![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/TSS_13-01-25-1370.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Prawa autorskie: Fot. Tomasz Sta\u0144czak \/ Agencja Wyborcza.plFot. Tomasz Sta\u0144czak…<\/p>\n
Prawa autorskie: Fot. Tomasz Sta\u0144czak \/ Agencja Wyborcza.plFot. Tomasz Sta\u0144czak…<\/p>\n
Zaloguj si\u0119, aby zapisa\u0107 na p\u00f3\u017aniej<\/p>\n
27 grudnia 2025<\/p>\n
Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n \u015anieg w \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia jest \u2013 i zawsze by\u0142 \u2013 w naszym klimacie do\u015b\u0107 rzadki. Sk\u0105d wi\u0119c nasze przekonanie, \u017ce kiedy\u015b niemal ka\u017cde \u015bwi\u0119ta by\u0142y bia\u0142e? To pami\u0119\u0107 p\u0142ata nam figle. I to jakie!<\/p>\n Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n Po horyzont jest bia\u0142o, dzwoni\u0105 dzwonki sa\u0144, przez zaspy przedziera si\u0119 zaprz\u0119g \u015awi\u0119tego Miko\u0142aja? Zdecydowanie nie w Polsce. <\/p>\n Chcia\u0142em ten tekst zacz\u0105\u0107 tak: \u201e\u017baden niepe\u0142noletni mieszkaniec Warszawy nie pami\u0119ta mrozu w Wigili\u0119. Nie mo\u017ce, bowiem w ten dzie\u0144 roku temperatury poni\u017cej zera utrzymywa\u0142y si\u0119 przez ca\u0142\u0105 dob\u0119 ostatni raz w 2008 roku (przypomina autor facebookowej strony Info Meteo Warszawa<\/a>), czyli siedemna\u015bcie lat temu\u201d. Jednak w\u0142a\u015bnie w tegoroczn\u0105 Wigili\u0119 przyszed\u0142 mr\u00f3z, kt\u00f3ry trzyma\u0142 ca\u0142\u0105 dob\u0119. <\/p>\n Tak czy inaczej, za \u017cycia dzisiejszego osiemnastolatka mr\u00f3z w Wigili\u0119 zdarzy\u0142 si\u0119 jedynie dwa razy. Ju\u017c to sugeruje, \u017ce \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia ze \u015bniegiem to jednak w naszym kraju ewenement, przynajmniej dla pokolenia dwudziestolatk\u00f3w. Jednak nie tylko dla nich, bo tak\u017ce dla czterdziestolatk\u00f3w. I sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciolatk\u00f3w. Prosz\u0119 nie protestowa\u0107 \u2013 tak wskazuj\u0105 twarde dane.<\/p>\n W ubieg\u0142ym roku \u015bniegu w \u015awi\u0119ta nie by\u0142o \u2013 sugeruje wykres na stronie Centrum Bada\u0144 Kosmicznych PAN<\/a> (wykresy dla ka\u017cdej zimy od 2004\/2005 roku na podstawie obserwacji satelitarnych pokazuj\u0105, jaka cz\u0119\u015b\u0107 kraju by\u0142a pokryta \u015bniegiem). W 2023 \u015bnieg le\u017ca\u0142 od ko\u0144ca listopada do po\u0142owy grudnia w wi\u0119kszo\u015bci kraju, potem jednak przysz\u0142a odwil\u017c. W 2022 roku by\u0142o do\u015b\u0107 podobnie \u2013 \u015bnieg utrzyma\u0142 si\u0119 tylko w pierwszej po\u0142owie miesi\u0105ca. To sugeruje, \u017ce w Bo\u017ce Narodzenie cz\u0119\u015bciej mo\u017cemy liczy\u0107 na odwil\u017c ni\u017c opady \u015bniegu. <\/p>\n Dok\u0142adniej dane Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) z pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat pomi\u0119dzy 1971 a 2021 rokiem przeanalizowali dziennikarze TVN Meteo<\/a>. Wybrali pi\u0119\u0107 miast wojew\u00f3dzkich z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci Polski: Gda\u0144sk, Krak\u00f3w, Pozna\u0144, Lublin i \u0141\u00f3d\u017a. <\/p>\n Ostatnie bia\u0142e \u015bwi\u0119ta w kt\u00f3rym\u015b z tych miast przypad\u0142y w 2021 roku. W Gda\u0144sku w Wigili\u0119 oraz Bo\u017ce Narodzenie by\u0142o 16-17 cm \u015bniegu. Po