Wydaje si\u0119 natomiast, \u017ce prezydent USA ma szans\u0119 pochwali\u0107 si\u0119 kolejnym zwyci\u0119stwem bez konieczno\u015bci faktycznej interwencji zbrojnej. W odpowiedzi na gro\u017aby ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych dow\u00f3dztwo wojskowe Nigerii obieca\u0142o zintensyfikowa\u0107 dzia\u0142ania przeciwko Boko Haram, a w niekt\u00f3rych obszarach nigeryjskie si\u0142y federalne rozpocz\u0119\u0142y nawet stosunkowo udane operacje bojowe przeciwko d\u017cihadystom.<\/p>\n
![\"Lokalni](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/3dEk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy81OGZlM2E5ZDk4YTc0OGNkNDRjNmZiYTA2ZDMzYjViNi5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Lokalni my\u015bliwi w stanie Adamawa w Nigerii. Przygotowuj\u0105 si\u0119 do wsparcia nigeryjskiej armii walcz\u0105cej z terrorystami Boko Haram, 6 grudnia 2014 r. (zdj. ilustracyjne)Mohammed Elshamy\/Anadolu Agency\/Getty Images \/ Getty Images<\/p>\n
Aby pochwali\u0107 si\u0119 kolejnym w\u0105tpliwym sukcesem, Donald Trump b\u0119dzie musia\u0142 tylko poczeka\u0107 na oficjalne o\u015bwiadczenia nigeryjskich przyw\u00f3dc\u00f3w wojskowych i politycznych og\u0142aszaj\u0105ce pokonanie grup terrorystycznych i wyzwolenie obszar\u00f3w kraju spod ich kontroli \u2014 nawet je\u015bli w istocie problem pozostanie nierozwi\u0105zany.<\/p>\n
Amerykanie interweniuj\u0105 w Nigerii<\/p>\n
Zaledwie kilka dni po nieoficjalnej zmianie nazwy Departamentu Obrony Stan\u00f3w Zjednoczonych na Departament Wojny<\/a> Donald Trump wydawa\u0142 si\u0119 zdecydowany, kt\u00f3r\u0105 wojn\u0119 resort rozpocznie jako pierwsz\u0105.<\/p>\n „Je\u015bli rz\u0105d Nigerii nadal b\u0119dzie pozwala\u0142 na zabijanie chrze\u015bcijan, Stany Zjednoczone natychmiast wstrzymaj\u0105 wszelk\u0105 pomoc i wsparcie dla Nigerii i mog\u0105 wkroczy\u0107 do tego obecnie skompromitowanego kraju z broni\u0105 w r\u0119ku, aby ca\u0142kowicie zniszczy\u0107 islamskich terroryst\u00f3w, kt\u00f3rzy dopuszczaj\u0105 si\u0119 tych potwornych okrucie\u0144stw” \u2014 „powiedzia\u0142” Trump w wygenerowanym przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 przem\u00f3wieniu prezydenckim opublikowanym na platformie Truth Social.<\/p>\n Powodem tych gr\u00f3\u017ab by\u0142y masowe zab\u00f3jstwa i porwania dokonywane przez grupy d\u017cihadyst\u00f3w<\/a>. Lokalni ksi\u0119\u017ca i ich wierni apeluj\u0105 do w\u0142adz kraju o ochron\u0119. Jednak s\u0105dz\u0105c po wpisie Trumpa, jego zdaniem w\u0142adze Nigerii s\u0105 wsp\u00f3\u0142winne terrorystom, kt\u00f3rych ameryka\u0144ski prezydent grozi zniszczeniem.<\/p>\n Nigeryjscy urz\u0119dnicy pr\u00f3bowali si\u0119 usprawiedliwi\u0107, twierdz\u0105c, \u017ce wolno\u015b\u0107 sumienia i wyznania w kraju jest chroniona przez prawo, a przemoc nie ma charakteru ludob\u00f3jstwa. Ich zdaniem nie tylko chrze\u015bcijanie, ale tak\u017ce muzu\u0142manie cierpi\u0105 z powodu dzia\u0142a\u0144 terroryst\u00f3w i wreszcie, a w\u0142adze robi\u0105 wszystko, co w ich mocy, aby powstrzyma\u0107 przemoc. Prezydent Nigerii Bola Tinubu zintensyfikowa\u0142 wszystkie oficjalne i nieoficjalne kana\u0142y komunikacji ze Stanami Zjednoczonymi, aby zapobiec naruszeniu suwerenno\u015bci kraju i ameryka\u0144skiej inwazji. Trump mimo wszystko zaatakowa\u0142 terroryst\u00f3w z Boko Haram<\/a>.