![\"Vincent](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/UQdk9kqTURBXy8yOGQ0YWZmNjg0MTdjYTIwMDk4ODdhOGZhNzdjYjFmMi5qcGVnkpUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeAAOhMAGhMQGhM.jpeg\")
Iwona Zieli\u0144ska-S\u0105siada \/ Archiwum prywatne<\/p>\nHistoria Vincenta Helbiga to opowie\u015b\u0107 o pami\u0119ci, kt\u00f3ra nie dzieli, lecz \u0142\u0105czy \u2014 czasem przez chleb, czasem przez strach, a czasem przez milczenie przed drzwiami, w kt\u00f3re nie odwa\u017cyli\u015bmy si\u0119 zapuka\u0107. Dzi\u015b mieszka w Polsce, m\u00f3wi po polsku, ma polsk\u0105 rodzin\u0119 i pokazuje, \u017ce pami\u0119\u0107 mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107, a nie dzieli\u0107.<\/p>\n
Iwona Zieli\u0144ska-S\u0105siada \/ Archiwum prywatne<\/p>\n
Vincent Helbig w stroju ludowym <\/p>\n
Podr\u00f3\u017c do wspomnie\u0144 <\/p>\n
Iwona Zieli\u0144ska-Sasiada: Kiedy po raz pierwszy przyjecha\u0142e\u015b do Polski tropem swojej rodzinnej historii?<\/p>\n
Vincent Helbig: Po raz pierwszy przyjecha\u0142em, maj\u0105c 18 lat, tu\u017c po maturze. Mia\u0142em jeszcze dwa\u2013trzy miesi\u0105ce przerwy przed rozpocz\u0119ciem studi\u00f3w i pomy\u015bla\u0142em, \u017ce to idealny moment. Wtedy wyruszy\u0142em na tygodniow\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 z Olsztyna do Elbl\u0105ga. Spali\u015bmy z koleg\u0105 na dziko, gdzie\u015b w lesie. Dla mnie to by\u0142y tereny mojego dziadka \u2014 bardzo symboliczne. Szczerze? Nie jecha\u0142em tam z wielkimi oczekiwaniami. Raczej z ciekawo\u015bci. Chcia\u0142em pozna\u0107 Polak\u00f3w, ale te\u017c \u2014 mo\u017ce troch\u0119 \u2014 lepiej pozna\u0107 siebie. Wierz\u0119, \u017ce je\u015bli wiemy, sk\u0105d pochodzimy, to \u0142atwiej zrozumie\u0107, kim jeste\u015bmy.I kompletnie nie by\u0142em przygotowany na to, jak serdeczni i pomocni b\u0119d\u0105 Polacy. Naprawd\u0119. Nawet je\u015bli nie mogli\u015bmy si\u0119 dogada\u0107 \u2014 bo oni nie m\u00f3wili po angielsku ani po niemiecku, a ja nie m\u00f3wi\u0142em po polsku \u2014 to i tak jako\u015b si\u0119 rozumieli\u015bmy. To by\u0142o moje pierwsze i bardzo pozytywne wra\u017cenie.<\/p>\n
Nie ba\u0142e\u015b si\u0119? W ko\u0144cu spa\u0142e\u015b w lesie, by\u0142e\u015b w obcym kraju.<\/p>\n
Nie, w og\u00f3le si\u0119 nie ba\u0142em. Zreszt\u0105 nie by\u0142em sam \u2014 jecha\u0142 ze mn\u0105 m\u00f3j kolega ze szko\u0142y, Hermann. Chyba dlatego, \u017ce by\u0142em m\u0142ody i troch\u0119 g\u0142upi (\u015bmiech). Dla mnie to by\u0142a przygoda. Polacy byli bardzo ciekawi, co my tu robimy. Cz\u0119sto kto\u015b podchodzi\u0142, pyta\u0142, cz\u0119stowa\u0142 jedzeniem. To by\u0142o takie bardzo ludzkie do\u015bwiadczenie.<\/p>\n
A nie ba\u0142e\u015b si\u0119 spotkania z rodzin\u0105, kt\u00f3ra dzi\u015b mieszka w domu, w kt\u00f3rym kiedy\u015b mieszka\u0142a twoja rodzina?<\/p>\n
Mia\u0142em swoje obawy. Naprawd\u0119. To by\u0142o ju\u017c podczas mojej drugiej albo trzeciej wizyty w Polsce \u2014 dok\u0142adnie nie pami\u0119tam. Tym razem przygotowa\u0142em si\u0119 psychicznie na to spotkanie. Wcze\u015bniej du\u017co czyta\u0142em i s\u0142ysza\u0142em historie o takich powrotach: \u017ce bywa r\u00f3\u017cnie. Czasem bardzo serdecznie, a czasem ludzie zamykali drzwi przed nosem \u2014 ze strachu, z nieufno\u015bci, z b\u00f3lu historii. I ja to absolutnie rozumiem. Wiedzia\u0142em, \u017ce nie mog\u0119 niczego oczekiwa\u0107. Ale w moim przypadku wszystko potoczy\u0142o si\u0119 dobrze. Zostali\u015bmy przyj\u0119ci bardzo serdecznie. By\u0142o \u2014 jak to w Polsce \u2014 du\u017co jedzenia. (\u015bmiech) Mog\u0142em obejrze\u0107 ca\u0142y dom. I co ciekawe: wcale nie czu\u0142em potrzeby „szukania czego\u015b swojego”. Wystarczy\u0142a mi sama mo\u017cliwo\u015b\u0107 bycia tam i rozmowy.<\/p>\n
Gdzie dok\u0142adnie znajduje si\u0119 ten dom? Na Warmii czy na Dolnym \u015al\u0105sku?<\/p>\n