kilka centymetr\u00f3w le\u017ca\u0142o w innych regionach. Na po\u0142udniu w Wigili\u0119 \u015bnieg przeszed\u0142 w deszcz i tam \u015bniegu w \u015awi\u0119ta by\u0142y tylko 2 centymetry. <\/p>\n Poprzednie bia\u0142e Bo\u017ce Narodzenie mia\u0142o miejsce 11 lat wcze\u015bniej (w 2010 roku), kiedy \u015bniegu by\u0142o od kilku centymetr\u00f3w na po\u0142udniu kraju do dwudziestu nad Ba\u0142tykiem. (Gda\u0144sk jawi si\u0119 tu jako stolica bia\u0142ych \u015awi\u0105t nie bez powodu. Blisko\u015b\u0107 morza sprawia, \u017ce opady \u015bniegu, je\u015bli wyst\u0119puj\u0105, s\u0105 obfitsze ni\u017c w g\u0142\u0119bi kraju). <\/p>\n \u015anie\u017cne \u015bwi\u0119ta mieli\u015bmy za to przez dwa pierwsze lata tego wieku. W Bo\u017ce Narodzenie 2001 poka\u017ane ilo\u015bci bia\u0142ego puchu le\u017ca\u0142y na po\u0142udniu, wschodzie i w centrum Polski. By\u0142o go od 18 cm w Poznaniu po 24 cm w Lublinie. W 2002 roku \u015bniegu w \u015bwi\u0119ta by\u0142o znacznie mniej, ale by\u0142. Od po\u0142udnia po p\u00f3\u0142noc Polska by\u0142a przysypana kilkucentymetrow\u0105 warstw\u0105. <\/p>\n \u015aniegu w ostatnim tygodniu grudnia nie by\u0142o natomiast w latach 2004-2009 (wyj\u0105tkiem by\u0142 rok 2005, gdy w Lublinie w wigilijny poranek le\u017ca\u0142o 12 cm \u015bniegu, jednak w pierwszy dzie\u0144 \u015awi\u0105t przysz\u0142a odwil\u017c i drugiego dnia ju\u017c nic po nim nie zosta\u0142o). <\/p>\n Nie oznacza to, \u017ce \u015bniegu nie bywa\u0142o w pierwszej po\u0142owie grudnia albo w listopadzie. Jak najbardziej bywa\u0142, co t\u0142umaczy\u0142em w niedawnym tek\u015bcie<\/a> debunkuj\u0105cym mit, \u017ce \u015bnieg jesieni\u0105 to rzadko\u015b\u0107. Jednak ten wczesny \u015bnieg, nawet je\u015bli by\u0142o go sporo, rzadko kiedy utrzymywa\u0142 si\u0119 do \u015awi\u0105t. W tym stuleciu brak \u015bniegu pod koniec grudnia by\u0142 norm\u0105. Bia\u0142e Bo\u017ce Narodzenie zdarzy\u0142o si\u0119 jedynie w 2001, 2002, 2010 oraz 2021 roku.<\/p>\n Prawda czy fa\u0142sz?<\/p>\n Kiedy\u015b \u015bnieg by\u0142 w ka\u017cde \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia.<\/p>\n Sprawdzili\u015bmy<\/p>\n Nic podobnego. W ubieg\u0142ym p\u00f3\u0142wieczu \u015bnieg na \u015awi\u0119ta zdarza\u0142 si\u0119 mniej wi\u0119cej raz na dekad\u0119. Bia\u0142e \u015bwi\u0119ta to mit.<\/p>\n Uwa\u017casz inaczej?<\/p>\n Zg\u0142o\u015b uwag\u0119<\/p>\n Stworzony zgodnie z mi\u0119dzynarodowymi zasadami weryfikacji fakt\u00f3w.<\/p>\n No dobrze, to XXI wiek, w kt\u00f3rym globalne ocieplenie zacz\u0119\u0142o by\u0107 ju\u017c wyra\u017ani zauwa\u017calne. A jak bywa\u0142o wcze\u015bniej? Wcale nie lepiej. Mniej wi\u0119cej od 1987 do 2000 roku ko\u0144c\u00f3wka grudnia raczej nie rozpieszcza\u0142a nas widokiem nieskazitelnej bieli. Kilka wyj\u0105tk\u00f3w jedynie potwierdza t\u0119 regu\u0142\u0119. <\/p>\n \u015anie\u017cne by\u0142y \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w 1999 roku, kiedy w Wigili\u0119 spad\u0142o 18 cm \u015bniegu w Gda\u0144sku (ale mieszka\u0144cy Lublina musieli czeka\u0107 na\u0144 do ranka 26 grudnia). \u015anieg by\u0142 tak\u017ce w 1996 (do kilkunastu centymetr\u00f3w). <\/p>\n Lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te ubieg\u0142ego wieku by\u0142y jednak do\u015b\u0107 ciep\u0142e. Mo\u017ce lepiej by\u0142o w ch\u0142odniejszych latach