![\"Kol\u0119da,](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/u-Jk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy80ZTY2ZTg0OWExNWI0Mzg5OTkxNmQ0OTFjODgwYmE2NC5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\nMicha\u0142 [imi\u0119 zmienione na potrzeby publikacji]: Ostrzegam ci\u0119, Dawid, kol\u0119da to temat rzeka. A w dodatku bywam strasznym gadu\u0142\u0105.<\/p>\n
Dawid Dudko: Ludzie b\u0119d\u0105 si\u0119 zastanawia\u0107, z jakiego powodu ten gadu\u0142a woli pozosta\u0107 anonimowy.<\/p>\n
Gdybym zdecydowa\u0142 si\u0119 na oficjaln\u0105 wypowied\u017a, musia\u0142bym mie\u0107 zgod\u0119 szefostwa, a oni s\u0105 raczej ostro\u017cni w kontaktach z mediami, \u017ce tak si\u0119 dyplomatycznie wyra\u017c\u0119.<\/p>\n
Jak to czego? Tego, \u017ce wyjdzie na jaw, \u017ce nie nad\u0105\u017caj\u0105.<\/p>\n
Ty nad\u0105\u017casz?<\/p>\n
Pr\u00f3buj\u0119. Odkry\u0142em na przyk\u0142ad, \u017ce dzieciaki podczas kol\u0119dy czy lekcji religii s\u0105 mi bardziej przychylne, gdy nie przychodz\u0119 do nich w eleganckich lakierkach, tylko w modnych, sportowych butach. A po polskich domach chodz\u0119 ju\u017c 12 lat.<\/p>\n
To d\u0142ugo?<\/p>\n
Wystarczaj\u0105co, \u017ceby dowiedzie\u0107 si\u0119, z iloma problemami mierz\u0105 si\u0119 polskie rodziny. W tym roku czeka mnie debiut, pierwsza kol\u0119da w nowej, znowu bardzo niewielkiej parafii. Bo s\u0142u\u017c\u0119 w wiejskich parafiach, obecnie na przyk\u0142ad z kol\u0119d\u0105 b\u0119dziemy chodzi\u0107 tylko ja i proboszcz, nie licz\u0105c oczywi\u015bcie ministrant\u00f3w.<\/p>\n
Wspominasz o problemach, wi\u0119c przytocz\u0119 dane. Jak wynika z badania „Wprost”, do swojego domu duchownego zamierza wpu\u015bci\u0107 48,9 proc. respondent\u00f3w. <\/p>\n
No nie s\u0105 to imponuj\u0105ce liczby, ale na wsiach tej tendencji spadkowej nie odczuwamy. My\u015bl\u0119, \u017ce nic nie dzieje si\u0119 bez przyczyny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest dzi\u015b na etapie przej\u015bciowym, mi\u0119dzy instytucj\u0105, do kt\u00f3rej przynale\u017cy si\u0119 z tak zwanego automatu, a wsp\u00f3lnot\u0105 wiernych z wyboru, kt\u00f3rzy dok\u0142adnie wiedz\u0105, po co w niej s\u0105 i dlaczego chc\u0105 o ni\u0105 walczy\u0107, mimo wszystko\u2026<\/p>\n
Mimo tuszowania pedofilii, dyskryminacji r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych czy duchownych przekonanych o swojej moralnej wy\u017cszo\u015bci…<\/p>\n
Domy\u015blam si\u0119, \u017ce jeste\u015b w stanie wymienia\u0107 dalej. No a ja nie mog\u0119 zaprzeczy\u0107. M\u00f3g\u0142bym doda\u0107 tylko, \u017ce troch\u0119 upraszczasz i uog\u00f3lniasz, ale nie rozmawiamy przecie\u017c po to, \u017cebym si\u0119 broni\u0142.<\/p>\n
Troch\u0119 po to, \u017ceby\u015b obroni\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 i tradycj\u0119 kol\u0119dy, od kt\u00f3rej odwraca si\u0119 coraz wi\u0119cej os\u00f3b.<\/p>\n
