{"id":169013,"date":"2025-12-24T16:05:15","date_gmt":"2025-12-24T16:05:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/169013\/"},"modified":"2025-12-24T16:05:15","modified_gmt":"2025-12-24T16:05:15","slug":"solidarnosc-na-kredyt-i-bez-hamulcow-rachunek-dopiero-sie-pisze-europa-wlasnie-wplatala-sie-w-wielka-gre-analiza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/169013\/","title":{"rendered":"Solidarno\u015b\u0107 na kredyt i bez hamulc\u00f3w. Rachunek dopiero si\u0119 pisze. „Europa w\u0142a\u015bnie wpl\u0105ta\u0142a si\u0119 w wielk\u0105 gr\u0119” [ANALIZA]"},"content":{"rendered":"

W zesz\u0142ym tygodniu rozwi\u0105za\u0142a si\u0119 jedna z najbardziej skomplikowanych intryg tego roku. Podczas posiedzenia Rady UE<\/a> przyw\u00f3dcy pa\u0144stw cz\u0142onkowskich nie zdo\u0142ali uzgodni\u0107 wsp\u00f3lnej decyzji o faktycznej konfiskacie rosyjskich aktyw\u00f3w suwerennych poprzez przekszta\u0142cenie ich w zabezpieczenie po\u017cyczki bezzwrotnej, kt\u00f3r\u0105 planowano przekaza\u0107 Ukrainie.<\/p>\n

Wielu komentator\u00f3w i polityk\u00f3w szybko stwierdzi\u0142o, \u017ce problem nie zosta\u0142 zdj\u0119ty z agendy; wr\u0119cz przeciwnie \u2014 zosta\u0142 wykonany pierwszy krok w kierunku zaj\u0119cia rezerw Banku Rosji, poniewa\u017c po\u017cyczka ma by\u0107 udzielona na czas nieokre\u015blony, a Ukraina ma j\u0105 sp\u0142aca\u0107 dopiero po otrzymaniu od Rosji reparacji.<\/p>\n

Za kulisami tej decyzji kryje si\u0119 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c sp\u00f3r o rosyjskie aktywa. Chodzi o to, czy Unia Europejska ma narz\u0119dzia, by ud\u017awign\u0105\u0107 rol\u0119, kt\u00f3r\u0105 sama w\u0142a\u015bnie sobie przypisa\u0142a.<\/p>\n

Decyzja podj\u0119ta w Brukseli jest niezwykle wa\u017cna i m\u00f3wi wiele \u2014 cho\u0107 o niekt\u00f3rych aspektach milczy. Przede wszystkim, jak podkre\u015bli\u0142 przewodnicz\u0105cy Rady Europejskiej Antonio Costa, formalnie Europa przyj\u0119\u0142a na siebie ca\u0142e ci\u0119\u017car finansowania Ukrainy: 90 mld euro [prawie 379 mld z\u0142] ma wystarczy\u0107 na pokrycie planowanego deficytu bud\u017cetowego Ukrainy na lata 2026\u20132027 nawet w sytuacji, gdyby wszyscy inni darczy\u0144cy ca\u0142kowicie zaprzestali pomocy.<\/p>\n

Drugim wa\u017cnym faktem jest usuni\u0119cie z agendy tymczasowych termin\u00f3w zwrotu \u015brodk\u00f3w \u2014 opcja kredytu reparacyjnego<\/a> zak\u0142ada\u0142a pokrycie wcze\u015bniej udzielonych Ukrainie po\u017cyczek w wysoko\u015bci 45 mld euro [ok. 189 mld z\u0142], co teraz najpewniej nie nast\u0105pi.<\/p>\n

Ponadto niezwykle symptomatyczna jest zgoda wi\u0119kszo\u015bci uczestnik\u00f3w szczytu w Brukseli na finansowanie Ukrainy \u2014 pomimo sprzeciwu przyw\u00f3dc\u00f3w W\u0119gier, Czech i S\u0142owacji. Ich op\u00f3r by\u0142 najg\u0142o\u015bniejszy, ale nie jedyny: m\u00f3wi si\u0119, \u017ce projekt „kredytu reparacyjnego” zosta\u0142 pogrzebany przez Giorgi\u0119 Meloni i Emmanuela Macrona, a samego francuskiego prezydenta nazywa si\u0119 zdrajc\u0105, kt\u00f3ry odrzuci\u0142 plany kanclerza Niemiec Friedricha Merza<\/a>.<\/p>\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, spornych kwestii by\u0142o wiele, ale decyzja zapad\u0142a \u2014 teraz warto przyjrze\u0107 si\u0119 szansom na jej realizacj\u0119.<\/p>\n