Na Dolnym \u015al\u0105sku, pomi\u0119dzy Jaworem a Legnic\u0105. Miejscowo\u015b\u0107 nazywa si\u0119 Winnica.<\/p>\n
A czy twoi dziadkowie jeszcze \u017cyj\u0105?<\/p>\n
Babcia \u017cyje do dzi\u015b. Dziadek niestety zmar\u0142 trzy lata temu.<\/p>\n
Czy tw\u00f3j dziadek by\u0142 w Polsce po wojnie?<\/p>\n
Tak, wielokrotnie. By\u0142 tu ju\u017c w latach 90., w 1994 r. \u2014 wtedy ja te\u017c by\u0142em w Polsce, ale w zupe\u0142nie innym kontek\u015bcie, z mam\u0105 w brzuchu. By\u0142 te\u017c w 2008 r. Nigdy jednak nie pojechali\u015bmy razem. Bardzo tego \u017ca\u0142uj\u0119. Chcia\u0142em, \u017ceby pokaza\u0142 mi dok\u0142adne miejsce, gdzie sta\u0142 jego dom, ale by\u0142 ju\u017c wtedy za stary i nie chcia\u0142 podejmowa\u0107 takiej podr\u00f3\u017cy. Za to pojechali\u015bmy ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 na Dolny \u015al\u0105sk \u2014 byli\u015bmy w Jaworze, Zobaczyli\u015bmy resztki domu: ceg\u0142y, fundamenty. Nic wi\u0119cej ju\u017c nie zosta\u0142o.<\/p>\n
Dlaczego ten dom przesta\u0142 istnie\u0107? Zosta\u0142 zniszczony podczas wojny?<\/p>\n
Tak. Dom mojego dziadka zosta\u0142 zniszczony podczas walk w 1945 r. Historia moich dziadk\u00f3w jest bardzo ciekawa. Najpierw uciekali przed Armi\u0105 Czerwon\u0105, potem zostali zatrzymani i skierowani na Warmi\u0119 do przymusowej pracy \u2014 najpierw dla Rosjan, potem dla Polak\u00f3w. Dom mojej prababci te\u017c si\u0119 spali\u0142. By\u0142y jeszcze jakie\u015b resztki, ale nie by\u0142o sensu go odbudowywa\u0107. Z czasem wszystko po prostu si\u0119 rozsypa\u0142o.<\/p>\n
Jak tw\u00f3j dziadek wspomina\u0142 ten czas przymusowego pobytu w Polsce?<\/p>\n
Mia\u0142 wtedy 14\u201315 lat. Pomaga\u0142 przy odbudowie zniszczonych budynk\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie przy segregowaniu materia\u0142\u00f3w. Pracowa\u0142 z polskim so\u0142tysem miejscowo\u015bci Wawrzyny na Warmii. Razem zbierali opony ze zniszczonych wojskowych samochod\u00f3w i\u2026 robili z nich podeszwy do but\u00f3w. W nocy. Nielegalnie. (\u015bmiech) Potem je\u017adzili do centralnej Polski, \u017ceby je sprzedawa\u0107. Dziadek nie dostawa\u0142 pieni\u0119dzy \u2014 tylko jedzenie, kt\u00f3rym dzieli\u0142 si\u0119 z matk\u0105 i siostrami. Jego siostry trafi\u0142y wtedy do obozu dla Niemc\u00f3w w Braniewie. Ma\u0142o si\u0119 o tym dzi\u015b m\u00f3wi, ale takie obozy istnia\u0142y jeszcze po wojnie dla Niemc\u00f3w i zbyt „niemieckich” \u015al\u0105zak\u00f3w.<\/p>\n
Kiedy wasza rodzina wyjecha\u0142a do Niemiec?<\/p>\n
W 1946 r. Wtedy wszyscy pojechali w bydl\u0119cych wagonach do Niemiec.<\/p>\n
A jak mieli na imi\u0119 twoi dziadkowie?<\/p>\n
Dziadek mia\u0142 na imi\u0119 Eduard, czyli po polsku Edward. Babcia to Christa.<\/p>\n
![\"Dziadkowie](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/-HJk9kqTURBXy9lMTNjODA0NDkwMDFjMTY1OTlkYjM0NTRlYTAyMzJjMy5qcGVnkpUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeAAOhMAGhMQGhM.jpeg\")
Vincent Helbig \/ Archiwum prywatne<\/p>\n
Dziadkowie Vincenta podczas podr\u00f3\u017ay do Polski. Autor Vincent Helbig<\/p>\n
To\u017csamo\u015b\u0107 <\/p>\n
Czy pami\u0119tasz moment, w kt\u00f3rym poczu\u0142e\u015b, \u017ce to ju\u017c nie jest tylko ciekawo\u015b\u0107 wobec Polski, ale zaczyna si\u0119 prawdziwa relacja?<\/p>\n
Tak. Bardzo wyra\u017anie. To by\u0142o wtedy, by\u0142em z Polakami, kt\u00f3rzy mieszkali w rodzinnym domu mojej prababki. Po obiedzie zaproponowali, \u017ce poka\u017c\u0105 nam ca\u0142\u0105 miejscowo\u015b\u0107, ca\u0142\u0105 wie\u015b. Syn tej starszej pani \u2014 tej, kt\u00f3ra otworzy\u0142a nam drzwi \u2014 chodzi\u0142 z nami, opowiada\u0142.Pokaza\u0142 nam nawet pomnik poleg\u0142ych Niemc\u00f3w z I wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 zniszczony, tylko odrestaurowany. To by\u0142o dla mnie bardzo poruszaj\u0105ce \u2014 \u017ce nie wszystko, co niemieckie, zosta\u0142o wymazane.Poszli\u015bmy te\u017c razem do wiejskiej kapliczki. Tam wsp\u00f3lnie si\u0119 modlili\u015bmy \u2014 Polacy i Niemcy \u2014 o pok\u00f3j mi\u0119dzy naszymi narodami. I wtedy pomy\u015bla\u0142em: chc\u0119 was lepiej pozna\u0107.<\/p>\n