osiemdziesi\u0105tych? Ot\u00f3\u017c nie. Poprzednim rokiem (przed 1996), gdy w \u015awi\u0119ta by\u0142 \u015bnieg, by\u0142 rok 1986, gdy le\u017ca\u0142o po kilka centymetr\u00f3w bia\u0142ego puchu w wi\u0119kszo\u015bci region\u00f3w (poza Wielkopolsk\u0105). W Gda\u0144sku od Wigilii do 26 grudnia spad\u0142o go a\u017c 30 centymetr\u00f3w. <\/p>\n Bez \u015bniegu w ostatnim tygodniu grudnia by\u0142y lata 1982-1985. \u015anie\u017cny natomiast by\u0142 1981 rok (co zapewne cz\u0119\u015b\u0107 czytelnik\u00f3w pami\u0119ta, bowiem by\u0142 to grudzie\u0144 stanu wojennego). W \u0141odzi by\u0142o a\u017c 40 cm pokrywy \u015bniegowej, oko\u0142o 20 cm w Poznaniu, Lublinie i Krakowie. By\u0142o te\u017c mro\u017ano (a na ulicach stan\u0119\u0142y koksowniki, czyli kosze, w kt\u00f3rych pali\u0142 si\u0119 koks, by m\u00f3c si\u0119 przy nim ogrza\u0107). <\/p>\n Lata 80. i 90. ubieg\u0142ego wieku zdecydowanie nie obfitowa\u0142y wi\u0119c w \u201ebia\u0142e \u015awi\u0119ta\u201d. Mo\u017ce w takim razie lata 70., kt\u00f3re zapisa\u0142y si\u0119 w pami\u0119ci zim\u0105 stulecia? Te\u017c nie. <\/p>\n Sama zima stulecia zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Sylwestra 1978 roku opadami marzn\u0105cego deszczu. Kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w \u015bniegu spad\u0142o przez pierwsze dni stycznia 1979 roku. Warto przypomnie\u0107, \u017ce oko\u0142o 20 centymetr\u00f3w \u015bniegu zatrzyma wi\u0119kszo\u015b\u0107 samochod\u00f3w osobowych. Przy 40 centymetrach ustaje wszelki ruch ko\u0142owy, bowiem w bia\u0142ym puchu grz\u0119zn\u0105 tak\u017ce samochody ci\u0119\u017carowe. <\/p>\n Niemniej nawet w zim\u0119 stulecia nie by\u0142o zbyt wiele \u015bniegu w Bo\u017ce Narodzenie. Ot, kilka centymetr\u00f3w le\u017ca\u0142o jedynie w Krakowie. Rok wcze\u015bniej \u015bniegiem w Wigili\u0119 i pierwszy dzie\u0144 \u015awi\u0105t mog\u0142y cieszy\u0107 si\u0119 dzieci w Lublinie, ale drugiego dnia ju\u017c go nie by\u0142o. \u015aniegu nie by\u0142o tak\u017ce w 1977 roku. <\/p>\n Wi\u0119cej spad\u0142o go na \u015awi\u0119ta 1976 roku, od kilku centymetr\u00f3w w Krakowie po 15 cm w Gda\u0144sku. Jednak w Lublinie, Poznaniu i \u0141odzi pocz\u0105tkowo \u015bniegu nie by\u0142o, a \u015bwi\u0119ta zako\u0144czy\u0142y si\u0119 jedynie kilkoma centymetrami. <\/p>\n Rok wcze\u015bniej (nadal cytuj\u0119 dane IMGW analizowane przez TVN Meteo) na koniec \u015bwi\u0105t zn\u00f3w le\u017ca\u0142o po kilka centymetr\u00f3w \u015bniegu. W 1973 roku znacznymi ilo\u015bciami \u015bniegu mogli cieszy\u0107 si\u0119 mieszka\u0144cy stolicy Lubelszczyzny, acz topniej\u0105cego (24 grudnia odnotowano 12 cm, w pierwszy dzie\u0144 \u015bwi\u0105t 10 cm i osiem centymetr\u00f3w 26 grudnia). <\/p>\n Podobny trud jak dziennikarz TVN Meteo zadawali sobie wcze\u015bniej tak\u017ce synoptycy komentuj\u0105cy codziennie numeryczne prognozy pogody Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego UW na stronie meteo.pl. Na przyk\u0142ad w 2024 roku<\/a>.