{"id":171674,"date":"2025-12-26T09:21:12","date_gmt":"2025-12-26T09:21:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/171674\/"},"modified":"2025-12-26T09:21:12","modified_gmt":"2025-12-26T09:21:12","slug":"spektakularna-akcja-na-polskim-niebie-cichociemni-przywiezli-fortune-dla-podziemia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/171674\/","title":{"rendered":"Spektakularna akcja na polskim niebie. Cichociemni przywie\u017ali fortun\u0119 dla podziemia"},"content":{"rendered":"

Miejsce l\u0105dowania sze\u015bciu spadochroniarzy to plac\u00f3wka odbiorcza Armii Krajowej pod nazw\u0105 „Wilga I”, po\u0142o\u017cona nieopodal miejscowo\u015bci Szczawa, na terenie Beskidu Wyspowego w Ma\u0142opolsce, ok. 20 km od Nowego Targu. Jest godzina 21.10, 26 grudnia 1944 r. W okupowanej jeszcze przez Niemc\u00f3w Polsce dokona\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie ostatni zrzut cichociemnych, elitarnych \u017co\u0142nierzy Polskich Si\u0142 Zbrojnych przeszkolonych na Zachodzie. Nadlecieli oni Liberatorem, kt\u00f3ry wystartowa\u0142 z w\u0142oskiego lotniska Campo Casale ko\u0142o Brindisi.<\/p>\n

Cichociemni po skoku ze spadochronem obejmowali kluczowe role w podziemiu \u2014 odpowiadali za organizowanie oporu, brali udzia\u0142 w akcjach partyzanckich i szkolili kolejnych \u017co\u0142nierzy. Ostatnia sz\u00f3stka skacze do kraju w ko\u0144cowym okresie niemieckiej okupacji. Po okolicy kr\u0119c\u0105 si\u0119 sowieccy partyzanci, a Armia Czerwona z ka\u017cdym dniem zbli\u017ca si\u0119 ze wschodu. Potrzeba wyszkolonych ludzi do organizowania nowej konspiracji.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Gdzie l\u0105dowali cichociemni 26 grudnia 1944 r.? <\/p>\n

Co przewozili cichociemni do Polski? <\/p>\n

Jakie zadania mieli cichociemni w podziemiu? <\/p>\n

Kto by\u0142 odpowiedzialny za l\u0105dowanie cichociemnych? <\/p>\n

Alarm w Bo\u017ce Narodzenie. „Zala\u0142em zdrowo pa\u0142k\u0119”<\/p>\n

Ci ostatni skoczkowie to kpt. Stanis\u0142aw Dmowski (ps. „Podlasiak”, „Kruszynka”), mjr Zdzis\u0142aw Sroczy\u0144ski („Kompresor”), mjr Witold Edward Ukla\u0144ski („Herold”), por. Jan Matysko („Oskard”, „\u0141ukasz”, „Hanys”), por. Bronis\u0142aw Czepczak-G\u00f3recki („Zwijak 2”, „Zebra 2”, „Bolek”) oraz plut. Jan Parczewski („Kraska”, „Pincz”).<\/p>\n

Przerzut \u017co\u0142nierzy jest cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej operacji, roz\u0142o\u017conej na kilka dni. Zrzuty broni, sprz\u0119tu i wszelkiego rodzaju zapas\u00f3w rozpoczynaj\u0105 si\u0119 w Bo\u017ce Narodzenie i trwaj\u0105 do 29 grudnia. AK-owcy pozostaj\u0105 w pe\u0142nej gotowo\u015bci, oderwani od kr\u00f3tkich chwil \u015bwi\u0105tecznego wytchnienia.<\/p>\n