Bo z jednej strony jeste\u015bcie tacy serdeczni, a ja \u2014 nie mog\u0119 z wami normalnie porozmawia\u0107. A bardzo chcia\u0142em. Zrozumia\u0142em wtedy, \u017ce j\u0119zyk jest kluczem. I \u017ce skoro \u0142\u0105czy nas to miejsce \u2014 dom mojej prababki, kt\u00f3ry jest dzi\u015b ich domem \u2014 to chc\u0119 pozna\u0107 nie tylko ich, ale w og\u00f3le Polak\u00f3w. Jeste\u015bmy s\u0105siadami. Mamy trudn\u0105 histori\u0119, ale skoro ju\u017c jeste\u015bmy skazani na kontakt, to chcia\u0142bym, \u017ceby by\u0142 dobry.<\/p>\n
Gdyby\u015b mia\u0142 opisa\u0107 swoj\u0105 pierwsz\u0105 podr\u00f3\u017c do Polski jednym d\u017awi\u0119kiem, zapachem albo gestem \u2014 co by to by\u0142o?<\/p>\n
Zapach \u015bwie\u017cego deszczu. Tego powietrza po deszczu. Byli\u015bmy blisko morza, pogoda ci\u0105gle si\u0119 zmienia\u0142a \u2014 raz deszcz, raz s\u0142o\u0144ce, potem znowu deszcz. Co chwil\u0119 zak\u0142adali\u015bmy kurtki przeciwdeszczowe.Ale ten zapach ci\u0105gle wraca\u0142. Ka\u0142u\u017ce, w kt\u00f3rych odbija\u0142o si\u0119 niebo. Bardzo \u0142adne wspomnienie.<\/p>\n
Kiedy zacz\u0105\u0142e\u015b uczy\u0107 si\u0119 polskiego na serio?<\/p>\n
Po spotkaniu ze \u015al\u0105zakami \u2014 to by\u0142o oko\u0142o 2015 r. Min\u0119\u0142y mniej wi\u0119cej trzy lata, zanim by\u0142em w stanie swobodnie rozmawia\u0107, rozumie\u0107 wszystko i odpowiada\u0107 na ka\u017cde pytanie. Potem by\u0142em ju\u017c w stanie studiowa\u0107 po polsku.<\/p>\n
Pojecha\u0142e\u015b potem do tej rodziny, \u017ceby pochwali\u0107 si\u0119, \u017ce m\u00f3wisz po polsku i \u017ce mieszkasz w Polsce?<\/p>\n
By\u0142em tam w zesz\u0142ym roku, w \u015bwi\u0119ta.Przygotowa\u0142em dla nich paczk\u0119 i napisa\u0142em list. Chcia\u0142em nawi\u0105za\u0107 kontakt. Niestety nikogo nie by\u0142o w domu, wi\u0119c zostawi\u0142em wszystko pod drzwiami.Odezwa\u0142 si\u0119 do mnie p\u00f3\u017aniej Syn tej pani \u2014 wtedy jeszcze go nie zna\u0142em. Teraz mamy sporadyczny kontakt w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Nie jeste\u015bmy najlepszymi przyjaci\u00f3\u0142mi, ale kontakt jest. Wkr\u00f3tce wybieram si\u0119 w odwiedziny do tych pa\u0144stwa.<\/p>\n
Przyja\u017a\u0144 z j\u0119zykiem polskim <\/p>\n
Jakie polskie s\u0142owo najbardziej ci si\u0119 podoba?<\/p>\n
Bardzo lubi\u0119 s\u0142owa, kt\u00f3re brzmi\u0105 tak, jak znacz\u0105. Na przyk\u0142ad „szele\u015bci\u0107”. To jest pi\u0119kne s\u0142owo. D\u017awi\u0119k oddaje sens.<\/p>\n
Czy ucz\u0105c si\u0119 polskiego, uczy\u0142e\u015b si\u0119 te\u017c polskiej wra\u017cliwo\u015bci i sposobu my\u015blenia?<\/p>\n
Zdecydowanie tak. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce za j\u0119zykiem stoi inny spos\u00f3b \u017cycia, inne podej\u015bcie do codzienno\u015bci. To bardzo wzbogaci\u0142o moje \u017cycie. Teraz nie patrz\u0119 ju\u017c tylko z niemieckiej perspektywy \u2014 mam jakby dwa \u015bwiaty, z kt\u00f3rych mog\u0119 czerpa\u0107.<\/p>\n
![\"Vincent](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/n9Xk9kqTURBXy84MDRiZTU5OTM0N2Q2YTA5MWM1NWFlNjNjZWY0NDUyMS5qcGVnkpUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeAAOhMAGhMQGhM.jpeg\")
Vincent Helbig \/ Archiwum prywatne<\/p>\n
Vincent odkrywa j\u0119zyk polski. <\/p>\n
R\u00f3\u017cnice i podobie\u0144stwa <\/p>\n
Co w codziennym \u017cyciu w Polsce by\u0142o dla ciebie dziwne z niemieckiej perspektywy?<\/p>\n