<\/p>\n Nie da si\u0119 ukry\u0107: twarde dane wskazuj\u0105, \u017ce przez ostatnie p\u00f3\u0142 wieku bia\u0142e \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia by\u0142y w Polsce rzadko\u015bci\u0105. Zdarza\u0142y si\u0119 \u015brednio raz na oko\u0142o 10 lat. <\/p>\n W pierwszym dwudziestoleciu tego wieku by\u0142o ich wi\u0119cej (w latach 2001, 2002, 2010 oraz 2021), czyli zdarza\u0142y si\u0119 \u015brednio raz na pi\u0119\u0107 lat. Mo\u017ce by\u0107 to statystyczna anomalia. Jednak wcale nie musi. <\/p>\n Jak wyja\u015bnia Michalina Broda w kr\u00f3tkim filmie \u201eNauki o Klimacie\u201d na Facebooku<\/a>, zmiany klimatu zwi\u0119kszaj\u0105 prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia ekstremalnych zjawisk. Modele klimatyczne potwierdzaj\u0105, \u017ce wskutek klimatycznych zmian ro\u015bnie tak\u017ce prawdopodobie\u0144stwo ekstremalnych opad\u00f3w \u015bniegu. Jest to tylko pozornym paradoksem. <\/p>\n Po pierwsze, wy\u017csze temperatury oznaczaj\u0105 wi\u0119ksze parowanie m\u00f3rz i ocean\u00f3w. Po drugie, cieplejsze powietrze mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 wi\u0119cej pary wodnej (przeci\u0119tnie oko\u0142o 7 procent wi\u0119cej na ka\u017cdy stopie\u0144 wzrostu temperatury). A wi\u0119cej pary wodnej w atmosferze to obfitsze opady deszczu, za\u015b zim\u0105 \u015bniegu. <\/p>\n Globalne ocieplenie nie oznacza, \u017ce \u015bnieg znikn\u0105\u0142 z naszych szeroko\u015bci geograficznych. Jedynie to, \u017ce pada rzadziej i utrzymuje si\u0119 kr\u00f3cej. Natomiast opady \u015bniegu mog\u0105 zdarza\u0107 si\u0119 wr\u0119cz obfitsze.<\/p>\n Prawda czy fa\u0142sz?<\/p>\n Bia\u0142e \u015bwi\u0119ta to wytw\u00f3r naszej wyobra\u017ani<\/p>\n Sprawdzili\u015bmy<\/p>\n W du\u017cej mierze tak, nasza pami\u0119\u0107 bardzo idealizuje przesz\u0142e zdarzenia. Lepiej pami\u0119tamy mi\u0142e rzeczy. Niemi\u0142e mniej zapadaj\u0105 w pami\u0119\u0107.<\/p>\n Uwa\u017casz inaczej?<\/p>\n Zg\u0142o\u015b uwag\u0119<\/p>\n Stworzony zgodnie z mi\u0119dzynarodowymi zasadami weryfikacji fakt\u00f3w.<\/p>\n Widzieli\u015bmy z danych historycznych, \u017ce \u015bnieg w \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia zdarza si\u0119 w naszym klimacie raz na dekad\u0119. Dlaczego w takim razie w zbiorowej pami\u0119ci te \u015bwi\u0119ta wydaj\u0105 si\u0119 przysypane albo przynajmniej przypr\u00f3szone \u015bniegiem? <\/p>\n C\u00f3\u017c, nasza pami\u0119\u0107 bardzo lubi sobie fabrykowa\u0107 wspomnienia. Spora ich cz\u0119\u015b\u0107 jest najzwyczajniej fa\u0142szywa. Jak opisywa\u0142em w tek\u015bcie \u201eCzy pami\u0119\u0107 nas zawodzi\u201d w 2023 roku<\/a>, a\u017c 36 procent naszych wspomnie\u0144 jest ca\u0142kiem zmy\u015blona. Ponad jedna trzecia tego, co uwa\u017camy za wspomnienia, to wytwory naszej wyobra\u017ani. <\/p>\n Jest ku temu pow\u00f3d. Zapami\u0119tywanie wszystkiego niebywale by nas m\u0119czy\u0142o. M\u00f3zg zapami\u0119tuje wi\u0119c jedynie to, co najwa\u017cniejsze. Reszt\u0119 rekonstruuje, ale raczej nieporadnie. Przewa\u017cnie mu si\u0119 udaje, do\u015b\u0107 cz\u0119sto jednak zmy\u015bla. <\/p>\n Czemu jednak mieliby\u015bmy pami\u0119ta\u0107 akurat \u015bnieg w Bo\u017ce Narodzenie, cho\u0107 go wcale nie by\u0142o? <\/p>\n Ga\u0142\u0105\u017a psychologii kognitywnej zwana \u201e\u015brodowiskow\u0105\u201d<\/a> zak\u0142ada, \u017ce ka\u017cde dzia\u0142anie organizmu jest odpowiedzi\u0105 na sygna\u0142y ze \u015brodowiska. Pami\u0119\u0107 to po prostu zmiana organizmu w odpowiedzi na nap\u0142ywaj\u0105ce bod\u017ace. Zim\u0105 w naszej szeroko\u015bci geograficznej dominuj\u0105cym bod\u017acem jest do\u015bwiadczenie zimna na zewn\u0105trz. Trudno sobie wyobrazi\u0107 mr\u00f3z, mo\u017cna natomiast zasypany \u015bniegiem krajobraz. By\u0107 mo\u017ce dlatego pami\u0119tamy wi\u0119kszo\u015b\u0107 zim jako \u015bnie\u017cne.