Astronomowie od pewnego czasu badaj\u0105 niecodziennie wygl\u0105daj\u0105cy dysk wok\u00f3\u0142 m\u0142odej gwiazdy IRAS 23077+6707. Obiekt, zwany Chivito Drakuli (ang. Dracula\u2019s Chivito), przyci\u0105gn\u0105\u0142 uwag\u0119 badaczy swoimi unikatowymi cechami. Dzi\u0119ki najnowszym obserwacjom z\u00a0Hubble\u2019a uda\u0142o si\u0119 uchwyci\u0107 jego zaskakuj\u0105co nieregularn\u0105 struktur\u0119, kt\u00f3ra znacz\u0105co odbiega od znanych dotychczas dysk\u00f3w protoplanetarnych.<\/p>\n
IRAS 23077+6707 oraz podobny do niego obiekt nosz\u0105cy nazw\u0119 Hamburger Gomeza to m\u0142ode gwiazdy otoczone dyskami materii, w\u00a0kt\u00f3rych z\u00a0czasem mog\u0105 uformowa\u0107 si\u0119 planety. W\u00a0obu przypadkach, ze wzgl\u0119du na ogromne ilo\u015bci py\u0142u, centralne gwiazdy s\u0105 niemal ca\u0142kowicie zas\u0142oni\u0119te, przez co dyski przypominaj\u0105 kszta\u0142tem kanapki (cho\u0107 mnie kojarz\u0105 si\u0119 z\u00a0baletkami, markizami z\u00a0makiem sprzed kilku dekad) ogl\u0105dane od strony bocznej kraw\u0119dzi. Dotychczasowe analizy wykaza\u0142y, \u017ce masa tego dysku znacznie przewy\u017csza \u0142\u0105czn\u0105 mas\u0119 wszystkich planet i\u00a0planetoid Uk\u0142adu S\u0142onecznego.<\/p>\n
Obserwacje wykonane przy pomocy Hubble’a i\u00a0zainstalowanych na jego pok\u0142adzie sze\u015bciu r\u00f3\u017cnych filtr\u00f3w umo\u017cliwi\u0142y szczeg\u00f3\u0142owe zobrazowanie obiektu. Przekr\u00f3j dysku wynosi a\u017c 4,2 tys. jednostek astronomicznych \u2013\u00a0to ponad 630 mld kilometr\u00f3w, czyli czterdzie\u015bci razy wi\u0119cej ni\u017c odleg\u0142o\u015b\u0107 od S\u0142o\u0144ca do granicy Pasa Kuipera. Dzi\u0119ki temu obiekt ten wydaje si\u0119 na niebie wi\u0119kszy ni\u017c jakikolwiek inny znany dysk protoplanetarny, mimo dziel\u0105cej nas od niego odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o tysi\u0105ca lat \u015bwietlnych.<\/p>\n
Zesp\u00f3\u0142 badaczy pod kierownictwem dr Kristiny Monsch zwraca uwag\u0119, \u017ce uzyskane w\u00a0ten spos\u00f3b zdj\u0119cia wskazuj\u0105 na niezwyk\u0142\u0105 aktywno\u015b\u0107 i\u00a0nieprzewidywalno\u015b\u0107 w\u00a0tym \u201ekosmicznym \u017c\u0142obku planetarnym\u201d. Jak wynika z\u00a0ich ustale\u0144, masa samego dysku mo\u017ce si\u0119ga\u0107 od 10 do nawet 30 mas Jowisza. Podobne obiekty s\u0105 w\u00a0przestrzeni kosmicznej rzadko\u015bci\u0105, a\u00a0tak kr\u00f3tki etap \u017cycia gwiazdy obserwuje si\u0119 wyj\u0105tkowo rzadko.<\/p>\n
Naukowc\u00f3w zaskoczy\u0142y tak\u017ce wyra\u017anie asymetryczne struktury materii \u2013\u00a0delikatne w\u0142\u00f3kna rozszerzaj\u0105 si\u0119 tylko na p\u00f3\u0142noc od g\u0142\u00f3wnego dysku, podczas gdy po stronie po\u0142udniowej ich zupe\u0142nie brakuje. Takie zjawisko, jak podkre\u015blaj\u0105 badacze, stawia przed astronomi\u0105 nowe wyzwania. Badacze analizuj\u0105 obecno\u015b\u0107 potencjalnych dodatkowych \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a oraz ewentualny dalszy opad py\u0142u na dysk.<\/p>\n
Cho\u0107 spojrzenie z\u00a0boku utrudnia obserwacj\u0119 wewn\u0119trznych rejon\u00f3w dysku, pozwala z\u00a0kolei przyjrze\u0107 si\u0119 subtelnym strukturom py\u0142u i\u00a0gazu. Tak szczeg\u00f3\u0142owe dane obserwacyjne otwieraj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci badania tajemnic formowania si\u0119 planet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Astronomowie od pewnego czasu badaj\u0105 niecodziennie wygl\u0105daj\u0105cy dysk wok\u00f3\u0142 m\u0142odej gwiazdy IRAS 23077+6707. Obiekt, zwany Chivito Drakuli (ang.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":170243,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-170242","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115780045015001393","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=170242"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170242\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/170243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=170242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=170242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=170242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}