Zaskoczy\u0142o mnie pozytywnie, jak sprawnie mo\u017cna za\u0142atwia\u0107 sprawy urz\u0119dowe. Zameldowanie, rejestracja samochodu \u2014 wszyscy chcieli pom\u00f3c, \u017ceby sprawa by\u0142a za\u0142atwiona, a nie zamkni\u0119ta „bo co\u015b si\u0119 nie zgadza”. Z negatywnych rzeczy \u2014 smog. Mieszkam pod Krakowem i teraz, gdy mam ma\u0142e dziecko, bardzo to odczuwam. S\u0105 dni, kiedy po prostu nie mo\u017cna wyj\u015b\u0107 z domu. W Niemczech to by\u0142oby nie do pomy\u015blenia.<\/p>\n
A widzisz jakie\u015b podobie\u0144stwa?<\/p>\n
Fascynacja pi\u0142k\u0105 no\u017cn\u0105. Znalaz\u0142em w miejscu, gdzie mieszkam grup\u0119 facet\u00f3w, z kt\u00f3rymi raz w tygodniu gramy rekreacyjnie. To dok\u0142adnie to samo, co w Niemczech. Tworz\u0105 si\u0119 takie m\u0119skie relacje \u2014 bardzo mi tego brakowa\u0142o i bardzo mi to by\u0142o potrzebne.<\/p>\n
Kojarzysz polskich pi\u0142karzy z Bundesligi?<\/p>\n
Oczywi\u015bcie. Miroslav Klose i Lukas Podolski. Te drugi by\u0142 zawsze bli\u017cej ludzi \u2014 „sw\u00f3j ch\u0142op”. Otwiera kebaby, lodziarnie, m\u00f3wi prosto z mostu. Nic dziwnego, \u017ce jest tak lubiany \u2014 i w Niemczech, i w Polsce<\/p>\n
Gdyby\u015b mia\u0142 stworzy\u0107 instrukcj\u0119: „Jak Niemiec ma przetrwa\u0107 pierwsze miesi\u0105ce w Polsce” \u2014 jakie by\u0142yby trzy najwa\u017cniejsze rady?<\/p>\n
Po pierwsze: zadawaj si\u0119 tylko z Polakami. Bez obcokrajowc\u00f3w. To najlepszy spos\u00f3b, \u017ceby naprawd\u0119 pozna\u0107 kultur\u0119. Po drugie: uczestnicz w \u015bwi\u0119tach \u2014 Wszystkich \u015awi\u0119tych, 11 listopada, Bo\u017ce Narodzenie, pasterka, Wigilia. Po trzecie: daj si\u0119 zaprosi\u0107 do domu. Op\u0142atek m\u00f3wi wi\u0119cej o Polsce ni\u017c sto podr\u0119cznik\u00f3w.<\/p>\n
A trzy rzeczy, kt\u00f3rych absolutnie nale\u017cy nie robi\u0107?<\/p>\n
Po pierwsze: nie m\u00f3w Polce, \u017ce wygl\u0105da jak Niemka \u2014 jako komplement. (\u015bmiech). Ja tak kiedy\u015b zrobi\u0142em i ta dziewczyna si\u0119 na mnie obrazi\u0142a. A ja tylko chcia\u0142em powiedzie\u0107, \u017ce jest bardzo \u0142adna. Po drugie: nie wyci\u0105gaj odruchowo r\u0119ki do kobiet \u2014 to bywa dla polskich kobiet kr\u0119puj\u0105ce. Czyli zapoznaj si\u0119 ze sposobem przywitania si\u0119 z kobietami w Polsce Po trzecie: nigdy nie witaj si\u0119 przez pr\u00f3g. To naprawd\u0119 wa\u017cne.<\/p>\n
Wiem, \u017ce pozna\u0142e\u015b swoj\u0105 \u017con\u0119 na pielgrzymce. Mo\u017cesz powiedzie\u0107, jak ma na imi\u0119?<\/p>\n
Tak. Ma na imi\u0119 Dominika. Jeste\u015bmy ma\u0142\u017ce\u0144stwem od 2022 r.<\/p>\n
Rozumiem, \u017ce Dominika nie przepada za m\u00f3wieniem o sobie publicznie, ale zapytam o jedno: wasze wesele \u2014 by\u0142o w Polsce?<\/p>\n
Tak, by\u0142o w Polsce.Na Podkarpaciu, w Kro\u015bnie.<\/p>\n
Krosno\u2026 to do\u015b\u0107 nieoczywiste miejsce? <\/p>\n
Historia z Krosnem jest zabawna. Kiedy\u015b, jeszcze zanim pozna\u0142em Dominik\u0119, planowa\u0142em tras\u0119 do przej\u015bcia. Chcia\u0142em koniecznie przej\u015b\u0107 w pobli\u017cu miejscowo\u015bci, z kt\u00f3rej pochodzi\u0142 m\u00f3j dziadek. Wpisa\u0142em nazw\u0119 w Google Maps \u2014 i mapa, zamiast skierowa\u0107 mnie na Warmi\u0119, zaprowadzi\u0142a mnie do Krosna. Ale tego na Podkarpaciu. Pomy\u015bla\u0142em wtedy: Koniec \u015bwiata. Kto by tam chcia\u0142 jecha\u0107?” A kilka lat p\u00f3\u017aniej\u2026 odby\u0142o si\u0119 tam nasze wesele.<\/p>\n
![\"Polsko](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ucxk9kqTURBXy8wMzJkNWU0ZGExMGVkOTJmZGFmNjFjM2IxYWVlYzQ5ZC5qcGVnkpUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeAAOhMAGhMQGhM.jpeg\")
Vincent Helbig \/ Archiwum prywatne<\/p>\n
Polsko – niemieckie wesele. Zdj\u0119cie: Patryk Olczak<\/p>\n
Polskie wesele by\u0142o dla ciebie kulturowym szokiem?<\/p>\n
