{"id":170521,"date":"2025-12-25T14:44:15","date_gmt":"2025-12-25T14:44:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/170521\/"},"modified":"2025-12-25T14:44:15","modified_gmt":"2025-12-25T14:44:15","slug":"upadla-swiateczna-tradycja-w-krakowie-wszystko-przez-wolna-wigilie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/170521\/","title":{"rendered":"Upad\u0142a \u015bwi\u0105teczna tradycja w Krakowie. Wszystko przez woln\u0105 Wigili\u0119?"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Po raz pierwszy od dziesi\u0119cioleci w po\u0142udnie wigilijnego dnia na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie zabrak\u0142o krakowskich kwiaciarek. Tradycja sk\u0142adania kwiat\u00f3w pod pomnikiem Adama Mickiewicza w dniu jego imienin, obchodzonych 24 grudnia, nie zosta\u0142a w tym roku podtrzymana. Cho\u0107 na Rynek przysz\u0142o wielu mieszka\u0144c\u00f3w, licz\u0105cych na symboliczne spotkanie przy &#8222;Adasiu&#8221;, miejsce to pozosta\u0142o bez charakterystycznego wie\u0144ca i bez rozdawanej od lat jemio\u0142y.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Dlaczego w tym roku nie by\u0142o kwiaciarek na Rynku G\u0142\u00f3wnym?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jak d\u0142ugo trwa\u0142a tradycja sk\u0142adania kwiat\u00f3w pod pomnikiem Mickiewicza?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Co zrobi\u0142y kwiaciarki w przesz\u0142o\u015bci podczas trudnych wydarze\u0144, jak II wojna \u015bwiatowa?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jak mieszka\u0144cy Krakowa zareagowali na brak kwiaciarek w Wigili\u0119?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zwyczaj ten by\u0142 jednym z najbardziej rozpoznawalnych krakowskich obrz\u0119d\u00f3w \u015bwi\u0105tecznych. Od pokole\u0144, punktualnie w samo po\u0142udnie, kwiaciarki sk\u0142ada\u0142y pod pomnikiem bukiet w narodowych barwach i cz\u0119stowa\u0142y przechodni\u00f3w jemio\u0142\u0105, kt\u00f3ra wed\u0142ug tradycji mia\u0142a przynie\u015b\u0107 szcz\u0119\u015bcie w nadchodz\u0105cym roku. Dla wielu mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142a to chwila symboliczna, \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie wigilijn\u0105 refleksj\u0119, pami\u0119\u0107 o narodowym poecie i lokaln\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 miasta.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Tym razem pomnik Adama Mickiewicza pozosta\u0142 samotny. Krakowianie, kt\u00f3rzy przyszli na Rynek, nie kryli zaskoczenia i smutku. Jak m\u00f3wili, od lat przychodzili tu w\u0142a\u015bnie po jemio\u0142\u0119 i by z\u0142o\u017cy\u0107 \u017cyczenia &#8222;Adasiowi&#8221;, traktuj\u0105c to jako nieod\u0142\u0105czny element \u015bwi\u0105t. Brak kwiaciarek wielu z nich odebra\u0142o jako znak niepewno\u015bci i zerwania ci\u0105g\u0142o\u015bci czego\u015b, co wydawa\u0142o si\u0119 niezmienne.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Szczeg\u00f3lny ci\u0119\u017car tej sytuacji podkre\u015bla fakt, \u017ce tradycja ta przetrwa\u0142a znacznie trudniejsze czasy. Kwiaciarki sk\u0142ada\u0142y kwiaty nawet podczas II wojny \u015bwiatowej, mimo \u017ce niemieccy okupanci w 1940 r. zniszczyli pomnik Mickiewicza, uznaj\u0105c go za symbol polskiego ducha narodowego. Gest ten by\u0142 w\u00f3wczas zakazany i obarczony ryzykiem, a mimo to odbywa\u0142 si\u0119 w ukryciu jako forma cichego oporu. Zwyczaj przetrwa\u0142 tak\u017ce stan wojenny oraz lata pandemii koronawirusa.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W \u015brod\u0119 wszystkie stoiska kwiaciarek na Rynku G\u0142\u00f3wnym by\u0142y zamkni\u0119te. Oficjalnych przyczyn nieobecno\u015bci krakowskich florystek nie podano. Wed\u0142ug nowych regulacji obowi\u0105zuj\u0105cych od 1 lutego tego roku, 24 grudnia jest ustawowo dniem wolnym od pracy dla wszystkich pracownik\u00f3w, tak\u017ce tych zatrudnionych w handlu.