"content":{"rendered":"

W hali musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 tysi\u0105ce zw\u0142ok. Przed bram\u0105 czekaj\u0105 zrozpaczeni krewni poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy. Tak rosyjskie media na uchod\u017astwie Werstka opisuj\u0105 atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 w centrum przyjmowania, przetwarzania i transportu poleg\u0142ych w Rostowie nad Donem<\/a> na po\u0142udniu Rosji.<\/p>\n

Jest to jedna z najwi\u0119kszych kostnic w Rosji \u2014 i ostatnia stacja dla niezidentyfikowanych zmar\u0142ych z frontu po\u0142o\u017conego zaledwie kilkaset kilometr\u00f3w dalej. Krewni odwiedzaj\u0105 to miejsce, aby znale\u017a\u0107 poleg\u0142ych bliskich. Chc\u0105 ich pochowa\u0107 i pogodzi\u0107 si\u0119 ze \u015bmierci\u0105. Ponadto pa\u0144stwo wyp\u0142aca odszkodowanie tylko wtedy, gdy zw\u0142oki s\u0105 bezb\u0142\u0119dnie zidentyfikowane.<\/p>\n

Nap\u0142yw nowych zw\u0142ok si\u0119 nie ko\u0144czy \u2014 tak pracownik Dmitrij opisuje swoj\u0105 codzienn\u0105 prac\u0119. \u2014 Otwierasz drzwi ci\u0119\u017car\u00f3wki, a w \u015brodku le\u017cy 40 cia\u0142, jedno obok drugiego \u2014 m\u00f3wi. Najcz\u0119\u015bciej to kobiety przeszukuj\u0105 zw\u0142oki w poszukiwaniu charakterystycznych tatua\u017cy, blizn, z\u0119b\u00f3w lub bi\u017cuterii, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce znajd\u0105 swoich zmar\u0142ych syn\u00f3w i m\u0119\u017c\u00f3w.<\/p>\n

W rosyjskich sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych istniej\u0105 grupy, w kt\u00f3rych kr\u0105\u017c\u0105 zdj\u0119cia poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy z odniesieniem do odpowiedniej kostnicy.<\/p>\n

Rosja ma do\u015bwiadczenie w umieraniu \u2014 i to od wiek\u00f3w, na przyk\u0142ad przez masowe egzekucje za czas\u00f3w Iwana Gro\u017anego<\/a> lub wielki terror za czas\u00f3w J\u00f3zefa Stalina<\/a>. 27 mln ofiar \u015bmiertelnych podczas II wojny \u015bwiatowej pozbawi\u0142o ca\u0142e pokolenie m\u0119\u017cczyzn. Podobnie by\u0142o w latach 90. na gruzach Zwi\u0105zku Radzieckiego, pe\u0142nych chaosu, przemocy i niepewno\u015bci gospodarczej, w po\u0142\u0105czeniu z bezprecedensowym uzale\u017cnieniem od alkoholu, co doprowadzi\u0142o do spadku \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci \u017cycia m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n

Z rosyjsk\u0105 demografi\u0105 coraz gorzej<\/p>\n

Dzisiaj \u015bmiertelno\u015b\u0107 w Rosji <\/a>zn\u00f3w osi\u0105ga szczyt. Spo\u0142ecze\u0144stwo si\u0119 starzeje, a jednocze\u015bnie rodzi si\u0119 zbyt ma\u0142o dzieci. Sytuacj\u0119 pogarsza tzw. specjalna operacja wojskowa<\/a>, jak Kreml nazywa inwazj\u0119 na Ukrain\u0119. Wojna trwa od prawie czterech lat i poch\u0142on\u0119\u0142a setki tysi\u0119cy ofiar po stronie rosyjskiej. Nikt nie wie, ile dok\u0142adnie. Gin\u0105 przede wszystkim m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani z prowincji.<\/p>\n

Ogromne tereny wiejskie Rosji s\u0105 s\u0142abo rozwini\u0119te, a wszechobecna bieda staje si\u0119 tutaj recept\u0105 na sukces rosyjskiej armii. Poza du\u017cymi miastami kraj kryje w sobie niemal niewyczerpane bogactwo rozczarowanych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy z powodu braku pieni\u0119dzy i perspektyw zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 na ochotnika do s\u0142u\u017cby wojskowej. Ka\u017cdego dnia do armii trafia ok. 1 tys. nowych \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

W stolicy Rosji \u015blad\u00f3w wojny zbytnio nie wida\u0107. Moskwa <\/a>jest w idealnym stanie. Na ulicach nie ma \u015bmieci, chodniki s\u0105 czyste, \u015bwie\u017cy \u015bnieg jest szybko usuwany z miasta. Stopie\u0144 sterylnego porz\u0105dku, jaki osi\u0105gaj\u0105 rosyjskie metropolie, jest prawdopodobnie mo\u017cliwy tylko w systemach autorytarnych. Je\u015bli jednak ukrai\u0144ski dron<\/a> dotrze do stolicy, jego od\u0142amki s\u0105 szybko usuwane.<\/p>\n