<\/p>\n Na li\u015bcie kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych chrze\u015bcijanie spotykaj\u0105 si\u0119 z najwi\u0119kszymi prze\u015bladowaniami instytucjonalnymi na \u015bwiecie, Nigeria zajmuje si\u00f3dme miejsce, wyprzedzaj\u0105c Iran i Pakistan.<\/p>\n Sze\u015b\u0107 pierwszych pa\u0144stw na li\u015bcie \u2014 Korea P\u00f3\u0142nocna, Somalia, Jemen, Libia, Sudan i Erytrea \u2014 ma stosunkowo niewielk\u0105 populacj\u0119 chrze\u015bcijan. Natomiast w Nigerii chrze\u015bcijanie stanowi\u0105 ok. po\u0142owy ludno\u015bci.<\/p>\n Rz\u0105d w du\u017cej mierze sk\u0142ada si\u0119 z chrze\u015bcijan i nie anga\u017cuje si\u0119 w prze\u015bladowania na tle religijnym. Problem polega na tym, \u017ce dwie dekady temu pa\u0144stwo samo ograniczy\u0142o swoje mo\u017cliwo\u015bci, pr\u00f3buj\u0105c unikn\u0105\u0107 konfliktu wewn\u0119trznego.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo W 1999 r. upad\u0142 re\u017cim dyktatury wojskowej, kt\u00f3ry zosta\u0142 ustanowiony w Nigerii w po\u0142owie lat 60. XX w. W latach dyktatury do w\u0142adzy dosz\u0142o kilkunastu r\u00f3\u017cnych genera\u0142\u00f3w w wyniku zamach\u00f3w stanu i bunt\u00f3w. Tylko dw\u00f3ch z nich by\u0142o chrze\u015bcijanami, wszyscy pozostali byli muzu\u0142manami z p\u00f3\u0142nocnych stan\u00f3w Nigerii.<\/p>\n Muzu\u0142manie rz\u0105dzili jako dyktatorzy nieprzerwanie od 1983 do 1999 r. W spos\u00f3b typowy dla dyktatur obsadzali wysokie stanowiska w rz\u0105dzie i s\u0142u\u017cbach bezpiecze\u0144stwa g\u0142\u00f3wnie swoimi wsp\u00f3\u0142wyznawcami i osobami pochodz\u0105cymi z ich rodzinnych region\u00f3w. Ostatni z tych genera\u0142\u00f3w \u2014 Abdulsalami Abubakar \u2014 przywr\u00f3ci\u0142 demokracji\u0119 w kraju, organizuj\u0105c pierwsze od dziesi\u0119cioleci uczciwe wybory prezydenckie i bez wahania przekazuj\u0105c w\u0142adz\u0119 zwyci\u0119zcy, chrze\u015bcijaninowi Olusegunowi Obasanjo.<\/p>\n Abdulsalami AbubakarAdam Abu-bashal\/Anadolu Agency via Getty Images \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, Obasanjo ju\u017c wcze\u015bniej rz\u0105dzi\u0142 krajem jako jeden z „chrze\u015bcija\u0144skich” dyktator\u00f3w, ale w wyborach w 1999 r. startowa\u0142 jako kandydat demokratyczny, obiecuj\u0105c pozbycie si\u0119 nepotyzmu i korupcji. Zapowiedzia\u0142 tak\u017ce koniec \u0142amania praw cz\u0142owieka.<\/p>\n Nag\u0142a i radykalna zmiana systemu rz\u0105d\u00f3w wywo\u0142a\u0142a niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d elit politycznych z przewa\u017cnie muzu\u0142ma\u0144skiej p\u00f3\u0142nocy kraju. Lokalni urz\u0119dnicy i gubernatorzy, z kt\u00f3rych wielu by\u0142o uwik\u0142anych w korupcyjne schematy kolejnych junt, obawiali si\u0119 utraty wp\u0142yw\u00f3w, dymisji, a nawet postawienia przed s\u0105dem.