<\/p>\n Jest jednak jeszcze jeden pow\u00f3d. Nasza pami\u0119\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzeczy retuszuje. Jest jak archiwum, kt\u00f3re przed zapisaniem zdj\u0119cia przepuszcza je przez upi\u0119kszaj\u0105ce filtry. <\/p>\n Zjawisko idealizacji wspomnie\u0144 polega na psychologicznym procesie wzmacniania pozytywnych aspekt\u00f3w przesz\u0142o\u015bci i minimalizowania negatywnych, co sprawia, \u017ce nasze wspomnienia wydaj\u0105 nam si\u0119 lepsze, ni\u017c to, co kiedy\u015b zasz\u0142o w rzeczywisto\u015bci. (Nie jest tak, \u017ce negatywnych bod\u017ac\u00f3w zupe\u0142nie nie pami\u0119tamy. W naszych wspomnieniach s\u0105 one jednak s\u0142absze i zapadaj\u0105 w ni\u0105 rzadziej). <\/p>\n Dlaczego? Jak t\u0142umaczy\u0142a w \u201eNew York Times\u201d prof. Anne Wilson<\/a>, psycholog z Wilfrid Laurier University, kt\u00f3ra bada mi\u0119dzy innymi pami\u0119\u0107: \u201eRekonstruujemy, co wydarzy\u0142o si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci na podstawie fragmentarycznych wspomnie\u0144. Dzia\u0142amy troch\u0119 jak archeolodzy, kt\u00f3rzy zbieraj\u0105 cz\u0119\u015bci, \u017ceby posk\u0142ada\u0107 je w ca\u0142o\u015b\u0107\u201d. <\/p>\n Nie oznacza to, zastrzega prof. Daniel Schacter, psycholog z Harvard University, \u017ce w tym procesie \u015bwiadomie co\u015b fa\u0142szujemy. Jak ka\u017cda rekonstrukcja, nasze wspomnienia s\u0105 niedoskona\u0142e. I s\u0105 podatne na b\u0142\u0119dy poznawcze. Jednym z nich jest to, \u017ce wspomnienia zwi\u0105zane z negatywnymi emocjami s\u0142abn\u0105 szybciej ni\u017c te zwi\u0105zane z emocjami pozytywnymi. To zjawisko znane jest jako \u201eefekt s\u0142abn\u0105cych emocji\u201d (fading affect bias). <\/p>\n Ma bardzo g\u0142\u0119bok\u0105 przyczyn\u0119, jak wyja\u015bnia prof. Felipe de Brigard, psycholog, filozof i neurobiolog z Duke University. \u201eNasz\u0105 pami\u0119\u0107 bezustannie nosimy ze sob\u0105. Gdyby bolesne wydarzenia bola\u0142y nas tak samo za ka\u017cdym razem, gdy je sobie przypominamy, by\u0142oby to nie do zniesienia\u201d. <\/p>\n Z kolei, jak m\u00f3wi prof. Schacter<\/a>, do pozytywnych wspomnie\u0144 mamy \u201epreferencyjny dost\u0119p\u201d \u2013 \u0142atwiej przypomnie\u0107 jest sobie rzeczy przyjemne ni\u017c przykre. Sami te\u017c \u015bwiadomie ch\u0119tniej si\u0119gamy po dobre wspomnienia. Potem dzia\u0142a mechanizm sprz\u0119\u017cenia zwrotnego. Im cz\u0119\u015bciej co\u015b wspominamy (lub sobie przypominamy), tym lepiej utrwala si\u0119 wspomnienie. <\/p>\n Do tego, jak dodaje prof. Wilson, nasze przekonania te\u017c modyfikuj\u0105 nasz obraz przesz\u0142o\u015bci. \u201eJe\u015bli wychodzimy z za\u0142o\u017cenia, \u017ce kiedy\u015b by\u0142o lepiej, b\u0119dziemy przywo\u0142ywa\u0107 wspomnienia, kt\u00f3re to potwierdz\u0105\u201d. <\/p>\n W ten spos\u00f3b z czasem zapominamy o nieszcz\u0119\u015bciach i frustracjach. Lepiej za\u015b pami\u0119tamy (i \u0142atwiej przypominamy sobie) to, co nas cieszy\u0142o. Wszystko to sprawia, \u017ce przesz\u0142o\u015b\u0107 wydaje si\u0119 \u0142adniej ilustrowana, ni\u017c napisa\u0142o j\u0105 \u017cycie. <\/p>\n \u015anieg to wielka frajda dla dzieci (i sporej cz\u0119\u015bci doros\u0142ych), a