Pieni\u0105dze dzi\u015b, rachunek jutro<\/p>\n

Plan, kt\u00f3ry zaakceptowa\u0142a Rada UE, przewiduje udzielenie bezpo\u015bredniego kredytu mi\u0119dzyrz\u0105dowego dla Ukrainy, kt\u00f3ry nie jest jasno powi\u0105zany z terminow\u0105 sp\u0142at\u0105 reparacji. W dokumencie mowa jest jedynie o terminie sp\u0142aty przypisanym do momentu, kiedy Rosja zap\u0142aci za wyrz\u0105dzone szkody, ale nie ma bezpo\u015bredniego odniesienia do reparacji jako \u017ar\u00f3d\u0142a sp\u0142aty.<\/p>\n

\n

Oznacza to, \u017ce w przypadku kategorycznego odm\u00f3wienia przez Rosj\u0119 wyp\u0142aty jakichkolwiek odszkodowa\u0144, temat rosyjskich aktyw\u00f3w wr\u00f3ci do punktu wyj\u015bcia \u2014 tego samego, z kt\u00f3rego obecnie UE nie by\u0142a w stanie si\u0119 przesun\u0105\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Mo\u017cna nawet argumentowa\u0107, \u017ce je\u015bli dzia\u0142ania wojenne si\u0119 zako\u0144cz\u0105, a reparacje nie zostan\u0105 wyp\u0142acone, to moralne podstawy do \u017c\u0105dania konfiskaty aktyw\u00f3w os\u0142abn\u0105, poniewa\u017c wojna formalnie si\u0119 sko\u0144czy, a napi\u0119cie wobec Moskwy zmaleje.<\/p>\n

\"Ursula<\/p>\n

Ursula von der Leyen, przewodnicz\u0105ca Komisji Europejskiej, Donald Tusk, premier Polski, i Friedrich Merz, kanclerz Niemiec, przed szczytem Rady UE w Brukseli, 18 grudnia 2025 r.PAP\/EPA\/OLIVIER HOSLET \/ POOL \/ PAP<\/p>\n

Co wi\u0119cej, udzielenie kredytu mi\u0119dzyrz\u0105dowego u\u0142atwi negocjacje dotycz\u0105ce jego prolongaty lub restrukturyzacji (bo d\u0142u\u017cnik nie b\u0119dzie pod agresywn\u0105 presj\u0105 prywatnych bank\u00f3w-kredytodawc\u00f3w).<\/p>\n

I wreszcie \u2014 decyzja o bezterminowym zablokowaniu rosyjskich aktyw\u00f3w Banku Rosji, og\u0142oszona na kilka dni przed brukselskim posiedzeniem, zak\u0142ada, \u017ce zamro\u017cone rezerwy nie zostan\u0105 wykorzystane na \u017cadne inne cele inwestycyjne, tak\u017ce poza Ukrain\u0105. To z kolei wywo\u0142a\u0142o ostre reakcje zar\u00f3wno w Moskwie, jak i w Waszyngtonie: w obu stolicach uznano to za pr\u00f3b\u0119 „storpedowania” planu pokojowego Donalda Trumpa<\/a>. Tak czy inaczej, chocia\u017c decyzja o udzieleniu kredytu wygl\u0105da jak tymczasowy kompromis, zas\u0142uguje na aprobat\u0119.<\/p>\n

Ambitna obietnica, twarda arytmetyka<\/p>\n

G\u0142\u00f3wny nierozwi\u0105zany problem dotyczy mechanizmu finansowania kredytu. W ci\u0105gu czterech lat wojny og\u00f3lnoeuropejskie instytucje przekaza\u0142y Ukrainie wsparcie o \u0142\u0105cznej warto\u015bci ok. 76 mld euro [ok. 319 mld z\u0142], czyli mniej wi\u0119cej 20 mld euro [ok. 84 mld z\u0142] rocznie. Pomoc mia\u0142a charakter wy\u0142\u0105cznie finansowy i humanitarny \u2014 UE nie dostarcza\u0142a wojskowych zasob\u00f3w we w\u0142asnym imieniu.<\/p>\n

W najbli\u017cszym czasie rola instytucji og\u00f3lnoeuropejskich ma wzrosn\u0105\u0107: wed\u0142ug analiz Instytutu Kilo\u0144skiego \u017cadna ze spo\u0142eczno\u015bci pa\u0144stw UE nie zadeklarowa\u0142a solidnych zobowi\u0105za\u0144 na przysz\u0142\u0105 pomoc wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c ta ju\u017c udzielona \u2014 wyj\u0105tkiem (i to istotnym) jest jedynie Komisja Europejska.<\/p>\n