„Bo\u017ce Narodzenie. W dow\u00f3dztwie przyj\u0119cie dla oficer\u00f3w i go\u015bci; reszta baonu urz\u0105dza kolacj\u0119 w kasynie, przy kt\u00f3rej zala\u0142em sobie zdrowo pa\u0142k\u0119. […] Niespodziewana wiadomo\u015b\u0107 od Pelikan\u00f3w [oddzia\u0142 zabezpieczaj\u0105cy przyj\u0119cie zrzut\u00f3w] i kaczka [sygna\u0142 wzywaj\u0105cy do pogotowia zrzutowego] w dziennku, w zwi\u0105zku z czym zarz\u0105dzono pogotowie” \u2014 wspomina\u0142 partyzant Armii Krajowej W\u0142adys\u0142aw Go\u0142embiowski „\u017bak”, cytowany przez historyka Dawida Golika w artykule „Biuletynu Informacyjnego”, pisma \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy AK.<\/p>\n

\"Witold<\/p>\n

Witold Ukla\u0144skiNarodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n

„Jeszcze zrzut, ale pogoda pogarsza si\u0119, zasobniki i paczki posz\u0142y daleko gnane wiatrem, silny mr\u00f3z \u2014 zmarz\u0142em solidnie przy \u015bwiat\u0142ach” \u2014 notuje w dzienniku Go\u0142embiowski, obecny przy odbiorze wszystkich zrzut\u00f3w.<\/p>\n

Fortuna dla Armii Krajowej<\/p>\n

Plac\u00f3wka „Wilga” stanowi w ko\u0144cu 1944 r. jedno z bezpieczniejszych tego typu miejsc w kraju. Pole do zrzutu le\u017cy w g\u00f3rach, w\u015br\u00f3d las\u00f3w, z dala od wi\u0119kszych miejscowo\u015bci. Teren zabiezpiecza kilkuset ludzi z 1. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich Armii Krajowej.<\/p>\n

26 grudnia samolot pojawia si\u0119 nad plac\u00f3wk\u0105 o godz. 20.50. W trakcie pierwszego i drugiego nalotu z maszyny zrzucanych jest 15 zasobnik\u00f3w i pi\u0119\u0107 paczek. Cichociemni wyskakuj\u0105 po dw\u00f3ch w czwartym, pi\u0105tym i sz\u00f3stym nalocie. Operacja nosi kryptonim „Staszek 2”.<\/p>\n

„Lot przebiega\u0142 spokojnie, bez niespodzianek, okraszony salwami po\u017cegnalnymi w rejonie Balatonu. Skoczyli\u015bmy po dw\u00f3ch, w trzech nalotach \u2014 hala by\u0142a za kr\u00f3tka na skok ca\u0142ej sz\u00f3stki, w g\u00f3rach \u0142atwo si\u0119 zgubi\u0107. Pu\u0142ap wysoki, noc ksi\u0119\u017cycowa, wida\u0107 na tle \u015bniegu plamy las\u00f3w i k\u0119py drzew. St\u0142umi\u0142em wahania, kr\u00f3tkimi poci\u0105gni\u0119ciami linek sun\u0119 w kierunku du\u017cej polany i ogl\u0105dam p\u0119dz\u0105cy w moim kierunku cie\u0144 spadochronu \u2014 i przewrotka. L\u0105dowanie bez sensacji, w niezbyt g\u0142\u0119bokim \u015bniegu” \u2014 opisuje po latach Bronis\u0142aw Czepczak-G\u00f3recki w ksi\u0105\u017cce „Na szachownicy losu. Wspomnienia skoczka”.<\/p>\n

\"Bronis\u0142aw<\/p>\n

Bronis\u0142aw Czepczak-G\u00f3reckiNarodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n

Pusty samolot, pilotowany przez Stanis\u0142awa Reymera-Krzywickiego, wznosi si\u0119 wy\u017cej w powietrze i zawraca do bazy we W\u0142oszech, gdzie l\u0105duje o godz. 1.15 w nocy. Od wylotu do l\u0105dowania mija blisko dziewi\u0119\u0107 godzin.<\/p>\n

