{"id":169338,"date":"2025-12-24T20:04:11","date_gmt":"2025-12-24T20:04:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/169338\/"},"modified":"2025-12-24T20:04:11","modified_gmt":"2025-12-24T20:04:11","slug":"naftowy-car-bez-berla-putin-zachowal-barylki-ale-stracil-dzwignie-wplywu-pozycja-rosji-zmalala-drastycznie-analiza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/169338\/","title":{"rendered":"Naftowy car bez ber\u0142a. Putin zachowa\u0142 bary\u0142ki, ale straci\u0142 d\u017awigni\u0119 wp\u0142ywu. „Pozycja Rosji zmala\u0142a drastycznie” [ANALIZA]"},"content":{"rendered":"

Po czterech latach surowych sankcji finansowych i technologicznych<\/a> udzia\u0142 Rosji w \u015bwiatowej produkcji ropy spad\u0142 z 12 proc. do 11 proc., a jej udzia\u0142 w globalnym handlu zmniejszy\u0142 si\u0119 z 13 proc. do 11 proc.<\/p>\n

Na pierwszy rzut oka to niewielka zmiana, ale kluczowe nie s\u0105 tu same wolumeny, lecz jako\u015b\u0107 pozycji rynkowej, kt\u00f3ra uleg\u0142a zasadniczemu pogorszeniu. Rosja ca\u0142kowicie utraci\u0142a status naftowego supermocarstwa.<\/p>\n

Cho\u0107 Indie i Chiny nie s\u0105 w stanie ca\u0142kowicie zrezygnowa\u0107 z rosyjskiej ropy \u2014 nawet pod presj\u0105 Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2014 zachodnie sankcje skutecznie zepchn\u0119\u0142y Rosj\u0119 na rynek cienia, zmieniaj\u0105c j\u0105 z czynnika stabilizuj\u0105cego w destabilizatora globalnych rynk\u00f3w energii.<\/p>\n

Do 2022 r. Rosja zajmowa\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0119 na rynku ropy. Skala wydobycia, rozbudowana infrastruktura, zdywersyfikowane kierunki eksportu oraz \u015bcis\u0142a koordynacja z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 sprawia\u0142y, \u017ce by\u0142a nie tylko dostawc\u0105, lecz jednym z g\u0142\u00f3wnych architekt\u00f3w globalnej r\u00f3wnowagi poda\u017cy.<\/p>\n

W ramach [nieformalnego sojuszu kraj\u00f3w eksportuj\u0105cych rop\u0119 naftow\u0105] OPEC+ wsp\u00f3lne decyzje Moskwy i Rijadu o zwi\u0119kszaniu lub ograniczaniu wydobycia wyznacza\u0142y rynkowe punkty odniesienia i kszta\u0142towa\u0142y oczekiwania inwestor\u00f3w.<\/p>\n

Dzi\u015b ten model formalnie nadal istnieje, lecz w praktyce uleg\u0142 g\u0142\u0119bokiej erozji<\/a>. Rosja pozostaje cz\u0142onkiem OPEC+, jednak jej realny wp\u0142yw znacz\u0105co os\u0142ab\u0142. Przyczyn\u0105 nie jest sam spadek produkcji, lecz drastyczne ograniczenie alternatyw eksportowych.<\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do Arabii Saudyjskiej<\/a> Rosja nie ma ju\u017c swobodnego dost\u0119pu do najbardziej dochodowych rynk\u00f3w pa\u0144stw demokratycznych. Utrata rynku europejskiego odebra\u0142a jej kluczowe narz\u0119dzie: mo\u017cliwo\u015b\u0107 elastycznego przekierowywania dostaw mi\u0119dzy regionami o r\u00f3\u017cnej wra\u017cliwo\u015bci cenowej.<\/p>\n

Arabia Saudyjska mo\u017ce regulowa\u0107 wydobycie dzi\u0119ki niskim kosztom, du\u017cym rezerwom mocy produkcyjnych i szerokiej bazie odbiorc\u00f3w.<\/p>\n

\n

Rosja natomiast musi uwzgl\u0119dnia\u0107 sankcje, co prowadzi do sytuacji, w kt\u00f3rej decyzje o ograniczaniu wydobycia s\u0105 jej raczej narzucane, ni\u017c wsp\u00f3lnie negocjowane.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dodatkowo rosyjska geologia i infrastruktura nie sprzyjaj\u0105 cz\u0119stym zmianom produkcji: zamykanie szyb\u00f3w jest kosztowne i skomplikowane, a ich ponowne uruchamianie wymaga czasu i kapita\u0142u.<\/p>\n