Ludzie w Polsce przestali chodzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142a na pokaz. U\u0142atwi\u0142a im to pandemia, bo zawsze mog\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce modl\u0105 si\u0119 w domu, a mszy unikaj\u0105 ze strachu przed chorob\u0105. Z kol\u0119d\u0105 sprawa jest bardziej skomplikowana, bo o tych, kt\u00f3rzy nie przyj\u0119li ksi\u0119dza, przynajmniej na wsi, zaraz plotkuj\u0105 wszyscy s\u0105siedzi.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Na wsi nikt nie odmawia wizyty duszpasterskiej? <\/p>\n
Bezpo\u015brednio? Nigdy. Ale to nie znaczy, \u017ce w ka\u017cdym domu jestem mile widziany, to si\u0119 czuje ju\u017c od wej\u015bcia. Odpowiedzi\u0105 na moje pr\u00f3by nawi\u0105zania rozmowy bywaj\u0105 p\u00f3\u0142s\u0142\u00f3wka, a kontakt wzrokowy ko\u0144czy si\u0119 kierowaniem oczu na kopert\u0119. Komunikat jest jasny: bierz kas\u0119 i spadaj.<\/p>\n
Bierzesz kas\u0119 i spadasz?<\/p>\n
A co mam zrobi\u0107? Na si\u0142\u0119 przekonywa\u0107 nikogo do siebie nie b\u0119d\u0119. Jest mi oczywi\u015bcie przykro w takich sytuacjach. Wola\u0142bym, \u017ceby ludzie wprost wygarn\u0119li mi najgorsze rzeczy na m\u00f3j temat czy na temat instytucji, kt\u00f3r\u0105 reprezentuj\u0119. A tak czuj\u0119 si\u0119 jak bezradny, nieproszony go\u015b\u0107, kt\u00f3rego znosi si\u0119 z zaci\u015bni\u0119tymi z\u0119bami. P\u00f3\u017aniej powiedz\u0105: „Wzi\u0105\u0142 kas\u0119 i nawet nie pogada\u0142”. I w\u0142a\u015bciwie nie sk\u0142ami\u0105.<\/p>\n
Tak zostali\u015bmy w Polsce wychowani. Ksi\u0119dzu si\u0119 nie wygarnia, ani nie przerywa.<\/p>\n
I to jest w\u0142a\u015bnie wielki b\u0142\u0105d! Podczas kol\u0119dy mam swoich ulubie\u0144c\u00f3w. To ci, kt\u00f3rzy przestali chodzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142a. T\u0142umacz\u0119 im wtedy: Ko\u015bcio\u0142owi dokuczaj\u0105 choroby, tworzy go wiele starych os\u00f3b zamykaj\u0105cych si\u0119 na rzeczywisto\u015b\u0107, a mn\u00f3stwo ksi\u0119\u017cy uwierzy\u0142o w ide\u0119 w\u0142adzy.<\/p>\n
W\u0142adzy nie tylko nad lud\u017ami, lecz r\u00f3wnie\u017c nad ich sumieniami.<\/p>\n
Je\u015bli chcesz zna\u0107 moje zdanie, to ci\u0105gle wierz\u0119 w Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 miejscem dialogu, takiego poza polityk\u0105. Wola\u0142bym, \u017ceby przestali nas \u0142\u0105czy\u0107 z pa\u0144stwem, \u017ceby nie ci\u0105gn\u0119li nas na uroczysto\u015bci pa\u0144stwowe i nie kazali macha\u0107 kropid\u0142em w nowym biurze burmistrza, bo to kropid\u0142o mo\u017ce za chwil\u0119 sta\u0107 si\u0119 po\u015bmiewiskiem\u2026 Ale mieli\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o kol\u0119dzie?<\/p>\n
Na kol\u0119dzie te\u017c „machasz kropid\u0142em”.<\/p>\n
Czasem jest jak w fabryce. Nie dlatego, \u017ce mi si\u0119 nie chce, ale system ko\u015bcielny niekoniecznie pozwala, \u017ceby by\u0142o inaczej. Wiesz, ile wynosi\u0142 m\u00f3j rekord dom\u00f3w do obskoczenia we wsi jednego dnia? 72! 72 rodziny, z kt\u00f3rymi chcesz si\u0119 pomodli\u0107, porozmawia\u0107, wys\u0142ucha\u0107 potrzeb, skarg i za\u017cale\u0144. \u017bartowa\u0142em sobie, \u017ce w takiej sytuacji, to ju\u017c tylko krzy\u017cem po z\u0119bach i kropid\u0142em po \u015bcianach.<\/p>\n
W fabrycznym trybie si\u0119 oboj\u0119tnieje.<\/p>\n
