{"id":168300,"date":"2025-12-24T08:16:13","date_gmt":"2025-12-24T08:16:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/168300\/"},"modified":"2025-12-24T08:16:13","modified_gmt":"2025-12-24T08:16:13","slug":"to-stad-pochodzi-koleda-znana-z-kevina-samego-w-domu-dzis-miejsce-walczy-z-rosjanami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/168300\/","title":{"rendered":"To st\u0105d pochodzi kol\u0119da znana z „Kevina samego w domu”. Dzi\u015b miejsce walczy z Rosjanami"},"content":{"rendered":"

Zach\u00f3d mo\u017ce zna\u0107 t\u0119 melodi\u0119 z hollywoodzkiego filmu „Kevin sam w domu”<\/a> i serialu telewizyjnego „Ted Lasso”. Jednak dla Ukrai\u0144c\u00f3w ma ona tej zimy bardziej przejmuj\u0105ce i polityczne znaczenie. Walcz\u0105cy Pokrowsk <\/a>jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z kompozytorem kol\u0119dy, Myko\u0142\u0105 \u0141eontowyczem.<\/p>\n

\u0141eontowycz nie skomponowa\u0142 kol\u0119dy w Pokrowsku, jak powszechnie si\u0119 uwa\u017ca, ale miasto to odegra\u0142o kluczow\u0105 rol\u0119 w rozwoju zar\u00f3wno jego muzyki, jak i patriotycznej polityki ukrai\u0144skiej. Z tego powodu kompozytor by\u0142 prze\u015bladowany przez Rosjan i ostatecznie w 1921 r. zosta\u0142 zamordowany przez agent\u00f3w radzieckich.<\/p>\n

W Pokrowsku mieszka\u0142 w pierwszej dekadzie XX w., ucz\u0105c w szkole muzycznej i prowadz\u0105c ch\u00f3r pracownik\u00f3w kolei. Czerpa\u0142 tam inspiracj\u0119 z charakterystycznych ukrai\u0144skich tradycji ludowych, a p\u00f3\u017aniej opar\u0142 kol\u0119d\u0119 „Carol of the Bells” na sezonowej pie\u015bni noworocznej \u2014 st\u0105d nazwa „Szczedryk”.<\/p>\n

\u2014 \u0141eontowycz przyby\u0142 do Pokrowska tylko z torb\u0105 na plecach, ale to w\u0142a\u015bnie tam rozwin\u0105\u0142 si\u0119 jako kompozytor i zwr\u00f3ci\u0142 na siebie uwag\u0119 \u017candarm\u00f3w, broni\u0105c praw pracownik\u00f3w. \u015apiewa\u0142 nawet „Marsyliank\u0119” z lokalnym ch\u00f3rem, kt\u00f3rym kierowa\u0142 \u2014 m\u00f3wi Larysa Semenko, autorka ksi\u0105\u017cki „Our Silent Genius, Leontovych” [Nasz cichy geniusz, \u0141eontowycz].<\/p>\n

Semenko szybko zaznacza r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ukrai\u0144ski wymiar polityczny kol\u0119dy „Carol of the Bells” nie by\u0142 niczym nowym. \u2014 Nigdy nie by\u0142a to tylko kol\u0119da, ale ukrai\u0144ski przekaz kulturowy dla \u015bwiata, kartka z \u017cyczeniami od narodu o g\u0142\u0119boko zakorzenionej duchowo\u015bci i odporno\u015bci w obliczu zagro\u017cenia. Tego samego zagro\u017cenia, z kt\u00f3rym nasz nar\u00f3d walczy dzisiaj \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Pie\u015b\u0144 niepodleg\u0142ej Ukrainy<\/p>\n