Rynek si\u0119 zmieni\u0142 \u2014 i to na niekorzy\u015b\u0107 Rosji<\/p>\n

W ostatnich latach globalny rynek ropy przeszed\u0142 istotn\u0105 transformacj\u0119. Wzrost produkcji poza OPEC+ stworzy\u0142 trwa\u0142\u0105 nadwy\u017ck\u0119 poda\u017cy, kt\u00f3ra os\u0142abia znaczenie decyzji pojedynczych graczy. Deficyt z okresu odbicia po pandemii w 2022 r. ust\u0105pi\u0142 miejsca nadpoda\u017cy, a ceny spad\u0142y z oko\u0142o 100 dol. za bary\u0142k\u0119 [ok. 400 z\u0142] w 2022 r. do 60\u201365 dol. [ok. 240\u2013260 z\u0142].<\/p>\n

\"Ksi\u0105\u017c\u0119<\/p>\n

Ksi\u0105\u017c\u0119 Arabii Saudyjskiej Mohammed bin Salman podczas spotkania z prezydentem Donaldem Trumpem w Gabinecie Owalnym w Bia\u0142ym Domu w Waszyngtonie, USA, 18 listopada 2025 r.Nathan Howard \/ POOL \/ PAP<\/p>\n

W 2025 r. Arabia Saudyjska zmieni\u0142a strategi\u0119, odchodz\u0105c od obrony wysokich cen na rzecz ochrony udzia\u0142\u00f3w rynkowych. Dobrowolne ci\u0119cia wydobycia sta\u0142y si\u0119 raczej sygna\u0142em dost\u0119pnych rezerw mocy ni\u017c twardym narz\u0119dziem r\u00f3wnowa\u017cenia rynku. Rijad jest got\u00f3w przetrwa\u0107 okres ni\u017cszych cen, utrzymuj\u0105c tempo inwestycji i swoj\u0105 rol\u0119 g\u0142\u00f3wnego stabilizatora systemu. Rosja takiej elastyczno\u015bci nie ma<\/a>, co pog\u0142\u0119bia asymetri\u0119 wewn\u0105trz OPEC+.<\/p>\n

\n

W praktyce to Arabia Saudyjska nadaje dzi\u015b ton, a Rosja ogranicza si\u0119 do popierania ju\u017c podj\u0119tych decyzji.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Rynek azjatycki: ilo\u015b\u0107 kosztem jako\u015bci<\/p>\n

Przekierowanie eksportu do Chin, Indii i Turcji pozwoli\u0142o Rosji zachowa\u0107 zbli\u017cony poziom dostaw, ale jako\u015b\u0107 dost\u0119pu do rynk\u00f3w drastycznie si\u0119 pogorszy\u0142a. Azjatyccy odbiorcy koncentruj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na wielko\u015bci rabatu<\/a>, jaki mog\u0105 uzyska\u0107 w zamian za ryzyko zwi\u0105zane z sankcjami.<\/p>\n

Rosja straci\u0142a swobod\u0119 wyboru tras eksportowych i uzale\u017cni\u0142a si\u0119 od w\u0105skiej grupy bardzo wra\u017cliwych cenowo klient\u00f3w. Indie ju\u017c wcze\u015bniej pokaza\u0142y, \u017ce pod presj\u0105 sankcji potrafi\u0105 gwa\u0142townie ograniczy\u0107 zakupy. Chiny co prawda nie rezygnuj\u0105 z rosyjskiej ropy, lecz wykorzystuj\u0105 sytuacj\u0119 do zwi\u0119kszania presji cenowej i poszerzania w\u0142asnych mar\u017c.<\/p>\n

Obecnie oko\u0142o 80 proc. rosyjskiego eksportu ropy trafia do Chin i Indii<\/a>. Indie importuj\u0105 ok. 1,7 mln bary\u0142ek dziennie, z czego ok. 300 tys. trafia do rafinerii Nayara (w 49 proc. nale\u017c\u0105cej do Rosnieftu), ju\u017c obj\u0119tej sankcjami.<\/p>\n

Je\u015bli USA zwi\u0119ksz\u0105 presj\u0119 na pozosta\u0142ych importer\u00f3w, Indie b\u0119d\u0105 musia\u0142y znale\u017a\u0107 alternatyw\u0119 dla ok. 1,4 mln bary\u0142ek dziennie \u2014 a Rosja nowych odbiorc\u00f3w dla tej samej ilo\u015bci. Gdyby Donald Trump zmusi\u0142 Chiny (lub przynajmniej ich sp\u00f3\u0142ki pa\u0144stwowe) do rezygnacji z rosyjskiej ropy, oznacza\u0142oby to utrat\u0119 kolejnych 500 tys. bary\u0142ek dziennie. Turcja kupuje dodatkowo 300\u2013400 tys. bary\u0142ek dziennie drog\u0105 morsk\u0105.<\/p>\n