Ale mnie ci\u0105gle interesuj\u0105 problemy ludzi. W tych malutkich miejscowo\u015bciach czasem jedyn\u0105 osob\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mog\u0105 si\u0119 tymi problemami podzieli\u0107, jest w\u0142a\u015bnie ksi\u0105dz. Gorzej, \u017ce nieraz r\u00f3\u017cne rzeczy pr\u00f3buj\u0105 ukry\u0107, bo kto\u015b im wm\u00f3wi\u0142, \u017ce przy duchownym to nie wypada. Rozp\u0142aka\u0107 si\u0119. Albo przyzna\u0107, \u017ce w domu od kilku dni nie by\u0142o ciep\u0142ego obiadu, a ojciec le\u017cy pijany w stodole. Zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z jednym i drugim.<\/p>\n
<\/p>\n
Kol\u0119da, zdj\u0119cie ilustracyjne1RafiK1 \/ Shutterstock<\/p>\n
To jak dowiedzie\u0107 si\u0119 o tych najpowa\u017cniejszych problemach?<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej od ministrant\u00f3w albo dzieci. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce ministranci przed moim przyj\u015bciem robili „porz\u0105dki” z pijanym ojcem. Od dzieci z kolei dowiaduj\u0119 si\u0119, \u017ce siniaki na twarzy mamie zrobi\u0142 tata. Ten sam tata, kt\u00f3ry siedzi przede mn\u0105, \u0142adnie si\u0119 u\u015bmiecha, trzyma mam\u0119 za r\u0119k\u0119 i pobo\u017cnie wykonuje znak krzy\u017ca.<\/p>\n
Co si\u0119 wtedy robi? Wydasz dzieci, to dostan\u0105 za swoje.<\/p>\n
Niestety bardzo cz\u0119sto dzieci dostaj\u0105 i tak. Nigdy nikogo „nie wydaj\u0119”. Pr\u00f3buj\u0119 dr\u0105\u017cy\u0107 temat, z nadziej\u0105, \u017ce doro\u015bli w ko\u0144cu sami mi co\u015b powiedz\u0105. Ale co b\u0119d\u0119 ukrywa\u0142, \u0142atwo nie jest, zw\u0142aszcza w g\u00f3rskich rejonach, gdzie niekt\u00f3re ch\u0142opy uwa\u017caj\u0105, \u017ce wszystko im wolno. Problem z polsk\u0105 kol\u0119d\u0105 polega te\u017c na tym, \u017ce nieraz w kr\u00f3tkim czasie musisz odnale\u017a\u0107 si\u0119 w nieznanej, trudnej, wymagaj\u0105cej szczeg\u00f3lnej uwagi sytuacji.<\/p>\n
Czuj\u0119, \u017ce masz co\u015b konkretnego na my\u015bli.<\/p>\n
Odwiedzi\u0142em rodzin\u0119, w kt\u00f3rej teoretycznie by\u0142y dwie nastoletnie c\u00f3rki. Tak wskazywa\u0142y ko\u015bcielne dane. W praktyce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Iwona wcale nie jest Iwon\u0105, tylko Darkiem i tak chcia\u0142aby, \u017ceby si\u0119 do niej zwraca\u0107. Tymczasem ja, niczego nie\u015bwiadomy, strzeli\u0142em gaf\u0119. Uzna\u0142em, \u017ce Darek to ch\u0142opak drugiej z si\u00f3str, po czym pr\u00f3bowa\u0142em jako\u015b szybko si\u0119 zrehabilitowa\u0107.<\/p>\n
W swoich komentarzach na temat korekty p\u0142ci ko\u015bcielni hierarchowie \u0142atwo zapominaj\u0105, \u017ce ci\u0105gle m\u00f3wi\u0105 o drugim cz\u0142owieku.<\/p>\n
Pami\u0119taj, \u017ce nie nazywam si\u0119 J\u0119draszewski. Tak, wola\u0142bym, \u017ceby r\u00f3\u017cne s\u0142owa nie pada\u0142y z ko\u015bcielnych ambon, ale nie wszystko mog\u0119 zmieni\u0107. Za to przychodz\u0105c do domu transp\u0142ciowej osoby, mog\u0119 okaza\u0107 jej sympati\u0119 i szacunek, nale\u017cne ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi, i to staram si\u0119 robi\u0107.<\/p>\n
Ludzie gasz\u0105 przed tob\u0105 \u015bwiat\u0142o, udaj\u0105c, \u017ce nie ma ich w domu?<\/p>\n
