{"id":173504,"date":"2025-12-27T10:04:24","date_gmt":"2025-12-27T10:04:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/173504\/"},"modified":"2025-12-27T10:04:24","modified_gmt":"2025-12-27T10:04:24","slug":"historyczna-fabryka-silnikow-w-warszawie-przed-ostateczna-rozbiorka-przez-lata-pod-jej-powierzchnia-istnial-schron","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/173504\/","title":{"rendered":"Historyczna fabryka silnik\u00f3w w Warszawie przed ostateczn\u0105 rozbi\u00f3rk\u0105. Przez lata pod jej powierzchni\u0105 istnia\u0142 schron"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zak\u0142ady specjalizowa\u0142y si\u0119 w produkcji silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych, zespo\u0142\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych oraz agregat\u00f3w nap\u0119dowych. W latach 1959\u20131967 wytwarzano tu silniki do samochod\u00f3w \u017bubr A80, a pod koniec pierwszej dekady XXI w. produkowano silniki przeznaczone do czo\u0142g\u00f3w PT-91M. W XXI w. zak\u0142ad zacz\u0105\u0142 podupada\u0107, a\u017c w ko\u0144cu w 2011 r. zosta\u0142 zamkni\u0119ty.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Upak9kpTURBXy8zOWIyOTk5MmQxODhkZjJjNWQwZTE2ZDhlMjQwMmY3ZC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W latach 2017\u20132018 miejsce to uros\u0142o do rangi najmocniejszych punkt\u00f3w na urbexowej mapie Polski. Przyci\u0105ga\u0142o pasjonat\u00f3w eksploracji opuszczonych obiekt\u00f3w nie tylko z kraju, ale te\u017c z zagranicy. Pojawiali si\u0119 tu ludzie z aparatami, gotowi godzinami b\u0142\u0105dzi\u0107 po industrialnych halach i korytarzach. W tamtym czasie mieszka\u0142em jeszcze w Warszawie, zaledwie kilka przystank\u00f3w st\u0105d, wi\u0119c i ja skorzysta\u0142em z okazji odwiedzenia tego miejsca. Przez kilka miesi\u0119cy wraca\u0142em tam regularnie, za ka\u017cdym razem odkrywaj\u0105c co\u015b nowego, jak niedost\u0119pne wcze\u015bniej przestrzenie albo detale, kt\u00f3re wcze\u015bniej umkn\u0119\u0142y mi uwadze.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Co produkowa\u0142a fabryka przed zamkni\u0119ciem?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Kiedy fabryka zosta\u0142a zamkni\u0119ta?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie detale by\u0142y w schronie pod fabryk\u0105?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Dlaczego miejsce to sta\u0142o si\u0119 popularne w latach 2017-2018?<\/li>\n<\/ul>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aiak9kpTURBXy9kZjA5ZTAyMzk5ODk5YTBhZGQ3ZDhjMjc2ZTgxOWZkMC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/r46k9kpTURBXy9jZjY2YmI1MTVmOTg0NzFiMTY1MGMxOWVjYzNlMmZjOC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Obiekt w pewnym czasie sta\u0142 si\u0119 na tyle popularny, \u017ce chodz\u0105c po nim, mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 ludzi spaceruj\u0105cych swobodnie po wielkich halach. Odnosi\u0142o si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce przyszli tam prosto z ulicy, zupe\u0142nie przypadkowo, bo wielu z nich nie mia\u0142o przy sobie \u017cadnego sprz\u0119tu fotograficznego. Mijaj\u0105c ich, po prostu m\u00f3wi\u0142o si\u0119 &#8222;cze\u015b\u0107&#8221;, zupe\u0142nie jak na g\u00f3rskim szlaku i ka\u017cdy szed\u0142 dalej w swoj\u0105 stron\u0119. Opr\u00f3cz przypadkowych spacerowicz\u00f3w mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 tak\u017ce innych eksplorator\u00f3w, robi\u0105cych zdj\u0119cia, przemierzaj\u0105cych teren parami lub w niewielkich grupach, skupionych na dokumentowaniu tego, co jeszcze pozosta\u0142o z dawnego miejsca. Co chwil\u0119 tak\u017ce w tle s\u0142ycha\u0107 by\u0142o odg\u0142osy szlifierek i pi\u0142, by\u0142o jasne, \u017ce z\u0142omiarze powoli rozbieraj\u0105 obiekt z metalowych element\u00f3w.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/PLuk9kpTURBXy9hOTkzNjZiNDMyMDgwYjIzNDk5MDkzNjE4ZDBiNmJlMi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tsIk9kpTURBXy8wZDM3MTEzY2JmN2M5ZTlmMWFmNmVkNzk5Y2Q3NmU3My5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Co ciekawe, przez ca\u0142y ten czas fabryka by\u0142a pilnowana przez ochron\u0119, kt\u00f3ra regularnie patrolowa\u0142a ca\u0142y obiekt. Ich obecno\u015b\u0107 by\u0142a zauwa\u017calna, cho\u0107 nie nachalna, od czasu do czasu pojawiali si\u0119 na horyzoncie, obchodz\u0105c kolejne budynki. Pewnego razu, gdy spacerowali\u015bmy, na zewn\u0105trz, po terenie razem ze znajomymi, dosz\u0142o do bezpo\u015bredniego spotkania z ochron\u0105. Zatrzymali nas i zapytali, co tu robimy. Odpowiedzieli\u015bmy zgodnie z prawd\u0105, \u017ce robimy zdj\u0119cia i chcemy udokumentowa\u0107 ostatnie chwile fabryki przed jej rozbi\u00f3rk\u0105. Po kr\u00f3tkiej rozmowie stwierdzili, \u017ce nie widz\u0105 w tym problemu, pozwolili nam zosta\u0107, podkre\u015blaj\u0105c jednak, \u017ce dla w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa nie powinni\u015bmy wchodzi\u0107 do \u015brodka budynk\u00f3w.