Vincent Helbig.: Moje w\u0142asne wesele ju\u017c nie \u2014 by\u0142em przygotowany. Mia\u0142em za sob\u0105 kilkana\u015bcie polskich wesel, wi\u0119c wiedzia\u0142em, na co si\u0119 pisz\u0119 (\u015bmiech). Ale musisz wiedzie\u0107, \u017ce w mojej rodzinie w Niemczech te\u017c du\u017co si\u0119 ta\u0144czy i \u015bwi\u0119tuje. Ja pochodz\u0119 ze wschodnich Niemiec, a tam kultura weselna jest inna ni\u017c na zachodzie \u2014 bardziej \u017cywio\u0142owa.<\/p>\n
A twoi rodzice? Dla nich to by\u0142o normalne czy jednak szok \u2014 zw\u0142aszcza ilo\u015b\u0107 jedzenia?<\/p>\n
To by\u0142o dla nich co\u015b zupe\u0142nie nowego.Stara\u0142em si\u0119 nawet zadba\u0107 o to, \u017ceby by\u0142o piwo, bo w Polsce \u2014 przynajmniej kiedy\u015b \u2014 raczej kr\u00f3luje w\u00f3dka. Moi niemieccy znajomi zupe\u0142nie nie mieli wyczucia tempa.Na samym pocz\u0105tku wypili po cztery kieliszki w\u00f3dki \u2014 i to by\u0142 b\u0142\u0105d. Znale\u017ali si\u0119 poza systemem.<\/p>\n
By\u0142y jakie\u015b weselne anegdoty?<\/p>\n
Vincent Helbig.: Ros\u00f3\u0142. Zdecydowanie ros\u00f3\u0142. Na moim polskim weselu wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, co do dzi\u015b wspominamy z rozbawieniem. Ot\u00f3\u017c podano ros\u00f3\u0142. W Polsce to rzecz \u015bwi\u0119ta. Uroczysta. Nienaruszalna.Tymczasem moja niemiecka rodzina\u2026 kompletnie nie wiedzia\u0142a, z czym ma do czynienia.Na sto\u0142y wjecha\u0142y talerze. Na nich: makaron, marchewka, kawa\u0142ki kurczaka. Zapanowa\u0142a cisza.Moi bliscy spojrzeli na siebie, potem na talerze, potem znowu na siebie.W powietrzu wisia\u0142o pytanie: „To\u2026 ju\u017c?” No to skoro ju\u017c podali \u2014 trzeba je\u015b\u0107.Z grzeczno\u015bci.\u017beby nie urazi\u0107 Polak\u00f3w.Moja siostra, bardzo porz\u0105dna Niemka, postanowi\u0142a da\u0107 przyk\u0142ad. Zjad\u0142a wszystko. Do ko\u0144ca. Do czysta. Talerz l\u015bni\u0142. I dok\u0142adnie w tym momencie obs\u0142uga zacz\u0119\u0142a dolewa\u0107\u2026 ros\u00f3\u0142. M\u00f3j szwagier poblad\u0142.<\/p>\n
Moja mama spojrza\u0142a na pusty talerz, jakby w\u0142a\u015bnie odkry\u0142a, \u017ce pope\u0142ni\u0142a kulinarne faux-pas dekady.A ja dosta\u0142em rozpaczliwego SMS-a od polskiej cioci mojej \u017cony: Nie jedzcie tego, jeszcze zaraz polej\u0105 zup\u0119. Jednak by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano.W ten spos\u00f3b dla mojej rodziny ros\u00f3\u0142 by\u0142 najdziwniejsz\u0105 potraw\u0105 w historii wesel. Od tamtej pory wiemy jedno: na polskim weselu roso\u0142u si\u0119 nie je. Ros\u00f3\u0142 si\u0119 prze\u017cywa.<\/p>\n
Jest takie powiedzenie, \u017ce dopiero po polskim weselu obcokrajowiec przestaje by\u0107 go\u015bciem, a zaczyna by\u0107 „sw\u00f3j”. Zgadzasz si\u0119?<\/p>\n
Zdecydowanie tak.<\/p>\n
Czy polskie wesele m\u00f3wi o Polakach wi\u0119cej ni\u017c podr\u0119czniki do historii?<\/p>\n
Uwa\u017cam, \u017ce tak. Oczywi\u015bcie wszystko zale\u017cy od ludzi, kt\u00f3rzy siedz\u0105 obok ciebie \u2014 czy chc\u0105 rozmawia\u0107, czy s\u0105 otwarci. Ale je\u015bli tak jest, to masz najlepsz\u0105 lekcj\u0119 polskiej kultury, jak\u0105 mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107.<\/p>\n
Przyzwyczai\u0142e\u015b si\u0119 do polskiej go\u015bcinno\u015bci? Gdy przyje\u017cd\u017caj\u0105 do ciebie go\u015bcie, te\u017c stawiasz w\u00f3dk\u0119 na stole?<\/p>\n
Raczej piwo. Zreszt\u0105 widz\u0119, \u017ce Polska si\u0119 zmienia. W por\u00f3wnaniu z 2013 czy 2015 rokiem Polacy dzi\u015b pij\u0105 znacznie mniej. Coraz popularniejsze s\u0105 piwa bezalkoholowe. Zw\u0142aszcza w m\u0142odszym pokoleniu. Ale jedna polska rzecz we mnie zosta\u0142a. Nak\u0142anianie do jedzenia. Bo w Niemczech, je\u015bli kto\u015b zapyta, czy chcesz co\u015b do picia i raz odm\u00f3wisz \u2014 to koniec. Ju\u017c nie namawiaj\u0105. W Polsce? Zapytaj\u0105 drugi, trzeci, czwarty raz. No i w ko\u0144cu ulegasz. I ja ju\u017c to przej\u0105\u0142em (\u015bmiech). I stosuj\u0119 z moimi niemieckimi go\u015b\u0107mi.<\/p>\n