Obietnica udzielenia 90 mld euro [ok. 379 mld z\u0142] kredytu w kr\u00f3tkim czasie brzmi \u015bmia\u0142o<\/a>: dotychczas finansowanie Ukrainy przez Komisj\u0119 rzadko przekracza\u0142o 12\u201313 proc. rocznego bud\u017cetu UE \u2014 na 2026 r. bud\u017cet UE ustalono na ok. 193 mld euro [ok. 813 mld z\u0142], z czego na program Ukraine Facility [wspieraj\u0105cego Ukrain\u0119 we wdra\u017caniu kluczowych reform na drodze do przyst\u0105pienia do UE] przypada tylko 3 mld 900 mln euro [ok. 16 mld 400 mln z\u0142].<\/p>\n

\n

Tymczasem kredyt rz\u0119du 90 mld euro [ok. 379 mld z\u0142] stanowi niemal po\u0142ow\u0119 tego bud\u017cetu, a mechanizm gromadzenia funduszy w europejskiej kasie raczej si\u0119 nie zmieni w 2026 i 2027 r.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Oczywi\u015bcie mo\u017cna argumentowa\u0107, \u017ce plan opiera si\u0119 na zak\u0142adanych po\u017cyczkach zaci\u0105ganych w imieniu Komisji Europejskiej \u2014 ale i tutaj wiele kwestii pozostaje niejasnych: cho\u0107 poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa mog\u0142yby nie wykazywa\u0107 zwi\u0119kszenia zad\u0142u\u017cenia w swoich bud\u017cetach, bud\u017cet UE na lata 2028\u20132032 trzeba b\u0119dzie zwi\u0119kszy\u0107 co najmniej o 20 mld euro [ok. 84 mld z\u0142] tylko po to, by obs\u0142u\u017cy\u0107 same odsetki.<\/p>\n

\"Premier<\/p>\n

Premier Belgii Bart De Wever w Brukseli, 18 grudnia 2025 r.JOHN THYS \/ AFP \/ AFP<\/p>\n

Instytucje UE si\u0119gaj\u0105 po kredyty od ponad 40 lat, a proces ten znacznie przyspieszy\u0142 w ostatnich latach \u2014 najpierw by przeciwdzia\u0142a\u0107 pandemii, potem w ramach program\u00f3w SURE, NextGenerationEU i wsparcia dla Ukrainy. Na po\u0142ow\u0119 2025 r. \u0142\u0105czna zad\u0142u\u017cenie tych organ\u00f3w si\u0119ga\u0142o 695 mld euro [ok. 3 mld z\u0142].<\/p>\n

To oczywi\u015bcie nie podwa\u017cy zaufania do finansowych instytucji UE tak bardzo, jak mog\u0142aby to zrobi\u0107 konfiskata aktyw\u00f3w pa\u0144stwa, z kt\u00f3rym UE nie toczy formalnie wojny \u2014 bo Euroclear<\/a> w gruncie rzeczy jest prywatn\u0105 firm\u0105 finansow\u0105 \u2014 ale mimo to postawi przed Uni\u0105 nowe wyzwania, chocia\u017cby ze wzgl\u0119du na niejasny czas sp\u0142aty kredytu, skoro wszystkie programy finansowane z po\u017cyczonych \u015brodk\u00f3w maj\u0105 albo konkretne horyzonty finansowania, albo s\u0105 realizowane jako granty.<\/p>\n

Europa w wielkiej grze<\/p>\n

Europa w\u0142a\u015bnie wpl\u0105ta\u0142a si\u0119 w wielk\u0105 gr\u0119 finansow\u0105 i geopolityczn\u0105.<\/p>\n

Jeszcze raz powt\u00f3rz\u0119: podj\u0119ta decyzja wydaje si\u0119 s\u0142uszna \u2014 nic gorszego ni\u017c konfiskata aktyw\u00f3w kraju, z kt\u00f3rym UE nie jest w stanie wojny, wymy\u015bli\u0107 nie mo\u017cna.<\/p>\n

\n

Najrozs\u0105dniejszym rozwi\u0105zaniem wydaje si\u0119 sztuczna syndykacja nowych po\u017cyczek w taki spos\u00f3b, by wszystkie nowe emisje obligacji zosta\u0142y wykupione przez Euroclear z wykorzystaniem zablokowanych tam 193 mld euro [ok. 813 mld z\u0142] rosyjskich aktyw\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n

W\u00f3wczas \u015brodki rosyjskie<\/a> nie by\u0142yby formalnie skonfiskowane \u2014 Bank kupi\u0142by papiery po\u017cyczkowe za \u015brodki, kt\u00f3re de facto pozostawa\u0142yby zamro\u017cone \u2014 ale przez programy unijne trafi\u0142yby do Ukrainy. Nawet takie rozwi\u0105zanie jednak wygl\u0105da na p\u00f3\u0142\u015brodek, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce opozycja wobec Rosji w geopolityce mo\u017ce potrwa\u0107 dekady i sta\u0107 si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 UE.<\/p>\n