\u0141eontowycza powszechnie uwa\u017ca si\u0119 za bohatera, kt\u00f3ry 100 lat temu zmierzy\u0142 si\u0119 z Rosj\u0105 za pomoc\u0105 swojej muzyki, podobnie jak dzi\u015b Ukrai\u0144cy si\u0119gaj\u0105 po bro\u0144, pociski i drony, aby chroni\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105 przed zniszczeniem przez Moskw\u0119.<\/p>\n

Gdy jego wersja „Szczedryka” mia\u0142a swoj\u0105 premier\u0119 w Kijowie w 1916 r., przyw\u00f3dcy Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, kt\u00f3ra by\u0142a kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 pr\u00f3b\u0105 wyzwolenia si\u0119 spod w\u0142adzy Moskwy po I wojnie \u015bwiatowej<\/a>, dostrzegli w niej potencja\u0142 przeboju. W 1919 r. nowy rz\u0105d postanowi\u0142 wys\u0142a\u0107 ch\u00f3r narodowy w tras\u0119 koncertow\u0105 po Europie z pie\u015bniami ch\u00f3ralnymi \u0141eontowycza, aby promowa\u0107 uznanie Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej.<\/p>\n

\u015awiat nie uzna\u0142 nowego pa\u0144stwa, ale „Szczedryk” zapewni\u0142 mu miejsce w globalnej kulturze.<\/p>\n

\n

\u2014 Nawet przed t\u0142umaczeniem by\u0142 to hit. W Pary\u017cu, Pradze i ca\u0142ej Europie ksi\u0105\u017c\u0119ta i kr\u00f3lowie byli zafascynowani odkryciem, \u017ce na ich kontynencie istnieje tak bogata i stara kultura \u2014 m\u00f3wi Semenko.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Przed europejsk\u0105 tras\u0105 koncertow\u0105 \u015bpiewacy z ukrai\u0144skiego ch\u00f3ru musieli ewakuowa\u0107 si\u0119 na zach\u00f3d Ukrainy, poniewa\u017c bolszewicy opanowali Kij\u00f3w. Po sukcesie w Europie udali si\u0119 do Kanady i Stan\u00f3w Zjednoczonych, ju\u017c jako Ukrai\u0144ski Ch\u00f3r Narodowy, wprowadzaj\u0105c „Szczedryk” do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej w 1922 r.<\/p>\n

\"Ukrai\u0144scy<\/p>\n

Ukrai\u0144scy \u017co\u0142nierze w regionie Pokrowska, 12 grudnia 2025 r.Dmytro Smolienko \/ AFP<\/p>\n

Pocz\u0105tek terroru<\/p>\n

\u2014 „Szczedryk”, kt\u00f3ry by\u0142 hitem i zawsze grany by\u0142 jako bis, oczarowa\u0142 Europ\u0119 i Ameryk\u0119 i pom\u00f3g\u0142 Ukrai\u0144com og\u0142osi\u0107 \u015bwiatu swoje narodowe i pa\u0144stwowe istnienie \u2014 t\u0142umaczy Anatolij Paladijczuk, badacz i autor projektu o „Szczedryku”.<\/p>\n

W 1936 r. ameryka\u0144ski kompozytor Peter J. Wilhousky napisa\u0142 angielski tekst, adaptuj\u0105c utw\u00f3r do wersji znanej na Zachodzie jako „Carol of the Bells” na potrzeby wyst\u0119pu radiowego NBC.<\/p>\n

\u0141eontowycz nie doczeka\u0142 si\u0119 tego \u015bwiatowego sukcesu. Pod pretekstem walki z bandytami sowieckie s\u0142u\u017cby specjalne zabi\u0142y go w styczniu 1921 r. w domu jego rodzic\u00f3w w zachodniej cz\u0119\u015bci Winnicy. Ukrai\u0144cy dowiedzieli si\u0119 o prawdzie dotycz\u0105cej jego \u015bmierci dopiero po otwarciu archiw\u00f3w sowieckich w latach 90.<\/p>\n