![\"Vincent](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/evWk9kqTURBXy82NmZlYmU5MjY2ZDE5MzE2MzM4OGVkZDU0MTIzZjA2ZC5qcGVnkpUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeAAOhMAGhMQGhM.jpeg\")
Vincent Helbig \/ Archiwum prywatne<\/p>\n
Vincent z polsk\u0105 flag\u0105. <\/p>\n
Czy twoi znajomi z Niemiec przyje\u017cd\u017cali do ciebie do Polski?<\/p>\n
Tak, bardzo wielu \u2014 szczeg\u00f3lnie kiedy by\u0142em studentem w Krakowie. Koledzy ze szko\u0142y, z pracy. Mia\u0142em mn\u00f3stwo wizyt w ma\u0142ym akademiku. I wszyscy byli zaskoczeni, \u017ce Polska jest nowoczesna, bezpieczna, dynamiczna.To nie by\u0142 kraj, jaki mieli w g\u0142owie z opowie\u015bci sprzed 30\u201340 lat.<\/p>\n
Opowiada\u0142e\u015b, \u017ce w Polsce kasy samoobs\u0142ugowe s\u0105 du\u017co popularniejsze ni\u017c w Niemczech. To prawda?<\/p>\n
Tak. W Niemczech dopiero wchodz\u0105 \u2014 i bardzo powoli. Je\u015bli jest normalna kasa, Niemcy wol\u0105 sta\u0107 w kolejce. My\u015bl\u0119, \u017ce chodzi o zaufanie, o kontakt z drugim cz\u0142owiekiem, ale te\u017c o to, \u017ce Niemcy bardzo lubi\u0105 p\u0142aci\u0107 got\u00f3wk\u0105. A w kasach samoobs\u0142ugowych to wci\u0105\u017c problem.<\/p>\n
Patriotyzm bez wstydu <\/p>\n
Kiedy\u015b powiedzia\u0142e\u015b, \u017ce dopiero w Polsce zrozumia\u0142e\u015b, czym jest prawdziwy patriotyzm. Dlaczego?<\/p>\n
W Niemczech dorastamy z bardzo trudnym baga\u017cem.Od najm\u0142odszych lat s\u0142yszymy: sprawcy, Hitler, Holocaust. Gdy masz 15\u201316 lat, wielu m\u0142odych ludzi odrzuca niemiecko\u015b\u0107 albo ucieka w inne to\u017csamo\u015bci. Bo to ich przerasta.Poza tym Niemcy nie s\u0105 jednolitym narodem. Bardziej ni\u017c „ojczyzna” liczy si\u0119 Heimat \u2014 ma\u0142a ojczyzna. Bawarczyk powie, \u017ce jest Bawarczykiem. Sakso\u0144czyk \u2014 \u017ce Sakso\u0144czykiem. Patriotyzm narodowy jest s\u0142abszy, lokalny \u2014 bardzo silny. W Polsce zobaczy\u0142em co\u015b innego. Patriotyzm, kt\u00f3ry nie jest wstydliwy. Kt\u00f3ry jest emocjonalny, wsp\u00f3lnotowy, zakorzeniony w historii i codzienno\u015bci. I to by\u0142o dla mnie bardzo wa\u017cne do\u015bwiadczenie.<\/p>\n
A czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce niemiecki patriotyzm jest cichszy, a polski bardziej emocjonalny? Czy to tylko stereotyp?<\/p>\n
Bardzo d\u0142ugo zastanawia\u0142em si\u0119 nad samym poj\u0119ciem patriotyzmu i nad tym, czym ono w og\u00f3le jest. I cho\u0107 w przesz\u0142o\u015bci m\u00f3wi\u0142em, \u017ce Niemcy nie s\u0105 patriotami \u2014 i cz\u0119\u015bciowo nadal podtrzymuj\u0119 to zdanie \u2014 to dzi\u015b widz\u0119, \u017ce ten patriotyzm u nas po prostu wygl\u0105da inaczej.U Niemc\u00f3w cz\u0119sto objawia si\u0119 on dum\u0105 z rzeczy bardzo konkretnych: z produkt\u00f3w, z jako\u015bci, z tego, co zosta\u0142o stworzone. Niemieckie samochody, niemieckie wynalazki, porz\u0105dek, systemy \u2014 z tego jeste\u015bmy dumni. To daje poczucie warto\u015bci i co\u015b, co chcemy chroni\u0107. Ale to nie jest duma z flagi. Stosunek do niemieckiej flagi jest bardzo trudny. Nawet dzi\u015b. W tym roku by\u0142y przypadki, kiedy m\u0142odzi Niemcy wywiesili niemieckie flagi w r\u00f3\u017cnych miejscach \u2014 zwyk\u0142e flagi pa\u0144stwowe \u2014 i wywo\u0142a\u0142o to ogromne oburzenie. Zaj\u0119\u0142y si\u0119 tym nawet s\u0142u\u017cby zajmuj\u0105ce si\u0119 ochron\u0105 konstytucji, sprawdzano, czy to nie dzia\u0142alno\u015b\u0107 skrajnej prawicy. Sama flaga zosta\u0142a potraktowana jak co\u015b podejrzanego.<\/p>\n
Na demonstracjach niemiecka flaga jest bardzo \u017ale widziana. Je\u015bli j\u0105 masz, od razu jeste\u015b podejrzany o nacjonalizm, nazizm, skrajn\u0105 prawic\u0119. To jest dla mnie smutne, bo flaga powinna by\u0107 neutralnym symbolem dumy i wsp\u00f3lnoty. Patrz\u0119 na Polsk\u0119. i widz\u0119 ogromn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119. U was flaga jest symbolem jedno\u015bci, warto\u015bci, historii. Niewa\u017cne, czy to demonstracja prawicowa, czy lewicowa \u2014 polskie flagi s\u0105 wsz\u0119dzie i nikogo to nie dziwi.<\/p>\n