<\/p>\n Aby chroni\u0107 siebie i dotychczasowy porz\u0105dek, zacz\u0119li domaga\u0107 si\u0119 od w\u0142adz centralnych zachowania to\u017csamo\u015bci muzu\u0142ma\u0144skiej i obrony jej przed wp\u0142ywami zachodnimi, kt\u00f3re kojarzyli z wyborami, \u015bwieckimi s\u0105dami oraz chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 administracj\u0105. Dzi\u0119ki tym dzia\u0142aniom umiej\u0119tnie skonsolidowali religijn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra postrzega\u0142a muzu\u0142ma\u0144skich polityk\u00f3w jako swoich obro\u0144c\u00f3w przed sekularyzacj\u0105 oraz chrze\u015bcija\u0144stwem.<\/p>\n Obasanjo nie m\u00f3g\u0142 zwolni\u0107 ani uwi\u0119zi\u0107 tych islamskich populist\u00f3w bez ryzyka wywo\u0142ania wielkiej muzu\u0142ma\u0144skiej rebelii, a sami politycy nie mieli innego wyboru, jak tylko dotrzyma\u0107 swoich obietnic i naciska\u0107 na w\u0142adze centralne, aby maksymalnie zislamizowa\u0142y p\u00f3\u0142noc kraju. Tak w\u0142a\u015bnie post\u0105pili, zmuszaj\u0105c w\u0142adze federalne do wyra\u017cenia zgody na wprowadzenie prawa szariatu w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach Nigerii.<\/p>\n Szariat w Nigerii<\/p>\n Zak\u0142adano, \u017ce dwa systemy prawne \u2014 liberalny system konstytucyjny i system oparty na szariacie \u2014 b\u0119d\u0105 funkcjonowa\u0107 r\u00f3wnolegle, a kary takie jak amputacja r\u0119ki za kradzie\u017c lub ukamienowanie za cudzo\u0142\u00f3stwo b\u0119d\u0105 mia\u0142y zastosowanie wy\u0142\u0105cznie do muzu\u0142man\u00f3w.<\/p>\n Jednak chrze\u015bcijanie i wyznawcy tradycyjnych wierze\u0144 afryka\u0144skich obawiali si\u0119, \u017ce islamskie prawa zostan\u0105 rozszerzone r\u00f3wnie\u017c na nich. Odpowiedzieli protestami, kt\u00f3re spotka\u0142y si\u0119 z wrogo\u015bci\u0105 ze strony muzu\u0142ma\u0144skich s\u0105siad\u00f3w. Dosz\u0142o do star\u0107 mi\u0119dzy wyznawcami r\u00f3\u017cnych religii, a nawet do otwartych walk, w kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142y tysi\u0105ce ludzi.<\/p>\n Ograniczenie stosowania szariatu wy\u0142\u0105cznie do spo\u0142eczno\u015bci muzu\u0142ma\u0144skich okaza\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe. Zosta\u0142 on wprowadzony w dziewi\u0119ciu stanach w ca\u0142o\u015bci oraz w niekt\u00f3rych okr\u0119gach trzech kolejnych stan\u00f3w, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie stanowi\u0105 nieco mniej ni\u017c po\u0142ow\u0119 ca\u0142kowitej powierzchni kraju. W regionach tych niemuzu\u0142manom zakazano sprzeda\u017cy i kupowania alkoholu, publicznego wykonywania lub s\u0142uchania muzyki, otwartego organizowania zgromadze\u0144 religijnych, a cz\u0119sto nawet wysy\u0142ania dzieci do szk\u00f3\u0142 koedukacyjnych.