![\"Rumunia](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/96bdc76b5c3b80-948-567-0-0-1000-599.jpg\")
fot. Dragos Asaftei \/ \/\u00a0Shutterstock <\/p>\nW Rumunii ponad trzy dekady po upadku komunizmu nie s\u0142abnie t\u0119sknota za re\u017cimem kierowanym przez Nicolae Ceausescu, w latach 1965-1989 przyw\u00f3dc\u0119 Rumu\u0144skiej Partii Komunistycznej (PCR). Badania opinii publicznej dowodz\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli uwa\u017ca, i\u017c komunizm \u201eby\u0142 dobry\u201d.<\/p>\n
fot. Dragos Asaftei \/ \/\u00a0Shutterstock <\/p>\n
Dowodem takich nastroj\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie jest tegoroczny sonda\u017c o\u015brodka Inscop Research, w kt\u00f3rym ponad 55 proc. os\u00f3b zadeklarowa\u0142o, \u017ce komunizm by\u0142 pozytywnym wydarzeniem dla Rumunii.<\/p>\n
Wed\u0142ug polityk\u00f3w liberalnej partii Zwi\u0105zek Ocalenia Rumunii (USR), wchodz\u0105cej w sk\u0142ad koalicji rz\u0105dowej kierowanej przez premiera Ilie Bolojana, konieczne s\u0105 dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105ce zwalczaniu komunistycznej propagandy. Wskazuj\u0105 na \u201ebrak w rumu\u0144skim ustawodawstwie przepis\u00f3w hamuj\u0105cych pochwalanie komunistycznego totalitaryzmu\u201d.<\/p>\n
Utrzymuj\u0105ca si\u0119 w kraju t\u0119sknota za komunistyczn\u0105 dyktatur\u0105 Nicolae Ceausescu dziwi i niepokoi nie tylko rumu\u0144skich polityk\u00f3w, ale te\u017c socjolog\u00f3w i politolog\u00f3w, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142a PAP.<\/p>\n
Zdaniem prof. Radu Carpa, politologa z Uniwersytetu Bukareszte\u0144skiego, przyczyny pozytywnych ocen zbieranych dzi\u015b w sonda\u017cach przez upad\u0142y po 1989 r. re\u017cim to efekt negatywnego oceniania aktualnej sytuacji politycznej w Rumunii.<\/p>\n
– Wed\u0142ug mnie to raczej nie nostalgia za komunizmem, a ca\u0142kowite odrzucenie obecnej polityki. Ludzie s\u0105 gotowi zag\u0142osowa\u0107 na skrajn\u0105 prawic\u0119, populist\u00f3w, a nawet na Marsjan, ale nie popr\u0105 polityk\u00f3w aktualnie rz\u0105dz\u0105cych krajem, kt\u00f3rych wini\u0105 za wszystko \u2013 powiedzia\u0142 PAP prof. Carp dodaj\u0105c, \u017ce nawet dla ekspert\u00f3w wyja\u015bnienie przyczyn tego fenomenu nie jest \u0142atwe.<\/p>\n
T\u0119sknot\u0119 za komunizmem w\u015br\u00f3d Rumun\u00f3w dostrzega te\u017c prof. Andrei Taranu z Wydzia\u0142u Politologii w bukareszte\u0144skiej Krajowej Szkole Nauk Politycznych i Administracji Publicznej (SNSPA). Twierdzi on jednak, \u017ce zjawisko to nie odbiega od tendencji panuj\u0105cych w innych krajach by\u0142ego Bloku Wschodniego.<\/p>\n
– R\u00f3\u017cnic\u0105 jest to, \u017ce u nas zerwanie z komunizmem nast\u0105pi\u0142o w spos\u00f3b gwa\u0142towny, w efekcie rewolucji, a nie pokojowego przej\u015bcia do innego systemu. Obywatele liczyli, \u017ce ich \u017cycie stanie si\u0119 nagle lepsze, je\u015bli uciekn\u0105 od komunizmu \u2013 powiedzia\u0142 PAP Taranu.<\/p>\n
Przypomnia\u0142, \u017ce przej\u015bcie do kapitalizmu w Rumunii by\u0142o niezwykle trudne i przynios\u0142o obawy spo\u0142eczne zwi\u0105zane z ub\u00f3stwem, strachem przed chorob\u0105 lub wykluczeniem spo\u0142ecznym. Doda\u0142, \u017ce niepokoje te przetrwa\u0142y do dzi\u015b.<\/p>\n
– Podczas przej\u015bcia do kapitalizmu miliony ludzi z dnia na dzie\u0144 straci\u0142y prac\u0119, a ich status spo\u0142eczny uleg\u0142 za\u0142amaniu \u2013 doda\u0142 prof. Taranu odnotowuj\u0105c, \u017ce nowe warto\u015bci spo\u0142eczne sta\u0142y si\u0119 niezrozumia\u0142e dla wielu Rumun\u00f3w, kt\u00f3rzy nagle opu\u015bcili komunistyczne realia.<\/p>\n
Odnotowa\u0142, \u017ce frustracj\u0119, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d m\u0142odych, pog\u0142\u0119bi\u0142 fakt, \u017ce w sytuacji szybko wprowadzanego kapitalizmu \u201eawans spo\u0142eczny zale\u017ca\u0142 prawie wy\u0142\u0105cznie od pieni\u0119dzy, umo\u017cliwiaj\u0105c popraw\u0119 \u017cycie tylko ekonomicznej mniejszo\u015bci\u201d.<\/p>\n