\"Zdj\u0119cie<\/p>\n

Zdj\u0119cie z lotu ptaka przedstawiaj\u0105ce tankowiec Boracay z rosyjskiej „floty cieni”, zachodnia Francja, 1 pa\u017adziernika 2025 r.DAMIEN MEYER \/ AFP Copy Photo by DAMIEN MEYER \/ AFP \/ AFP<\/p>\n

W razie spadku popytu ze strony Indii i Chin Rosja b\u0119dzie szuka\u0107 klient\u00f3w w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej \u2014 w Indonezji, Malezji, Wietnamie czy Kambod\u017cy. To niewielkie rynki, ale potrzebuj\u0105 taniej ropy i mog\u0105 zaakceptowa\u0107 koszt regulacyjny zwi\u0105zany z sankcjami. Z czasem jednak sankcje b\u0119d\u0105 generowa\u0107 coraz wy\u017csze koszty transakcyjne, zmuszaj\u0105c Rosj\u0119 do oferowania jeszcze wi\u0119kszych rabat\u00f3w.<\/p>\n

Ceny spadaj\u0105, dochody topniej\u0105<\/p>\n

Kluczowa zmiana nie dotyczy wolumenu, lecz roli Rosji na rynku. Kraj nadal sprzedaje rop\u0119, ale nie dyktuje ju\u017c warunk\u00f3w. Ka\u017cda zmiana w logistyce, re\u017cimie sankcyjnym czy sytuacji politycznej natychmiast przek\u0142ada si\u0119 na skal\u0119 zakup\u00f3w i wysoko\u015b\u0107 rabat\u00f3w.<\/p>\n

Od pa\u017adziernika 2025 r., po obj\u0119ciu sankcjami Rosnieftu i \u0141ukoilu, pa\u0144stwowe sp\u00f3\u0142ki w Chinach i Indiach uzna\u0142y, \u017ce bezpieczniej jest wstrzyma\u0107 import. W efekcie w ci\u0105gu trzech miesi\u0119cy cena rosyjskiej ropy spad\u0142a o niemal 30 proc.<\/a> \u2014 do oko\u0142o 40 dol. za bary\u0142k\u0119 [ok. 160 z\u0142], najni\u017cej od czasu sprzed wojny.<\/p>\n

Dochody Rosji z ropy i gazu w grudniu 2025 r. b\u0119d\u0105 niemal o po\u0142ow\u0119 ni\u017csze ni\u017c rok wcze\u015bniej; ni\u017csze by\u0142y tylko w sierpniu 2020 r., w szczycie pandemicznego za\u0142amania popytu.<\/p>\n

Cel: tania ropa, s\u0142aba Rosja<\/p>\n

Celem sankcji nigdy nie by\u0142o ca\u0142kowite wyeliminowanie rosyjskiej ropy z rynku. Gwa\u0142towny spadek poda\u017cy wywo\u0142a\u0142by niedobory i skok cen, czego nikt nie chcia\u0142.<\/p>\n

\n

Intencj\u0105 by\u0142o co innego: podnie\u015b\u0107 koszty logistyki, pog\u0142\u0119bi\u0107 dyskonto cenowe i utrudni\u0107 handel, nie destabilizuj\u0105c rynku. W praktyce chodzi\u0142o o zachowanie wolumen\u00f3w przy jednoczesnym drastycznym obni\u017ceniu mar\u017c.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Pocz\u0105tkowo strategia ta dzia\u0142a\u0142a tylko cz\u0119\u015bciowo \u2014 wysokie ceny i s\u0142abe egzekwowanie sankcji pozwala\u0142y Rosji utrzyma\u0107 przychody. Najnowsze sankcje USA<\/a> s\u0105 jednak znacznie powa\u017cniejsze, bo uderzaj\u0105 w samo serce sektora naftowego. Rosnieft i \u0141ukoil, produkuj\u0105ce \u0142\u0105cznie ok. 6,8 mln bary\u0142ek dziennie, odpowiadaj\u0105 za ok. 5 proc. \u015bwiatowej produkcji.<\/p>\n

Samo wprowadzenie sankcji nie wystarcza \u2014 kluczowe jest ich egzekwowanie. W styczniu 2025 r. podobne restrykcje na\u0142o\u017cono na Surgutnieftiegaz i Gazprom Nieft. Pocz\u0105tkowo dostawy spad\u0142y, ale po kilku miesi\u0105cach wr\u00f3ci\u0142y, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki przekierowaniu do Chin i sprzeda\u017cy przez mniejsze rafinerie. W efekcie Gazprom Nieft raportuje dzi\u015b wzrost wydobycia.<\/p>\n