A czy przyje\u017cd\u017caj\u0105c do Polski nie ba\u0142e\u015b si\u0119, \u017ce historia polsko-niemiecka stanie mi\u0119dzy tob\u0105 a lud\u017ami jak niewidzialna \u015bciana?<\/p>\n
Na pocz\u0105tku by\u0142em naiwny \u2014 my\u015bla\u0142em, \u017ce to ju\u017c nie ma wi\u0119kszego znaczenia, bo min\u0119\u0142o 80 lat. Z czasem zrozumia\u0142em, \u017ce dla Polak\u00f3w temat Niemiec jest wci\u0105\u017c bardzo wa\u017cny.Zauwa\u017cy\u0142em to szczeg\u00f3lnie w momentach politycznych, na przyk\u0142ad podczas kampanii prezydenckich \u2014 wtedy temat Niemiec wraca bardzo mocno. Zaskoczy\u0142o mnie, jak du\u017co w Polsce m\u00f3wi si\u0119 o Niemczech, podczas gdy w Niemczech praktycznie nie m\u00f3wi si\u0119 o Polsce. Czasami mam wra\u017cenie, \u017ce w polskiej polityce nie wypada powiedzie\u0107 nic pozytywnego o Niemczech, bo od razu pojawiaj\u0105 si\u0119 oskar\u017cenia o germanizacj\u0119 czy „bycie Niemcem”. Ale to dotyczy g\u0142\u00f3wnie polityki. W codziennych kontaktach z lud\u017ami by\u0142o zupe\u0142nie inaczej. Zwykli Polacy wiedz\u0105, \u017ce urodzi\u0142em si\u0119 d\u0142ugo po wojnie i \u017ce nie mam z ni\u0105 nic wsp\u00f3lnego. Widz\u0105 we mnie cz\u0142owieka, nie „Niemca”.<\/p>\n
A w jakich rozmowach albo z kim najbardziej czu\u0142e\u015b ci\u0119\u017car tej przesz\u0142o\u015bci?<\/p>\n
Zauwa\u017cy\u0142em co\u015b ciekawego \u2014 i nie wiem, czy to tylko moja obserwacja \u2014 ale Polacy mieszkaj\u0105cy na ziemiach poniemieckich maj\u0105 zupe\u0142nie inne podej\u015bcie do Niemc\u00f3w ni\u017c ci z centralnej Polski. By\u0142em na Warmii, na Opolszczy\u017anie, w Gliwicach \u2014 i tam nie czu\u0142em wrogo\u015bci. Raczej ciekawo\u015b\u0107. Ludzie m\u00f3wili: „to jest dzi\u015b Polska, ale ta ziemia \u0142\u0105czy nasze historie”. Pokazywali mi \u015blady przesz\u0142o\u015bci, opowiadali, co odkryli. To by\u0142o bardzo otwarte i ciekawe.W centralnej Polsce czasem czu\u0142em wi\u0119cej dystansu. Ale i tak \u2014 wszystko zale\u017cy od osobistego kontaktu. Je\u015bli kto\u015b zna konkretnego Niemca, jego podej\u015bcie si\u0119 zmienia. Je\u015bli mia\u0142 dobre do\u015bwiadczenia \u2014 m\u00f3wi, \u017ce Niemcy s\u0105 w porz\u0105dku. Je\u015bli trafi\u0142 na kogo\u015b aroganckiego \u2014 uog\u00f3lnia negatywnie. To bardzo ludzkie. Dodam te\u017c, \u017ce rodzina mojej \u017cony, znajomi \u2014 wszyscy przyj\u0119li mnie jak swojego. Podkarpacie to region konserwatywny \u2014 a nigdy nie poczu\u0142em si\u0119 gorszy czy obcy.<\/p>\n
Czy Polacy cz\u0119\u015bciej pytali ci\u0119 o histori\u0119, czy raczej unikali tego tematu?<\/p>\n
Czu\u0142em, \u017ce dla wielu to temat bardzo wa\u017cny, ale cz\u0119sto bali si\u0119 go poruszy\u0107, \u017ceby nie psu\u0107 atmosfery. Kiedy widzia\u0142em, \u017ce kto\u015b chce o tym porozmawia\u0107, sam zaczyna\u0142em. Cz\u0119sto pytali, czy w Niemczech w og\u00f3le uczy si\u0119 o Holokau\u015bcie. Kr\u0105\u017cy w Polsce taka plotka, \u017ce nie. To nieprawda. Druga wojna \u015bwiatowa to najwa\u017cniejszy temat w niemieckiej edukacji historycznej \u2014 omawiany przez kilka lat. Obowi\u0105zkowe s\u0105 te\u017c wyjazdy do by\u0142ych niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych.<\/p>\n