<\/p>\n<p>Na rynku od XIX w. <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Obecno\u015b\u0107 kwiaciarek to sta\u0142y element pejza\u017cu Krakowa. Handel kwiatami i owocami na Rynku G\u0142\u00f3wnym si\u0119ga XIX wieku, a jego centrum od pocz\u0105tku znajdowa\u0142o si\u0119 we wschodniej cz\u0119\u015bci placu, pomi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Wojciecha a bazylik\u0105 Mariack\u0105. Z czasem kwiaciarki sta\u0142y si\u0119 jednym z najbardziej charakterystycznych element\u00f3w miasta, przyci\u0105gaj\u0105c uwag\u0119 artyst\u00f3w, literat\u00f3w i turyst\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Cho\u0107 dzi\u015b kwiaciarki handluj\u0105 w nowoczesnych stoiskach, a zasady dzier\u017cawy i funkcjonowania uleg\u0142y zmianom, ich obecno\u015b\u0107 nadal stanowi \u017cywe \u015bwiadectwo ci\u0105g\u0142o\u015bci miejskiej tradycji. Dlatego tegoroczna przerwa w wigilijnym spotkaniu pod pomnikiem Mickiewicza zosta\u0142a odebrana nie tylko jako brak jednego wydarzenia, lecz jako niepokoj\u0105cy sygna\u0142 dotycz\u0105cy przysz\u0142o\u015bci jednego z symboli Krakowa.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">O ich wyj\u0105tkowo\u015bci pisa\u0142 m.in. prof. Micha\u0142 Ro\u017cek, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na zapach kwiat\u00f3w i owoc\u00f3w unosz\u0105cy si\u0119 nad Rynkiem oraz na barwne stroje kobiet handluj\u0105cych przy Mariackim. Na pocz\u0105tku XX wieku fenomen krakowskich kwiaciarek opisywa\u0142 tak\u017ce Lucjan Rydel, kt\u00f3ry wraz z \u017con\u0105 Jadwig\u0105 Miko\u0142ajczyk\u00f3wn\u0105 sprzedawa\u0142 tam kwiaty i truskawki. Ta niecodzienna scena, \u0142\u0105cz\u0105ca inteligencki \u015bwiat artystyczny z ludow\u0105 tradycj\u0105 Bronowic, przyci\u0105ga\u0142a t\u0142umy i na trwa\u0142e wpisa\u0142a si\u0119 w kulturow\u0105 histori\u0119 miasta.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W jego ksi\u0105\u017cce &#8222;Silva Rerum. Nietypowy przewodnik po Krakowie&#8221; mo\u017cna znale\u017a\u0107 nast\u0119puj\u0105cy fragment:<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Nie wolno r\u00f3wnie\u017c, pisz\u0105c o pejza\u017cu Rynku, pomin\u0105\u0107 krakowskich kwiaciarek, kt\u00f3re od strony ko\u015bcio\u0142a Mariackiego handluj\u0105 kwiatami. Jeszcze w dziewi\u0119tnastym stuleciu utworzy\u0142a si\u0119 \u015bcis\u0142a rejonizacja rynkowego handlu. Kwiaty i owoce sprzedawano we wschodniej cz\u0119\u015bci, od strony ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Wojciecha, a\u017c do ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. Ca\u0142a wschodnia po\u0142a\u0107 Rynku ton\u0119\u0142a w kwiatach, a ich s\u0142odki zapach, miesza\u0142 si\u0119 z zapachem owoc\u00f3w, t\u0142umi\u0142 ich wonie. Najstarsze kwiaciarki usadowi\u0142y si\u0119 naprzeciw ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. W tym miejscu przetrwa\u0142y do dzisiaj.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Na pocz\u0105tku ubieg\u0142ego stulecia osobliwo\u015bci\u0105 Rynku sta\u0142 si\u0119 pewien jegomo\u015b\u0107, w stroju wizytowym z nieod\u0142\u0105cznym binoklem, kt\u00f3ry siadywa\u0142 po\u015br\u00f3d kwiaciarek i w zadumie studiowa\u0142 gazet\u0119. By\u0142 to syn profesora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego \u2014 Lucjan Rydel, poeta i krytyk teatralny, kt\u00f3ry o\u017ceni\u0142 si\u0119 z pann\u0105 z Bronowic Ma\u0142ych, Jadwig\u0105 Miko\u0142ajczyk\u00f3wn\u0105. To ich wesele opisa\u0142 Wyspia\u0144ski. Rydel cz\u0119sto siada\u0142 obok odzianej z ch\u0142opska \u017cony, sprzedaj\u0105cej truskawki i kwiaty. Jadzia ubrana by\u0142a po bronowicku, bajecznie kolorowo. Rydel nie m\u00f3g\u0142 wyj\u015b\u0107 ze zdumienia, dlaczego wok\u00f3\u0142 nich pojawia\u0142 si\u0119 t\u0142um nabywc\u00f3w, kt\u00f3rzy ukradkiem spogl\u0105dali na nich, kupuj\u0105c truskawki i kwiaty. Komizm tej handluj\u0105cej pary w tamtych czasach przechodzi\u0142 wszelkie granice. Kiedy po godzinie oboje zasiedli po\u015br\u00f3d artystycznej braci w cukierni, Rydel che\u0142pi\u0142 si\u0119, \u017ce &#8222;Jadzia jest fenomenalna gospodyni! Nie przypuszcza\u0142em, \u017ce ma takie zdolno\u015bci handlowe.&#8221;<\/p>\n<p>&#8222;Ada\u015b&#8221; \u2014 serce Rynku i symbol krakowskich spotka\u0144 <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Pomnik Adama Mickiewicza, przez krakowian od pokole\u0144 nazywany po prostu &#8222;Adasiem&#8221;, stoi po wschodniej stronie Rynku G\u0142\u00f3wnego, pomi\u0119dzy Sukiennicami a wylotem ulicy Siennej. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Krakowie i punkt odniesienia dla mieszka\u0144c\u00f3w oraz turyst\u00f3w. Monument ods\u0142oni\u0119to uroczy\u015bcie 26 czerwca 1898 r., w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin wieszcza. Autorem projektu by\u0142 Teodor Rygier, kt\u00f3rego koncepcja zosta\u0142a wybrana w konkursie og\u0142oszonym jeszcze w XIX wieku, mimo \u017ce decyzja ta wzbudzi\u0142a w\u00f3wczas liczne kontrowersje i o\u017cywione dyskusje w prasie. Budowa pomnika by\u0142a w du\u017cej mierze finansowana ze sk\u0142adek spo\u0142ecznych, a sam odlew wykonano we W\u0142oszech.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dziesi\u0119ciometrowy monument przedstawia posta\u0107 poety stoj\u0105cego na postumencie, u kt\u00f3rego podstawy umieszczono cztery alegoryczne figury symbolizuj\u0105ce Ojczyzn\u0119, M\u0119stwo, Nauk\u0119 i Poezj\u0119. Na cokole znalaz\u0142a si\u0119 dedykacja &#8222;Adamowi Mickiewiczowi Nar\u00f3d&#8221;, podkre\u015blaj\u0105ca wyj\u0105tkowe znaczenie poety dla polskiej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Losy &#8222;Adasia&#8221; odzwierciedlaj\u0105 dramatyczn\u0105 histori\u0119 miasta. 17 sierpnia 1940 r. pomnik zosta\u0142 zniszczony przez niemieckich okupant\u00f3w, kt\u00f3rzy traktowali go jako symbol polskiego ducha narodowego. Po wojnie odnaleziono jego fragmenty na z\u0142omowisku w Hamburgu, co umo\u017cliwi\u0142o rekonstrukcj\u0119 monumentu. Do odbudowy wykorzystano m.in. kamie\u0144 z Dolnego \u015al\u0105ska, a ponowne ods\u0142oni\u0119cie pomnika nast\u0105pi\u0142o 26 listopada 1955 r., w setn\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci Mickiewicza.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dzi\u015b &#8222;Ada\u015b&#8221; jest nie tylko jednym z najcz\u0119\u015bciej fotografowanych obiekt\u00f3w w Krakowie, ale tak\u017ce naturalnym miejscem spotka\u0144, manifestacji, wydarze\u0144 kulturalnych i symbolicznych gest\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie tutaj co roku rozpoczyna si\u0119 konkurs szopek krakowskich, kibice \u015bwi\u0119tuj\u0105 sukcesy sportowe, maturzy\u015bci w czasie studni\u00f3wek okr\u0105\u017caj\u0105 pomnik na jednej nodze, a przez lata \u017co\u0142nierze ko\u0144cz\u0105cy s\u0142u\u017cb\u0119 dawali wyraz swojej rado\u015bci z przej\u015bcia do rezerwy. W czasie du\u017cych wydarze\u0144 sportowych pomnik bywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ozdabiany narodowymi barwami dru\u017cyn graj\u0105cych w Krakowie.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jedn\u0105 z najbardziej utrwalonych tradycji zwi\u0105zanych z tym miejscem by\u0142y wigilijne imieniny Adama Mickiewicza, kiedy 24 grudnia krakowskie kwiaciarki sk\u0142ada\u0142y kwiaty u st\u00f3p poety. Tegoroczna nieobecno\u015b\u0107 kwiaciarek sprawi\u0142a wi\u0119c, \u017ce pustka pod &#8222;Adasiem&#8221; wybrzmia\u0142a wyj\u0105tkowo mocno, przypominaj\u0105c, jak wa\u017cn\u0105 rol\u0119 ten pomnik odgrywa w codziennym i symbolicznym \u017cyciu miasta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po raz pierwszy od dziesi\u0119cioleci w po\u0142udnie wigilijnego dnia na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie zabrak\u0142o krakowskich kwiaciarek. Tradycja&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":170522,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[1009,32,33,36,37,27,368,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,41,47,196,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-170521","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-anejus","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-krakowdlawas","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-new_header","20":"tag-news","21":"tag-onet3","22":"tag-onet3d","23":"tag-onet3d_2i","24":"tag-phx","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-styl_zycia","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-v2021","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115780744878920724","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=170521"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170521\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/170522"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=170521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=170521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=170521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}