zabawa na \u015bniegu i p\u0142yn\u0105ca z niej rado\u015b\u0107 dobrze zapadaj\u0105 w pami\u0119\u0107. Do\u015bwiadczenie szarego i deszczowego grudnia jest z kolei tak przykre, \u017ce nasza pami\u0119\u0107 woli go nie piel\u0119gnowa\u0107. <\/p>\n Przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 pami\u0119tamy, jest pewnego rodzaju bajk\u0105. Nie powinno nas dziwi\u0107, \u017ce w tej opowie\u015bci, opowiadanej sobie samemu (i sobie nawzajem), zimy s\u0105 \u015bnie\u017cne i mro\u017ane. W bajkach wszystko jest wszak\u017ce albo straszne, albo malownicze.<\/p>\n Dlaczego jednak \u015bnieg tak cieszy dzieci i ca\u0142kiem spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 doros\u0142ych? To ciekawa sprawa. Ot\u00f3\u017c nie ma jednego szczeg\u00f3lnego powodu. Rado\u015b\u0107 ze \u015bniegu jest raczej sum\u0105 wielu r\u00f3\u017cnych pozytywnych bod\u017ac\u00f3w. <\/p>\n Pierwszym powodem jest fizyka. Go\u0142a ziemia odbija jedynie 15-20 procent padaj\u0105cego na ni\u0105 \u015bwiat\u0142a, pokryta traw\u0105 oko\u0142o 25 procent. \u015awie\u017cy \u015bnieg natomiast odbija a\u017c 90-95 procent padaj\u0105cego na\u0144 \u015bwiat\u0142a. Gdy le\u017cy \u015bnieg, do naszych oczu dociera dwa razy wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a dziennego, kt\u00f3rego brak zim\u0105 bywa dotkliwy. <\/p>\n Z bada\u0144 prowadzonych w Danii w latach 1995-2012 wynika, \u017ce po zmianie czasu letniego na zimowy do lekarzy zg\u0142asza si\u0119 o oko\u0142o 11 procent wi\u0119cej os\u00f3b z objawami depresji. Nie ma w tym nic zaskakuj\u0105cego. \u015awiat\u0142o pobudza receptory w siatk\u00f3wce oka, kt\u00f3re wzmagaj\u0105 wydzielanie neuroprzeka\u017anik\u00f3w \u2013 serotoniny i dopaminy. Pierwsza poprawia nastr\u00f3j, a jej niedob\u00f3r mo\u017ce powodowa\u0107 (wed\u0142ug jednej z hipotez) depresj\u0119. Druga jest wa\u017cna dla systemu motywacyjnego. To ona daje nam \u201ekopa do dzia\u0142ania\u201d, a bez niej czujemy si\u0119, jakby kto\u015b roz\u0142adowa\u0142 nam baterie. <\/p>\n U cz\u0119\u015bci os\u00f3b ten jesienny stan obni\u017conego nastroju i spadku energii jest na tyle powa\u017cny, \u017ce upo\u015bledza ich codzienne funkcjonowanie. Jest to podstaw\u0105 do diagnozy choroby sezonowej (zwanej dawniej chorob\u0105 afektywn\u0105 sezonow\u0105 lub wr\u0119cz depresj\u0105 sezonow\u0105). Nie jest szczeg\u00f3lnie rzadka, bo w Europie cierpi na ni\u0105 od 2 do 10 procent ludzi. Os\u00f3b, kt\u00f3re spe\u0142niaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kryteri\u00f3w diagnostycznych, jest nawet do 20 procent.<\/p>\n Prawda czy fa\u0142sz?<\/p>\n Co to za globalne ocieplenie, skoro pada \u015bnieg?<\/p>\n Sprawdzili\u015bmy<\/p>\n Globalne ocieplenie sprawia, \u017ce \u015bnieg pada rzadziej i le\u017cy kr\u00f3cej. Jednak jego opady mog\u0105 by\u0107 obfitsze wskutek wi\u0119kszej ilo\u015bci pary wodnej w powietrzu<\/p>\n Uwa\u017casz inaczej?<\/p>\n Zg\u0142o\u015b uwag\u0119<\/p>\n Stworzony zgodnie z mi\u0119dzynarodowymi zasadami weryfikacji fakt\u00f3w.