Ale to bywa bardzo obci\u0105\u017caj\u0105ce. Jako m\u0142ody Niemiec ci\u0105gle s\u0142yszysz, \u017ce tw\u00f3j nar\u00f3d by\u0142 narodem sprawc\u00f3w. To wisi nad nami jak kl\u0105twa. Dlatego wielu m\u0142odych ucieka w lokalny patriotyzm albo m\u00f3wi: „jestem obywatelem \u015bwiata”. S\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: „to by\u0142o 80 lat temu, ja nikogo nie zabi\u0142em, dlaczego mam czu\u0107 si\u0119 winny?”. A jednak ten temat jest cz\u0119\u015bci\u0105 naszej to\u017csamo\u015bci i fundamentem niemieckiego pa\u0144stwa \u2014 byciem przeciwie\u0144stwem nazizmu, czasem a\u017c do przesady poprawno\u015bci politycznej.<\/p>\n
Prowadzisz kana\u0142 „Wasz Niemiec”. Czy czujesz si\u0119 pomostem mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Niemcami?<\/p>\n
Tak, ale nie chc\u0119 by\u0107 ani adwokatem Niemiec, ani kim\u015b, kto b\u0119dzie si\u0119 podlizywa\u0142 Polakom. Chc\u0119 pokaza\u0107, \u017ce s\u0105 Niemcy, z kt\u00f3rymi mo\u017cna si\u0119 dogada\u0107, kt\u00f3rzy szanuj\u0105 polsk\u0105 kultur\u0119, kt\u00f3rzy s\u0105 normalnymi lud\u017ami. Nie twierdz\u0119, \u017ce niemiecka polityka jest idealna \u2014 nie jest. Mamy swoje problemy. Ale zwykli Niemcy chc\u0105 normalnych relacji z Polakami. I to jest m\u00f3j g\u0142\u00f3wny cel. Chc\u0119 te\u017c pokaza\u0107 Polakom, \u017ce Niemcy to pi\u0119kny kraj. Je\u015bli od\u0142o\u017cymy polityk\u0119 na bok, zobaczymy, \u017ce wi\u0119cej nas \u0142\u0105czy, ni\u017c dzieli.<\/p>\n
Czy wierzysz, \u017ce mo\u017cemy napisa\u0107 nowy rozdzia\u0142 w relacjach polsko-niemieckich?<\/p>\n
My\u015bl\u0119, \u017ce zanim zaczniemy pisa\u0107 nowy rozdzia\u0142, trzeba zamkn\u0105\u0107 poprzedni.Dla Polak\u00f3w to bardzo wa\u017cne \u2014 reparacje, zwrot dzie\u0142 sztuki, opieka nad \u017cyj\u0105cymi ofiarami Holokaustu. Zw\u0142aszcza to ostatnie \u2014 dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce Niemcy wci\u0105\u017c z tym zwlekaj\u0105.Nie mam jednoznacznej odpowiedzi w sprawie reparacji \u2014 widz\u0119 argumenty obu stron. Ale rozumiem, jak bardzo to jest wa\u017cne dla Polak\u00f3w.Wierz\u0119 jednak, \u017ce mo\u017cemy i\u015b\u0107 razem dalej. Zw\u0142aszcza teraz, w czasie Bo\u017cego Narodzenia. Skoro wierzymy, \u017ce kiedy\u015b spotkamy si\u0119 wszyscy w niebie \u2014 Niemcy i Polacy \u2014 to uczmy si\u0119 ju\u017c teraz by\u0107 razem, w pokoju.<\/p>\n
Na koniec \u2014 czego chcia\u0142by\u015b \u017cyczy\u0107 Polakom i Niemcom na Bo\u017ce Narodzenie?<\/p>\n
Spokoju \u2014 nie tylko przy wigilijnym stole, ale te\u017c w my\u015bleniu o sobie nawzajem. Odwagi do rozmowy, cierpliwo\u015bci do historii i ciekawo\u015bci drugiego cz\u0142owieka. Je\u015bli potrafimy dzieli\u0107 si\u0119 op\u0142atkiem, to potrafimy te\u017c dzieli\u0107 si\u0119 przysz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Historia Vincenta Helbiga to opowie\u015b\u0107 o pami\u0119ci, kt\u00f3ra nie dzieli, lecz \u0142\u0105czy \u2014 czasem przez chleb, czasem przez…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":168613,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,9812,261,34,35,28,31,53,25,52,68,51,312,55,42,38,40,39,41,47,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-168612","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-iwona_zielinska_sasiada","14":"tag-kultura","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-new_header","20":"tag-news","21":"tag-onet3","22":"tag-onet3d","23":"tag-onet3d_2i","24":"tag-pcz","25":"tag-phx","26":"tag-pl","27":"tag-poland","28":"tag-polish","29":"tag-polska","30":"tag-polski","31":"tag-screening_general","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-v2021","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115774296943411897","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=168612"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168612\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/168613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=168612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=168612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=168612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}