<\/p>\n System odwo\u0142awczy mia\u0142 zapewni\u0107 osobom niezadowolonym z orzecze\u0144 s\u0105d\u00f3w szariackich mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaskar\u017cenia ich do s\u0105d\u00f3w \u015bwieckich, ale urz\u0119dnicy odpowiedzialni za wykonywanie tej funkcji okazali si\u0119 skorumpowani i nieskuteczni. W rezultacie nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o pe\u0142noprawnym wsp\u00f3\u0142istnieniu dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych system\u00f3w prawnych. W wielu regionach szariat dos\u0142ownie zast\u0105pi\u0142 konstytucj\u0119.<\/p>\n Politycy, kt\u00f3rzy stali za islamizacj\u0105 systemu prawnego na p\u00f3\u0142nocy kraju, obiecali, \u017ce szariat znacznie szybciej i skuteczniej ni\u017c prawo \u015bwieckie rozwi\u0105\u017ce g\u0142\u00f3wne problemy Nigerii \u2014 korupcj\u0119, ub\u00f3stwo i niesprawiedliwy podzia\u0142 bogactwa<\/a>. Nigeria jest liderem kontynentu pod wzgl\u0119dem produkcji i sprzeda\u017cy ropy naftowej, a jednocze\u015bnie regularnie zajmuje czo\u0142owe miejsca w rankingach najgorszych kraj\u00f3w \u015bwiata do \u017cycia.<\/p>\n Jednak szariat nie sta\u0142 si\u0119 panaceum. Korupcja nie znikn\u0119\u0142a, podobnie jak ub\u00f3stwo. Co wi\u0119cej, politycy cz\u0119sto po prostu podporz\u0105dkowali sobie s\u0105dy szariackie, zamieniaj\u0105c je w narz\u0119dzia w\u0142asnego wzbogacania si\u0119. Wielu s\u0119dzi\u00f3w szariackich, utrzymywanych przez lokalne elity lub pozostaj\u0105cych pod ich wp\u0142ywem, wydawa\u0142o (i nadal wydaje) wyroki kieruj\u0105c si\u0119 nie sprawiedliwo\u015bci\u0105, ale interesami swoich patron\u00f3w.<\/p>\n „Szariat jest fikcj\u0105, zas\u0142on\u0105 dymn\u0105 dla skorumpowanych polityk\u00f3w. My w pe\u0142ni wprowadzimy prawo islamskie” \u2014 stwierdzi\u0142 kaznodzieja Muhammad Yusuf, t\u0142umacz\u0105c pora\u017ck\u0119 polityki regionalnej islamizacji.<\/p>\n Boko Haram w Nigerii<\/p>\n Muhammad Yusuf by\u0142 do\u015b\u0107 znan\u0105 i popularn\u0105 postaci\u0105. Udzieli\u0142 nawet wywiadu BBC, w kt\u00f3rym stwierdzi\u0142, \u017ce Ziemia jest w rzeczywisto\u015bci p\u0142aska, a deszcz nie jest wynikiem naturalnego cyklu wodnego, lecz darem Wszechmog\u0105cego. Sprzeciwia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c szko\u0142om dla dziewcz\u0105t i og\u00f3lnie by\u0142 niezadowolony z nigeryjskiego systemu edukacji. Z tego powodu terrory\u015bci Yusufa byli nawet nazywani przez osoby postronne „talibami”.<\/p>\n Sami Nigeryjczycy nadali tej grupie inn\u0105 nazw\u0119 \u2014 Boko Haram. Nazwa ta jest cz\u0119sto t\u0142umaczona jako „zachodnia edukacja jest grzechem”. Boko najprawdopodobniej pochodzi od s\u0142owa book w j\u0119zyku pidgin, a „haram” oznacza grzech, czyn zabroniony przez islam, co oznacza, \u017ce dok\u0142adniejsze t\u0142umaczenie nazwy grupy brzmia\u0142oby „zakaz ksi\u0105\u017cek”.