\u017beby to raz. Ale na og\u00f3\u0142 podczas kol\u0119dy bardziej boj\u0105 si\u0119 ministrant\u00f3w ni\u017c samego ksi\u0119dza. Ministranci zawsze s\u0105 z tego samego regionu, co wierni. Wiadomo, \u017ce donios\u0105 swoim rodzicom, \u017ce u Kowalskich sypie si\u0119 sufit, u Krysiak\u00f3w nie ma toalety, a c\u00f3rka Czerwi\u0144skich jest w ci\u0105\u017cy nie wiadomo z kim.<\/p>\n
No i \u017ce je\u015b\u0107 ksi\u0119dzu nie dali.<\/p>\n
Nigdy nie jem podczas kol\u0119dy, zawsze prosz\u0119, \u017ceby usi\u0105\u015b\u0107 obok mnie i chwil\u0119 porozmawia\u0107, bo czas leci. Tak jak ministrant\u00f3w namawiam do dyskrecji.<\/p>\n
A co, gdy ju\u017c wiesz, \u017ce 15 minut na wizyt\u0119 nie wystarczy? <\/p>\n
Bior\u0119 kalendarz i umawiam si\u0119 na wizyt\u0119 kiedy indziej. M\u00f3wi\u0119 te\u017c, \u017ce je\u015bli zosta\u0142bym d\u0142u\u017cej podczas kol\u0119dy, to s\u0105siedzi b\u0119d\u0105 mieli kolejny pow\u00f3d do plotek. U tamtych si\u0119 zasiedzia\u0142? Czyli co\u015b musi by\u0107 nie tak.<\/p>\n
![\"Kol\u0119da,](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/hD0k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iYjJlZDIxMTQ3NGQwZGE4OWRjYzkzNjAxMzJjMThhOS5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Kol\u0119da, zdj\u0119cie ilustracyjnetomeqs \/ Shutterstock<\/p>\n
Co jeszcze bywa nie tak?<\/p>\n
Chyba najtrudniejsze nie by\u0142y ludzkie dramaty, kt\u00f3re cz\u0119sto zupe\u0142nym przypadkiem wychodz\u0105 na jaw, ale, wyobra\u017a sobie, pr\u00f3by uwodzenia mnie przez parafianki. Mia\u0142em w \u017cyciu trzy sytuacje, kiedy podczas kol\u0119dy panie zaaran\u017cowa\u0142y randki. Jedna przywita\u0142a mnie w bieli\u017anie i szlafroku, z odpalonymi \u015bwiecami. Dodam, \u017ce nie mia\u0142y nic wsp\u00f3lnego z tymi, kt\u00f3re szykuje si\u0119 dla ksi\u0119dza.<\/p>\n
Dziwisz im si\u0119? Jeste\u015b bardzo przystojny. <\/p>\n
No i zaraz si\u0119 zaczerwieni\u0119. Ale bardzo ci dzi\u0119kuj\u0119\u2026 Co do tamtej sytuacji, przez chwil\u0119 poczu\u0142em, \u017ce to prowokacja. W ka\u017cdym razie nie uleg\u0142em, wyt\u0142umaczy\u0142em si\u0119 bezwzgl\u0119dnie up\u0142ywaj\u0105cym czasem. No i uciek\u0142em.<\/p>\n
Ty troch\u0119 skar\u017cysz si\u0119 na ludzi, a czy oni na ciebie?<\/p>\n
Bezpo\u015brednio od nikogo nic z\u0142ego o sobie nie us\u0142ysza\u0142em, ale do proboszcza potrafi\u0105 donosi\u0107. S\u0142ysz\u0119, \u017ce m\u00f3wi\u0119 za kr\u00f3tkie kazania albo \u017ce nie zawsze chodz\u0119 po wsi w sutannie. Po kol\u0119dach skarg sobie nie przypominam.<\/p>\n
Nikt si\u0119 nie \u017cali\u0142, \u017ce wyci\u0105gn\u0105\u0142e\u015b r\u0119k\u0119 po kopert\u0119?<\/p>\n
Nie od wszystkich bior\u0119 kopert\u0119. Chocia\u017c i tu sytuacja nie jest czarno-bia\u0142a. Potrafi\u0142em dostawa\u0107 50 z\u0142 od rodziny, kt\u00f3rej dos\u0142ownie ledwo starcza\u0142o na chleb. Ale zostawienie tej koperty nie zawsze jest rozwi\u0105zaniem. Wiesz, tym najbiedniejszym ludziom cz\u0119sto najbardziej zale\u017cy, by cokolwiek ksi\u0119dzu da\u0107, a przekazanie im tych pieni\u0119dzy mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce poczuj\u0105 si\u0119 zawstydzeni. Zdarza si\u0119 doj\u015b\u0107 do wsp\u00f3lnego porozumienia. M\u00f3wi\u0119: dacie, jak ju\u017c troch\u0119 staniecie na nogi. No i nie bior\u0119 od m\u0142odych na dorobku.<\/p>\n