„Ledwie wyskoczy\u0142em z pas\u00f3w, podbiegli, podali has\u0142o, podtrzymali. Nadbieg\u0142 \u00bbGrzbiet\u00ab (Przemys\u0142aw Bystrzycki), skoczy\u0142 tu przed miesi\u0105cem, by\u0142em w\u015br\u00f3d swoich. Tylko \u00bbOskard\u00ab l\u0105dowa\u0142 na drzewie, ale szcz\u0119\u015bliwie. Zbieramy si\u0119 w jakiej\u015b chacie, zdajemy pasy z pieni\u0119dzmi, ma\u0142y pocz\u0119stunek i w drog\u0119. Idziemy w d\u00f3\u0142 wzd\u0142u\u017c potoku Szczawa, buty mam \u015bliskie \u2014 trzy lata nie chodzi\u0142em po \u015bniegu” \u2014 dodaje Czepczak-G\u00f3recki.<\/p>\n

Skoczkowie maj\u0105 ze soba gigantyczn\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy \u2014 589 tys. 800 dol. w banknotach oraz 6 tys. dol. w z\u0142ocie. To \u015brodki maj\u0105ce wspom\u00f3c dalsz\u0105 walk\u0119 Armii Krajowej. Pasy z pieni\u0119dzmi trafiaj\u0105 nast\u0119pnie do Krakowa.<\/p>\n

Raport dla Stalina<\/p>\n

Podczas wszystkich zrzut\u00f3w w ostatnich dniach grudnia AK-owcy przejmuj\u0105 \u0142\u0105cznie sze\u015b\u0107 mo\u017adzierzy, siedem granatnik\u00f3w, cztery dzia\u0142ka przeciwpancerne, 18 karabin\u00f3w maszynowych, kilkadziesi\u0105t pistolet\u00f3w, 19 rewolwer\u00f3w oraz ok. 80 tys. sztuk amunicji. Do tego radiostacje, mundury, buty, p\u0142aszcze, namioty i koce.<\/p>\n

Z faktu, \u017ce dokonywane s\u0105 zrzuty ludzi i sprz\u0119tu, zdaj\u0105 sobie doskonale spraw\u0119 lokalne oddzia\u0142y niemieckie oraz sowieci. Dawid Golik wskazuje, \u017ce na pocz\u0105tku stycznia 1945 r. do \u0141awrentija Berii trafia w tej sprawie raport od Iwana Sierowa, w kt\u00f3rym jednak znacznie wyolbrzymione zostaj\u0105 statystyki dotycz\u0105ce skoczk\u00f3w. „W ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119ciu dni grudnia 1944 r. w wojew\u00f3dztwie krakowskim w rejonie Nowego Targu zosta\u0142o zrzuconych z samolot\u00f3w angielskich oko\u0142o 800 polskich oficer\u00f3w. Po ich zrzuceniu, zrzucono r\u00f3wnie\u017c sprz\u0119t, uzbrojenie i \u017cywno\u015b\u0107” \u2014 mog\u0105 przeczyta\u0107 na Kremlu. Golik zaznacza, \u017ce raport trafia te\u017c „na biurko Stalina”.<\/p>\n

\"Wn\u0119trze<\/p>\n

Wn\u0119trze Liberatoraaviation-images.com\/Mary Evans Picture Library\/East News \/ East News<\/p>\n

Niemcy, cho\u0107 b\u0119d\u0105cy coraz bardziej w odwrocie, decyduj\u0105 si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 wielk\u0105 antypartyzanck\u0105 operacj\u0119 wok\u00f3\u0142 Szczawy. 12 stycznia 1945 r. zbieraj\u0105 na miejscu swoje si\u0142y. Zaalarmowani AK-owcy ukrywaj\u0105 jednak zawczasu wszystko to, co przechwycili podczas zrzut\u00f3w. Ca\u0142y sprz\u0119t przenosz\u0105 z pobliskiego tartaku w g\u00f3ry.<\/p>\n