Najprawdopodobniej podobny scenariusz czeka Rosnieft i \u0141ukoil. Eksport na razie jest utrudniony \u2014 ro\u015bnie problem z ubezpieczeniami i rozliczeniami, a cz\u0119\u015b\u0107 \u0142adunk\u00f3w \u201eutkn\u0119\u0142a\u201d na morzu<\/a> \u2014 ale do pocz\u0105tku 2026 r. dostawy zapewne zaczn\u0105 si\u0119 stopniowo odbudowywa\u0107. Powstan\u0105 nowe sp\u00f3\u0142ki fasadowe, pojawi\u0105 si\u0119 po\u015brednicy, a flota cieni wr\u00f3ci do gry. Luki w systemie zawsze b\u0119d\u0105 wykorzystywane tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo istnieje popyt na tani\u0105 rosyjsk\u0105 rop\u0119.<\/p>\n

Nowa rola: destabilizator rynku <\/p>\n

Sankcje nie eliminuj\u0105 rosyjskiej ropy, lecz przyspieszaj\u0105 jej dryf do r\u00f3wnoleg\u0142ego obiegu, funkcjonuj\u0105cego poza zachodnimi instytucjami finansowymi, logistycznymi i cenowymi. Handel odbywa si\u0119 w \u201eszarej strefie\u201d: z udzia\u0142em floty cieni<\/a>, wyspecjalizowanych trader\u00f3w, mniejszych bank\u00f3w rozliczaj\u0105cych transakcje w walutach narodowych lub krypto oraz rafinerii sk\u0142onnych zaakceptowa\u0107 wy\u017csze ryzyko w zamian za kilka dolar\u00f3w mar\u017cy.<\/p>\n

Podobne schematy stosowano wcze\u015bniej przy eksporcie ropy z Iranu, ale obecna skala jest bezprecedensowa. \u0141\u0105czny wolumen ropy obj\u0119tej sankcjami (Rosja, Iran, Wenezuela) to ju\u017c 10\u201311 proc. \u015bwiatowego morskiego handlu rop\u0105 \u2014 wystarczaj\u0105co du\u017co, by utrzyma\u0107 odr\u0119bny, nieprzejrzysty rynek z w\u0142asn\u0105 logik\u0105 cen i logistyki.<\/p>\n

Wszystkie te czynniki sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Rosyjska ropa nie znikn\u0119\u0142a, ale coraz bardziej oddziela si\u0119 od systemu, kt\u00f3ry kszta\u0142tuje globalny rynek.<\/p>\n

\n

Pozycja Rosji zmala\u0142a drastycznie: wp\u0142yw na ceny, przep\u0142ywy i decyzje strategiczne. Wolumeny pozosta\u0142y, lecz znikn\u0119\u0142y elastyczno\u015b\u0107 i wp\u0142ywy.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Rosja przestaje by\u0107 stabilizatorem, a staje si\u0119 czynnikiem ryzyka. Mo\u017ce nagle pojawi\u0107 si\u0119 na rynku z dumpingowymi cenami, utkn\u0105\u0107 w \u0142a\u0144cuchach logistycznych, gwa\u0142townie zmienia\u0107 kierunki dostaw lub wycofywa\u0107 si\u0119 do szarej strefy. Dla rynku oznacza to wi\u0119cej niepewno\u015bci i zmienno\u015bci.<\/p>\n

Nawet ewentualne porozumienie pokojowe <\/a>nie cofnie tych zmian. Rola Rosji w globalnym systemie naftowym uleg\u0142a trwa\u0142ej transformacji \u2014 i nie jest to zmiana przej\u015bciowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po czterech latach surowych sankcji finansowych i technologicznych udzia\u0142 Rosji w \u015bwiatowej produkcji ropy spad\u0142 z 12 proc.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":169339,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[3427,56,113,112,85,8110,1103,48,46,42,38,40,39,41,1745,87,47,80,408],"class_list":{"0":"post-169338","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-arabia_saudyjska","9":"tag-article_premium","10":"tag-biznes","11":"tag-business","12":"tag-chiny","13":"tag-flota_cieni","14":"tag-indie","15":"tag-nat_styl","16":"tag-omp","17":"tag-pl","18":"tag-poland","19":"tag-polish","20":"tag-polska","21":"tag-polski","22":"tag-ropa_naftowa","23":"tag-rosja","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-wladimir_putin"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115776341229986068","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/169339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}