A ministranci?<\/p>\n
Dostaj\u0105 swoje. Bywa\u0142o, \u017ce wi\u0119cej ode mnie.<\/p>\n
Ile najwi\u0119cej dosta\u0142e\u015b?<\/p>\n
Od jednej rodziny dosta\u0142em 3 tys. z\u0142. Do koperty zajrza\u0142em dopiero p\u00f3\u017aniej, gdy ju\u017c by\u0142em daleko od ich domu. Wzi\u0105\u0142em za s\u0142uchawk\u0119 i zadzwoni\u0142em. Chcia\u0142em upewni\u0107 si\u0119, czy to aby nie pomy\u0142ka. Us\u0142ysza\u0142em: „Tak, to wszystko dla ksi\u0119dza”. Przyj\u0105\u0142em, wiedzia\u0142em, \u017ce t\u0119 rodzin\u0119 sta\u0107 na taki du\u017cy wydatek.<\/p>\n
Datki z kol\u0119dy to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 twojej wyp\u0142aty?<\/p>\n
Moje pieni\u0105dze nie s\u0105 tajemnic\u0105. Najwi\u0119cej zarabiam na nauce w szkole, jako dyplomowany nauczyciel dostaj\u0119 5,5 tys. z\u0142 na r\u0119k\u0119, s\u0105 te\u017c pieni\u0105dze z intencji, 50 z\u0142 za msz\u0119. Codziennie odprawiam jedn\u0105, co w sumie daje 1500 z\u0142 miesi\u0119cznie. Do tego dochodz\u0105 wypominki, czyli msze za zmar\u0142ych, czasem chrzciny i pogrzeby. Miesi\u0119cznie wychodzi mi wyp\u0142ata rz\u0119du 8 tys. z\u0142. Z tych ekstra dodatk\u00f3w p\u0142ac\u0119 oczywi\u015bcie podatek rycza\u0142towy.<\/p>\n
Ile z tego idzie na plebani\u0119?<\/p>\n
Jakie\u015b 1500 z\u0142 odchodzi na op\u0142aty i mieszkanie na plebanii. \u017bywi\u0119 si\u0119 pude\u0142kami i posi\u0142kami w szkole. Nie mamy na plebanii osoby, kt\u00f3ra by nam gotowa\u0142a, tak jak sami po sobie sprz\u0105tamy i pierzemy.<\/p>\n
Wiesz, zarabiasz niez\u0142e pieni\u0105dze, zw\u0142aszcza, jak na \u017cycie w niewielkiej miejscowo\u015bci.<\/p>\n
Ale we\u017a pod uwag\u0119, \u017ce za co najmniej dwa etaty. Gdy nauczyciele maj\u0105 ju\u017c ferie \u015bwi\u0105teczne, ja ca\u0142y czas pracuj\u0119. W\u0142a\u015bciwie mam wolny tylko jeden dzie\u0144 w tygodniu. Wychodz\u0119 z samego rana, wracam p\u00f3\u017anym wieczorem.<\/p>\n
![\"Ko\u015bci\u00f3\u0142,](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/3tgk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kYzRhNDk0NmE1N2ZmYzlkM2M5Y2VjYTAwZTdkMzVjMS5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142, zdj\u0119cie ilustracyjneMarion Carniel \/ Shutterstock<\/p>\n
Warto? Gdy musisz \u015bwieci\u0107 oczami za koleg\u00f3w z roboty, jak sam nazywasz swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119.<\/p>\n
To prawda, bardzo cz\u0119sto wstydz\u0119 si\u0119 za koleg\u00f3w. Jak mo\u017ce pami\u0119tasz, najwi\u0119ksz\u0105 kreci\u0105 robot\u0119 Jezusowi robili aposto\u0142owie. Podobnie jest w dzisiejszym Ko\u015bciele, najgorsi s\u0105 w nim ksi\u0119\u017ca. Co z tego, \u017ce powiem m\u0142odej parze, \u017ce powinni si\u0119 pobra\u0107, a kasa nie ma znaczenia, skoro od mojego prze\u0142o\u017conego us\u0142ysz\u0105 za chwil\u0119: co \u0142aska, ale nie mniej ni\u017c 5 tys. A czy warto? Teraz nie mam momentu kryzysu.<\/p>\n