<\/p>\n Jest te\u017c pow\u00f3d psychologiczny. Jak m\u00f3wi\u0142 tygodnikowi \u201eTime\u201d prof. Trevor Harley<\/a>, autor \u201ePsychology of Weather\u201d (\u201ePsychologii pogody\u201d), \u015bwie\u017cy \u015bnieg to jedno z najpi\u0119kniejszych zjawisk, jakich do\u015bwiadcza cz\u0142owiek. Przede wszystkim dlatego, \u017ce nawet brudne ulice potrafi zamieni\u0107 w malowniczy krajobraz. \u015anieg jest magiczn\u0105 r\u00f3\u017cd\u017ck\u0105, kt\u00f3ra ulice, wyschni\u0119te trawniki i nagie ga\u0142\u0119zie drzew zamienia w co\u015b nowego i \u0142adnego. Nasze umys\u0142y lubi\u0105 \u0142adne rzeczy, ale fascynuje je te\u017c sama zmiana. <\/p>\n \u201eNie ma chyba niczego innego, co przekszta\u0142ca\u0142oby \u015bwiat tak, jak robi to \u015bnieg\u201d, m\u00f3wi prof. Harley. I dodaje, \u017ce \u015bnieg kojarzy si\u0119 te\u017c z wieloma pozytywnymi wspomnieniami: dzieci\u0144stwem, zabaw\u0105, \u015awi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia i dniami wolnymi od szko\u0142y. <\/p>\n Ta magia dzia\u0142a, nawet je\u015bli wiemy, \u017ce po kilku tygodniach b\u0119dziemy mie\u0107 ju\u017c dosy\u0107 \u015bniegu, zrobi si\u0119 przybrudzony, zamieni w b\u0142oto. <\/p>\n \u015anieg dzia\u0142a jednak nie tylko na zmys\u0142 wzroku. Na przyk\u0142ad \u015bwie\u017cy \u015bnieg dobrze t\u0142umi d\u017awi\u0119ki (kilkana\u015bcie centymetr\u00f3w nawet o ponad po\u0142ow\u0119). Gdy spadnie, robi si\u0119 du\u017co ciszej. Jest to dla nas zmiana i pozytywny bodziec, zw\u0142aszcza tam, gdzie zawsze co\u015b szumi za oknem. <\/p>\n \u015anieg daje te\u017c pewn\u0105 zmys\u0142ow\u0105 rado\u015b\u0107 \u2013 w sensie zaanga\u017cowania wielu zmys\u0142\u00f3w na r\u00f3\u017cne sposoby. Wiatr mo\u017cna poczu\u0107 na twarzy, ciep\u0142y deszcz \u0142apa\u0107 w d\u0142onie. Jednak ze wszystkich zjawisk atmosferycznych tylko \u015bnieg mo\u017cna dotyka\u0107, formowa\u0107 i smakowa\u0107. Mo\u017cna go przesypywa\u0107 mi\u0119dzy palcami, lepi\u0107 z niego \u015bnie\u017cki, zrobi\u0107 ba\u0142wana. No i mo\u017cna go poliza\u0107. <\/p>\n Jedzenie te\u017c bywa niebywale przyjemne, bo zajmuje nasz wzrok, smak, zapach i dotyk jednocze\u015bnie. Nasze m\u00f3zgi bardzo lubi\u0105, gdy co\u015b anga\u017cuje wiele zmys\u0142\u00f3w naraz. Nie bez powodu przymiotnik \u201ezmys\u0142owy\u201d ma tak\u017ce znaczenie \u201eekscytuj\u0105cy\u201d, a nawet \u201epobudzaj\u0105cy erotycznie\u201d.<\/p>\n Dla tych, kt\u00f3rzy lubi\u0105, gdy zim\u0105 jest bia\u0142o, mam dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Modele meteorologiczne (na przyk\u0142ad model NCEP GFS na stronie WX Charts) pokazuj\u0105, \u017ce jest spora szansa na opady \u015bniegu w nocy z 29 na 30 grudnia, g\u0142\u00f3wnie w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci kraju [link 1<\/a>]. I du\u017co wi\u0119ksze opady \u015bniegu przechodz\u0105ce z p\u00f3\u0142nocnego zachodu na po\u0142udniowy wsch\u00f3d w nocy z 30 na 31 grudnia [link 2<\/a>]. <\/p>\n Dwadzie\u015bcia centymetr\u00f3w \u015bwie\u017cego \u015bniegu unieruchomi ka\u017cdy samoch\u00f3d osobowy (przy czterdziestu cm staje ka\u017cdy transport ko\u0142owy). Warto zawczasu przygotowa\u0107 si\u0119 na t\u0119 ewentualno\u015b\u0107. <\/p>\n Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce mimo rozwoju modeli atmosfery i rosn\u0105cych mocy superkomputer\u00f3w, prognozy pogody na pi\u0119\u0107 dni naprz\u00f3d s\u0105 nadal obarczone marginesem b\u0142\u0119du. Warto sprawdzi\u0107 prognozy w niedziel\u0119 i poniedzia\u0142ek (28 i 29 grudnia). Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce opady \u015bniegu jedynie nasz kraj musn\u0105. <\/p>\n Tak czy inaczej, raczej jest spora szansa, \u017ce zrobi si\u0119 bia\u0142o \u2013 tyle \u017ce ju\u017c po \u015awi\u0119tach. Co, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, jest do\u015b\u0107 charakterystyczne dla grudniowej pogody w tej cz\u0119\u015bci Europy. \u015anieg znacznie cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w styczniu i lutym. Nie powinno to dziwi\u0107, bo w\u0142a\u015bnie one s\u0105 najch\u0142odniejszymi miesi\u0105cami roku.<\/p>\n Cykl \u201eSOBOTA PRAWD\u0118 CI POWIE\u201d to propozycja OKO.press na pierwszy dzie\u0144 weekendu. Znajdziecie tu fact-checkingi (z OKO-wym fa\u0142szometrem) zar\u00f3wno z polityki polskiej, jak i ze \u015bwiata, bo nie tylko u nas politycy i polityczki k\u0142ami\u0105, kr\u0119c\u0105, konfabuluj\u0105. Cofniemy si\u0119 te\u017c w przesz\u0142o\u015b\u0107, bo k\u0142amstwo towarzyszy\u0142o ca\u0142ym dziejom. Rozbrajamy mity i popularne z\u0142udzenia kr\u0105\u017c\u0105ce po sieci i ludzkich umys\u0142ach. I piszemy o b\u0142\u0119dach poznawczych, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy bezbronni wobec k\u0142amstw. Tylko czy naprawd\u0119 jeste\u015bmy? Nad tym te\u017c si\u0119 zastanowimy.\n <\/p>\n ; Rocznik 1976. Od dziecka przegl\u0105da\u0142 encyklopedie i s\u0142owniki. Uko\u0144czy\u0142 anglistyk\u0119, t\u0142umaczy\u0142 teksty naukowe i medyczne. O nauce pisa\u0142 m. in. w „Gazecie Wyborczej”, Polityce.pl i portalu sztucznainteligencja.org.pl. Lubi wiedzie\u0107, jak jest naprawd\u0119. Uwa\u017ca, \u017ce pisanie o nauce jest rodzajem szczepionki, kt\u00f3ra chroni nas przed dezinformacj\u0105. W OKO.press najcz\u0119\u015bciej wyja\u015bnia, czy co\u015b jest prawd\u0105, czy fa\u0142szem. Czasem s\u0105 to powszechne przekonania na jaki\u015b temat, a czasem wypowiedzi polityk\u00f3w.<\/p>\n Rocznik 1976. Od dziecka przegl\u0105da\u0142 encyklopedie i s\u0142owniki. Uko\u0144czy\u0142 anglistyk\u0119, t\u0142umaczy\u0142 teksty naukowe i medyczne. O nauce pisa\u0142 m. in. w „Gazecie Wyborczej”, Polityce.pl i portalu sztucznainteligencja.org.pl. Lubi wiedzie\u0107, jak jest naprawd\u0119. Uwa\u017ca, \u017ce pisanie o nauce jest rodzajem szczepionki, kt\u00f3ra chroni nas przed dezinformacj\u0105. W OKO.press najcz\u0119\u015bciej wyja\u015bnia, czy co\u015b jest prawd\u0105, czy fa\u0142szem. Czasem s\u0105 to powszechne przekonania na jaki\u015b temat, a czasem wypowiedzi polityk\u00f3w.<\/p>\n Copyright \u00a9 2016 – 2025. Made with love by OKO.press team. All Rights Reserved.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawa autorskie: Fot. Tomasz Sta\u0144czak \/ Agencja Wyborcza.plFot. Tomasz Sta\u0144czak… Prawa autorskie: Fot. Tomasz Sta\u0144czak \/ Agencja Wyborcza.plFot.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":173810,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-173809","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115791684182254381","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=173809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173809\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/173810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=173809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=173809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=173809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/a>Micha\u0142 Rolecki <\/a><\/p>\n