Biznes zwi\u0105zany ze \u015bmierci\u0105<\/p>\n

W tym przypadku rosyjska \u015bmier\u0107 jest interesuj\u0105ca przede wszystkim jako pomys\u0142 na biznes. Wyra\u017anie wida\u0107 to na przyk\u0142adzie „Nekropol 2025”, najwi\u0119kszych w Rosji targ\u00f3w bran\u017cy pogrzebowej, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 pod koniec listopada w Moskwie.<\/p>\n

\"Targi<\/p>\n

Targi pogrzebowe w Moskwie, 29 listopada 2025 r.Contributor \/ Getty Images<\/p>\n

Bran\u017ca prze\u017cywa boom w Rosji. Tylko w pierwszej po\u0142owie 2025 r. liczba zarejestrowanych przedsi\u0119biorstw pogrzebowych wzros\u0142a o 16 proc. W regionie moskiewskim od stycznia tego roku zarejestrowano 57 nowych przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n

Wiele z nich wystawia si\u0119 na targach. Zgodnie z programem imprezy firma Demar prezentuje ekskluzywne modele trumien. W ramach pokazu mody przedstawiane s\u0105 najnowsze trendy w modzie pogrzebowej. Psychologowie udzielaj\u0105 porad na temat stresu w bran\u017cy, a eksperci zapraszaj\u0105 na wyk\u0142ady specjalistyczne, takie jak „Zalety i wady rosyjskiej techniki kremacji” lub „10 trend\u00f3w, kt\u00f3re zmieni\u0105 rosyjski rynek kremacji do 2035 r.”.<\/p>\n

Na targach „Nekropol” obecny jest r\u00f3wnie\u017c Iwan Golunow \u2014 jedyny rosyjski dziennikarz, kt\u00f3ry regularnie pisze o bran\u017cy pogrzebowej w kraju. W podca\u015bcie ekonomicznym szczeg\u00f3\u0142owo opisuje, jak fundamentalnie wojna w Ukrainie zmieni\u0142a bran\u017c\u0119 pogrzebow\u0105.<\/p>\n

Pogrzebowy biznes<\/p>\n

Du\u017ca liczba ofiar<\/a> ujawni\u0142a liczne braki: cmentarze w wielu miejscach by\u0142y zaniedbane, gminy i spo\u0142eczno\u015bci w ca\u0142ej Rosji musia\u0142y ponie\u015b\u0107 ogromne nak\u0142ady inwestycyjne, aby odnowi\u0107 drogi lub uporz\u0105dkowa\u0107 zaro\u015bni\u0119te groby. Pa\u0144stwo pokrywa obecnie koszty wielu pogrzeb\u00f3w, a w bran\u017cy panuje presja na profesjonalizacj\u0119, kt\u00f3ra jednak wi\u0105\u017ce si\u0119 z silnym wzrostem dochod\u00f3w.<\/p>\n

Wed\u0142ug Golunowa du\u017ce zapotrzebowanie na pogrzeby niesie ze sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c du\u017cy potencja\u0142 konfliktowy. W kilku miastach mieszka\u0144cy protestowali przeciwko budowie nowych krematori\u00f3w. Dziennikarz opisuje sezonowe trudno\u015bci zwi\u0105zane z kopaniem w wiecznej zmarzlinie miast p\u00f3\u0142nocnej Syberii. Ponadto problemem jest korupcja: miejsca na cmentarzach s\u0105 rzadko\u015bci\u0105, zw\u0142aszcza w du\u017cych miastach. Istniej\u0105ce groby cz\u0119sto mo\u017cna uzyska\u0107 tylko poprzez wr\u0119czenie \u0142ap\u00f3wki.<\/p>\n

Ponadto Golunow opowiada o nielegalnych cmentarzach i przedsi\u0119biorcach pogrzebowych, kt\u00f3rzy mieli wielokrotnie wykorzystywa\u0107 trumny i krzy\u017ce nagrobne. To w szczeg\u00f3lno\u015bci przedsi\u0119biorczy biznesmeni s\u0105 krytykowani za swoje bezczelne dzia\u0142ania. Na przyk\u0142ad w Nowosybirsku m\u0119\u017cczy\u017ani rywalizowali mi\u0119dzy sob\u0105 w kopaniu grob\u00f3w.<\/p>\n

Podczas targ\u00f3w podchodzi si\u0119 do tego bardziej na luzie. W dniu otwarcia firmy rywalizuj\u0105 o to, kto u\u0142o\u017cy najpi\u0119kniejsze wie\u0144ce pogrzebowe, przygotuje najsmaczniejszy pocz\u0119stunek pogrzebowy i zaprojektuje najpi\u0119kniejsze nagrobki.<\/p>\n