13 stycznia dochodzi do g\u0142\u00f3wnej bitwy mi\u0119dzy si\u0142ami Armii Krajowej i Wehrmachtu. Polacy, cho\u0107 mniej liczni, dysponuj\u0105 nowoczesn\u0105 broni\u0105. Udaje im si\u0119 wycofa\u0107 w stron\u0119 Tymbarku przy minimalnych stratach. Niemcy przenosz\u0105 si\u0119 natomiast w kierunku Limanowej. Sowieccy partyzanci pozostaj\u0105 odci\u0119ci na swoich pozycjach, nie mog\u0105c si\u0119 ruszy\u0107 z powodu niemieckich wojsk, przetaczaj\u0105cych si\u0119 przez drogi.<\/p>\n

19 stycznia, w dniu rozwi\u0105zania Armii Krajowej, dow\u00f3dca podhala\u0144skiego pu\u0142ku wydaje rozkaz rozformowania. Partyzanci zostaj\u0105 rozpuszczeni do dom\u00f3w, a dow\u00f3dztwo i oddzia\u0142 odbieraj\u0105cy zrzuty wyje\u017cd\u017caj\u0105 do Krakowa.<\/p>\n

\u015amier\u0107 z r\u0105k UB<\/p>\n

Losy ostatnich cichociemnych, kt\u00f3rzy l\u0105duj\u0105 w Polsce 26 grudnia 1944 r., uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnie. Witold Ukla\u0144ski dzia\u0142a w krakowskiej konspiracji, ale szybko przedostaje si\u0119 ponownie na Zach\u00f3d, by r\u00f3wnie szybko wr\u00f3ci\u0107 do Polski pod fa\u0142szywym nazwiskiem. Jeszcze w 1945 r. aresztuj\u0105 go funkcjonariusze Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa. Skazany na \u015bmier\u0107, z wyrokiem zamienionym na do\u017cywocie, zostaje zamordowany w wi\u0119zieniu we Wronkach w 1954 r.<\/p>\n

Jan Matysko, r\u00f3wnie\u017c konspiruj\u0105cy w krakowskiej AK, zostaje aresztowany w grudniu 1945 r. i skazany na sze\u015b\u0107 lat wi\u0119zienia w Rawiczu. P\u00f3\u017aniej pracuje w jednym z przedsi\u0119biorstw w Bydgoszczy. Umiera w 1953 r.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Dmowski s\u0142u\u017cy w 1. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich AK. Aresztowany przez UB w 1946 r., zostaje uwolniony po kilku tygodniach i ucieka na Zach\u00f3d. Umiera w 2002 r. w Londynie.<\/p>\n

W 1. PSP zostaje r\u00f3wnie\u017c Zdzis\u0142aw Sroczy\u0144ski, nast\u0119pnie dzia\u0142a w strukturach NIE i Delegatury Si\u0142 Zbrojnych na Kraj. Jeszcze w 1945 r. opuszcza Polsk\u0119 i umiera w 1996 r. w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n

Jan Parczewski s\u0142u\u017cy w krakowskiej Armii Krajowej i organizacji NIE, ale w czerwcu 1945 r. rezygnuje z dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej. Umiera w 1967 r. w Kro\u015bnie.<\/p>\n

\"Jan<\/p>\n

Jan ParczewskiNarodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n

Bronis\u0142aw Czepczak-G\u00f3recki pozostaje w miejscowym oddziale partyzanckim, a 13 stycznia 1945 r. walczy z Niemcami w bitwie szczawskiej. P\u00f3\u017aniej dzia\u0142a w Delegaturze Si\u0142 Zbrojnych na Kraj oraz w Wolno\u015bci i Niezawis\u0142o\u015bci. Aresztowany w 1945 i skazany na pi\u0119\u0107 lat wi\u0119zienia. Po wyj\u015bciu na wolno\u015b\u0107 jest aresztowany po raz drugi. Wreszcie w 1956 r. wychodzi z wi\u0119zienia i ko\u0144czy studia na Politechnice Warszawskiej. Nast\u0119pnie zostaje pracownikiem PW. Umiera w 2001 r. w Warszawie.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n