– Nowe pokolenie Rumun\u00f3w dostrzeg\u0142o, \u017ce paradoksalnie ich rodzice, kt\u00f3rzy byli biedni w czasach gospodarki socjalistycznej, w nowych warunkach nadal maj\u0105 wi\u0119cej korzy\u015bci ni\u017c oni w czasach kapitalizmu, np. w dost\u0119pie do mieszka\u0144, edukacji i opieki medycznej \u2013 podsumowa\u0142 Taranu, przyznaj\u0105c, \u017ce w Rumunii podejmowanych jest niewiele dzia\u0142a\u0144, aby zwalcza\u0107 nostalgi\u0119 za komunizmem.<\/p>\n
Jednym z nich, jak doda\u0142, by\u0142o wprowadzenie do nauczania w szko\u0142ach \u015brednich lekcji historii wsp\u00f3\u0142czesnej Rumunii, cho\u0107 \u201ewi\u0119kszo\u015b\u0107 nauczycieli tego przedmiotu sceptycznie ocenia jego wp\u0142yw\u201d na postawy uczni\u00f3w. Wskaza\u0142 na potrzeb\u0119 wi\u0119kszego zaanga\u017cowania w\u0142adz w gospodark\u0119 i spo\u0142ecze\u0144stwo, aby \u201epa\u0144stwo rumu\u0144skie nie porzuca\u0142o swoich obywateli na pastw\u0119 kapitalizmu\u201d.<\/p>\n
Tak\u017ce socjolog z SNSPA prof. Catalin Augustin Stoica dostrzega bliski zwi\u0105zek t\u0119sknoty za komunizmem z niskim poziomem \u017cycia obywateli. Przestrzega, \u017ce wdra\u017cany od kilku miesi\u0119cy w Rumunii przez rz\u0105d Bolojana program oszcz\u0119dno\u015bciowy mo\u017ce ten \u201esentyment za dawnym\u201d nasili\u0107.<\/p>\n
Prof. Stoica uwa\u017ca, \u017ce pa\u0144stwo powinno opracowa\u0107 strategi\u0119 przeciwko akcjom dezinformacyjnym upi\u0119kszaj\u0105cym realia re\u017cimu komunistycznego. Powinna ona, jego zdaniem, bazowa\u0107 na kampaniach internetowych i medialnych.<\/p>\n
– Ka\u017cda jednak inicjatywa walki z dezinformacj\u0105 poniesie pora\u017ck\u0119 w obliczu ponurej rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej, takiej jak spadek poziomu \u017cycia, pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 nier\u00f3wno\u015bci w dost\u0119pie do edukacji i opieki zdrowotnej, niepewno\u015bci zatrudnienia oraz bezrobocia \u2013 doda\u0142 prof. Stoica.<\/p>\n
Z kolei zdaniem politolo\u017cki prof. Liliany Popescu z SNSPA, w oderwaniu rumu\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa od patrzenia z nostalgi\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce pom\u00f3c lepszy podzia\u0142 bogactwa i dost\u0119pno\u015b\u0107 us\u0142ug spo\u0142ecznych, takich jak np. opieka zdrowotna.<\/p>\n
– Nale\u017ca\u0142oby te\u017c oczekiwa\u0107 wi\u0119cej dzia\u0142a\u0144 na szczeblu centralnym i lokalnym w celu zwalczania tego silnego wymiaru wojny hybrydowej, kt\u00f3ry podsyca niezadowolenie z obecnej sytuacji w zakresie bezpiecze\u0144stwa spo\u0142ecznego i materialnego ludzi \u2013 oceni\u0142a prof. Popescu, dodaj\u0105c, \u017ce fa\u0142szywe wyobra\u017cenie o \u201efantastycznym okresie rz\u0105d\u00f3w Ceausescu\u201d jest wspierane przez rosyjskie narracje.<\/p>\n
Politolo\u017cka zaznaczy\u0142a, \u017ce stworzony po 1990 r. obraz re\u017cimu komunistycznego w Rumunii by\u0142 raczej stronniczy, gdy\u017c \u201enadmiernie podkre\u015blano cierpienia i trudno\u015bci w latach 50. i 60., nie doceniaj\u0105c do\u015b\u0107 dobrego \u017cycia obywateli w latach 70. XX w.\u201d<\/p>\n
– Za bardzo akcentowano te\u017c brak d\u00f3br materialnych w dekadzie 80., a jednocze\u015bnie nie podkre\u015blano nale\u017cycie braku swob\u00f3d oraz praw obywatelskich. Ponadto, bagatelizowano zagadnienie us\u0142ug socjalnych i stabilno\u015bci cen, z kt\u00f3rych Rumuni korzystali w okresie sprawowania rz\u0105d\u00f3w przez Nicolae Ceausescu \u2013 podsumowa\u0142a prof. Popescu.<\/p>\n
Marcin Zatyka (PAP)<\/p>\n
zat\/ zm\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Rumunii ponad trzy dekady po upadku komunizmu nie s\u0142abnie t\u0119sknota za re\u017cimem kierowanym przez Nicolae Ceausescu, w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":172444,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-172443","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115787096626872087","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172443\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/172444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}