Nieodwracalna decyzja?<\/p>\n

Zjednoczona Europa powinna wykorzysta\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119 jako okazj\u0119 do przeprowadzenia powa\u017cnych reform finansowych, kt\u00f3re zwi\u0119kszy\u0142yby sp\u00f3jno\u015b\u0107 bloku. Poniewa\u017c kilka kraj\u00f3w ju\u017c zadeklarowa\u0142o, \u017ce nie we\u017amie udzia\u0142u w schemacie, by\u0107 mo\u017ce warto \u2014 zw\u0142aszcza w obliczu konieczno\u015bci zwi\u0119kszenia wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 \u2014 skonsolidowa\u0107 europejsk\u0105 polityk\u0119 podatkow\u0105, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c pozostaje w wy\u0142\u0105cznej jurysdykcji rz\u0105d\u00f3w narodowych. Ostatnie inicjatywy znane jako BEFIT i FASTER z lat 2023\u20132024 nie przynios\u0142y w tym wzgl\u0119dzie istotnych zmian.<\/p>\n

Najpewniej taka konsolidacja odbywa\u0142aby si\u0119 stopniowo \u2014 zaczynaj\u0105c od wprowadzenia bezpo\u015brednich podatk\u00f3w wp\u0142acanych do bud\u017cetu UE pomijaj\u0105c bud\u017cety pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, ograniczaj\u0105c si\u0119 w pierwszej fazie do kraj\u00f3w strefy euro, gdzie unifikacja element\u00f3w polityki finansowej jest wspierana przez Europejski Bank Centralny.<\/p>\n

Je\u015bli takie \u015brodki wydadz\u0105 si\u0119 zbyt radykalne, kilka wiod\u0105cych pa\u0144stw mog\u0142oby pokaza\u0107 przyk\u0142ad \u2014 tak jak wcze\u015bniej w przypadku stworzenia strefy Schengen czy wprowadzenia euro. Je\u015bli UE chce odzyska\u0107 rol\u0119 powa\u017cnego podmiotu geopolitycznego, to jej organizacja finansowa musi si\u0119 zmieni\u0107.<\/p>\n

Okres niepewno\u015bci<\/p>\n

Oczywi\u015bcie dzi\u015b jest jeszcze za wcze\u015bnie, by przewidzie\u0107, w jakim kierunku potoczy si\u0119 intryga, kt\u00f3ra dzieje si\u0119 na naszych oczach. Europejczycy zrobili, co mogli<\/a>, by nie straci\u0107 twarzy na szczycie w Brukseli, ale wci\u0105\u017c nie s\u0105 pewni, czy przyj\u0119te rozwi\u0105zanie jest nieodwracalne.<\/p>\n

Wszyscy teraz uwa\u017cnie przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 negocjacjom w tr\u00f3jk\u0105cie Waszyngton\u2013Moskwa\u2013Kij\u00f3w. Badaj\u0105 stanowisko prezydenta Ukrainy Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego (Europejczycy spotykaj\u0105 si\u0119 z nim lub jego emisariuszami niemal codziennie), opini\u0119 W\u0142adimira Putina (z kt\u00f3rym Emmanuel Macron ma si\u0119 nied\u0142ugo spotka\u0107).<\/p>\n

Jednak okres niepewno\u015bci prawdopodobnie dobiega ko\u0144ca: negocjacje pokojowe albo przynios\u0105 rezultat, albo zako\u0144cz\u0105 si\u0119 fiaskiem z radykalizacj\u0105 stanowisk \u2014 i w tym drugim przypadku Unia Europejska b\u0119dzie musia\u0142a dzia\u0142a\u0107 zdecydowanie, poniewa\u017c ani krok wstecz, ani stanie w miejscu nie wydaj\u0105 si\u0119 ju\u017c adekwatnymi opcjami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W zesz\u0142ym tygodniu rozwi\u0105za\u0142a si\u0119 jedna z najbardziej skomplikowanych intryg tego roku. Podczas posiedzenia Rady UE przyw\u00f3dcy pa\u0144stw…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":169014,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,18005,189,27,76,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,80,29,30,415,86,26,82,83,84,33274],"class_list":{"0":"post-169013","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-euroclear","12":"tag-europa","13":"tag-headlines","14":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-ukraina","29":"tag-unia_europejska","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews","34":"tag-zamrozenie_aktywow"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115775401320353498","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169013"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169013\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/169014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}