\u2014 Podobnie jak obecnie na okupowanych terytoriach Ukrainy w\u0142adze rosyjskie postrzega\u0142y kultur\u0119 ukrai\u0144sk\u0105 jako zagro\u017cenie. By\u0142 to pocz\u0105tek wielkiego terroru wobec ukrai\u0144skich bojownik\u00f3w o wolno\u015b\u0107, polityk\u00f3w i nauczycieli. \u0141eontowycz by\u0142 jednym z wielu, kt\u00f3rzy zostali zabici \u2014 m\u00f3wi Semenko.<\/p>\n

Ukraina zn\u00f3w walczy<\/p>\n

Prawie 105 lat po \u015bmierci \u0141eontowycza Rosja ponownie pr\u00f3buje zniszczy\u0107 ukrai\u0144sk\u0105 narodowo\u015b\u0107. Walki o Pokrowsk trwaj\u0105 od ponad 18 miesi\u0119cy. Moskwa twierdzi obecnie, \u017ce miasto zosta\u0142o przez ni\u0105 zaj\u0119te.<\/p>\n

Ukrai\u0144ska armia podaje, \u017ce jej si\u0142y powr\u00f3ci\u0142y do niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bci Pokrowska po wycofaniu si\u0119 w listopadzie. Kij\u00f3w twierdzi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ma\u0142e grupy rosyjskich \u017co\u0142nierzy infiltruj\u0105 miasto, aby pozowa\u0107 do zdj\u0119\u0107 z flagami w celach propagandowych, ale nie kontroluj\u0105 w pe\u0142ni ruin.<\/p>\n

„Nasze aktywne dzia\u0142ania w aglomeracji Pokrowsko-Myrnohrad trwaj\u0105. W samym Pokrowsku w ci\u0105gu ostatnich kilku tygodni uda\u0142o nam si\u0119 odzyska\u0107 kontrol\u0119 nad ok. 16 km kw. w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta” \u2014 napisa\u0142 w po\u015bcie na Telegramie g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy ukrai\u0144skiej armii gen. O\u0142eksandr Syrski<\/a>.<\/p>\n

Syrski obieca\u0142, \u017ce Ukraina b\u0119dzie nadal walczy\u0107 o Pokrowsk i wzmocni swoje si\u0142y w zrujnowanym mie\u015bcie przeciwko setkom tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy Kremla.<\/p>\n

Ameryka\u0144ski historyk Timothy Snyder<\/a> \u2014 czo\u0142owy ekspert ds. Ukrainy \u2014 r\u00f3wnie\u017c odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do kol\u0119dy „Carol of the Bells”, aby podkre\u015bli\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy rosyjskim kolonializmem sprzed 100 lat a atakiem prezydenta W\u0142adimira Putina na ten kraj.<\/p>\n

„Kultura ukrai\u0144ska ma ogromne znaczenie w naszym \u015bwiecie, ale nasza \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego faktu jest minimalna: zab\u00f3jstwo \u0141eontowycza i transformacja \u00bbSzczedryka\u00ab to tylko jeden z niewielkich przyk\u0142ad\u00f3w tej kolonialnej historii, kt\u00f3ra jest kontynuowana podczas obecnej inwazji Rosji na Ukrain\u0119” \u2014 napisa\u0142 Snyder w po\u015bcie opublikowanym 14 grudnia na platformie Substack.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zach\u00f3d mo\u017ce zna\u0107 t\u0119 melodi\u0119 z hollywoodzkiego filmu „Kevin sam w domu” i serialu telewizyjnego „Ted Lasso”. Jednak…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":168301,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,23150,32,33,27,76,34,35,28,31,48,25,46,911,40,41,87,47,80,29,30,415,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-168300","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-boze_narodzenie_wigilia","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-headlines","13":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-pokrowsk","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-rosja","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-ukraina","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115773557205427415","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=168300"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168300\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/168301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=168300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=168300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=168300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}