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/7r5k9kpTURBXy84ZWQ3M2IxMDBiNjViZjBhODI1MGNhZGRhNmU2NjQ4OC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/2cpk9kpTURBXy84OWE5MzBiODE0OWNkZGI1ZGU3NmE1ZjgyMTQzNjEwNS5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">By\u0142y tu niezliczone ilo\u015bci pomieszcze\u0144 i korytarzy, biurowych, socjalnych, technicznych, a tak\u017ce rozleg\u0142a hala produkcyjna, w kt\u00f3rej bez trudu mo\u017cna by\u0142o si\u0119 zgubi\u0107. Wsz\u0119dzie widoczna by\u0142a \u0142uszcz\u0105ca si\u0119 farba, schodz\u0105ca ze \u015bcian ca\u0142ymi p\u0142atami, ods\u0142aniaj\u0105ca starsze warstwy i \u015blady dawnej \u015bwietno\u015bci. W powietrzu by\u0142o czu\u0107 zapach smaru, oleju i starego metalu. W niekt\u00f3rych pomieszczeniach czas zatrzyma\u0142 si\u0119 na dobre, wisz\u0105ce na \u015bcianach kalendarze wci\u0105\u017c wskazywa\u0142y rok 1997. W innych ostatni\u0105 zapisan\u0105 dat\u0105 by\u0142 rok 2009, co wyra\u017anie sugerowa\u0142o, \u017ce fabryka by\u0142a opuszczana etapami.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/W3vk9kpTURBXy82MDk4MzYwZmZhZjYzNTVmZTRmYWY2N2E4MjQ3YmI2ZC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Zak\u0142ady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa 2018 r.<\/p>\n<p>Schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105 <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Pod t\u0105 nieczynn\u0105 fabryk\u0105 znajdowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce schron. To by\u0142 jeden z najlepiej zachowanych opuszczonych schron\u00f3w, jakie kiedykolwiek odwiedzi\u0142em. Nie tylko ze wzgl\u0119du na stan techniczny, ale przede wszystkim na ilo\u015b\u0107 autentycznych detali, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 wyobrazi\u0107 sobie, jak\u0105 rol\u0119 to miejsce mia\u0142o pe\u0142ni\u0107 i jak bardzo powa\u017cnie traktowano kiedy\u015b przygotowania na sytuacje kryzysowe. To by\u0142 cichy, zapomniany \u015bwiadek historii miasta, ukryty tu\u017c pod jego powierzchni\u0105.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/utVk9kpTURBXy8wNjlmNmYyOTZkZmM4MTAyMTJkYjAzZTFjNWNlMWNlNi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Kilka pomieszcze\u0144 by\u0142o zaskakuj\u0105co dobrze zachowanych, jakby wandale omin\u0119li je szerokim \u0142ukiem. Wci\u0105\u017c sta\u0142y tam biurka, szafy i p\u00f3\u0142ki, na kt\u00f3rych le\u017ca\u0142y dokumenty i drobne przedmioty. Wi\u0119cej zdj\u0119\u0107 z tego schronu znajduje si\u0119 w linku poni\u017cej.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zobacz zdj\u0119cia schronu: <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/turystyka\/szaryburekpl\/podziemny-schron-w-warszawie-odkrycie-sprzed-lat-zaskakuje-detalami\/w09b9jc,30bc1058\" id=\"f67e220a-db32-4570-a567-3291e31e87cf\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Tajemniczy schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105 w Warszawie. Znalezisko sprzed lat<\/a><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/gBnk9kpTURBXy8zNzlkZjBkYWU5MmE2MDc0YjM2MmRiYjRjMmJmZjVhMS5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/2z3k9kpTURBXy80ZjQ1MTQyODgwMjJjNDJiMjdhMDA5OTMxYjY5Nzg0Ny5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105.\" loading=\"lazy\" \/>szaryburek.pl<\/p>\n<p>Schron pod dawn\u0105 fabryk\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">By\u0142o to miejsce pe\u0142ne industrialnego klimatu. Og\u00f3lnie mam z niego ponad 1000 zdj\u0119\u0107, nie jestem w stanie opublikowa\u0107 ich tu wszystkich, postanowi\u0142em wybra\u0107 tylko takie, kt\u00f3re oddadz\u0105 klimat tego miejsca. Obecnie po tej fabryce dawno ju\u017c nie ma \u015bladu, a w jej miejscu stoi nowe osiedle.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zak\u0142ady specjalizowa\u0142y si\u0119 w produkcji silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych, zespo\u0142\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych oraz agregat\u00f3w nap\u0119dowych. W latach 1959\u20131967 wytwarzano tu silniki&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":173505,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,561,34,35,2253,28,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,41,47,196,24799,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-173504","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-kch","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-mh","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-new_header","20":"tag-news","21":"tag-onet3","22":"tag-onet3d","23":"tag-onet3d_2i","24":"tag-phx","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-styl_zycia","32":"tag-szaryburekpl","33":"tag-top-stories","34":"tag-topstories","35":"tag-v2021","36":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115790969959356911","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=173504"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173504\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/173505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=173504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=173504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=173504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}