<\/p>\n Lokalni my\u015bliwi w stanie Adamawa w Nigerii. Przygotowuj\u0105 si\u0119 do wsparcia nigeryjskiej armii walcz\u0105cej z terrorystami Boko Haram, 6 grudnia 2014 r. (zdj. ilustracyjne)Mohammed Elshamy\/Anadolu Agency\/Getty Images \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n Boko Haram powsta\u0142o w 2002 r. Od samego pocz\u0105tku organizacja postawi\u0142a sobie za zadanie wprowadzenie „w\u0142a\u015bciwego” prawa szariatu w Nigerii \u2014 nieograniczonego granicami pa\u0144stwowymi lub okr\u0119gowymi, a tak\u017ce nieograniczonego r\u00f3wnoleg\u0142ym \u015bwieckim systemem s\u0105dowym, si\u0142ami policyjnymi lub konstytucj\u0105.<\/p>\n Grupa, wroga zar\u00f3wno wobec w\u0142adz federalnych, jak i p\u00f3\u0142nocnych elit muzu\u0142ma\u0144skich, od pocz\u0105tku dzia\u0142a\u0142a w podziemiu, przeprowadzaj\u0105c okresowe naloty na posterunki policji lub ataki na urz\u0119dnik\u00f3w. W 2009 r. terrory\u015bci Boko Haram podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 przej\u0119cia kontroli nad miastem Bauchi \u2014 stolic\u0105 p\u00f3\u0142nocnego stanu o tej samej nazwie \u2014 wywo\u0142uj\u0105c powstanie przeciwko lokalnym w\u0142adzom. Powstanie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 jednak niepowodzeniem, Muhammad Yusuf zosta\u0142 uwi\u0119ziony i wkr\u00f3tce zmar\u0142 w areszcie w niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach. Boko Haram zdo\u0142a\u0142o jednak przetrwa\u0107 utrat\u0119 swojego za\u0142o\u017cyciela, a nawet znacznie si\u0119 wzmocni\u0107.<\/p>\n U\u0142atwi\u0142o to zbli\u017cenie grupy z ideologicznie bardzo bliskimi od\u0142amami Al-Kaidy w Mali i Algierii. Nigeryjczycy przeszli szkolenie w obozach Al-Kaidy, gdzie nabyli umiej\u0119tno\u015bci niezb\u0119dne do prowadzenia wojny partyzanckiej na du\u017c\u0105 skal\u0119. W 2011 r., po upadku re\u017cimu Muammara Kaddafiego w Trypolisie, Afryka zosta\u0142a zalana broni\u0105 z libijskich zapas\u00f3w, kt\u00f3re nagle pozosta\u0142y bez nadzoru. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 tej broni trafi\u0142a w r\u0119ce terroryst\u00f3w Boko Haram.<\/p>\n Nowe umiej\u0119tno\u015bci i arsena\u0142y, w po\u0142\u0105czeniu z sympati\u0105 cz\u0119\u015bci lokalnej ludno\u015bci, pomog\u0142y grupie przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad znacznymi terytoriami w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Nigerii. Z\u0142e drogi i brak komunikacji w tych obszarach r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a\u0142y na korzy\u015b\u0107 terroryst\u00f3w, utrudniaj\u0105c rz\u0105dowi w Abud\u017cy rozmieszczenie wojsk federalnych. Ponadto wojsko cz\u0119sto nie rozumia\u0142o, z kim walczy: pomi\u0119dzy najazdami d\u017cihady\u015bci ukrywali bro\u0144 w skrytkach i wtapiali si\u0119 w ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105.<\/p>\n
\nHistoria konfliktu w Nigerii<\/p>\n![\"Abdulsalami](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/UMBk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8yZTdkODFmZDI4NDVmMWUyZDY1MjE5NmNjMTg5ZDI2Ni5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"Lokalni](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cMWk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8zZTUwNDdiMzgwN2Y3N2I3ZDU4NWU4ZDI0MGRjYjQ5My5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n