W Moskwie \u015bmier\u0107 jest daleko<\/p>\n

Program targ\u00f3w przewiduje na nast\u0119pny dzie\u0144 spotkanie specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy przygotowuj\u0105 zmar\u0142ych do wystawienia w trumnie pod k\u0105tem estetycznym i higienicznym. Tu r\u00f3wnie\u017c dochodzi do rywalizacji: kto jest najlepszy w balsamowaniu? Podstawow\u0105 wiedz\u0119 mo\u017cna zdoby\u0107 podczas wyk\u0142ad\u00f3w na temat zmian po\u015bmiertnych w ludzkim ciele oraz prezentacji Tanato-Lab, producenta kosmetyk\u00f3w tanatologicznych [do makija\u017cu funeralnego].<\/p>\n

\"Targi<\/p>\n

Targi pogrzebowe w Moskwie, 29 listopada 2025 r.Contributor \/ Getty Images<\/p>\n

Nast\u0119pny etap targ\u00f3w to konkurs „Najlepszy mistrz ceremonii 2025”. \u2014 Cz\u0119\u015bci\u0105 konkursu jest spontaniczne odczytanie nieznanego przem\u00f3wienia pogrzebowego. Jury ocenia, jak dobrze uczestnicy sobie z tym radz\u0105 \u2014 m\u00f3wi „Die Welt” jeden z uczestnik\u00f3w, kt\u00f3ry prosi o zachowanie anonimowo\u015bci. Ka\u017cdy mo\u017ce przyj\u015b\u0107, obejrze\u0107 i oklaskiwa\u0107, spektakl odb\u0119dzie si\u0119 na g\u0142\u00f3wnej scenie.<\/p>\n

Kto zm\u0119czy si\u0119 konkursami, mo\u017ce porozmawia\u0107 z chi\u0144skimi importerami kamienia, wypr\u00f3bowa\u0107 trumny w pe\u0142nym wyposa\u017ceniu lub napi\u0107 si\u0119 szampana w barze. W Moskwie \u015bmier\u0107 jest daleko.<\/p>\n

Trumny i plastikowe kwiaty<\/p>\n

Jak wynika z doniesie\u0144 dziennika „Bild”, mroczny biznes w Rosji sprzyja te\u017c Aleksandrowi \u0141ukaszence<\/a>, przyjacielowi W\u0142adimira Putina. Wed\u0142ug raportu Nowej Gaziety wi\u0119\u017aniowie polityczni w obozach karnych w Bia\u0142orusi s\u0105 zmuszani do produkcji skrzynek z amunicj\u0105, odzie\u017cy maskuj\u0105cej, toreb wojskowych i \u0142\u00f3\u017cek dla armii rosyjskiej \u2014 a nawet trumien i kwiat\u00f3w pogrzebowych. By\u0142y wi\u0119zie\u0144, ogl\u0105daj\u0105c w telewizji transmisj\u0119 z „wystawnych pogrzeb\u00f3w \u00bbbohater\u00f3w specjalnej operacji wojskowej\u00ab”, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce musia\u0142y to by\u0107 te same trumny, kt\u00f3re produkowano w jego obozie.<\/p>\n

W jednej z bia\u0142oruskich kolonii karnych wi\u0119\u017aniowie od pocz\u0105tku wojny produkuj\u0105 plastikowe kwiaty na cmentarze \u2014 g\u0142\u00f3wnie go\u017adziki, r\u00f3\u017ce i chabry. Norma: 500 kwiat\u00f3w na osob\u0119 na zmian\u0119. \u0141\u0105cznie produkowano od 3 tys. do 6 tys. plastikowych kwiat\u00f3w dziennie.<\/p>\n

Dla \u0141ukaszenki du\u017ce rosyjskie kontrakty pojawi\u0142y si\u0119 w idealnym momencie \u2014 podaje „Bild”. Od czasu sfa\u0142szowanych wybor\u00f3w prezydenckich w 2020 r. sytuacja gospodarcza w Bia\u0142orusi uleg\u0142a znacznemu pogorszeniu. UE odpowiedzia\u0142a na przemoc wobec demonstrant\u00f3w sankcjami \u2014 kluczowe sektory eksportu za\u0142ama\u0142y si\u0119, a w konsekwencji spad\u0142a r\u00f3wnie\u017c produkcja gospodarcza.<\/p>\n

Tylko w 2022 r. bia\u0142oruski produkt krajowy brutto skurczy\u0142 si\u0119 o 4,7 proc. Jednak machina wojenna Kremla utrzyma\u0142a marionetkowe pa\u0144stwo Putina na powierzchni \u2014 i \u0141ukaszenk\u0119 u w\u0142adzy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W hali musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 tysi\u0105ce zw\u0142ok. Przed bram\u0105 czekaj\u0105 zrozpaczeni krewni poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy. Tak rosyjskie media na…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":165301,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,76,8455,34,35,812,28,31,48,25,46,393,40,41,87,47,80,29,30,26,892,82,83,84],"class_list":{"0":"post-165300","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","13":"tag-kremacja","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-moskwa","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-pogrzeb","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-rosja","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-wojna","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115764206766245247","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165300"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165300\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}